ςχιαΰ φιξψξο
χεμ ιωψΰμ ξιψεωμιν
ωιγεψι χεμ ιωψΰμ ξιψεωμιν, δπν δξωκ ιωιψ μ"χεμ ιψεωμιν" δξπγθεψι ωδεχν αηεγω πιρο μτπι ωαςιν ωπδ. ςν ξμΰϊ ωαςιν ωπδ μ"χεμ ιψεωμιν" ωδτκ μ"χεμ ιωψΰμ ξιψεωμιν"
ςωψεϊ ϊηπεϊ ωιγεψ τεςμεϊ λιεν αιωψΰμ, ξδο ηεχιεϊ εξδο τιψθιεϊ. ϊηπϊ δωιγεψ δψωξιϊ "χεμ ιωψΰμ" ξωγψϊ αηξω ψωϊεϊ εξδο ψωϊ ξιεηγϊ μξεψωϊ διδεγιϊ - ψωϊ ξεψωϊ. "χεμ ιωψΰμ ξιψεωμιν" πωξς ςωψιν εΰψας ωςεϊ αιεν επχμθ αλμ ΰψφεϊ ϊαμ. ωιγεψι ιωψΰμ πωξςιν αςαψιϊ, ΰπβμιϊ, ςψαιϊ, φψτϊιϊ, δεπβψιϊ, ψεξπιϊ, ψεριϊ, τψριϊ, ρτψγιϊ, μΰγιπε ελξεαο βν αιιγιω.
"χεμ ιωψΰμ ξιψεωμιν" δεΰ δξωκ ιωιψ ωμ ϊηπϊ δψγιε δξπγθεψιϊ "χεμ ιψεωμιν" ωδημδ αωιγεψιδ μτπι ωαςιν ωπδ αζ' πιρο ϊψφ"ε (30.3.1936). αΰεϊε ιεν ΰηψι δφδψιιν πωξςδ μψΰωεπδ ξδγεψϊ ηγωεϊ ιεξιϊ αςαψιϊ. ατϊιηϊ δϊηπδ ωωεγψδ αΰπβμιϊ, ςαψιϊ εςψαιϊ ωμεωϊ δμωεπεϊ δψωξιεϊ αϊχετϊ δξπγθ δεωξςε γαψι δπφια δςμιεο ΰψθεψ εεχετ, ωδιδ δπφια δπεη αιεϊψ μϊεωαιν διδεγιν αΰψυ ιωψΰμ, εμΰηψ ξλο δϊτμβε δωιγεψιν. ΰϊ ξδγεψϊ δηγωεϊ δψΰωεπδ αςαψιϊ πιρη ΰτψιν βεμγωθιιο (μιξιν γι ζδα) ωδιδ ηζο, ςιϊεπΰι ερετψ. δεΰ πεμγ αιψεωμιν, ιιφβ ςϊεπι ηευ αιψεωμιν εςρχ αηζπεϊ εαζξψδ. βεμγωθιιο ςαγ λτχιγ αγεΰψ ιψεωμιν ελΰωψ ξξωμϊ δξπγθ δημιθδ μδχιν ϊηπϊ ωιγεψ ψωξιϊ πϊαχω ΰτψιν βεμγωθιιο μςαεψ μφεεϊ ωδχιν ΰϊ "δωςδ δςαψιϊ" αχεμ ιψεωμιν δξπγθεψι. δωιγεψιν διε ατιχεη δαψιθιν εμιγ δεςγ δμΰεξι ωμ διωεα δςαψι δεχξδ εςγδ αψΰωεϊ ωμξδ ζμξο ωψβΰι ωγΰβδ λλμ δΰτωψ μΰετιν δμΰεξι ωμ δωιγεψιν. ξμαγ ξδγεψϊ δηγωεϊ εγαψι δπφια δςμιεο πωξς αωιγεψ δψΰωεο χεμδ ωμ δωηχπιϊ ηπδ ψεαιπΰ ωχψΰδ τιψχι "ωιψ δωιψιν" αθςξι δξχψΰ. δδχμθδ ωξεψδ ςγ διεν αΰψλιεο ψωεϊ δωιγεψ. λο δετις αωιγεψ δζξψ-ηζο ηιιν ειθεψιε ειιπαψβ, μιξιν ζξψ αΰετψδ μδ ρχΰμδ, ωωψ τιψχι ϊδιμιν.
διεζξεϊ δψΰωεπεϊ μδχξϊ ϊηπϊ ψγιε αςαψιϊ αΰψυ ιωψΰμ δϊςεψψε ξιγ αψΰωιϊ ιξι δξπγθ δαψιθι. γεγ αο βεψιεο, ΰζ ξζλιψ δδρϊγψεϊ, ψφδ μδχιν ϊηπϊ ωιγεψ ωϊωψϊ ΰϊ δδρϊγψεϊ εϊελπιϊε μΰ χψξδ ςεψ εβιγιν. ξρτψν ωμ διδεγιν αιωεα διδ λψας ξο δΰελμεριδ, ΰκ αιο ξηζιχι ξχμθι ψγιε δν δεε ψεα ξεημθ. πφιιο λι ξλωιψ ψγιε αΰεϊν διξιν διδ ξεϊψεϊ εψχ ξωτηεϊ ςωιψεϊ δψωε μςφξο μδηζιχ αε. αιιωεα δςψαι λξςθ εμΰ δωϊξωε αξλωιψ ζδ. ημχ ξδξχμθιν διδ αιγι δτχιγεϊ δαλιψδ δΰπβμιϊ ωμ ωμθεπεϊ δξπγθ. λΰωψ δϊχιιν αϊ"ΰ "ιψιγ δξζψη" δψΰωεο αωπϊ 1932 χιαμ δξδπγρ ξπγμ ΰαψξεαιυ ωςρχ αδτφϊ ξχμθι ψγιε αϊ"ΰ ψωεϊ ξωμθεπεϊ δξπγθ μδτςιμ ϊηπϊ ωιγεψ ωϊωγψ ξο δϊςψελδ αωμεω δωτεϊ δψωξιεϊ ςαψιϊ, ςψαιϊ εΰπβμιϊ. λκ δεχξδ μξςωδ ϊηπϊ δωιγεψ δψΰωεπδ αΰψυ ιωψΰμ. δψωιεο ωχιαμ ΰαψξεαιυ διδ ζξπι αμαγ, ΰκ ξπγμ ΰαψξεαιυ μχη ΰϊ δςπιπιν αψφιπεϊ, εωιμα αϊελπιεϊ ωιψιν ςαψιιν, χθςι ξεριχδ χμΰριϊ εδψφΰεϊ. λο δπδιβ ωιγεψ ωμ ϊχμιθι ηζπεϊ αςιχψ ωμ ιερμδ ψεζπαμθ, βψωεο ριψεθδ, εζαεμεο χαψθιο ωδϊβεψψ ΰζ αϊ"ΰ. δϊηπδ μΰ ωιγψδ αωαϊεϊ εΰαψξεαιυ δφμιη μχαμ ψιωιεο μδτςιμ ΰϊ δϊηπδ βν ΰηψι ιψιγ δξζψη. ΰιϊο ΰμξεβ ξςεαγι "χεμ ιωψΰμ" δαλιψιν, ωςψκ ξηχψ ςμ "δδιρθεψιδ δτεμιθιϊ ωμ ωιγεψι δψγιε αΰψυ ιωψΰμ" ("χωψ" ηεαψϊ 20 - πεαξαψ 1996) ξρτψ λι ΰαψξεαιυ δωϊξω αϊηπδ ςμ ξπϊ μχγν ΰϊ ςιρχι δηπεϊ μξλιψϊ ξλωιψι ψγιε ωαψωεϊε, εαψΰιεο ςξε φιιο "δψεεηϊι δψαδ. ΰπι ζελψ ωδιε ζξπιν ωδψεεηϊι ΰζ ΰμσ μιψεϊ αηεγω". διδ ζδ ρλεν ςϊχ αΰεϊδ ςϊ ωλο ξωλεψϊ ηεγωιϊ διϊδ ΰζ λςωψ μιψεϊ αηεγω. ΰαψξεαιυ δτςιμ ΰϊ ϊηπϊ δωιγεψ ωμε αδτρχεϊ ςγ ωπϊ 1935, λΰωψ ξξωμϊ δξπγθ δημιθδ μδχιν ϊηπϊ ωιγεψ ψωξιϊ ωξψλζδ αιψεωμιν εωξδ πχας μ"χεμ ιψεωμιν".
λΰξεψ δωιγεψιν δϊπδμε αωμεω δωτεϊ δψωξιεϊ. ξιξεο δωιγεψιν διδ αημχε ςμ ιγι ξρι ψωιεο δψγιε ωδεθμε ςμ αςμι δξχμθιν. λκ ωςμ ηωαεο ξωμν δξριν διδεγι δεθμ ξιξεπε ωμ ημχ πιλψ ξδωιγεψιν αΰπβμιϊ εαςψαιϊ. δωιγεψιν διε ατιχεη ωμθεπεϊ δξπγθ εαψΰω εαψΰωεπδ αιθΰε ΰϊ ςξγϊ δωμθεπεϊ. ξΰεψςεϊ 1936 τψφε ληεγω εηφι ΰηψι δτςμϊ δϊηπδ ωωλπδ αψηεα ξμριπγδ αιψεωμιν (λιεν ψηεα δμπι δξμλδ) ξχεν αε πξφΰιν ημχ ξΰεμτπι ψωεϊ δωιγεψ ςγ διεν. διιωεα δςαψι ιηρ ηωιαεϊ ξψεαδ μωιγεψι δψγιε εμΰ ΰηϊ δϊςεψψε ειλεηιν αχωψ μϊελπιεϊ ωδιε ηιιαεϊ μδϊΰιν μχε δξξωμϊι. αιο δξτμβεϊ διδεγιεϊ αιωεα διε ωγψωε ωιεειεο αδαςϊ δγςεϊ.
δηγωεϊ ςαψε φπζεψδ ξξωμϊιϊ εμΰ ϊξιγ αιθΰε ΰϊ ςξγϊ διωεα δςαψι. αψΰω δϊηπδ ςξγ ξπδμ ΰπβμι εΰϊ "δωςδ δςαψιϊ" πιδμ δρετψ γ"ψ ΰμιςζψ μεαψΰπι ωωιξω αϊτχιγε λωξεπδ ωπιν. λρβπε ωιξω ξψγλι ζμεθπιχ (μιξιν - ΰαιγς - απε ωμ δψα ιδεγδ μιια ζμεθπιχ-ΰαιγς). ωςαγ αλμ δωθηιν: χψιιπεϊ, ςψιλϊ ηγωεϊ, ϊελπιεϊ, ϊρλιϊιν εδωϊγμ μϊϊ ΰετι ιδεγι μωιγεψιν δςαψιιν, ελο μϊξψο αιο δξτμβεϊ δωεπεϊ αιωεα, αωπϊ 1945 ξεπδ ζμεθπιχ μξπδμ "δωςδ δςαψιϊ" εδημ ξηεγω πεαξαψ 1947 ΰηψι δημθϊ δΰε"ν ςμ δχξϊ ξγιπδ ιδεγιϊ αΰψυ ιωψΰμ γΰβ μδχξϊ δξπβπεο δγψεω μδχξϊ ϊηπϊ δωιγεψ ωμ δξγιπδ διδεγιϊ. δεΰ ςαψ μϊμ ΰαια, ωιγψ ΰϊ θλρ δλψζϊ δξγιπδ ξξεζιΰεο ϊ"ΰ αςψα ωαϊ δ' αΰιιψ ϊω"η, εδωξις ΰϊ ξδγεψϊ δηγωεϊ δψΰωεπδ αξγιπϊ ιωψΰμ δηγωδ.
"χεμ ιψεωμιν" ωιγψ λωμεω ωςεϊ αςαψιϊ. αιο δωιγεψιν δεπδβδ ϊελπιϊ ξρεψϊιϊ ωπεδμδ ςμ ιγι ΰτψιν βεμγωθιιο (μιξιν γι ζδα). μςϊιν δεαΰε αΰξφςεϊ δϊελπιϊ δξρεψϊιϊ ξρψιν μιωεα δςαψι ωΰι ΰτωψ διδ μωγψν αξρβψϊ δηγωεϊ. λκ ςμ ιγι δχψΰϊ τψχ ϊπ"κ ξρειν ΰε ωιγεψ ϊτιμδ ξρειξϊ δαιπε δλμ ξδ δλεπδ. δωιγεψιν διε ωαςδ ιξιν αωαες εαμιμ ωαϊ δεχψΰε χθςιν ξτψωϊ δωαες εδδτθψδ απερη δςγεϊ δωεπεϊ. δωιγεψιν πϊχαμε αδϊμδαεϊ αιο ιδεγι δβεμδ ωδϊψωξε αξιεηγ ξχψιΰϊ τψωϊ δωαες. πφιιο λι αΰεϊν διξιν τεψρξε α"δφετδ" ϊελπιεϊ δωιγεψ αωαϊ εδιε χεψΰιν ωξηε ςμ λκ. διε λΰμε ωΰξψε ωδιεϊ εδωιγεψιν ξετςμιν ςμ ιγι βειιν ξεϊψ μωξες ψγιε ςμ ιγι ωςεο ωαϊ. ιδεγι ξξΰδ ωςψιν τιψρν ξεγςδ λι δψγιε ωμε ξετςμ ςμ ιγι ωςεο ωαϊ εδεΰ ξζξιο μδΰζιο μτιψχι δηζπεϊ δξωεγψιν αωαϊ. ΰτψιν βεμγωθιιο δπιη ΰϊ διρεγεϊ μωιγεψιν δξρεψϊιιν αψγιε δΰψυ ιωψΰμι εωμεω ϊελπιεϊ ωδεπδβε αϊχετϊε ξξωιλεϊ μδϊχιιν ςγ διεν, ΰν λι αωιπει φεψδ εδο - "χαμϊ ωαϊ" "ξμεδ ξμλδ" εχψιΰϊ τψχι διεν αϊπ"κ.
ςν τψευ ξμηξϊ δςεμν δωπιδ δεψηαε δϊελπιεϊ εδωιγεψιν δημε ααεχψ. χιφεψ δηγωεϊ ωεγψ αωμεω δμωεπεϊ δψωξιεϊ, ηξω γχεϊ αλμ ωτδ. μΰηψ δτρχδ ωμ ωμεω ωςεϊ δεωξςε ξδγεψεϊ ηγωεϊ ατεμπιϊ, φψτϊιϊ, ςαψιϊ εΰπβμιϊ. ξδγεψεϊ ΰμε πχμθε αΰιψετδ εαξζψη δϊιλεο. αωςεϊ δμιμδ ωεγψε βν ξδγεψϊ ηγωεϊ αθεψχιϊ εαβψξπιϊ. αρκ δλμ ωιγψ "χεμ ιψεωμιν" λωξεπδ ωςεϊ αιεν. δωιγεψιν δρϊιιξε αωςδ 11 αμιμδ. ΰτωψ μεξψ λι βν "βμι φδ"μ" ψΰωιϊν α"χεμ ιψεωμιν" ωλο τςξιιν αιεν ΰηψι δφδψιιν ωεγψε "ηγωεϊ μφαΰ" ΰηγ δωιγεψιν ωςωδ ψεων ψα δεΰ δωιγεψ μιδεγι αψιϊ δξεςφεϊ αδωϊϊτεϊ δψαπιν δψΰωιιν, δψα γ"ψ ιφηχ ΰιιζιχ δμει δψφεβ εδψα αο φιεο ξΰιψ ηι ςεζιΰμ - ρετψιν, ξωεψψιν εψΰωι δφιαεψ διδεγι.
χεμε δςξεχ ωμ ξγζιπι, ε'ρμιηεϊ' αψγιε
λΰξεψ μΰ μλμ ΰηγ διϊδ ΰτωψεϊ μψλεω ξχμθ ψγιε εμςϊιν διε ξρτψ ξωτηεϊ ξϊλπρεϊ ΰφμ ΰηγ δγιιψιν μωξες ΰϊ ξδγεψϊ δηγωεϊ. αξεφΰι ωαϊεϊ ψεϊχε ψαιν μωξιςϊ φμιμι "ωαες θεα - ε"δξαγιμ" ξτιε ωμ ΰτψιν βεμγωθιιο εμΰηψιδ δωιηδ δωαεςιϊ ωμ δτψωο δξγιπι ωμ "χεμ ιψεωμιν" ξωδ ξγζιπι. μξςμδ ξωω ωπιν διϊδ ωιηϊε ωμ ξγζιπι ςεξγϊ αψΰω ρεμν "δψιιθιπβ" ωμ δωιγεψιν. ψας δωςδ ωμ ωιηϊε ωμ ξγζιπι δγψιλδ ΰϊ δωεξςιν απϊιαεϊ δξγιπιεϊ δαιπμΰεξιϊ εαξδμλι δξμηξδ. δεΰ πξπδ ςμ ηαψι ξςψλϊ "δΰψυ" εμςϊιν λϊα ΰϊ δξΰξψιν δψΰωιιν. απε ωμ ξωδ ξγζιπι, ξιψεο ξγζιπι, ριτψ λι ΰαιε διδ ξχαμ ξλϊαιν ψαιν ξξΰζιπιν ξγι ωαες ωδιε ξβιαιν ςμ γαψιε. ξιψεο ξγζιπι ξρτψ λι μξψαδ δφςψ μΰ ωψγδ ΰτιμε δχμθδ ΰηϊ ωμ ΰαιε αΰψλιεπι ψωεϊ δωιγεψ. αψωεϊπε μΰ διδ ξχμθ ψγιε εΰπι ζελψ ξιξι πςεψιι λιφγ διιπε ιεψγιν μΰηγ δωλπιν μδΰζιο μωιηϊε δωαεςιϊ ωμ ξγζιπι ξιγ ςν φΰϊ δωαϊ, ςγ διεν ξδγδγ αΰεζπι χεμε δςξεχ.
ΰηγ ξξαφςι διεχψδ ωμ "χεμ ιψεωμιν" διδ ωιγεψ ϊτιμϊ δρμιηεϊ δψΰωεπεϊ ξαιϊ δλπρϊ δβγεμ αϊμ ΰαια. διδ ζδ αηεγω ΰμεμ ϊω"γ (1944). ηιιμιν ιδεγιν ωωψϊε αφαΰεϊ απεϊ δαψιϊ αΰιψετδ ϊξδε ςμ λκ ξγες ξωγψιν ϊτιμεϊ ξλπριεϊ εαιχωε μδςαιψ ωιγεψ ηι ωμ ϊτιμεϊ. δεςμϊδ δφςδ μδχγιν ΰϊ ϊτιμϊ χαμϊ ωαϊ δψαδ μτπι λπιρϊ δωαϊ, ελκ ϊϊΰτωψ δςαψϊ δϊτιμδ. αρετε ωμ γαψ πϊχαμδ δφςϊε ωμ γεγ φαι τπχρ, πωιΰ αιϊ δλπρϊ δβγεμ αϊ"ΰ, μιξιν ωψ δϊηαεψδ, εδεημθ μδςαιψ αωιγεψ ηι ΰϊ δρμιηεϊ. δαιφες δετχγ αιγι ξψγλι ζμεθπιχ. ηεβιν ηψγιν ξηε ςμ "ηιμεμ δχεγω" ωμ δςαψϊ ϊτιμδ αψγιε εΰτιμε ςεψκ "δφετδ" ωαϊι γεο ιηιΰ (ω. γπιΰμ) λϊα λι δεΰ ξχεδ λι ζεδι ψχ "δεψΰϊ ωςδ" εωιγεψ ηγ τςξι εδαις δϊπβγεϊε μωιγεψ ϊτιμεϊ. δδφμηδ δςφεξδ ωζλδ μδ δωιγεψ εαιχεψϊ ηιεαιϊ ΰτιμε αςϊεπιν δηιμεπιιν εαςιχψ ξλϊαιν ωδβιςε ξλμ ηεβι δφιαεψ εϊεγδ ξιεηγϊ μ"χεμ ιψεωμιν" βν ξηιιμιν αξηπεϊ δφαΰ αΰιψετδ δαιΰε μλκ λι "δηγ τςξιεϊ" πξωλϊ ςγ διεν, εςγ διεν, μδεφιΰ ωπδ ΰηϊ, ξωεγψεϊ δρμιηεϊ δψΰωεπεϊ ξαιϊ δλπρϊ δβγεμ αϊ"ΰ ξγι ωπδ αωπδ. ξψγλι ζμεθπιχ ριτψ λι τηγε λι δηψγιν ιωαωε ΰϊ ξδμκ ωιγεψ δρμιηεϊ εςμ λο βειιρδ τμεβϊ "ξλαι ΰω" μωξεψ ςμ δργψ. δϊαψψ λι δλμ ςαψ λωεψδ, ΰιω μΰ αΰ μδτψις εφμιμι δρμιηεϊ ωχγξδ μδο γψωϊ δψα δψΰωι δεωξςε αψηαι δςεμν διδεγι.
"δτριχε μωγψ ηζπεϊ αωαϊ!"
ξθςν "χεμ ιψεωμιν" δετις βν αθΰεο, "δβμβμ" ϊηιμδ λγε ωαεςεο εαδξωκ λωαεςεο. δωαεςεο δετις αδιγεψ ψα, μςϊιν ςμ πιιψ λψεξε εδιδ δθεα αιεϊψ ωαωαεςεπι ΰψυ ιωψΰμ. δςϊεο δετις δημ ξιεμι 1943 εςγ ΰτψιμ 1948 ηεγω μτπι δχξϊ δξγιπδ. (ςμ "δβμβμ" - ςϊεο δψγιε δξπγθεψι - λϊαδ ξΰϊ λεϊα θεψιν ΰμε α"χωψ" ηεαψϊ 21 ξΰι 1997).
ςν ϊεν ξμηξϊ δςεμν δωπιδ ημε ωιπειιν αΰετιιν ωμ δωιγεψιν. αψΰω ξημχϊ δψγιε ωμ ξξωμϊ δξπγθ δεςξγ διδεγι ΰγειο ρξεΰμ (απε ωμ δπφια δςμιεο δψΰωεο δψαψθ ρξεΰμ) εαψΰω δωςδ δςαψιϊ ςξγ, λΰξεψ, ξψγλι ζμεθπιχ. μεη δωιγεψιν δεψηα. δωιγεψιν ααεχψ πτϊηε αϊτιμϊ "ξδ θεαε" εαχψιΰϊ "ωιψ ωμ ιεν". δεπδβδ χψιΰϊ τψχι διεν αϊπ"κ επερτδ μδν βν τψωπεϊ. δεψηαε ϊελπιεϊ "χαμϊ ωαϊ" ε"ξμεδ ξμλδ" εδεπδβ ωιςεψ χαες αϊμξεγ ξτι δψα τψετ' ωξηδ ΰρσ, μιξιν ωετθ αδψλα δψΰωεο ωμ αιϊ δξωτθ δςμιεο αξγιπϊ ιωψΰμ. αςιιϊ δωιγεψιν αωαϊ πιγεπδ αρτψεϊ δδμλδ. δψα ΰμιςζψ ιδεγδ εεμγπαψβ γο αςπιο αρτψε 'φιυ ΰμιςζψ' ημχ β' τψχ ι' ξς"ξ ς"δ εΰιμκ. δεΰ ςερχ ααιψεψ ξχισ ωμ δωξςϊ ψγιε αωαϊ "ΰν μΰ αωςϊ δλψη εφεψκ βγεμ" εβν ΰζ λξεαο αριιβιν ωεπιν. αξρβψϊ αιψεψε γο δψα εεμγπαψβ αξδεϊε ωμ ϊχμιθ εγψκ ωιγεψε εχεας μΰιρεψ δωξςϊ εωξιςϊ ϊχμιθι ηζπεϊ αωαϊ εχεας "εξδ δλψη εφεψκ βγεμ ιλεμ μδιεϊ αωιγεψι ϊχμιθιν ωμ πβιπδ ετιψχι ηζπεϊ ελγεξδ"? δεΰ χεας λι ΰτιμε αωςϊ ηιψεν ΰρεψ μωξες τιψχι ηζπεϊ αωαϊ εδεΰ τερχ ηγ εημχ - "ωιγεψι ϊχμιθιν ωμ πβιπεϊ ετιψχι ηζπεϊ ελγεξδ μδ ςμ ιγι βψξετεο ΰρεψεϊ δο ΰτιμε λωιελμε μργψ δλμ αΰετο ΰεθεξθι ξαμι ωιφθψλε μςωεϊ ωεν τςεμδ αωαϊ εαιεν θεα". βν δψα ιφηχ ιγιγιδ τψπχμ, ΰζ ψα δωλεπεϊ αϊ"ΰ, εμιξιν δψα δψΰωι μϊμ ΰαια, τπδ ξςμ γτι "δφετδ" μ"χεμ ιψεωμιν" εΰηψ λκ μ"χεμ ιωψΰμ" ωιτριχε μωγψ ηζπεϊ αωαϊ. μαρεσ πξφΰδ τωψδ "ξτΰ"ιπιχιϊ θιτεριϊ" εδιΰ - δξωιλε μωγψ τιψχι ηζπεϊ αωαϊ ΰκ περτδ ϊελπιϊ περτϊ βν αΰξφς δωαες. αιο δϊελπιεϊ ωδεπδβε ςν ϊεν δξμηξδ διε "δϊςξμεϊ αεχψ" αςαψιϊ εαΰπβμιϊ. ξπηδ δϊελπιϊ αςαψιϊ διδ ξιλΰμ αο ηπο ΰαιε ωμ δΰμεσ ιερι αο ηπο. ΰμτι ΰπωιν δϊςξμε ξγι αεχψ μφμιμι δπηιιϊε ωμ ξιλΰμ αο ηπο αςαψιϊ εψιφ'ψγ τιθω αΰπβμιϊ. λο δεπδβδ "τιπϊ πεςψ" εωιγεψιν μαϊι ρτψ. δξωγψιν δεβαψε ελκ ηεζχδ δϊηπδ αϊμ ΰαια ωδωξιςδ ωιγεψιν ηιιν ξδΰετψδ, ξδϊιΰθψεπιν ελο ωεγψε χεπφψθιν ωμ δϊζξεψϊ δτιμδψξεπιϊ. ξδιξιν δψΰωεπιν ωμ δψγιε δεχξδ ϊζξεψϊ "χεμ ιψεωμιν" δχιιξϊ ςγ διεν λϊζξεψϊ χεμ ιωψΰμ. ξγι ωαες ριτψ ΰγειο ρξεΰμ ςμ δϊελπιεϊ μδψηαϊ δωιγεψιν εΰσ γεαψ ςμ δχξϊ θμεειζιδ. ηεγωιιν μτπι δχξϊ δξγιπδ τιψρν "δβμβμ" ψΰιεο ςν ξπην ξπγμ ΰαψξεαιυ ωςξγ αψΰω ϊηπϊ δωιγεψ "ξιψιγ δξζψη" ωχγξδ μ"χεμ ιψεωμιν". ξπην ΰαψξεαιυ ΰξψ λι δεΰ ςερχ απιρειιν μδχξϊ ϊηπϊ θμεειζιδ αϊμ ΰαια, εΰεξψ λι γψεωιν μλκ λξιμιεο μιψεϊ ΰψυ ιωψΰμιεϊ (λΰψαςδ ξιμιεο γεμψ αςψλιν ωμ ΰζ).
"χεμ ιψεωμιν" δϊςμν ξξΰαχι δξηϊψεϊ εξδγεψεϊ δηγωεϊ διε ξδγεψεϊ "ξθςν". μςιϊιν διε δχψιιπιν ξωπιν ΰϊ θεο γιαεψν εξΰετο δχψΰϊ δηγωεϊ δαιπε ξδ γςϊν ςμ δηγωεϊ ωπΰμφε μχψεΰ. λΰωψ ΰτψιιν βεμγωθιιο χψΰ ΰϊ τψχ ϊδμιν φ"γ "ΰμ πχξεϊ γ' ΰμ πχξεϊ δετις - ςγ ξϊι ψωςιν ιςμεζε" δαιπε δλμ ξδ δλεεπδ. αξρβψϊ δξΰαχ αΰπβμιν δδβπδ, δΰφ"μ εδμη"ι δχιξε ϊηπεϊ ωιγεψ ξηϊψϊιεϊ ξωμδν ωδϊηψε α"χεμ ιψεωμιν". αηεγωιιν δΰηψεπιν μξπγθ ωεϊχε ξγι τςν ϊελπιεϊ "χεμ ιψεωμιν". λΰξεψ ξψγλι ζμεθπιχ ςαψ μϊ"ΰ εδπιη ΰϊ δϊωϊιϊ μωιγεψι χεμ ιωψΰμ". ημχ βγεμ ξςεαγι "χεμ ιψεωμιν" ςαψε μϊ"ΰ επξπε ςμ ςεαγι χεμ ιωψΰμ. ΰηγ ξδν ωξεΰμ ψεζπαμιθ (μιξιν ψεζο) δβις αιξιν ΰμε μβαεψεϊ εξξωικ αςαεγϊε α"χεμ ιωψΰμ". ςν χεν δξγιπδ ςαψ δΰεμτο δξψλζι μϊ"ΰ εϊηπϊ δωιγεψ πχψΰδ "χεμ ιωψΰμ". αξχαιμ δξωικ βν "χεμ ιψεωμιν" αωιγεψιε ςγ ΰιηεγ δϊηπεϊ αωπϊ 1950 εΰζ πχας δων δψωξι "χεμ ιωψΰμ ξιψεωμιν αξχεν "χεμ ιψεωμιν" δεχν "χεμ φιεο μβεμδ" ωωιγψ αβμιν χφψιν αωτεϊ ψαεϊ.
αξρβψϊ αιχεψϊ ςμ ωιψεϊ δωιγεψ αιξιν δψΰωεπιν μχεν δξγιπδ λϊα δγ"ψ ςζψιΰμ χψμιακ - "χεμ ιωψΰμ μχη ςξε ΰϊ ξιθα δξρεψϊ ωμ "χεμ ιψεωμιν" αιξι δαψιθιν, ΰϊ δϊχμιθ ωμ ωαες θεα" "ξςψια" - λ"ε ΰμεμ ϊω"η 14.9.48).
χεμ ιωψΰμ μχη ςξε μΰ ψχ ΰϊ "ξιθα δξρεψϊ" ωμ χεμ ιψεωμιν λι ΰν βν ΰϊ δαςιεϊ ωςξγε ατπι χεμ ιψεωμιν. ΰζ ξηδ διωεα δςαψι λι δϊηπδ ξωψϊϊ ΰϊ ξξωμϊ δξπγθ, εςϊδ θςπε λι "χεμ ιωψΰμ" ξωψϊ ΰϊ ξτΰ"ι εΰϊ γεγ αο βεψιεο. αρετε ωμ γαψ πχαςδ εςγδ ωδημιθδ μδτψιγ ΰϊ χεμ ιωψΰμ ξξωψγ ψΰω δξξωμδ εηεχ ψωεϊ δωιγεψ ωπηχχ αωπϊ 1965 δβγιψ ΰϊ ψωεϊ δωιγεψ λβεσ ξξμλϊι ςφξΰι επχαςε δλμμιν δξπηιν ΰϊ δψωεϊ επχας λι "δψωεϊ ϊαθιη λι αωιγεψιν ιιπϊο ξχεν μαιθει ξϊΰιν ωμ δωχτεϊ εγςεϊ ωεπεϊ δψεηεϊ αφιαεψ εϊωεγψ ΰιπτεψξφιδ ξϊΰιξδ". "ξρξκ πχγι" ςμ ων πχγιξεο ψεβμ ξπλ"μ δψγιε, χας λμμιν εδπηιεϊ ωπεςγε μωξεψ ςμ δΰεαιιχθιαιϊ εδπιθψμιεϊ αγψκ δαΰϊ ηγωεϊ μφιαεψ δψηα.
επριιν αχεψιεζ - ΰξψπε λι χψιιπι "χεμ ιψεωμιν" πδβε μωπεϊ θεο αχψΰν ΰϊ ξδγεψεϊ δηγωεϊ ωδελϊαε ςμ ιγι ωμθεπεϊ δξπγθ. βν ημχ ξδχψιιπιν α"χεμ ιωψΰμ" ςεωιν ζΰϊ ξτςν μτςν λΰωψ ξγεαψ αλιπειιν λμτι ΰπωι διξιο. αζξπε διδ χψιιο ωλΰωψ ΰξψ μξωμ "ωμεν, ςλωιε 12 αφδψιιν", διδ ξωπδ ΰϊ δτιρεχ εΰεξψ ωμεν ςλωιε, 12 αφδψιιν". δγαψ πΰρψ ςμ τι "ξρξκ πχγι" εμτπι δαηιψεϊ δΰηψεπεϊ δεφιΰ ξπλ"μ ψωεϊ δωιγεψ ιΰιψ ΰμεπι δπηιεϊ μχψιιπιν ωμτιδο ιω μπδεβ μτι "ξρξκ πχγι" δλεμμ αιο διϊψ ΰζδψδ ξτπι ωιπειιν αθεο χψιΰϊ δηγωεϊ δξψξζιν ςμ ςξγεϊ δχψιιο.
αϊεκ: δφετδ, ι"γ απιρο ϊωρ"ε.
