וויפיל איז דער שיעור פון מצות צדקה ?

בא ללמד אייזן ארויסגעברענגט!

איך האב שוין לאנג א טיפערע שיטה דערין, הער עס גוט אויס!

אויב גייסטו מיט דעם מהלך ווערט שווער נאך צוויי קשיות, ווייל למעשה האט דאך דאס געבן צדקה א גאנצע ליסטע, עס איז בכלל נישט אזוי פשוט, קרובים קומען די ערשטע, עניי עירך בעפאר אנדערע וכו' וכו'.

און די ווייסט וואס נאך? גבאי צדקה קומען בכלל נישט אויף די ליסטע!

זייט ווען בין איך מחוייב ארומצוגיין צו די הייזער טיילן צדקה? אז א עני קומט צו מיר דארף איך אים געבן. אבער א גבאי צדקה? מאן דכר שמיה? (קען זיין איך מאך א טעות אבער איך בין רוב זיכער דערמיט).

די ווייסט וואס דער תירוץ דערויף איז?

די באקאנטע מעשה, ווי א איד קומט צום נגיד נאך געלט, זאגט אים דער נגיד "וואס? איך האב דאך מיינע אייגענע ברודער וועמען איך דארף אויסהאלטן וועכענטליך! עס איז מיר גענוג אויפן קאפ איינער אויפאמאל". פרעגט אים דער איד "נו און פאר דיין ברודער געבסטו יא?", "לאמיך אויספירן, אז פאר אים געב איך נישט, זאל איך פאר דיר יא געבן?"....

לענ"ד ליגט אין דעם א מוראדיגע אמת, ווייל צדקה איז א זאך וואס עס געבט זיך נישט אזוי, מען ערווארט א רעסיט, א תזכו למצוות, מען זאל אים מוטשען. סתם אזוי גייט מען נישט ארום טיילן געלטער אזוי....

וואלט מען געגאנגען אויף די ליסטע פון שלחן ערוך וואלט מען פאר קיינעם געגעבן, אויך נישט פאר די אייגענע קרובים. דעריבער איז דא דא א צווייטע ענין פון "מצוה הבא לידך אל תחמיצנה" און די האסט יעצט די מצוה פון צדקה טוה עס יעצט! זאל זיין פאר די גבאי צדקה, פאר עניי ארץ ישראל, נישט קיין נפקא מינה.

און ווען מען געבט נישט יעצט דעם גרויסן סכום פאר דעם איד וואס פארשטייט אן עסק וויאזוי ארויסצובאקומען געלט, וואלט מען עס "נישט" געגעבן -איך רעד פון דעם פיפציגער- פאר אסאך אנדערע ארימעלייט! עס וואלט געבליבן ביי דיר אין טאש. דער איד ווארפט דיר אריין א חשק צו געבן, נישט קיין חילוק וויאזוי, געב עס!

בא ללמד

דער רמב"ם רעדט פון א "חיוב", אדער א "מעלה" אין צדקה?

לפי הבנתי איז דאס א גרויסע חילוק.

די רמב"ם איז דאך באקאנט, מיט זיינע צען מדרגות אין מצות צדקה.

אבער דאס איז נישט קובע אויף מענטש א חיוב צו מקיים זיין די מצוה דוקא אויף די צענסטע שטאפל.

און דערפאר איז נישט א חיוב אויף א מענטש, צו געבן אלע געלט וואס ער האט מפריש געווען פאר צדקה, דוקא אויף א אופן וואס ער ווייסט נישט ווער ס'איז דער מקבל, און די מקבל ווייסט נישט ווער ס'איז דער נותן.

ודוק.

לויט ווי איך געדענק איז די רמב"ם נישט דא צי זען אז אלע ארעמעלייט זאלן באקימען  אייניג אין סזאל זאן פעיר, אדער זיכער מאכן אז מער ארעמעלייט באקימען.די רמב"ם זאגט אז היות די מצוה איז   געמאכט אויסציאיידלן די מענטש איז מיט מער געבן אין זיך אסך מאל ברעכן פוילט דאס מער ביים מענטש די מידה פין חסד.
אין קען גאר זיין אז מערערע  מאל  פאר די זעלבע איז גאר בעסער

איך געדענק הערען אויף דעם פין באבאווער רב שליט"א א מחלוקת ראשונים וואס דער חיד"א ברענגט. (בעסער פאר איינעם אסאך, אדער אסאך אביסעל). אויב נעמט מען אהן אסאך אביסעל, וואלט מען נישט געדארפט געבען פאר מוסדות אסאך. לכאורה איז דאס נישט קיין הלכה וואס מען מעג אדער טאר נישט, עס איז נאר אין מדות, אזוי ווי תרשיש האט אביסעל ארויסגעברענגט. בא נתן תתן אפילו מאה פעמים, ווי שטייט דאס? אין מיין קאמפיוטער טרעף איך נישט. און איך מיין אז די הלכה איז בפירוש נישט אזוי. און צום ענין. מען דארף געבען יעדעם איינעם, אז נישט איז דא אן איסור פין זיין א מעלים עין מן הצדקה. און מען קען אפילו געבען א פרוטה. איך ווייס נישט וואס די היתר איז פין ציען מיט די אקסעל. מען האט שוין אמאהל געשריבען וועגען דעם, און דעמאלס האב איך געשריבען אז עס קען זיין היות מען ווייסט אז דער וואס גייט נאך געלט וועט נישט וועלען נעמען א פעני, ממילא געב איך עס אים נישט.