ליפא שמעלצר - הברכה והקללה

מצורף קובץ

פון ווען אן ליפא שמעלצר האט אויפגעשיינט אויפן האריזאנט פון עולם הנגינה, איז זיין ערשיינונג געווען מוטל בספק, הללו משבחין והללו מקללין,און עד היום הזה איז זיין וועזן אנגעוויזן סיי אויף קריטיק און סיי אויף לויב

דאס איז זיכער אז ר' ליפא פארמאגט געוואלדיגע כשרונות אין דעם תחום פון מוזיק, די גרעסטע מומחים זענען היינט מודה אז ליפאס טאלאנטען שטייגען איבער אלע פריערדיגע וואס האבן געטון וואס ער טוט, זיין חוש השמיעה און חוש הריח ווען עס קומט צו מוזיק אדער קאור אראנדזשירונגען איז הפלא ופלא, זיין געפיל צום תוכן פון ניגונים ווי אויך די עצם קאמפאזירונגען זענען אויך פון די בעסטע אינעם פעלד, און צום מערסטענס זיין געוואלדיגע ענערגיע וואס ער לייגט אריין זיין גאנצען כח און מח אין א ניגון זעט מען כמעט נישט

מצד שני זענען דא די מקטרגים וואס קריטיקערן אים פארן אפנויגען פון זינגען אויפן ריין חסידישען מהלך און אנשטאט אדאפטירען גויאישע תנועות, די קריטיקערס קען מען צוטיילען אויף צוויי חלקים, ערשט זענען דא די סתם אומפארגינערס אדער חסידישע חאניאקען וואס קענען נישט תופס זיין אז א היימישער חסידישער יוגערמאן פון קרית סקווירא זאל קענען אהערשטעלן קונצליכע מוזיק און ווערן א וועלט בארימטער "ראקסטאר" כלשונם, נאכדעם זענען דא די צווייטע חלק פון קריטיקירערס וואס האבען גארנישט קעגן ליפא פערזענליך, פארקערט זיי האלטען שטארק פון זיין טאלאנט אבער זענען ברוגז פארוואס ער גייט אזוי ווייט אוועק פון דעם ערליך חסידישען מהלך

אן עקסטערע פרשה איז ליפאס "פערפארמען" נעמליך זיינע תנועות בשעתן זינגען בעיקר ביי חתונות, סדא אסאך וואס שרייען אז ספאסט נישט, מצד שני איז דא וואס זאגען אז קיינער הייבט נישט און מאכט לעבעדיג א חתונה אזויווי ליפא

דאס אז מענטשן האבען הנאה פון זיין באנעמונג ביים זינגען זעט זיך שטארק אן פונעם פאקט אז אפילו ביי די מאדערנע וועלטליכע קאנסערטס זוכט מען אז ליפא זאל ערשיינען, ערשט יעצט סוכות איז געווען לעבעדיג ווען סהאט לכתחילה געהייסן אז ליפא וועט זינגען אין נאסא קאלאסיאם צוזאמען מיט מיאמי מב"ד פריד און שוואקי (ער האט שוין געזינגען פאריגע חוה"מ אין רעקס פלעקס), נאכדעם איז דאס בטל געווארן ווייל ליפא האט באקומען איין איינלאדענונג צו זינגען ביי א ריזיגען קאנסערט אין ארץ ישראל, אבער דאס איז אויך בטל געווארן נאכדעם וואס משמועסט אז די וועד הצניעות האט שווער געארבעט אויף אים ער זאל דאס מבטל זיין, און צום סוף הייסט אז ער וועט נאר זינגען אין גאלד האטעל אין ירושלים

אין בלאט איז געווען א גאנצער פעידזש עד מיט'ן קעפל: אשריך ר' ליפא! וואס זיינע חברים פון סקווירא האבן אריין געשטעלט לכבוד דעם וואס ער איז בייגעשטאנען דעם נסיון פון כבוד און געלט און נישט געגאנגען דארט זינגען, דאס איז א שטיקל מרחק פונעם לעצטן אנאנס וועגן ליפא וואס איז געווען אין איד פון סקווירער בי"ד מוחה צו זיין קעגן זיין טעיפ "בדרך" און איר נישט היימישען סטייל

אין אן אינטערוויו צום ארץ ישראלדיגען מאגאזין "משפחה" דערקלערט דער וועלט בארימטער חסידישער בעל מנגן ר' ירמי' דמן אז סטוט אים זייער וויי אז מטוט לעצטענס צופיל מאדערניזירן חסידישע טעיפס און ניגונים, בפרט זאגט ער דארט אז סבאדערט אים זייער שטארק דאס וואס ליפא טוט, ער זאגט אז ליפא איז מסמא דער איינציגסטער אין די גאנצע אינדאסטרי וואס פארמאגט אזויפיל כשרונות אין דעם געביט, איז פארוואס פעלט דאס אויס ער זאל דאס פארגויאישען, ער זאגט דארט אויך אז ער אליין האט חרטה אויף געוויסע ניגונים (כי לשם המלוכה למשל) אדער מוזיק וואס ער האט געמאכט יארן צוריק און ער שפירט היינט אז סנישט ריכטיג געווען

אינטערעסאנט איז, אז ליפאס כשרונות קומען פונקט אזוי צונוץ ווען סהאנדעלט זיך אין ריין חסידישע טעיפס אדער ניגונים, למשל ביי מיכאלס טעיפס (בפרט נשמה פלאם חלק ב) אדער ביי אייזיק און דאסקאל, ליפא אליין זעט דאס אויך איין אין א געוויסע בחינה, דאס קען זיין די סיבה פארוואס ער האט יעצט ארויסגעגעבן דעם חסידישען טעיפ "לעילא ולעילא" ווי מדערקענט זיינע געוואלדיגע טאלאנטען אפילו סאיז נאר חסידיש

שטארק מעגליך אז דאס וועט טאקע זיין ליפאס נייע מהלך, ער וועט פרובירן זיך צו האלטן חסידיש מער ווייניגער ביי טעיפס וואס זענען געמאכט פארן חסידישען עולם, און ער וועט אויך ווארפען א ביינדעל פאר די מער מאדערנע גאס אז זיי זאלן נישט בלייבן אויסגעשפילט, דאס איז זיכער אז ווי ער זאל נאר נישט אריין לייגען זיין גאנצען כח וועט ארויסקומען א הערליכער פראדוקט, און דאס איז בעצם ליפא שמעלצר

זיידי זייער שיין באשריבן

ווען קימט ליפא ארויס מיט זיין נייע טעיפ?

ס'הייסט חנוכה צייט, ער וויל בשום אופן נישט ארויס געבן ווי אזוי ס'גייט הייסן.