דרשת שלום יצחק טויבער

מצורף קובץ

.

עפעס האסטו א שווערע קאפ ווען עס קומט צו פארשטיין.
ווי שטייט אין ד"ח אז א איידעם איז אזוי ווי א זוהן?
א טאכטער ירש'נט נישט קיין רבנות, נקודה.

באראפארקער,

ס'איז typical פון דיר אז ווען דו האסט נישט וואס צו ענטפערען הייבסטו אן מיט זלזולים. איך קען שוין דיין סטייל.

דו שפרינגסט ווייטער אויף א ווארט, אבער אויף דעם עיקר נקודה ענטפערסט דו גארנישט. דער אינטערשטע שורה איז: ווען ס'איז דא קינדער און אייניקלעך איז א ברודער נישט קיין יורש – נישט מדאורייתא און נישט מדרבנן. ער איז פונקט אזא יורש דאורייתא ווי א ערשטע קאזין אדער א דריטע קאזין - אז ס'איז נישט דא קיין נענטערע זענן זיי אויך יורשים דאורייתא. האסט עפעס צו ענטפערען אויף דעם צו נישט? האסט שוין געטראפען עפעס א מקור?

יעצט בנוגע דער דברי חיים: ער זאגט נישט חתנו כבנו – איך האב נישט דער דברי חיים ביי דער האנט אבער איך גלייב אז ער זאגט לאו דוקא בן בנו אלא כל הראוי ליורשו. צו ער מיינט איידעמער צו איינקלעך איז נישט נוגע לענינינו, אבער דער אבני נזר רעדט יא בפירוש וועגען חתנו, און אזוי אויך דער שואל ומשיב, און אזוי אויך דער מהרש"ם, און אזוי אויך דער בית יצחק, און אזוי אויך דער מהר"ש ענגיל, ועוד כמה וכמה.

און די אלע תשובות רעדען זיך אפילו ווען ס'איז דא אנדערע "יורשים דאורייתא" – יעדער איד האט "יורשים דאורייתא" (חוץ פון א גר וואס שטארבט אן קינדער).

דאס אז א איידעם ירש'נט שררה, חוץ פון די אלע געדריקטע תשובות, איז שוין לאנג א הלכה רווחת בישראל און איז אנגענומען אין אלע מקומות און קהלות די לעצטע 100-200 יאר. צענדליגע רבנות'ער אין דער היים זענען געגאנגען צו איידעמער.

אז א ברודער זאל הייסען א יורש דארט ווי ס'איז דא איידעמער און אייניקלעך (פארגעס נישט די אייניקלעך) האסטו דערווייל נאך נישט געוויזען קיין איין איינציגער מקור. בלייבט מען דערווייל ביי באראפארקער פון היידפארק כנגד די אלע פריער-דערמאנטע פוסקים.

מענדעל
ווען די זאגסט איבער די זעלבע זאך הונדרעט מאל ווערסטו נישט מער גערעכט.
ברענג די א מקור, אז אן איידעם הייסט א יורש דאורייתא, אן איידעם האט נישט קיין דין ירושה, נאר לגבי רבנות ווי די אחרונים זענען מחדש, און א ברודער דארפען אחרונים נישט אויף טוהן אז ער האט א דין יורש, עס שטייט אין די תורה.

איז אדרבה, ווען די ברענגסט אחרונים אז אן איידעם הייסט א יורש, איז עליך להביא ראי', אז דער איידעם איז פאר א יורש דאורייתא.

א טאכטער איז נישט קיין יורש לגבי רבנות, נקודה.

און טאמער וועט בן ציון רובין טענה'ן אז ער איז דער יורש, איז אדרבה, זאל ער זיך רופען באבוב'ער רב, און מען וועט דן זיין וועגען אים, אבער דערווייל איז עס דער יונגערע איידעם וואס טענה'ט אז ער איז דער יורש.

באראפארקער,

ווען דו זאגסט איבער 100 מאל ווערסטו אויך נישט גערעכט, אפילו נישט ווען דו לייגסט צו "נקודה".

איך האב שוין געברענגט כמה מקורות אז א איידעם ירש'נט שררה. ביי די אלע תשובות איז געווען אנדערע "יורשים דאורייתא", ווייל די רבנים זענען בדרך כלל נישט געווען קיין גרים. אז דו ווילסט קוועטשען אנדערש פשט איז עליך להביא ראי', נישט אויף מיר.

אבער דו ענטפערסט נישט אויף דער עיקור: א ברודער איז בכלל נישט קיין יורש אויב ס'איז דא איניקלעך (לאמיר פארגעסען א מינוט פון די איידימער). ביזט מסכים אז די אייניקלעך זענען יורשים דאורייתא? די איינקלעך דארפען נישט גיין צו דין תורה צו מאכען דער ברודער אויס יורש. אז ס'איז דא אייניקלעך איז א ברודער בכלל נישט קיין יורש. ס'איז א דבר פשוט מאד. צו זאגען אנדערש מיזטו ברענען א מקור, נישט אייגענע הרגשים. (יא איך זאג עס נאכאמאל ווייל דערוויל האסטו נישט געברענגט קיין איין מקור).

ליתר תוקף, בנוגע וואס באראפארקער בעט א מקור אז א איידעם ירש'נט ווען ס'איז דא א ברודער:
אין שו"ת דברי חיים חו"מ סי' ל"ב, באהאנדעלט ער א שאלה בנוגע סטרעטין, וואס דארט איז געווען ממש אזוי ווי אין באבוב היינט – ס'איז געווען א איידעם פון דעם נפטר ר' אברהם, דער עלטצטע זון פון ר' יודא צבי מסטרעטין זצ"ל, און ס'איז געווען צוויי אנדערע זון פון ר' יודא צבי, דאס הייסט ברודערס פון דעם נפטר ר' אברהם. און דער ד"ח פסק'נט אז דער ביהמ"ד זאל גיין צום איידעם און ער דארף מטיב זיי די צוויי ברודערס מיט געלט.

איך גיי נישט איבערשרייבען דער גאנצע תשובה דא, און פארשטייט זיך אז יעדער פאל איז אביסל אנדערש, אבער איך ברענג דאס נאר אלץ א תשובה צו באראפארקער בנוגע דעם פרט.

דארט איז נישט די זעלבע וווייל עס האט בכלל נישט קיין רבנות.

דא איז רבנות אויך.

דאס בעלאנגט פאר א האלבערשטאם.

האלבערשטאם,

יישר כח פאר דיינע קאמענטען. איך האב נישט געזאגט אז דארט איז דער זעלבע (כ'האב דייקא געזאגט אז יעדער פאל איז אנדערש). איך האב געברענט דער תשובה נאר בנוגע דער נקודה צו א איידעם הייסט א יורש אפילו ווען ס'איז דא א ברודער. באראפארקער האט געטענהט אז נישט, און פון דארט זעט מען אז יא.

בנוגע די אנדערע ענינם ביטע קוק אויף די פריערדיגע תגובות אין דעם אשכול.