דוד עקשטיין צו בני יואל: שטעט ענק צו דין תורה

דוד עקשטיין האט געמאלדן פאר די בני יואל היינט נאכן גרויסן געווינס, אז ער געט זיי 10 טעג וואס ער גייט גארנישט טון ווייטער, זיי זאלן זיך קענען שטעלן צו דין תורה

ונזכה ונחי' ונראה

ס'איז פשוט אז יעדער פארשטייט נאר זיין צד, איך וויל נאר פרובירען מסביר זיין אפאר פונקטען וואס ס'איז נאך נישט ארויסגעברענגט געווארען געהעריג דא אויפען פארום.

קודם כל איז כדאי צו וויסען אז דין תורה איז נישט געמאכט געווארען פאר באגאבונדען צו האבען נאך א שטעקען צו שלאגען. שמוע בין אחיכם מיינט ווען צוויי אידען האבען א סכסוך אין זיי קענען זיך נישט פארגלייכען, זאגט די תורה גייטס צום בי"ד. ווען ס'קומט א חי' א בעל מחלוקת אין נוצט די"ת פאר זיינע צוועקען צו טשעפענען, רודפ'ן א.ד.ג., וועט אן ערליכער בי"ד בכלל נישט אנעמען זיינע טענות. "קעיס דיסמיסד" איז אויך שייך ביי א בי"ד. נאר ליידער דא אין גלות אמעריקע איז שווער פאר א בי"ד דאס צו פראקטיצירען למעשה. די סיבות דערצו איז נישט כדאי דא אויסצושמעוסען ברבים, איך האב נאר געוואלט ארויסברענגען די קאנסעפט.

די עצם סכסוך איז ווי פאלגענד: קהל וויל דאס הויז מחמת צוויי סיבות. איינס, זיי טענה'ן אז ס'איז זייערס, אין די דיד פון בית פיגא איז בגניבה איבערגעשריבען געווארען. צוויי, זיי דארפען האבען דאס פלאץ אדער עכ"פ א חלק פאר א חדר/שטוב פאר זייער רבי, וואס היינט איז עס שטארק אין סטייל ביי די גרויסע רבי'ס צו האבען אזא סארט שטוב ביים מזרח וואנט נעבען דעם עמוד. ווייטער בית פיגא טענה'ן אז די נכס האט באלאנגט פאר הרבנית הצדיקת ע"ה, ס'איז לעגיטים איבערגעשריבען געווארען - אידישלעך און גוי'שלעך - דורך די דעמאלטדיגע ראשי הקהילה ה"ה ר' לייבוש לעפקאוויטש, רש"מ ראזנער און ר"מ פרד"מ. ממילא דארף די ביהמ"ד - כפי הצוואה - ווייטער אנגיין, אין זיי די אפוטרופסים וואס די רביצין ע"ה האט געשטעלט דארפען זעהן דאס אויסצופירען.

ס'איז וויכטיג צו באטאנען פאר די אלע וואס ווייסען נישט אדער ווילען נישט וויסען: בימים ההם זענען די א.ד. אידען געווען פולשטענדיג ראשי הקהילה אין זיי האבען געהאט דאס רעכט און כח צו פארקויפען/איבערשרייבען נכסי הקהילה לויט זייער פארשטאנד וואס ס'איז אין די אינטערעסען פון די קהילה און כבוד בית רבינו. ס'איז ווי למשל אז די היינטיגע קהל זאל איבערשרייבען די הויז אויף איהעל קט. אויף קארפ אבני צדק. איך האב דערמאנט די הויז אויף איהעל קט. ווייל צאנז קט., מיין איך איז קיינמאל נישט געווען אויף קהל'ס נאמען. אפילו קהל/ישיבה האבען דאס געפיינענסד.

אויך איז כדאי צו וויסען, אז א גרויסע חלק פון דעם הויז האט די רביצין אליינס געבויעט פון איר אייגען געלט.

ווער ס'וויל טראכטען גראד, פארשטייט אז די סכסוך איז נאר איבער "די הויז". די אלע אנדערע אישוס וואסער, סוער, לעקטער זענען נאר דרכים צו מאנעווירען די "עיקר" ציל. ווען ר"ד עקשטיין זאל וויסען אז די הויז וועט ער "קיינמאל" נישט באקומען וואלט ער לכאורה אפגעלאזט די אנדערע זאכען. (איך זאג לכאורה, ווייל אפשר וואלט ער עס נאך אלטס געטאן סתם צו פייניגען...). כדי צו באקומען דעם הויז אדער לכה"פ דעם אזוי געגארטען שטוב, טוט ער די אלע פעולות ווי צומאכען לעקטער, סוער און וואסער, אלעס כדי צו דעמאלאזירען די אנשי הרעבעצין זיי צו צווינגען צו פארהאנדלען מיט אים. ער איז אפילו גרייט צו געבען געלט [ווען ער טענה'ט אז ס'איז זיינס...], ער האט פאריגע וואך געשיקט אנטראגען (פאר'ן גאנצען הויז) זעקס מיליאן דאלער!!!

יעצט בנוגע די קארט. בשנת תשנ"ה האט קהל געקלאגט בית פיגא/די רביצין אין קארט בנוגע די בעלות אויפען הויז. אזוי אויך האבען זיי געקלאגט משה פריעדמאן און שלמה מיכל ראזנער. קהל איז מודה אז זיי האבען נישט געשיקט אן הזמנה, מיט א תירוץ אז קיין שום בי"ד האט נישט געוואלט שיקען אן הזמנה מחמת כבודה פונעם אלמנותו של מלך, אין נאכען שיקען א בריוו אז קהל וויל א די"ת, אין ס'איז נישט גענטפערט געווארען (לשיטתם) פאזיטיוו, זענען זיי געגאנגען ברשות בי"ד אין קארט. די רשות/היתר בי"ד איז עד היום הזה קיינמאל נישט געזעהן/געוויזען געווארען. אזוי אויך האט מען קיינמאל נישט געהערט פון וועלעכע בי"ד ס'איז די רעדע. מ'דארף באמערקען אז בימים ההם איז געווען יד החסידים על העליונה ווי קיינמאל בעפאר, אין מ'האט נישט געקענט באקומען א הזמנה לדי"ת? פאר" משה/מיכל" האט בי"ד אויך נישט געוואלט שיקען א הזמנה? לפי ידיעתי האבען משה/מיכל ניטאמאל באקומען דעם "בריוו". אינטערסאנט אז די בי"ד וואס האבען געגעבען די היתר צו גיין אין קארט האבען נישט געקענט שיקען אן הזמנה.

למעשה האט קהל דערלייגט ביג טיים. ממילא איז פארשטעדליך אז די הנהלת הביהמ"ד איז נישט גרייט נאכאמאל דן זיין איבער'ן בעלות נאכדעם וואס מ'האט זיי געשלעפט אין קארט וואס לפי שיטתם און לפי פשטות געווען "שלא" ברשות בי"ד.

דערפאר טוט קהל/דוד אזאנע מאדנע שטיקלעך, ווייל אזוי האפט ער אז ער וועט צווינגען די הנהלת הביהמ"ד צו פארהאנדלען. ווען ער האט ווען באמת א תביעה אויף סוער, פארקינג אדער גראז קען ער ווען שיקען אן הזמנה. ס'טאקע דא אן הלכה אז מ'קען כאפען וואס ס'איז דיינס, אבער ווען ס'דא גראז פאר א בנין פאר איבער דרייסיג יאר, אין פאר איינער וואס ס'ווייסט בכלל נישט אז ס'דא א סכסוך זעהט עס אויס ווי א חלק פונעם פראפערטי, איז בנוהג שבעולם אז מ'שיקט אן הזמנה. נאר וואס האט ער דערפון אז בית יואל וועט זיך שטעלען צו די"ת אויף די גראז? נאר ווי פריער ערווענט רעדט ער זיך איין אז טעראר וועט זיי אראפנאגלען צום פארהאנדלונגס טיש. דערפאר טוט הנהלת הביהמ"ד- לפי הוראות הרבנים און לפי השכל - אים צוריקפייטען דארט ווי ער האט אנגעפאנגען - אין קארט.

ממילא איז פשוט אז אפילו נאך אלע זיסע ערקלערונגען פון קהל/דוד פארוואס ער דארף טוהן די ווילדע שריט, ברעכען זיי זיך נישט בכלל. ווייל מצד בית יואל איז די דעספיוט איבערען דיד געשלאסען! בעזר השם וועט מען צירוק עפענען די בית המדרש גאנץ בקרוב, אין איינמאל ס'איז אפען וועט שוין אויסמאכען גאנץ קנאפע וואס קארט וועט פסק'ן איבער'ן שטח פאר'ן בנין, צו גראז צו פארקינג...

תם ולא נשלם. איך האף בקרוב צו באשרייבען מער פארוואס רד"ע האט אזוי שטארק ליב די"ת און ווי שטארק ער איז א ציית דינא.

דיין גאנצע דרשה איז נישטא קיין שום חידושים, סתם געקייט וואסער און געמאלן שטרוי.

לעצם הענין, יעדע זייט האלט אז ער איז גערעכט. די שאלה איז יעצט וואס ווייטער?

נניח אז ר' דוד עקשטיין האט נישט געמעגט גיין אין געריכט, אבער וואס וואלט למשל געווען אויב ער געווינט תשנ"ה דעם גאנצן הויז אין געריכט און שלאגט ענק נאכדעם פאר צו קומען צו די"ת, וואלטן ענק דעמאלטס אויך געשריגן "אין נזקקין", אדער געקומען צו לויפן אויף אלע פיר?

יעצט האט ער טאקע נישט דאס הויז, אבער ער שלאגט פאר זייער א נארמאלע זאך, לאמיר זיך שטעלן צו די"ת! וואס איז א חילוק צי ער האט יא אדער נישט געמעגט דאן גיין, ענדערש וועט מען זיך קלאמערן אנצוהאלטן די מחלוקת און דעם פייער, האבן צוגעשפארט די אייגענע שוהל, אבי נישט חלילה וחס אנצוקומען צו דין תורה?!

איך פארשטיי אז ענק מוזן האבן די העצעריי פאר ענקער עולם, וואס לעבט נאר פון אזעלכע שגץ שטיק, אבער דאס אלעס איז נישט קיין תירוץ פארוואס נישט צו ברענגען דעם סכסוך איינמאל פאר אלעמאל צו די"ת!