ד' פרשת משפטים תשצ''א לפ''ק

אקדמות מילין, איך ווייס אז איז אביסל שווער צו פירן א פאלעמיק מעבר לים, פון א אנדערע פארום, אבער ווי עס האט זיך שוין ארויסגעוויזן אין די פארגאנגנהייט ליינט דער שרייבער אויף וועמענס רייד איך וועל זיך באצוען אויך דעם פארום, דעריבער גלייב איך אז אויב וועט ער האבן וואס צו ענטפערן וועט ער ענטפערן, און אז נישט וועט ער זיך מאכן כאילו ער האט דאס נישט געליינט.

צווייטענס וואלט איך געוואלט בעטן רשות הדיבור פון הרה"ח הזקן ר' יענקעלע עלעף, איך ווייס נישט ווי שטארק עס איז אייך א כבוד אז א קווינס בחור'ל באפאסט זיך מיט אייערע מאמרים, אבער מכל מלמדי השכלתי זאגן דאך שוין חז"ל, אפילו איך בין אזויפיל אינגער פון אייך, וואס איר זענט א איד אין די הויעכע יארן וואס איז נאכנישט אויסגעוואקסן היידפארק, דאך אויב רעד איך צו די זאך זאלט איר דאס מקבל זיין.

ובזה החלי:

ווי עס שטעלט זיך ארויס פון דיינע תגובות איינמאל און נאכמאל בוסטו גאר א ריאליסטישער מענטש, דיר קען מען נישט פאפן און ארומפירן מיט די שקרים און מעשה'לעך אזוי ווי מ'טוט מיטן היינטיגן יוגענט, דעריבער ברענגט דאס דיר צו שרייבן אזאנע שארפע און קלוגע מסקנות.
האב איך פאר דיר גרויס נייעס, ווי ריאליסטיש דו בוסט האסטו נעבעך איין קוועטש אין מח וואס רופט זיך "סאטמאר רבי", אויב איינער זאגט דיר ח"ו דעם ווארט "סאטמארער רבי'ס" קען דיר דאס צוטרעטן און אריינפירן ביז כעס שיש בו כדי להמית. למעשה ווייסט קינד און קייט, און ווי שטארק דו זאלסט דאס פרובירן צו פארלייקענען האסטו בערך אזא פנים ווי דער איראנער אכמאדיניזשאד וואס לייקענט דעם האלאקאסט, אז אין סאטמאר איז כהיום יום דא "צוויי רבי'ס".
די מאטיוון און ציהלן, אקטן און געדאנקן גאנג דיפרענץ צווישן די צוויי איז גאנץ ווייניג נוגע פארן עולם גולם. ביי זיי איז דאס כתוב וחתום אזוי ווי עס זענען דא צוויי טשערנאבלער רביים איז דא צוויי סאטמארער רביים, נישט קיין חילוק וואס דער ציהל פון זייער חסידות איז, פינטל. איינמאל דו וועסט דיר דאס ארייננעמען אין קאפ וועט דיר אסאך זאכן פארענטפערט ווערן און ליכטיג ווערן.

דו שרייבסט:

בוסט נעבעך אין דיין קווינס ישיבה בחור וועלטל, איין טאג צוקריגסטו דיך מיט דיין חבר און א וואך ארום געדענקסטו נישטאמאל וואס די מחלוקה איז געווען, במילא ווערט מען צוריק חברים, במילא אויף דעם סיסטעם חלום'סטו אז מען גייט ווערן חברים, און מען וועט טאנצען לכה דודי פאר "ביידע" סאטמארע רבי'ס, לדעתי איז דאס א חלום, אדער בעסער געזאגט א זאלי
ווישפול טינקינג.

לאמיר אריינטראכטן א מינוט, ווער וויל דא שלום און ווער וויל נישט שלום. דו שרייסט אגאנצן צייט אז דער ר' זלמן לייב איז א רבי פאר די שונאים פון ר' אהרן, קומט אויס אז עס איז גארנישט אזוי פשוט דאס וואס דו פרובירסט אראפצומאל אז די זאליס זיכן דא שלום צו מאכן מיט ר' אהרן, ווייל לשיטתך וועט דאך די גאנצע זאלי פראקציע צופאלן אויב וועט מען שלום מאכן מיט דעם שונא נומער איינס - ר' אהרן טייטלבוים. ווידעראום די אהרונים לשיטתך זענען חסידים לשם חסידות, זיי קימערן זיך בכלל נישט אז ר' זלמן לייב עקזעסטירט, איז דאך קיין שלום פון זייער זייט אויך נישט דא.

סך הכל = נישט די אהרונים און נישט די זאליס ווילן שלום מאכן.

לאמיר גיין א שטאפל ווייטער, דו האסט א פראבלעם מיט דעם טיטל "האדמו"ר מסאטמאר", דו האסט חשק אז דער טיטל זאל געהערן אויסשליסלעך צו איין איינציגן קופץ בראש ר' אהרן טייטלבוים. דו בוסט טאקע נישט נאיוו, דו האסט פשוט דיין רבינס תאוות פון אני אמלוך "איך מיך און זיך" וואס ר' אהרן איז מיט דעם אנגעשטעקט געפערליך. דו קומסט מיט שטארקע טענות אז די וועלט איז א מבין, זיי פארשטייען אז נאר ר' אהרן האט די קוואליפיקאציעס צו זיין א רבי. אפשר בוסטו מיר מסביר וואספארא קוואליפיקאציס האט ער? חוץ צאלן פאר א מאגאזין אין ארץ ישראל עשרות אלפים ככר כסף מ'זאל שרייבן נאר אויף זיך האדמו"ר מסאטמאר, און אויפן ברודער האדמו"ר שליט"א. אז די וועלט איז א מבין, מבין'ען זיי אויך אויף דעם שוואכקייט וואס ר' אהרן טייטלבוים און ר' בנציון האלבערשטאם ליידן אז נאר זיי זענען די אדמורי"ם פון די חסידות.

סך הכל = ר' זלמן לייב האט נישט קיין פראבלעם אז דער ברודער רופט זיך אויך האדמו"ר מסאטמאר, און ר' אהרן ווערט קראנק דערפון אז זיין ברודער רופט זיך האדמו"ר מסאטמאר.

דו שרייבסט:

נחזור לענינינו, איך פארשטיי אז די זאליס חלש'ן נעבעך פאר א שלום, ווייל זיי ווילן אביסל אנערקענונג, די וועלט איז קלאר א מבין אויף עהם, יעדער איינער פארשטייט אז צו זיין א סאטמארער רבי דארף מען האבן קוואליפיקאציעס, די נייע ערפינדענדע "נועם המידות" קוואליפיקאציע, איז חספא בעלמא, דאס זאגט נאר אז מען איז "נישט" א גדול בתורה, מען איז "נישט" א צדיק וגאון, מען איז "נישט" א עובד השם, און מען איז "נישט" א גרויסער בעל צדקה ובעל חסד, לאמיר זיך נישט נארן, קיינער האט קיינמאל נישט גערומט דעם בעל דברי יואל זי''ע אדער אפילו דעם בעל ברך משה זי''ע אז זיי זענען א "נועם המידות" איך רעד שוין נישט פון די פריריגע צדיקים דער הייליגער ישמח משה, נועם אלימלך, דער חוזה, דער דברי חיים, דער ייטב לב, קדושת יום טוב, ועוד ועוד,זכר כולם לברכה וזכותם יגן עלינו, קיינער האט זיי נישט באטיטולט אלץ א נועם המידות, ווייסט פארוואס? ווייל זיי האבן געהאט אנדערע קוואליפיקאציעס,
למה הדבר דומה, מען פרעגט אינפארמאציע אויף א בחור אין די ישיבה, און דער בחור קיקט נישט אן קיין ספר, זיין דאווענען איז אויך נישט איי איי איי, ווער רעדט נאך פון יראת שמים ויראת חטא, זילטש, גארנישט מיט גארנישט, אבער קיין שלעכטס וויל מען דאך נישט רעדן אויף דעם בחור, מען וויל דאך חלילה נישט אפרעדן א שידוך, וואס זאגט מען? דער בחור איז א זעלטענער "לב טוב" ער וועט ממש גיין אין פייער יענעם א טובה צוטון, נו, אויב האט יענער א מוח בקדקדו, כאפט ער שוין פונקטליך וואס דער מהות פון דעם בחור איז, כן הדבר הזה, דער טיטול "נועם המידות" איז דער גרעסטער בזיון פאר ענקער "סאטמארער רבי".

די לעצטע זאך מיין פריינט וואס די זאליס דארפן איז אנערקענונג פון די אהרונים. די זאליס זענען זייער צופרידן אז דו אנערקענסט נישט און זיי ס'באדערט זיי גענצליך נישט. וואס יא? די אהרונים פרובירן באקומען אנערקענונג אין די וועלט דורכן אראפרייסן ר' זלמן לייב, וואס אויף דעם איז דאך שוין דא דער מאמר החכם: איטס עי טו וועי סטריט. איך קען זאגן אויף דיין רבין אקוראט וואס די זאגסט אויף מיינס באזירט אויף עובדות און פאקטן, וזה נהנה וזה נהנה.

נאכער פרובירסטו זיך אנצוכאפן אין דעם צונאמען וואס די אהרונים האבן ארויפגעקלעבט אויף ר' זלמן לייב "נועם המידות". קודם כל זענען די זאליס זייער שטאלץ אז זייער רבי איז פאקטיש א נועם המידות, און נישט ווי די אהרונים וואס לאכן זיך זעלבסט אונטער ווען זיי זעען ווי מ'שרייבט אויף זייער רבין "הגאון הקדוש".
צווייטענס, אויפן די אלע א.ד. צדיקים וקדושים, האט מען, להבדיל אלף אלפי הבדלות, נישט געדארפט שרייבן טאג און נאכט "הגאון הקדוש", ווייל זיי זענען פאקטיש געווען גאונים וקדושים, און מ'האט דאס נישט געדארפט שרייבן און זאגן א מיליאן מאל ביז מ'האט אליינס אנגעהויבן גלייבן אין דעם ליגענט אז ר' אהרן איז א קדוש.

סך הכל = ר' זלמן לייב ווערט טיטולירט "נועם המידות" ווייל חוץ זיין גדלות בתורה זענען אפילו די אהרונים מודה אז ער רעפעזענטירט איידעלקייט און דרך ארץ, און ר' אהרן ווערט טיטולירט הגאון הקדוש ווייל קיין מידות איז דאך נישטא, פרובירט מען פאפן די וועלט אז א קדוש איז ער יא. און ווי געשמוסט די וועלט איז א מבין.