| נשלח ב-19/11/2006 05:54 |
 |
| |
היימיש-געמאכטע ווערטער
בליקנדיג (פערצופאל) אין די בלאט פון די וואך האב איך באמערקט צוויי ווערטער וועלכע האבן געצויגן אויפמערקזאמקייט.
1)"די04 'עלעקציעס".
איך פארשטיי נישט וואס איז דער פראבלעם פון שרייבן דאס ריכטיגע ווארט "וואלן". אדער אויב ווילסטו דוקא יא שרייבן ענגליש, דאן שרייב "עלעקשאנס",און פארטיג. אבער וואס איז פשט פון די אייגן געמאכטע ווערטער?
2)"אסעסינאציע".
צי ווייסט איר טאקע נישט פון דעם ריכטיגן ווארט דערפאר, "אטענטאט".
עס איז דאך א שאנדע אז יעדער שרייבערל קען באשאפן אייגענע ווערטער. עס איז דא גענוג ווערטער וואס איז טאקע שווער איבערצודרייען און פאראידישן, אבער אזעלכע ווערטער וואס איז אויך ב"ה אינעם אוצר פון אונזער מאמע-לשון, זע איך נישט קיין סבה צו דארפן פאבריצירן. אפשר זאל יעדער "אייגענע סטיל" שרייבער אפשרייבן אן אייגענעם דיקשאנערי, אדער כאטש צולייגן א זייטיגן קעסטל ביים ארטיקל פון די נייע חידושים.
ירידת הדורות...
תוקןעלידיallllwaysב-19/11/20065:54:29
תוקן על ידי allllways ב- 19/11/2006 6:00:48
|
|
|
|
| נשלח ב-19/11/2006 09:03 |
|
| |
איך אגריע מיט אנייע "דיקצענעריע" (Didtionary)
|
|
|
|
| נשלח ב-19/11/2006 22:59 |
|
| |
זיי ווילן דוקא עס זאל אויסזען ביליג כדי צו מאכען דעם רושם פון נו יארק פאסט.
דאס זוכען זייערע ליינער.
|
|
|
|
|
| נשלח ב-20/11/2006 02:07 |
|
| |
יעדע שפראך גייט דורך אן עוואלוציע. ס'איז אויסדריקליך ערלויבבאר צו איינגלידערן "פרעמדע" ווערטער צו פארשענערן א פראזע. ספעציעל אויב די ווערטער קומען פון א שוועסטער-שפראך ווי ענגליש. העלפט פון די ווערטער וועלכע מיר נעמען אלס ארגינעל שטאמט פון אנדערע שפראכן.
_________________
שלמה זלמן
|
|
|
|
| נשלח ב-20/11/2006 04:19 |
|
| |
איך וויל פרעגן א שאלה שלא מן הענין, וואס עגבערט מיר אין קאפ שוין א לענגערע צייט:
ווען איינער איז עפעס מתקן אין היידפארק אויף זיין תגובה, קומט ארויס "תוקן-ע"י:..דיין נאמען". אסאך מאל איז עס מיט געהעריגע ווערטער, און אסאך מאל אין פיצעלע ווערטער אין גרויע אותיות, וואס איז פשט? ווען נוצט ער וואס?
למשל קוקט אויבן אויפן ערשטן תגובה פון ALLLWAYS, גאנץ אונטן, איז דא ביידע. וואס מיינט דאס?
|
|
|
|
| נשלח ב-20/11/2006 04:28 |
|
| |
ברענגסט ראיות פונעם בלאט? די אלע ווערטער זענען א ווערטל אנטקעגן "אויסשווארץ" ביי א בלעקאוט!...
יעדער צייטונג האט זיינע מעלות און מאדנע זאכן. וואס קען מען טאן?
|
|
|
|
| נשלח ב-20/11/2006 04:45 |
|
| |
שלמה זלמן טייערער
ס'איז שווער אראפצושלינגען אזעלכע ווערטער .
זאג מיר, צי האלטסטו טאקע באמת אזוי? צי האסטו נישט קיין שום פראבלעם ווען איינער שרייבט אייגענע אויסגעטראכטע ווערטער?
דאס וואס דו זאגסט אז עס איז נישט קיין פראבלעם צו איינגלידערן פרעמעדע ווערטער צו פארשענערן א שפראך, איז, במחילת כבודך, לענ"ד זייער נישט אין פלאץ דא. ווייל במה דברים אמורים ווען עס פעלט אזא סארט אויסדרוק אין אונזער שפראך, אדער ווען יענץ מאכט עס שענער, ברענגט בעסער ארויס וכדומה, דאן קען מען נאך אפשר נאכגעבן, אבער ווען עס באשטימט א געהעריגע ווארט פאר א זאך, דעמאלט וואס איז די משוגעת פון מאכן אן אייגנס? און לשיטתך, וואו שטעלט זיך דאס אפ? צי קען איינער שרייבן "אטענטאט", א צווייטער וועט שרייבן "אסעסינאציע" , א דריטער "אסאסינאציע", א פערטער "אסאסינאציאטעט" און א פינפטער "אשעשינאציע", און אזוי ווייטער? קאם אן.
זיכער זענען פילע שפראכן א געמיש פון אנדערע, אבער צי מיינט דאס אז יעדער קען שטענדיג צולייגן ווערטער כפי אוות נפשו? צי האט דאס נישט קיין שפראך-קענער וואס זיצן און באשטימען?
וויאזוי טראכטסטו וועלן מיר קענען קאמוניקירן פופציג יאר ארום, אויב יעדער וועט זיך האבן זיין אייגענע ווערטער-בוך?
איך זע באמת נישט פארוואס עס פעלט אויס א דיקשאנערי, יעדער קען דאך ארויסנאגן פון פינגער אדער פון דמיון א פרישע ווארט, און פטור אן עסק?ן
"אנדערסטענסטו" וואס איך זאג? אדער איז עס צו "קאמפליקאטירט"?
 |
|
|
|
|
| נשלח ב-20/11/2006 06:25 |
|
| |
מר. אללוועיס. כ'האב שוין לאנג אויפגעגעבן. כ'בין אויך אמאל געווען א פיוריסט, א קארעקטער. כ'האב פונקטליך געוואוסט וועלכע ווארט באלאנגט אדער באלאנגט נישט אין אידיש און וויאזוי איטליכער ווארט ווערט אויסגעלייגט. ס'האט מיר געגריצלט צו ליינען אין אנשטאט און, פין אשטאט פון אא"וו. ביז איך בין געקומען צו די החלטה אז כאטש ס'טוט וויי און דאס הארץ רייסט איז דאס דער דרכו של עולם. דער פריערדיגער דור האט טענות אויף אונזער אידיש. זייערע עלטערן זענען נישט געווען צופרידן פון זייער אייגענעם אידיש און מיר וועלן פאררעכטן אונזערע קינדער אויף זייערע טעותים. אדרבה, עפן א בית יהודה חומש און זאג ווי קארעקט דער אידיש דארט איז צום היינטיגן אידיש? שטעלט אייך פאר ווען איינער זאל היינט צו טאגס שרייבן אזא אידיש.
דער וואס האט געשריבן "אסאסינאציע" אנשטאט אטענטאט האט דאס לכאורה געטוהן פון פוילקייט. ער האט פונקט נישט געדענק דעם ריכטיגן ווארט און ס'איז אים אנגעקומען גרינגער צו איבערטייטשן אסאסינעישן אויף אידיש אשטייגער ווי אינפארמעישן / אינפארמאציע. אבער מ'קען דאס אויך אנקוקן ווי נאך א וואריאציע (אויסוואל?) צום ווארט אטענטאט. וואסי אזוי געפערליך צו האבן עטליכע ווערטער פונעם זעלבן באדייט?
_________________
שלמה זלמן
|
|
|
|
|
| נשלח ב-20/11/2006 17:41 |
|
| |
אין א קורצע צייט ועלען אונזערע צייטונגען אויסזעהן אומגעפעהר אזוי:
__________________________________________________
The European Commission has just announced an agreement whereby English will be the official language of the European Union rather than German, which was the other possibility. As part of the negotiations, Her Majesty's Government conceded that English spelling had some room for improvement and has accepted a 5-year phase-in plan that would be known as "Euro- English." In the first year, 's' will replace the soft 'c'. Sertainly,this will make the sivil servants jump with joy. The hard 'c' will be dropped in favor of the 'k'. This should klear up konfusion and keyboards kan have one less letter.
There will be growing publik enthusiasm in the sekond year when the troublesome 'ph' will be replased with the 'f'. This will make words like 'fotograf' 20% shorter!
In the 3rd year, publik akseptanse of the new spelling kan be expected to reach the stage where more komplikated changes are possible. Governments will enkorage the removal of double leters which have always ben a deterent to akurate speling. Also, al wil agre that the horible mes of the silent 'e' in the languag is disgrasful and it should go away.
By the 4th year, peopl wil be reseptiv to steps such as replasing 'th' with 'z' and 'w' wiz 'v'. During ze fifz year ze unesesary 'o' kan be dropd from vords kontaining 'ou' and similar changes vud of kurs be aplid to ozer kombinations of leters. After ze fifz yer ve vil hav a rali sensibl ritn styl. Zer vil be no mor trubl or difikultis and evriun vil find it ezi tu undrstand ech ozer.
Zen Z Drem Vil Finali Kum Tru!!
|
|
|
|
|
| נשלח ב-20/11/2006 19:58 |
|
| |
כ'גלייך אויך ביין שרייבן דא אויף היידפארק אדער אין היימישע קרעטשמע אויסצולייגן ווערטער לויט דעם פוילקייט וואס כאפט מיר אן אין די מינוט וואס איך שרייבעס, אבער אין א צייטונג אדער אויסגאבע בין איך שארף דערקעגן, כ'מיין אז נישט יעדע פוילקייט פון יעדן שרייבער דארף אריינגיין אין לעקסיקאן, בפרט אויף ווערטער וואס כ'וואלט קיינמאל נישט פארשטאנען דעם באדייט דערפון.
שמעק; מסורת באנוצער ווען זיי זענען מתקן א תגובה קומט דאס אויס גרויס, נישט מסורת קומט אויס קליין דער תיקון שעל ידי.
|
|
|
|
| נשלח ב-21/11/2006 01:01 |
|
| |
ר' שלמה זלמן
איך פארשטיי וואס דו זאגסט, אבער דאס גיט נאך נישט רעכט פאר יעדן צו העלפן מיט'ן עוואלוציע, צי וועלן די היימיש פאבריצירטע ווערטער פון יעדן יחיד אויסמאכן צום עוואלוציע, און צי וועט יענעמ'ס פוילקייט, ווי דו שרייבסט, אויסמאכן צום אידישן שפראך?
אלס מאנסי איינוואוינער האסטו שוין אויך זיכער געהערט די סארט אויסדרוקן: "וואטש אויס" (wach out) וכדומה. דאס איז נישט א טייל פון עוואלוציע, דאס איז פשוט'ע אמעראצעס אינעם אידישן שפראך. די זעלבע איז דא.
צי וועסטו טאקע נישט האבן קיין פראבלעם אז יעדער זאל זיך צולייגן ווערטער ? צי וועט דיך טאקע נישט באדערן אויב קומענדיגע וואך וועט איינער שרייבן א קעפל אינעם בלאט "בוש האט געזאגט סאנדעי (זונטאג), אז אין דזשענוערי (יאנואר) וועט מען אנהויבן דעם פּראסידזשער (פראצעדור) פון ארויספּולן (ארויסציען) די פארסעס (קרעפטן) פון איראק."
לכאורה איז דאס נישט קיין פראבלעם, ווייל עס וועט פשוט זיין א גרעסערע "וואריאציע" פון ווערטער...
יעדער שרייבער קען דען אפמאכן צו געבן א נייעם נאמען אויף יעדע זאך? איין איינציגע שרייבערל קען דען קאנטראלירן די עוואלוציע פון א שפראך?
עס גייט נישט אזוי, עס איז אין לדבר סוף.
קום אויף (קאם אן), שנייד מיר אביסעלע סלעק...
|
|
|
|
|
| נשלח ב-24/11/2006 07:26 |
|
| |
אלוועיס,
איך, בעניי, ובזכות אבותי ורבותי הק', בין מיט דיר פולקאם איינשטימיג. אמת, שפראכן גייען דורך פארשידענע עוואלוציע שטאפלען; אבער דאס געשעט נישט ווען א צייטונגס שרייבער (און דאס איז שוין נאך דעם וואס מיר וועלן מוזן מסכים זיין אז מיר רעדן דא פון "צייטונגס שרייבער") האט שלשול. עס "געשעט". פשוט. א דוגמא? "פלאר" איז מסתמא א ריכטיג-אידישע ווארט. "פאדלאגע" איז אין דער אידישער שפראך אריינגעטראגן געווארן פון פויליש.
|
|
|
|
| נשלח ב-24/11/2006 18:17 |
|
| |
בן אדמ'ל
ריכטיג זענענן דיינע רייד.
אגב, איך גלויב אז אבותי האט זיך נאר נאכגעשלעפט, אבער רבותי הק' פארטרעט ווארשיינליך איינעם צוויי, טא לאז וויסן ווער זיי זענען, די וועג-ווייזער?
ואגב דאגב, מיין איך אז דער סעמיקאלאן (;) וואס ליגט נאך דאס ווארט "שטאפלען", איז נישט אזוי אויסגעהאלטן. דזשאסט טיזינג...
|
|
|
|
| נשלח ב-24/11/2006 19:55 |
|
| |
אלוועיס,
אבותי מיינט דא ע"ש רבו קודם לאביו, ובתורת ק"ו.
רבי'ס האב איך געהאט מערערע, אבער זייערע נעמען זענען תמיר ונעלם וכמה דאת אמר, "אין מגלין אלא לצנועין."
"דזשאסט טיזינג"?
פארשטיי נישט דעם טייטש. כל זמן אונזערע "צייטונגס שרייבער" האבן נישט באשלאסן אז די דאזיגע ווערטער זענען אידישע, האסטו נישט קיין רעכט זיי צו ניצן אין דער אידישער שפראך!
תוקן על ידי menchele ב- 24/11/2006 19:58:09
|
|
|
|
| נשלח ב-26/11/2006 07:34 |
|
| |
איך בין אויך דא אפצוגעבן מיין שטימע קעגן די אומפראפעסיאנאלע וועג פון אויסנאגן ווערטער פון קליינעם פינגער און זיי אריינשטעלן אין אן אזויגערופענע "פראפעסיאנאלע צייטונג".
איך האב זיך אויך אנגעקלאפט די וואך אין עטליכע ווערטער אין "בלאט" וועלכע האבן געשיינט אביסל מאדנע, אדער בין איך פשוט דער וואס דארף מער ליינען און ארויסקראצן אידישע ווערטער-ביכער.
איין ווארט שטייט דארט : "דעליקאטעסטן".
דערנאך שטייט א גרויסע קעפל ווי פאלגענד: "א שפאס ווערטל וואס ריזיקט מיט געלט". וואספארא ווארט איז "ריזיקט"? לכאורה האבן זיי געמיינט: "ריזיקירט". אבער אליין אראפנעמען אותיות, אן רשות, היתכן?
אויך האב איך עטליכע מאל געזען "לאקאציעס". וואס איז שלעכט מיט "פלעצער", ערטער" .
|
|
|
|
| נשלח ב-26/11/2006 21:59 |
|
| |
דאס ערשטע ווארט,
דעלעקאטעסען, איז יא אן אלטער ווארט.
|
|
|
|
|
