קארופציע ביי בית דין?
נעכטן נאכט בין איך געווען ביי א שיעור אין פרשת השבוע. האט דער פארלערנער מרחיב הדיבור געווען אין דעם ענין פון שופטים ודייני ישראל, און טיף אריין אין דעם הארבן ענין פון גיין צו ערכאות, און די גרויסע עונשים דערויף.
דערנאך האט ער זיך צעברייטערט און אריינגעלאזט אין א לענגערן שמועס אין די סיבות וואס מאכט מאנכע אידן פארלירן די צוטרוי צו אידישע בתי דינים און זיי לויפן דעריבער אין קאורט.
האט ער מיט א שטארקקייט געזאגט, אז עס זענען פארהאן געציילטע בתי דינים, וואס זענען ליידער קארופטירט, עס איז א פשוטער ביזנעס, עס פירט זיך פונקט ווי א "Law firm" און אמאל נאך ערגער.
עס איז דעריבער א פליכט אויף יעדן איד וואס דארף אמאל צוקומען צו א בית דין, הן בין איש לאישתו, והן בין אדם לחבירו, זאל זיך גוט נאכפרעגן צו וועלכע בית דין צו גיין, אזוי ארום זיך פארמיידן די עגמת נפש פון אריינפאלן אין נעץ פון א פאלשע בית דין.
עס איז געווארן - ווי פארשטענדליך - א הייסע דעבאטע צווישן די עטליכע אידן ביים שיעור, ווי עס זענען געווארן אויפגעברענגט כמה וכמה מעשיות פון התפעלות וויאזוי די גוטע בתי דינים האבן באהאנדלט ענינים, און פארקערט וויאזוי די "ביזנעס בתי דין" האבן טיף בא'עולה'ט מענטשן.
איין חשובער אינגערמאן האט דערציילט א מעשה נורא וואס האר און נעגל שטעלן זיך אויף. (ער האט עס דערציילט מיטן נאמען פון דעם בי"ד, טענה'דיג אז ס'איז מצוה לפרסם. אבער איך וועל מיך מונע זיין פון זאגן נעמען, אפשר איז עס לשה"ר).
ער הייבט אן: וויבאלד דער פלוני געוויסער ראש בית דין אין וומסב"ג - לאמיר אים געבן א פיקטיוון נאמען, זרח - איז דאך א ביזנעסמאן, ער זוכט פשוט ארויפצוארבעטן די הכנסות פון דעם "געשעפט" זיינעם, דעריבער איז ער געפאלן אויף א וואזשנע המצאה, ער פאר זיך אליינס, דער זרח טוט זיך אדווערטייזן אלס א "טוען", מיט זיין טעל. נומער. צווישן נאך פיל טוענים איז אויך אדווערטייזט אונזער "זרח". אזוי באקומט ער ביזנעס און מאכט פרנסה אלס א טוען. אביסל דערנעבן אין טעל ביכל איז דא נאך אן אדווערטייזמענט, פון א "בית דין". מיט דעם זעלבן טעלעפאן נומער ווי דעם טוען... א געוואלדיגע המצאה, א כל-בו געשעפט, אלעס אינאיינעם א פול סערוויס טוען, און אויך, א פול סערוויס בית דין.
נו, וואס שלעכט? אפשר טאקע גוט, וואן סטאפ שאפינג.. אבער, לאמיר צוקוקן אביסל פון די נאנט די גרויסארטיגע פארצווייגטע פעולות פון דעם "טוען-בי"ד", א איד קומט אריין פארלוירן: מיין שכן האט מיר ארויפגעלייגט אן עיקול, איך דארף שוין א טוען. בארואיגט אים ר' זרח, און זאגט אים, זיי נישט פארלוירן, פאר א נישטיגן פרייז גיב איך דיר א "הסרת העיקול". וחסל. קוקט אים יענער אן מיט פרעגנדע אויגן, נישט וויסנדיג וויאזוי קען א טוען מאכן אן עיקול זאל ווערן אזוי שנעל אויס, דערווייל נעמט דער זרח ארויס א "לעטער-הער" פון זיין "בי"ד", און דער קליענט פארשטייט שוין אלעס. דערנאך איז דער "טוען" ממשיך, יעצט מיט דעם עיקול האט דאך יענער געשיקט א הזמנה לדין תורה, אויב שיקט ער דיר נאך איינס, לאז אים וויסן אז תובע הולך אחר הנתבע, און דו ווילסט דיך מתדיין זיין ביי מיר, נאכן אויסשטעלן א טשעק און די זיצונג איז פארטיג.
די זענען מעשים בכל יום "סטענדערד פראצעדורן" פון דעם "טוען בי"ד קאמפאני". והמפורסם אין צריך ראי'.
יעצט - זאגט ער - גייט ער דערציילן א מעשה וואס האט פאסירט דאס יאר. צוויי שותפים משה און גרשון האבן געהאט א גאר טיפן און שווערן סכסוך, זיי זענען שוין געווען גוט צוקריגט ווען משה איז אריינגעקומען צום "טוען בי"ד" פארלאנגען נישט מער און נישט וויינגער ווי א היתר לערכאות, ווייל צום ערשט מוז ער מאכן א "ליען" און א "ליעס פענדינס" אז גרשון זאל נישט אלעס ארויס ראבעווען, אויך וויל ער שוין אריינברענגען דעם גאנצן סכסוך אין קאנטראל, ווייל ער האט גראדע זייער א גוטן לויער... דער ראש בית דין האט אים נישט אנגעשריגן, און נישט ארויסגעווארפן, ער האט אויך נישט פארלאנגט ער זאל צום ערשט גיין צו א בית דין כשר בישראל. נאך א קורצע ביזנעס מיטינג, איבערלאזנדיג א געהעריגן "סכום הגון" פארן טוען & קאמפאני, האט ער ארויסשפאצירט מיט א היתר לערכאות. ער האט אזוי שנעל באקומען דעם בריוו אז ער האט זיך עס אליינס נישט געגלייבט. שוידערליך!
אבער די מעשה ענדיגט זיך נישט דא. דער שותף גרשון קומט אריין אין ביזנעס איין טאג. ער ווערט דערשראקן ווען ער זעט ווי עס ווארט אים אפ א שליח מיוחד מיט א "בריוו" ווי די קאורט לאזט אים וויסן אז אלע נכסים פון געשעפט זענען געפרוירן,זיינע פריואטע נכסים זענען געפרוירן, און, בייגעלייגט איז אן "ארדער אוו פראטעקשאן" אז ער טאר נישט קומען ביז הונדערט פיס נאנט צו זיין ביזנעס, און ביז הונדערט פיס פון זיין שותף משה'ס הויז. (פשוט פאר זיין זיכערהייט).
גרשון שטייט פארגליווערט און זעט שטערן'ס, ס'שווינדלט אים ביז ארויף און ער פארלירט דאס גלייכגעוויכט. די לעצטע חדשים לויפן אים דורך פאר די אויגן. עטליכע מתווכים האבן שוין פרובירט מפשר זיין צווישן זיי, מ'האט שוין עטליכע מאל גערעדט פון גיין צו א בית דין. ער האט שוין אפילו שטילערהייט געהאט געדונגען א טוען, אלעס איז געגאנגען רואיג, אן קיין טעראר און אן קיין שמוץ. קאורט מאן דכר שמי'. אבער אזא פליק, ביי ארדער אוו קאורט...
ער מאכט אן עמורדזשענסי אפוינטמענט און ער לויפט אויף אלע פיר אריבער צו זיין טוען, מיט וואקלדיגע פיס דערציילט ער דעם טוען ווי זיין לאנגיעריגער שותף משה איז געלאפן צו ערכאות אן א התראה, אן רעדן צו א רב, ער שטייט אן ווערטער.
דער טוען האט אים תיכף געהייסן קאנטאקטן א גוטן לויער. און דערווייל רופט דער טוען אן דעם משה, און זאגט אים, ענטפער מיר בלויז איין שאלה: ווי האסטו נישט מורא צו גיין אין ערכאות אן א היתר פון א רב?, ער בעט דעם טוען זיין פעקס נומער, ער גייט אים ענטפערן מיט די פאקס.
ביז עטליכע מינוט האט דער טוען אויפן טיש א געדרוקטן היתר פון יענע "טוען בי"ד". דער טוען רופט אן גרשון'ען און זאגט אים אהובי ידידי, דיין בעל דין האט א היתר פון ... קא.
גרשון שרייט, וויאזוי קען עס זיין? דער טוען זאגט אים הער מיך אויס, איך האב נישט קיין לעטערהעד, אבער בעל פה קען איך דיר אויך געבן דעם זעלבן היתר, ווען עפ"י הלכה דארפסטו שוין נישט קיין היתר וויבאלד יענער האט דיך אריינגעשלעפט אין געריכט. דער גרשון איז נישט געווען רואיג מיט דעם, האט ער זיך פארבינדן מיט א גרויסן רב אין חו"מ ענינים, און יענער האט דורכגעקוקט זיינע פאפירן און און געזאגט דו מעגסט רואיג גיין להציל את שלך.
ער האט גענומען א גוטן לויער, און געגעבן זיין מעשה, און די קאורט האט פארשטייט זיך אנגעהויבן אויך משה'ן צו קעיר נעמען און קאפענען. משה'ן ווערט זויער, יענער איז אויך אריין.. וואס טוט מען? נישט גע'דאגה'ט. דער קאמפאני קען דאס אויך מסדר זיין. ער לויפט אריבער צום ב"ד קא." און דער טוען-ראב"ד האט שוין ארויסגעדרוקט א בריוו און אפגעשיקט צו גרשון ער זאל שוין תיכף ומיד ארויסגיין פון ערכאות ווייל ער איז א מרים יד בתורת משה!
וואס עס איז ווייטער פארגעקומען איז נישט וויכטיג צום ענין, עס ווערט שפעט און איך מוז שוין ענדיגן, אויך ווייל דער סכסוך איז נאכנישט אינגאנצן פארטיג.
מיר זענען געזעצן און מיט אפענע מיילער געהערט און געשטוינט. איך האב נאכ'ן אויסהערן דאך געהאט אביסל ספיקות אין די פונקטליכקייט פון די מעשה. פריער האט מיך דער פארציילער ארויפגעלייגט אויפן טעלעפאן מיט א גאר חשובן איד וועלכער איז געווען פארמישט אין פרואוון צו שלום מאכן צווישן די צוויי שותפים, און ער האט עס מיר קלאר באשטעטיגט, און ער האט נאך צוגעלייגט, אז ער איז זיכער אז ביז א שטיק צייט וועט זיין א גרויס גערודער פון די אלע מעשי נבלה, און עס קען נישט צו לאנג אנגיין. דער ב"ד דארף נאר טרעפן איין "בחור" מיט ציין אין די מויל און ער וועט אים צושמירן ביז גאר.
איך האב שוין געהאט געהערט פון לאנג אז יענער טוען-בי"ד איז באוואוסט אין די עולם היהדות אלס א צענטער פאר עיקול'ס "הסרת העיקול"'ס והיתרים לערכאות אויף א גרויסן פארנעם אבער אעפ"כ האב איך נישט געקלערט אז דאס איז אויף אזוי ווייט.
 |
|
|
