לכ' ה' אייר: האבן די ציונים גורם געווען דעם חורבן אייראפע?
ר' אביגדור מילר ז"ל
ברענגט אראפ דעם הקדמה פונעם ויואל משה איידער ער רעדט ארום איבער דעם ביטערן
חורבן ווען מיר האבן אזוי טראגיש פארלוירן א גרויסער חלק פון כלל ישראל:
"והנה מלפנים בישראל בכל
הדורות כשהגיע עת צרה ליעקב, חקרו ודרשו מה זה ועל מה זה, איזה עון גרם להביא לידי
כך, לשים לב לתקן ולשוב אל השי"ת, וכו'... שאין תועלת לספר הצרות והיגונות
אלא אם יספר גם סיבת הצרות שאירע לו למען ישמור עצמו מהסיבות המביאות לידי הצרות"...
ביז אהער ברענגט ער נאך פון
דעם ספר, אבער ער שרייבט אביסל א צווייטע סיבה וואס עס האט צוגעברענגט דעם חורבן,
ווען ער דערציילט איבער די שרעקליכע ירידה וואס איז געווען אין יענע צייט, וואס איז
זיכער געווען דער גורם אז עס זאל זיך אויסגיסן דער חרון אף ה' מיט אזא פייערדיגער
קראפט.
אין פילע פון זיינע דרשות
דערציילט ער וואס ער האט אליינס בייגעוואוינט אין יענע תקופה, ווי צ.ב.ש. פלעגט ער
זען יעדן שבת ווי מען פארט צו דער ארבעט בריש גלי, וכהנה רבות.
איך וועל מודה זיין אז איך בין
נישט אזוי באהאווענט אין דעם ספר ויואל משה, און מעגליך אז זיי ביידע רעדן און
האלטן די זעלבע און עס איז זיכער אז די ציונים האבן געהאט א גרויסן חלק אין
אראפברענגען אידישקייט צו א נידריגן שטאפל אבער עס זעט נישט אויס אז דאס איז
געווען דער פראבלעם לויטן ויואל משה, נאר ענדערש אז מען זאל וועלן האבן אן
אייגענער מדינה, אפילו עס זאל זיין אויסגעהאלטן על פי תורה.
נשלח ב-2/7/2007 09:15
א דאנק אייך ALLWAYS פאר'ן ברענגן דעם ארטיקל. ס'איז דאך ממש כמים קרים על נפש עייפה.
די האלטסט ווי דער ערוך השלחן אז דער אייבישטער מיינט נישט נקמה. ווער האלט נישט?
די האלטסט ווי דער בעש"ט אז דער אייבישטער איז א גוטער. ווער האלט נישט?
די האלטסט אז רוב אומגעקומענע זענען נישט געווען קיין חוטאים אין יענע (?) חטאים. ווער האלט נישט? יעדער נארמאלער מענטש.
איך האב דיר שוין געפרעגט וויפול פראצענט זענן געווען שומרי תורה ומצוות. האסטו מיר געפרעגט ווער איז א שומר תורה. האב איך דיר גענטפערט. אין דיר האט אנגעכאפט א שווייגעניש.
איך האב דיר געפרעגט וואס האט דע בעל שם'ס שיטה מיט די תוחכה. אין דיר האט אנגעכאפט א שווייגעניש.
ביז-דערווייל האבן מיר נאר דעם רמב"ן ראיה לדבריך. און ווי איך האב שוין געזאגט, איך וועל ווייטער דורך טוען דעם נושא און זיך נישט באגענוגען מיט קאפיען און פעיסטען.
איי לי לא לי לא........
תוקן על ידי אנרגיה ב- 27/06/2007 6:58:28
נשלח ב-27/6/2007 03:45
אנרגיה
להוציא מליבך
איך האלט ווייטער אזוי ווי דער ערוך השולחן וואס איך האב דיר געברענגט האט אזוי גוט מגדיר געוועהן, אז די הנהגה פון באשעפער מיט כלל ישראל אין גלות איז נישט בדרך עונש ונקימה ח"ו נאר כולו טוב למעלה מהשגתינו.
אויך האלט איך אז סאיז פשוט זינלאז צו זאגן אז סאיז געוועהן איין עונש פאר געוויסע חטאים - כדי מצדיק צו זיין דעם בוכ"ע פון השופט כל הארץ לא יעשה משפט. ווען דאס רוב פון די אומגעקומענע זענען בכלל נישט געוועהן קיין חוטאים אין יענע געוויסע חטאים. אין דער כיוון שניתנה רשות מאכט נאך שווערער די קשיא
דו האסט צוזאמגערעט כל הקינדישע נארישקייטן אויף יידען און צו דעהם געפאכעט מיט די תוכחה. דאס אלעס.
יעצט פרעג אפ דעם רמב"ן.
נשלח ב-27/6/2007 01:16
איך האב עפעס א הרגש אז מיין הסבר האט געמאכט א שטיקל איינדרוק אויף דיר און דיך שטערט אויך די קשיות.
אבער ווי איך האב שוין פריער געזאגט זענן די ראיות וואס דער רמב"ן ברענגט, זיך סותר מיט זיין מהלך אויף אנדערע פלעצער. דאס טוישט נישט וואס ער האלט. אבער אויף זיינע ראיות איז מיר זייער שווער.
יעצט בלייבט צו זעהן צו דו וועיסט טוישן דיין מיינונג אדער צו דו וועסט זאגען אז דער רמב"ן איז כולו מוקשה... און דער רבי איז גערעכט
קודם וועל איך דורכטוען אלע ראשונים וואס זענן עוסק אין דעם ענין.
נשלח ב-26/6/2007 23:20
אנרגיה
זעהר שיין און נאבל פון דיין זייט צו ברענגען דעם רמב"ן היפך שיטתך.
יעצט בלייבט צו זעהן צו דו וועיסט טוישן דיין מיינונג אדער צו דו וועסט זאגען אז דער רמב"ן איז כולו מוקשה... און דער רבי איז גערעכט
איך בין זעהר נוטה צו די צווייטע
איל וויל דיר איבער חזרן דיינע ווערטער - פסוקים פון די תוכחה - אויף וואס דו האסט געבויט דיין מיינונג
לפי דעתך, ווען קען מקיום ווערן די פסוקים פון די תוכחה? ווען קען מקוים ווערן מבשר בניו אשר יאכל, מבלי השאיר-לו, כל במצור, ובמצוק, אשר יציק לך איבך, בכל-שעריך? די יודן זענן דאך נעבעך נישט שולדיג? און לפי ראות ענינו זענן זיי טאקע נישט שולדיג. איך קען דיר אויך געבן מערערע הסברים פארוואס זיי זענן אומשולדיג. דיין הסבר איז גאר שטארק, און "יאגעלע,ס" הסבר איז אויך א גוטער לימוד זכות אויב אונז וועלמיר דורכפאלן דא אין אמעריקע.
נא, בלייבט דאך די קשיא: און די תורה שטייט והיה, אם-לא תשמע בקול יהוה אלהיך, לשמר לעשות את-כל-מצותיו וחקתיו, אשר אנכי מצוך היום--ובאו עליך כל-הקללות האלה, והשיגוך, אויף ווען איז דאס געזאגט געווארן????
אלא, מוז זיין אז אפ-צו-מאכן ווען מ'איז שולדיג אויף דורכפאלן א נסיון און ווען מ'איז נישט שולדיג, דאס באלאנגט פאר'ן אייבישטען און נישט פאר "באטשי" און נישט פאר'ן "אלגעמיינער" און נישט פאר "אנרגיה" און נישט פאר'ן רבי'ן זי"ע אדער פאר "ר' אביגדור".
פאר אונז בלייבט נאר איבער צו קוקען אין חומש אין זעהן די ביטערע ווערטער פון: "אם-לא תשמר לעשות, את-כל-דברי התורה הזאת, הכתבים, בספר הזה: ליראה את-השם הנכבד והנורא, הזה את, יהוה אלהיך. והפלא יהוה את-מכתך, ואת מכות זרעך: מכות גדלת ונאמנות, וחלים רעים ונאמנים". עס כאפט דאך א שוידער ווען מליינט "מבשר בניו אשר יאכל, מבלי השאיר-לו, במצור, ובמצוק, אשר יציק לך איבך, בכל-שעריך". און "פלעין" יודיש מיינט דאס אז אויב כלל ישראל וועט זיך אפשאקלען פונעם אייבישטען, (צו איז דאס וועגן נסיון העוני צו נסיון העושר, צו איז דאס נסין האינטערנעט וכו) וועט זיין ביטערע קאנסקעוונצן.
איי דיינע מליצה ישרה'דיגע געפילן? וויל איך דיר זאגן אז איך פארשטיי אויך נישט ווי אזוי מ'קען דאס רעכנן פאר חטאים נאך אזעלע ביטערע נסיונות, און דאס איז וואס דיר שטערט. אבער ס'קוקט אויס אז דער אייבישטער זעהט דאס יא אלץ חטאים.
לסיכום:
דאס איז קלאר אז ס'שטייט און די תורה אויב מ'האלט נישט איין וואס דארט'ן שטייט וועט זיין ביטער.
דאס איז קלאר אז דע מצב אין יהדות איז געגאנגן מטה מטה און מ'האט נישט איינגעהאלטן די תורה.
נשלח ב-26/6/2007 04:33
איך וויל דא מודה זיין ברבים אז דער רמב"ן אויף די תוכחה זאגט קלארע ווערטער אז די תוכחה און די עונשים גייען "נאר" אן בזמן שישראל על אדמתם.
איך טוה נאך חוקר זיין אין דעם ענין, ועוד חזון למועד.
באמת פארשטיי איך נישט דעם רמב"ן וואס ער אליין זאגט כסדר אז ס'איז דער סדר פונעם פסוק "נישט" ארויס-צו-שרייבן פונקטליך אלעס וואס איז גאזאגט געווארן ווי למשל ביי די מי מריבה. עיין שם.
נשלח ב-15/6/2007 17:52
איך פארשטיי נאך אלץ נישט. איך פארשטיי פון דיינע ווערטער אז דו פארשטייסט נישט וואס איך שרייב. OK, א דבר ידוע אז געוויסע מענטשן פארשטיין נישט אלעס
דרוש? ,בסדר, איך האב במוחי הקטן נישט באגריפען אז דו רעדסט דא נאר פון הלכות פסוקות אבער פארוואס רופסטו דאס פורים תורות?
שרייב מיר ביטע וואס איז דיין הלכה'שע דעפינאציע פון א פורים תורה?
נשלח ב-15/6/2007 07:06
דער ערוך שרייבט אז די עונשים זענען נישט על דרך הנקימה אלא בכדי לצרפנו. קומסטו און ביסט מסביר אז דער ערוך רעדט נישט כלשון בני אדם מסביר צו זיין אז די עונשים זענן כאשר ייסר איש את בנו, נאר דער ערוך וויל זאגן לאפוקי די תוכחה. דאס איז א תורה. אן אייגנגעמאכטע תורה. אריין געלערנט אינעם ערוך ווי אזוי דיר שמעקט.
נא, גיי טענה דיך אויף דעם?!
איך וועל זאגן אז דער ערוך האט דאס נישט געמיינט און די וועטס זאגן יא. דעריבער איז נישט מער ווי פאסיג אויס-צו-פירן, אין משיבין על הדרוש.
די פרעגסט וועלכער חלק פון מיינע תגובות איז אין דיינע אויגן א פורים תורה?
דיין גאנצע צו-גאנג איז בדרך דרוש. אנגעפאנגן מיט אראפ ברענגן דעם בעש"ט (וואס די האסט נאך ביז יעצט נישט מסביר געווען) אין גענדיגט מיט'ן ערוך.
אייגענע דרשות און תורות ווערן אויף יודיש אנגערופן קאפיען און פעיסטען.
א מקור מיינט:
א קלארע ראיה צו וואס מ'האלט.
קאפיען און פעיסטן מיינט:
נעמען א שטיקל תורה פון דא און צוקלעבן דערצו אן אנדערע שטיקל פון ערעגץ אנדערש און מאכן דערפון א שיטה.
די ביסט א מומחה און קאפיען און פעיסטען, און איך בין נישט געשולט זיך צו פארמעסטן מיט דעם.
מיט אנטשולדיגונג.
נשלח ב-14/6/2007 18:30
וועלכער חלק פון מיינע תגובות איז אין דיינע אויגן א פורים תורה? דו האסט דאס קלאהר ארויס צו נישט? אויב יא דאן טו א איד א טובה,
ביטע שרייב וואס דו האסט פארשטאנען פון מיינע ווערטער, און פארוואס דו האלטסט אז סאיז א פורים תורות.
נשלח ב-14/6/2007 02:14
אין משיבין על הדרוש (פורים תורת).
א פריילכין פורים.
נשלח ב-13/6/2007 19:50
וועגען לשון השמדה
ירושלמי מו"ק וגם בבלי בשינוי לשון
רבי ליעזר אומר אם אין ישראל עושין תשובה אין נגאלין לעולם שנאמר בשובה ונחת תושעון מר לו רבי יהושע וכי אם יעמדו ישראל ולא יעשו תשובה אינן נגאלין לעולם? אמר לו ר"א הקב"ה מעמיד עליהן מלך קשה כהמן ומיד הן עושין תשובה והן נגאלין מ"ט ועת צרה היא ליעקב וממנה יושע
די היינטיגע צדיקים זאגן אז די איינציגע מאהל אין די היסטאריע פון אידן ווען סגעוועהן א גזירות השמדה אהן א ברירה פון ע"ז איז געוועהן המן הרשע אין דער רשע ימ"ש.
אלע אנדערע גזירות זענען נישט געוועהן אזוי להשמיד ולהרוג ולאבד, אהן פארקויפן לעבדים ושפחות. דאס מיינט ר"א הגדול אני מעמיד עליהם מלך כהמן, ומיד הן עושין תשובה.
א מוראדיגע זאך דאס הייסט אז די גזירה פון די שואה איז געוועהן פשוט מעורר זיין אידן צו תשובה כדי די גאולה זאל שוין קענען קומען.
שבתי וראיתי דיין לשון הזהב צו מיר, אזעלכע פערל ווערטער מוז מען שרייבן אין גרויסען , ברשותך וועל איך דאס מעתיק זיין למען ידעו
"בעפאר איך גיי ווייטער וואלט איך געוואלט וויסן צו די מאכסט דא סתם פורים פון מיר אדער די קענסט טאקע נישט לערנן א יודיש ווארט (אויסער קאפיען און פעיסטן). פליז לאמיך וויסן ווייל איך וויל נישט סתם אנברענגן די צייט."
כי תוליד בנים ובני בנים ונושנתם ב א ר ץ. און די האלסט אז דער רמב"ן טוט אויסרייסן דעם פסוק און זאגט אז דאס רעדט זיך נ א ר בזמן הגלות???????
די ברענגסט דעם אוהח"ק און די שטרייכסט אונטער נאר וואס דיר שמעקט, ווען 9 ווערטער דערנאך שרייבט ער "שהם השמדה מן האדמה".
בעפאר איך גיי ווייטער וואלט איך געוואלט וויסן צו די מאכסט דא סתם פורים פון מיר אדער די קענסט טאקע נישט לערנן א יודיש ווארט (אויסער קאפיען און פעיסטן).
פליז לאמיך וויסן ווייל איך וויל נישט סתם אנברענגן די צייט.
נשלח ב-12/6/2007 16:12
אנרגיה
"באטשי טייערער!
אפילו לויט דיר, רעדט דאך נישט דער פסוק פון אחרית הימים, ווייל די שרייסט דאך אז "ומצאוך כל הדברים האלה" איז נאר בזמן שישראל על אדמתם!!!
דער אחרית הימים פון פסוק מיינט "שפעטער", שפעטער ווען עטס וועטץ זינדיגן וועט פאסירן אט די זאכן. "
1) דער פסוק ומצאוך כל הדברים כל הדברים האלה, שטייט אין ואתחנן אין פרשת כי תוליד בנים ובנות ונושנתם דאס איז דער פרשת הגלות,
(כה) כי תוליד בנים ובני בנים ונושנתם ענין הכתוב הזה, שיזכיר ויאמר כי תוליד בנים ובני בנים ובעבור היותכם ישנים בארץ ותשבו לבטח אולי תשכחו את השם, והעידותי בכם היום שתאבדו מהר כי לא יאריך לכם מאחר שתעבדו ע"ז והפרשה הזו אע"פ שהיא אזהרה לא נאמרה בלשון "אם", והטעם כי הוא כמתנבא על עניינם, וידבר בלשון ישמש בשני פנים בלשון אזהרה ובלשון עתיד לבא, יאמר שיעשו ויהיה להם ככה, ולא יגזור עליהם ומפני זה אמרו רבותינו (גיטין פח) שרמז לגלות בית ראשון במלת ונושנתם בגימטריא, והיתה קבלה בידם כי יש בפרשה הזאת רמז לזמן הגלות, וכאשר בא עליהם התבוננו בה בינה:
אין דעם אורהחה"ק וואס איך האב פריער אראפ געברענט (קאפי ענד פעיסט) שטייט בפירוש אזוי איך האב עס יעצט אונטער געשטראכן סזאל דיר זיין גרינגער צו טרעפן.
ואומרו בצר לך - כתוב זה מדבר בהבטחת הגאולה, כי בצר לעם ישראל שהוא זמן הגלות, עוד לו שימצאוהו כל הדברים האלה האמורים בסמוך, שהם השמדה מן האדמה והפצה בין האומות, והמעטים שישארו מתי מספר זה יהיה באחרית הימים, והם חבלי משיח, ולא יהיה להם כל הצרות בתמידות בזמנים ארוכים אלא באחרית הימים, ומבטיחם שיעורר ה' לבבם אז לשוב בתשובה, והוא אומרו ושבת עד ה', ונתן טעם להבטחה זו, כי אל רחום ה' אלהיך לא ירפך וגו' ויחזק לבך לשוב וגו':
"
2)דער פסוק כל הדברים האלה קען נישט ארויף אויף די תוכחה ווייל דאס שטייט אין ואתחנן, און די תוכחה איז אין פרשת כי תבוא. אסאך שפעטער.
"בתוכחה כתיב
והבאתי עליכם חרב נוקמת נקם ברית, וגמרינן מזה אין נקימה אלא בסייף. וע"ז כתב שח"ו עכשיו בגלותנו אינו על דרך הנקימה, משא"כ בזמן שישראל על אדמתן כמו שדרשו בעשרת השבטים היתה על דרך הנקימה. או בסימוי עיניו של צדקיהו היתה על דרך הנקימה.
דאס איז נישט קיין מאמר, דאס זענען מיינע ווערטער, איך האב פשוט געוואלט וויסן צו דו פארשטייסט לשון הקודש.
לאמיך דיר עס אבער איבערטייטשן אויף יידיש
דער ערוך השולחן שרייבט אז לויט דעם סמ"ג זענען די נישט צרות בזמן הגלות נישט ח"ו על דרך הנקימה. נאר אלעס לטובתינו.
האב איך געשריבן אז ביי די תוכחה שטייט בפירוש דאס ענין פון נקימה, די חז"ל דרשענן אז סגייט ארויף אויף עשרת השבטים און אויף צדקיהו המלך, ווען ס'געווען ישראל על אדמתן, קען נישט זיין אז די תוכחה איז געזאגט געווארן בזמן הגלות.
איך מיין אז אויסער קאפיען און פעיסטן מאמרים קענסטו נישט קיין סאך, אויסער ליצנות קענסטו יא. "
3) "קאפיען און פעיסטן" רופט מען ביי יידען צו צייכענען (און אראפ ברענגן) מקורות
איך פארשטיי אז סשטערט דיך, אבער אזוי האב זיך געפירט יידן תלמידי חכמים אין אלע דורות, צו צוברענגן מקורות צו זייערע ווערטער.
איך ווייס אז ס'דא מקומות וואס מהאט נישט געהאלטן פון צו ברענגן מקורות, מחמת לאו פון "לא תגלה"
פארשטייט זיך אז אויב דו ווילסט נישט עובר זיין אויף אל תטוש תורת אמך, מוזטו דאס נישט לייענען.