בספר זרע שמשון על התורה אשר חיברו הרב הגאון הגדול והמקובל מוהר"ר שמשון חיים נחמני זי"ע שהי' מגדולי איטליא בנגלה ובנסתר כלפני מאתים שנה, וכאשר איתמחי גברא ע"י הגה"ק החיד"א זצ"ל הכותב עליו בשם הגדולים וז"ל זרע שמשון עה"ת וביאור מאמרים תמוהים מהרב המקובל חסידא קדישא מהר"ר שמשון נחמי' וכו' שהי' בקי בקבלה מעשית וצוה לגנוז כל כתביו בקבלה בקברו. ]לשון המו"ל בהקדמת הספר[,
כתוב במגילת אסתם ביום אשר שברו אויבי היהודים לשלוט בהם ונהפוך הוא אשר ישלטו היהודים המה בשונאיהם, הוצרך לומר ונהפוך הוא אשר ישלטו משום דאל"ה לא היה להם לישראל לשלוח יד באומות העולם אבל עתה שהאומות בקשו להרגם לכן הותר אף לישראל דאמרינן בפי"ג דכתובות ג' שבועות הללו למה א' שהשביע הקב"ה את ישראל שלא ימרדו באו"ה וא' שהשביע את אומות העולם שלא ישתעבדו בישראל יותר מדאי, ואיתא בש"ע יו"ד סימן רנ"ו סעיף ו' שנים שנשבעו לעשות דבר א' ועבר א' מהם על השבועה השני פטור ואין צריך התרה, לפיכך איש ואשה וכו' ואף כאן מקרי שישראל והאומות נשבעו זה לזה והשתא שעברו האומות על שבועתם ובקשו להשמיד את ישראל שאין לך שעבוד יותר מדאי גדול מזה, גם הב' פטור ואין צריך התרה כלומר שישראל מותרים להרגם ואינם בכלל השבועה שלא ימרדו באומות העולם. עכ"ל,
ופלא שבגמ' מתיבתא שמביא את שיטת הקנאות בכל פרטיה אינו מביא פירוש זה, והגם שהקנאים הדפיסו את ספר הקדוש הזה הכניסו שיטת הקנאות לסתור את דברי המחבר לתוך הספר ולא על הגליון, וזה חוצפה יתירה, והיה ראוי שלא לקנות את הספר מדפוס זה[,
_________________
נשלח ב-14/1/2008 20:38
אל מע"כ היקר והנכבד כמר ר' טרעוועל שיחיה עמו"ש בטוב ובנעימים
כבר מילתי אמורה שאין אני בא ח"ו לפגוע בכבוד צדיקים וחכמים וקדושים אשר קטנם עבה ממתני ובכללם הרה"ק בעל דברי יואל זצוק"ל לה"ה
כל כונתי הוא רק להוכיח קבל מאן דבעי למינדע שהספר ויואל משה הוא ספר שנתחבר על דרך מוסר ודרש,
1) כדי להודיע לאנשים המסתופפים בצילו את דעתו הפרטית על המאורעות של ימינו
2) למצא לדעתו ושיטתו איזה אסמכתא אפילו קלושה מן הכתובים והפוסקים,
3) לתרץ במקצת את הדברים התמוהים ביותר והקשים בשיטתו.
זה הכול.
אבל אין זה ספר הלכה שאפשר לפסוק הלכות מתוכו, וגם אין בו שום הוכחות ברורות שאפשר להוכיח משהו בראיות, ומש"כ שאין להכריח את אף אחד לקבל את דברי הספר ומסקנותיו התמוהות מאוד. בפרט בעניני יישוב ארץ ישראל וקריאת חלק גדול מכלל ישראל שאינם מסכימים לדעתו בשמות וכינויים רעים מאוד. הן בהצדיקו את הדין על חללי רבוא רבבות אלפי ישראל שנהרגו בחורבן האחרון רח"ל. גם יוצא מזה לימוד חוב גדול וצידוק מעשי אכזריות על רוב כלל ישראל ובפרט על תושבי ארה"ק. ולימוד זכות על רשעת הישמעאלים ושותפם של עמלק הנוצרים האדומיים.
ועיקר כל העיקרים שאנשים מישראל ע"י הסתמכותם על ספר זה, כופים לגדולי ישראל להסכים איתם שאסור להשתתף בבחירות בארץ ישראל, ובזה הם גורמים חיזוק גדול למפלגות הכופרים והמשומדים, ומפסידים הרבה לשלומי אמוני ישראל בעניני קירוב רחוקים, חינוך ילדי ישראל, חיזוק הישיבות והקמת הדת על תילה.
זו כל כוונתי להוכיח. אבל אין לי שום כוונה לפגוע ח"ו באישיותו של הדברי יואל, רק במבנה הספר וה"שיטה" הנלווית אליו.
אין לי שום התיימרות להתמודד מול ענק הרוח והדעת כהדברי יואל. אבל כמו כן אין שלי שום ספק שהשיטה שלו היתה טעות אחת היסטורית גדולה, דומה לטעותם של אלו שחשבו שהחסידות באה להרוס את היהדות. וספר היסוד של השיטה ויואל משה מוכיח את הטעות הזה יותר מאלף עדים. וכל בר בי רב דחד יומא המתעמק בו במקצת ובעיקר המעיין במקורות שמביא בעצמו ייוכח בזה תיכף ומיד.
הנה עוד בדל מידע חשוב מאוד באידיש
ווען דאס ספר איז ארויס, האבן די גדולי ישראל עס אנגעקוקוט זעהר מאדנע. אויף אזעלכע סברות בויט מען?
מחמת אט דעם זעלבן טעם שרייב איך נישט גארנישט בענין ויואל משה אויף עברית אין בחדרי חרדים, כאטש דער עפעקט וועט זיכער זיין אסאך שטערקער און העכער. איך וויל אויך נישט אז די מזרחיסטן אין אנדערע שקצים זאלן שרייען אז זיי זענען גערעכט קעגן פרומע אידן.
נ"ב
לכבוד מה שסיפרת לי סיפור מהרבי שלי שהסתכל בספר דברי יואל .
אענה לך בווארט שהיה מרגלא בפומיה של הדברי יואל.
"אין להאמין לכל השטותים והבלים ששומעים בסיפורי מעשיות"
ולהווארט הזה אני מסכים אכן שזה הלכה למעשה...
תוקן על ידי baachi ב- 14/01/2008 21:23:41
נשלח ב-14/1/2008 20:13
מה ענין ויואל משה לדברי יואל ? ואם טעה בשיטה לא אמר תורות יפים ?
_________________
נשלח ב-14/1/2008 18:56
לכבוד ר' באטטששי היקר
תפסיק לערער את מרן הק' זצ"ל כאשכול זה או כאשכול -ויואל משה תמוה מאוד- וכדומה
ששמעתי מפי עד ראיה שרבך שליט"א מנתניה בעת ששבת בקאנטרי פרשת וארא שהספר שלמד בה בין גברא לגברא היה לא אחר מ...........
.........."ספה"ק דברי יואל"
אז תפסיק תיכף ומיד עם הדברי ניאוץ ומה שקשה לך תשאל אותו שליט"א
נשלח ב-14/1/2008 07:24
נבוכר
וואס וועט זיין מיט די שיטה הקדושה?
נשלח ב-14/1/2008 00:44
נ"נ
לאו דוקא איך בין נאך נישט אינגאנצן פארטיג.
נאך עטליכע קליינע באמערקונגען אויף דעם נושא פון רמב"ן מיט עלייה בחומה
א) עס איז זעהר שוועהר צו זאגען אז דער רמב"ן מיינט די שלוש שבועות, עס זעהט אויס קלאהר למעיין בדברי הרמב"ן (מיט די נומערען 1-2-3-4) אז דער רמב"ן רעדט לגמרי נישט דארט אין מאמר הגאולה פון די שלש שבועות. ערשטנס ער ברענגט דאס בכלל נישט צו אין דעם גאנצן קונטרס וואס ער רעדט פון גאולת עזרא און גאולת משיח. ער ברענגט דאס אויך נישט צו נישט אין כתובות קי"א, און נישט אין סוף שיר השירים ווי ער רעדט אויס וויאזוי די גאולה וועט צו גיין.
והשנית אין דעם שטיקל וואס דער ויואל משה ברענגט אראפ "שלא אבו לדחוק את הקץ" מיינט ער דאך כנ"ל נאר די עשרת השבטים וואס אויף דעם עמוד הקודם פון רמב"ן שהבאתי לעיל (רע"ג אות 96) שרייבט בלה"ק ער אז עזרא אליינס האט אויף זיי געשריבן בנבואה ויביאם לחלח וחבור עד היום הזה. וואס איז א ציווי מפורש מפי נביא. און אז פאר דעם האבן זיי נישט געוואלט ארויף גיין, נישט מכוח די שלוש שבועות, - דער לשון דחיקת הקץ איז א נאר שם מושאל.
ב) עס איז נישט פארשטענדליך די ראיה פון ויואל משה אז דער רמב"ן האלט אז זיי האבן נישט געטאהרט "עולה זיין בחומה, זיין ראיה איז ווייל אנדערש קומט אויס אז כלל ישראל האבן נישט געפאלגט עזרא (ויואל משה דף ל"ב ד"ה וכן מסתבר שהבאתי לעיל)מיט די גאנצע אריכות הדברים אז די צדיקים זענען געבליבן און בבל, עס איז נישט פארשטענדליך ווייל דער רמב"ן האלט דאך בפירוש אז די אידען האבן יא געפאלגט עזרא הסופר
חדושי הרמב"ן על מסכת מגילה דף ב/א וכשעיינתי בכתובים נתיישב לי הענין יפה, לפי שהוא דבר ברור שבזמנו של נס זה כבר נפקדו ישראל ועלו לארץ ברשיון כורש ונתיישבו בעריהם, ואע"פ שאמר המן ישנו עם אחד מפוזר ומפורד בין העמים, מ"מ אנשי כנסת הגדולה עם רוב ישראל בארץ היו, ושוב לא עלו מהם אלא מעטים עם עזרא, וכשצוה אחשורוש להשמיד להרוג ולאבד היו הפרזים והעיירות שאין להם חומה סביב בספק וסכנה גדולה שלא יעלו עליהם אויבים יותר מן המוקפין, וכענין שאמר בהם בספר עזרא (נחמי' ד') ויהי כאשר שמעו סנבלט וטוביה והערבים והעמונים והאשדודים כי עלתה ארוכה לחומות ירושלים כי החלו הפרצים להסתם ויחר להם מאד ויקשרו כלם [יחדיו] לבוא להלחם בירושלים ולעשות לו תועה ונתפלל אל אלהינו ונעמיד משמר [עליהם] יומם ולילה מפניהם, וכשנעשה הנס עשו כולם יום נוח ומשתה ושמחה, דכתיב ושאר היהודים אשר במדינות המלך אחשורוש נקהלו ועמוד על נפשם ביום שלשה עשר ונוח בארבעה עשר ועשה אותו יום משתה ושמחה, ושל שושן עשאו ג"כ ממחרת הנס שלהן, וזה היה בשנת הנס בלבד:
ג) נישט נאר אז די שלוש שבועות זענן נישט מחייב לויטן רמב"ן נאר פון די כתבי הרמב"ן איז מוכח אז ער האלט אז אפילו די נבואת עזרא הנ"ל אויף די עשרת השבטים לחלח וחבור עד היום הזה הנ"ל איז לאמתו של דבר זיי אליין אפילו נישט מחייב, דער רמב"ן סוף שיר השירים שרייבט אז סזעהט אויס מן הכתובים די עשרת השבטים וועלן ארויס גיין אליין פון גלות אסאך פאר משיח וועט קומען, זיי וועלען זיך מאכען אליין א מלכות מיט א משיח ער וועט געהארגעט ווערען במלחמת גוג ומגוג און דאס וועט זיין משיח יוסף, ערשט נאכהער וועט נתגלה משיח בן דוד און מקבץ זיין די רעשט אידען.עוד אקבץ עליו לנקבציו. דער רבנו בחיי ברענגט דאס עטליכע מאהל.
דער ויואל משה ווייסט גוט פון דעהם רמב"ן, ער ברענגט אבער נאר צו האלב דערפון.
דאס איז א סתירה גמורה צו די מסקנא פון ויואל משה, אז סוועט נישט זיין קיין שום קיבוץ און מלוכה פאר התגלות משיח בן דוד.
(נאכאמאהל סאיז דא גענוג אנדערע ראיות בפירוש פון ראשונים און אנדערע אז סוועט זיין א גרויסער קיבוץ גלוית און ארץ ישראל נאך בעפאהר ביאת המשיח, איך ברענג נאר אבער יעצט די מקורות וואס דער ויואל משה אליין ברענגט אראפ.)
ד) ווי אזוי קען מען זאגן אז דער רמב"ן מיינט "דחיקת הקץ" פון די שלוש שבועות עולה צו זיין אזוי ווי בימי עזרא?, דער רמב"ן דארט אין מאמר הגאולה ובעוד כמה מקומות, זאגט אז דער קץ המקווה האט גארניש צוטוהן מיט מלוכה, מלחמה, ממשלה, אדער גשמיותדיגע ישועות, אפילו נישט מיטן ביהמ"ק. והא ראיה ביקש חזקיה להיות משיח, און ער איז נישט געווארן, די אידען האבן אלעס געהאט דאמאלטס. נאר וואס דען? אונזער "קץ" מיינט התגלות השכינה. לתקן עולם במלכות וגו', קען ער אוודאי נישט האלטן אז "דחיקת הקץ " פון די שלוש שבועות מיינט עפעס אנדערש ווי "שלא ירבו בתפילה". אזוי ווי רש"י ורוב מפרשים זאגן.
איז דאך דאס א בפירושע ראיה אז דער "שלא אבו לדחוק את הקץ " וואס ער ערוועהנט ביי די עשרת השבטים האט גארנישט צו טוהן מיט אונזערע שלוש שבועות. ביי די עשרת השבטים האט דאס געמיינט זייער צוריק קומן קיין ארץ ישראל, אבער נישט ביי אונז.
איז הדרא קושיא לדוכתה, פון ווי נעמט דער ויואל משה אז שלא יעלו בחומה איז טייטש א כנופיא גדולה. און נישט ווי אלע מפרשים טייטשען "כולם יחד ביד חזקה" גאנץ כלל ישראל אויף איין מאהל ארויס פון גלות..
ו) אסתירה מיניה וביה, ווי קען מען זאגן אין די זעלבע צייט די פאלגענדע צוויי מסקנות ? 1) עזרא האט נישט געהייסן עולה זיין גאנץ כלל ישראל צוליעב די שבועה פון שלא יעלו בחומה און 2) אפילו מ'האט רשות פון אנדערע אומות, דארף מען אויך האבן רשות פון די גויים וואס זיצען און ארץ ישראל, אז נישט הייסט דאס אויך איין עלייה בחומה
עזרא האט דאך יענסמאלט געהאט רשות נאר פון כורש (ענגלאנד) אבער נישט פון די ערביים עמונים אשדודים און שומרונים (די דאמאלטסדיגע פאלעסטינעזער חיות) וואס האבן באזעצט ארץ ישראל.? "ויהי כאשר שמעו סנבלט וטוביה והערבים והעמונים והאשדודים כי עלתה ארוכה לחומות ירושלים כי החלו הפרצים להסתם ויחר להם מאד ויקשרו כלם [יחדיו] לבוא להלחם בירושלים"
ווי קען מען דאס אהנרופען עלייה בחומה?
נבוכדראצר
(אזוי שטייט אין די וואכעדיגע הפטורה...)
דו פרעגסט צו איך בין שוין פארטיג? לאמיר זאגן אז דערווייל ווארט איך אויף א תשובה פון דיר אויף די אלע תמיהות פון דעם "יהרג ואל יעבור" פון מהר"ל, און אויף וויאזוי איז א ראיה פון רמב"ן אדער פון ערגעץ אנדערש אויס צו טייטשען "שלא יעלו בחומה" אויף וועלן מאכען א מדינה?
דאס האט גארנישט צו טוהן מיט אונזער עלייה בחומה סאיז פשוט אז זיי זענען געוועהן די עשרת השבטים וואס מהאט זיי פארטריבן קיין אשור אין דער נביא האט זיי געהייסן בלייבן דארט.
זיי זענען בכלל נישט געוועהן אין חשבון. די פקידה איז געוועהן נאר פאר די וועלכע נבוכדנצר (דער ערשטער...) האט פארטריבן. כורש האט זיי נישט געגעבן קיין רשות, עזרא האט זיי בכלל נישט געמיינט. ריש לקיש אוודאי נישט, ער האט דאך גערעט פון השראת השכינה ווי ביים בית ראשון, און זיי זענען דאך נישט געוועהן ביים בית ראשון און סאיז געוועהן השראת השכינה אהן זיי.
ווער זשע זענען דאס די וואס קריגען אויף ריש לקיש????
ווי לשון הויואל משה הנ"ל
" ועכ"פ מבואר בדברי הרמב"ן שהשבועה קיימת אם עולין בכנופיא שלא ברשות."
וויאזוי איז דאס מבואר בדברי הרמב"ן?
און אז קיינער קריגט נישט אויף דעם טייטש פון ריש לקיש.
איז די מסקנא
עלייה בחומה מיינט ווי ריש לקיש און אלע מפרשים זאגן, נישט קיין מדינה, נישט קיין שלטון אין נישט קיין מיליטער, ווייל דאס אלעס איז געוועהן בימי עזרא נאר עשיתם עצמכם כחומה מיינט אלע אידען צוזאמען ווי רש"י כולם יחד ביד חזקה! [חוץ די עשרת השבטים]. אבער ווען סאיז ווייניגער ווי גאנץ כלל ישראל אדער לכה"פ רוב אויף איין מאהל. איז נישטא קיין עליה בחומה.
והנראה לענ"ד ליישב חדא מגו חדא דודאי בלא"ה פשיטא ליה לר"י דעיקר גלות ישראל היה לבבל כדאיתא בפסחים בריש פ' האשה [פ"ז ע"ב] ולכל הטעמים דהתם משמע דעיקר גלות ישראל היה לבבל ומשם עתידין ליגאל בימות המשיח וכדאמרינן נמי התם יודע הקב"ה שאין ישראל יכולין לקבל גזירת רומיים עמד והגלה אותם לבבל ולכאורה יש לתמוה דהא ודאי בגלות שני הוגלו לרומי ולשאר אומות אלא על כרחך דרוב ישראל נשארו בבבל שלא עלו כ"א מתי מעט ארבעה ריבוא וכדאיתא נמי להדיא בפ"ק דמגילה [י"ב ע"א] שאמר הקב"ה קובל אני על כורש אני אמרתי יקבץ גלותי והוא אמר מי בכם מכל עמו כו' ופירש שם הרשב"א ז"ל הובא בספר עין יעקב שהוא דרך משל דבאמת כוונת הקב"ה היה שיגאלו כולם ע"י מלך המשיח כשיהיה הזמן והך גאולה דכורש לא היו גאולה כלל כ"א אותן שעלו ברשיון ועדיין היו כפופים ג"כ ומתוך כך יש לי ללמד זכות על אותן שלא עלו עם עזרא שעדיין לא הגיע הזמן והא דאמר ר"ל בפ"ק דיומא [ט' ע"ב] א"ל קא סנינא לכו שלא עליתם כולכם בימי עזרא לאו מימרא פסיקא היא ואגדות חלוקות הן ואין להאריך נחזור לעניננו דלפי"ז עיקר קרא דהשבעתי אתכם אגלות בבל קאי שהם רוב הגולה שהוגלו עפ"י הדיבור דוקא לבבל ופקידה דכורש לא הוי גאולה כלל אלא פקידה בעלמא לפי שעה והיינו דכתיב אם תעירו את האהבה עד שתחפץ משמע בשעה שיהיה עת וחפץ לכל מאת המקוםאלא לפי שכל זה אינו מוכרח כ"כ לכך מייתי ר' יהודה ראיה מקרא דבבלה יובאו ושמה יהיו עד יום פקדי אותםובאמת אע"ג דאכלי שרת קאי אדרבא הוי ראיה יותר דהא חזינן דאותן כלי שרת שהיו בבבל לא חזרו להם לארץ ישראל כשעלו בימי כורש וזה ידוע ומפורסם אלא על כרחך דהא דכתיב ביום פקדי אותם והעליתים והשיבותים אל המקום הזה לא איירי כלל בפקידה דימי כורש דאף פקידה גמורה לא מיקרי וכדפרישית וא"כ לפי"ז ודאי דקרא דהשבעתי אתכם איירי נמי בזמן הזה דלא קרינן עד שתחפץ אלא כשיהיה פקידה גמורה לעתיד שאז ישובו הכלי שרת מבבל וישראל ישובו לאדמתן, כן נראה לי נכון:
דו האסט געבען איך זאל דיר שרייבן נאך.
זעהט אויס דו ווילסט ענפערען אלע קשיות אויף א מאהל.
אקעי
דער ויואל משה בויט בעיקר זיין בנין אז דער עצם רעיון להקמת שלטון ומדינה איז עובר געוועהן אויף די שלוש שבועות, איז אויף די שבועות פון לא יעלו בחומה. און דחיקת הקץ
כנ"ל ווייל די מרידה באומות איז נישטא ברשות.
אויף אויף דחיקת הקץ זאגט רש"י שלא ירבו בתפילה און אויף די שבועה פון שלא יעלו בחומה טייטש רש"י "כולם יחד ביד חזקה"? דאס הייסט שלא ברשות מיט א מלחמה.
און אויף שרייבט דער אבני נזר אויף דעהם אהבת יונתן אז ער קען מיין נישט מיינען למעשה ווייל אלף כמותו לא יזיזו דברי רש"י.
איז דא איין עצה.
מברענגט זיך ראיות פון אנדערע מקומות אז ביד חזקה מיינט נישט שלא ברשות.
איינער פון זיינע ראיות איז אז ביי פרעה שטייט ביד חזקה עטליכע מאהל, און צום סוף זענען זיי גאהר ארויס ברשות!
מוז מען אהנעמען אז פרעה האט ארויס געלאזט אידן ברשות (?!)
אבער וואס טוט מען מיט דעהם "כולם יחד" ?
אז עלייה בחומה מיינט גאנץ כלל ישראל אויף א מאהל?
נישט איינער נישט צוויי נישט הונדערט נישט אפילו הונדערט טויזנט אויף איינמאהל, נאר אלע אידן פון די גאנצע וועלט.
און נישט צוביסעלעך זיך אריין שמוגלען, נאר צוזאמען כלשון רש"י "כולם יחד ביד חזקה"
איז קודם מאכט מען אז רובו ככולו, גוט אבער וואס ווייטער.
בפרט אז סאיז א בפירושע גמרא אין יומא דף ט'
ריש לקיש הוי סחי בירדנא אתא רבה בר בר חנה יהב ליה ידא אמר ליה אלהא סנינא לכו דכתיב אם חומה היא נבנה עליה טירת כסף ואם דלת היא נצור עליה לוח ארז אם עשיתם עצמכם כחומה ועליתם כולכם בימי עזרא נמשלתם ככסף שאין רקב שולט בו עכשיו שעליתם כדלתות נמשלתם כארז שהרקב שולט בו מאי ארז אמר עולא ססמגור מאי ססמגור אמר רבי אבא בת קול כדתניא משמתו נביאים האחרונים חגי זכריה ומלאכי נסתלקה רוח הקודש מישראל ועדיין היו משתמשין בבת קול וריש לקיש מי משתעי בהדי רבה בר בר חנה ומה רבי (אליעזר) [אלעזר] דמרא דארעא דישראל הוה ולא הוה משתעי ריש לקיש בהדיה דמאן דמשתעי ריש לקיש בהדיה בשוק יהבו ליה עיסקא בלא סהדי בהדי רבה בר בר חנה משתעי אמר רב פפא שדי גברא בינייהו או ריש לקיש הוה וזעירי או רבה בר בר חנה הוה ורבי אלעזר כי אתא לקמיה דרבי יוחנן אמר ליה לאו היינו טעמא אי נמי סליקו כולהו בימי עזרא לא הוה שריא שכינה במקדש שני דכתיב יפת אלהים ליפת וישכן באהלי שם
די גמרא איז איבער געחזערט עטליכע מאהל אין מדרש אויף פארשידענע לשונות
ג) רבנן פתרי קרא בעולי גולה אחות לנו קטנה אלו עולי גולה קטנה שהיו דלים באוכלוסין ושדים אין לה אלו חמשה דברים שהיה בית אחרון חסר מן הראשון ואלו הן אש של מעלה ושמן המשחה ארון רוח הקדש ואורים ותומים הה"ד (חגי א') וארצה בו ואכבדה ואכבד כתיב חסר ה' מה נעשה לאחותנו מה נעשה ביום שנגזר (עזרא ה') די עבר פרת עבר די לא עבר לא יעבור אם חומה היא אלו ישראל העלו חומה מבבל לא חרב בית המקדש בההיא שעתא פעם שנית רבי זעירא נפיק ליה לשוקא למיזבן מקומא א"ל לדין דהוא תקיל תקיל יאות ואמר ליה לית את אזיל לן מן הכא בבלייא די חרבון אבהתיה בההיא ענתה אמר ר' זעירא לית אבהתי כאבהתהון דהדין על לבית וועדא ושמע קליה דרבי שילא יתיב דריש אם חומה היא אילו עלו ישראל חומה מן הגולה לא חרב בית המקדש.
איז קודם ברענגט ער מדרשים אז חומה קען מיינן אנדערע זאכן אויך, ווי אין דעם אויבערשטן שטיקל ויוא"מ דף ל' אז חומה מיינט מען תורה, אמונה, גדרים וסייגים, מעשים טובים, אקיצור כל ענין התחזקות.
אבער ער ווייסט דאך אז מקען זיך נישט אזוי טייטשען
סוווענדט זיך דאך ווי דער "חמר שטייט איין" ווען מרעדט פון אברהם אבינו מיינט דאס אמונה ווען מרעדט פון א יחיד מיינט דאס תורה א.א.וו., און ריש לקיש זאגט דאך בפירוש אזוי "אם עליתם כולכם בימי עזרא"
קודם ברענגט ער אפני יהושע אין כתובות ווי ער וויל מלמד זכות זיין אויף די אידן פון בבל. אבער ער שרייבט דאך בפירוש אז סאיז נאר א לימוד זכות נאר אויף בבל צוליעב די נבואה אבער נישט צוליעב שבועות און אויכעט אז עס איז נישט אליבא דהלכתא נאר אליבא דר' יהודה און מיר כידוע פסקענען ווי ר זירא אז הכל מעלין לאר"י ועוד חזון למועד אי"ה אודות דעם פנ"י)
ברענגט ער אראפ א רמב"ן ווי ער דרינגט ארויס דארט אז דער ריש לקיש איז נישט קיין דברי הכול. די ערליכע אידען בימי עזרא וואס זענען נישט ארויף מיט עזרא האבן פשוט נישט געהאלטן פון דעהם דרש פון ריש לקיש.
איי - פרעגט ער- איז דאך שווער עזרא הסופר איז דאך געוועהן א נביא ה' ווי קען מען מחולק זיין אויף איהם? זיי זענען דאך געוועהן דאמאלטס אין בבל אלע ערליכע אידן (די אשדודיות האבן נאר גענומען די ציונים...)
קומט ער אויף מיט א נייעם חידוש.
אז עזרא הסופר אליין האט בעצם נישט געהייסן נאר סגעוועהן איין אפציע!
להלן איז די ראיה צו דעהם יסוד.
לכאורה איז דאך אקושיא גדולה ועצומה, היתכן מען פאלגט נישט קיין נביא?? (שוין געהערט אזאנס? אין גאנץ תנ"ך גיבסט נישט אזא מין זאך בכלל...) אלא מאי איז א ראיה מובהקת אזער האט זיי בכלל נישט געהייסן. נאר סגעוועהן אזא מין אפציע,
מוז מען לערנען אנדערש פשט אין גאנץ ספר עזרא ונחמיה, אז די אלע שוועריקייטן זענען געווהן אפציעס
אבערי ווי קען א נביא ה' מאכען אפציעס? אדער מוז מען גיין אדער נישט? מה דיבר ה'? און פארוואס האט מען איהם נישט אפען געפרעגט וויאזוי איז די הלכה? איז דא אמצווה עולה זיין צו נישט.????
ועו"ק מ'זעהט דאך כמה מקומות אין ש"ס (יבמות פ"ו ועוד הרבה) אז עזרא.הסופר איז געוועהן ברוגז און ער האט געקנסעט די לויים ווייל זיי זענען נישט אלע ארויף??
אויך דער מלאכת שלמה ברענגט אז קבלה מאבותיו אז זיי זענען אלע ארימעלייט אין תימן ווייל עזרא הסופר האט זיי געשאלטן ווען זיי האבן נישט געוואלט עולה זיין מיט איהם.??
דאס לעצטע אדרעססירט ער שוין יא וז"ל
דף לג בסוף
" [הלא] מצינו בכמה ספרים שעזרא הסופר הקפיד על כמה מקומות שלא עלו לארץ ישראל וגם מצינו שהזיקה להם הקפדתו,
ענפערט ער כהאי לישנא: "אפשר שבאלו המקומות היה לו טעם מיוחד שיעלו עמו, וקרא להם.ולא שמעו בקולו ( אויף זיי איז נישט קיין קשיא היתכן מען פאלגט נישט קיין נביא?) אבל רוב המקומות והמדינות גם על הנשארים בבבל לא היה שום הקפדה (פון די ג'קנסענטע לויים רעדט ער נישט יעצט) כי כן היתה ההשגחה מן השמים כאשר יתבאר עוד להלן, ועכ"פ מבואר בדברי הרמב"ן שהשבועה קיימת אם עולין בכנופיא שלא ברשות.
לסיכום
דאס אז ריש לקיש האלט אז עליתם כחומה הייסט אלע אידן, מיט דעהם קען מען גארנישט מאכען, דאס איז מפריך דעם גאנצען יסוד פון ויואל משה אז עלייה בחומה מיינט מאכען מדינה, אבער ער וויל פשוט מחליש זיין דברי ריש לקיש, - קודם זאגט ער אז ר יוחנן קריגט אויף איהם - איי ער קריגט בכלל נישט אויפן טייטש פון אני חומה נאר אויף דעהם אז סוואלט געווהן השראת השכינה אין בית שני,
זאגט ער דעהן לשון פנ"י אז אגדות חלוקות. די אידען בימי עזרא האבן אנדערש געהאלטן ווי ריש לקיש במילא מוזען מיר אויך אנדערש האלטן.
ווער זענען דאס דיע וואס זענען מחולק אויף ריש לקיש????
דאס ענטפערט ער נישט דירעקט, נאר ער פארופט זיך אויפן פריעריגן רמב"ן
אז דאס זענען געוועהן די אידן בימי עזרא!.
האט איהר יעצט, אז דער גאנצער חידוש פון א יסוד אויף וואס ער זיין בנין פון עלייה בחומה איז אויף דעהם אז בימי עזרא האבען די ערליכע אידן חושש געווען אויף די שלוש שבועות. און מחולק געוועהן אויף ריש לקיש, און דער דאזיקער יסוד איז געבויט אויף א רמב"ן
(סדא אויך א פני יהושע כנ"ל אבער ער רעדט הויפזיכליך פון די אידען אין בבל כנ"ל צוליעב די נבואה פון בבלה יבואו נישט פון עלייה בחומה ואמכ"ל)
מיט אט דעהם רמב"ן וויל ער אפווענדן סיי ריש לקיש, סיי דעהם מדרש שיר השירים אז דער ביהמ"ק וואלט נישט חרוב געווארן, סיי רש"י, סיי דעם מהר"ל, סיי דעהם אהבת יונתן (זיין אייגענעם אהבת יונתן "כולם יחד") סיי דעהם יפה קול, סיי לערנען אנדערש פשט אין אלע פסוקים פון עזרא נחמיה,
דא האט איהר דעם ויואל משה
און דער נאך וועל איך ברענגען דעהם רמב"ן פון ווי ער ברענגט אראיה אז די אידען האבן חושש געוועהן אויף אונזערע היימישע שלוש שבועות פון עלייה בחומה און דחיקת הקץ..
אות י"ג ווי סאיז אנגעצייכנט נומערן
תוקן על ידי baachi ב- 11/01/2008 5:13:36
נשלח ב-10/1/2008 00:51
נבוכדרנאצר
עס איז נישט דא וואס מסביר צו זיין אויפן מהר"ל?
נשלח ב-9/1/2008 17:52
TELL ME MORE
נשלח ב-9/1/2008 00:58
ליתר ביאור מה שכתבתי בשיטת המהר"ל
אפילו אם נניח שמהר"ל אינו סובר שהשבועות הא בהא תליא.
מלהמ"ד
ווען איינער וויל אסערן אפצושווענקען א רויע פרי מיט ווארעם וואסער אום שבת. ער ברענגט זיך א ראיה פון פוסק א' וואס שרייבט אז אין מדיחין בחמין בשבת. ואם הדיח חייב חטאת. מיינט יעדער אז חמין מיינט ווארעם וואסער. סאיז אשטארקע ראיה לדבריו.
דער פראבלעם איז אבער אז ער שרייבט נישט אז דער פוסק א' האלט אז חמין מיינט נאר כלי ראשון וואס יד סולדת בו. פון סתם ווארעם וואסער רעדט ער אפילו נישט.ער האלט אז דאס הייסט נישט בכלל חמין.
איז דאס א הלכהדיגע ראיה?
הוא הדבר. ער ברענגט פון מהר"ל אז שלש שבועות גייט אהן אפילו מיט ענויים קשים ברענגט ער זיך אראיה פון דעהם אז עס איז יהרג ואל יעבור. מטאהר נישט עובר זיין אפילו זיך צו ראטעווען מיט דעהם ער שרייבט אבער נישט אז דער מהר"ל טייטש די שלוש שבועות גאנץ אנדערש ווי ער טייטש. און סאיז בכלל נישט זייך זיך צו ראטעווען מיט דעהם.
נשלח ב-8/1/2008 23:23
לאמיר זעהן וועלכער פשט דער מהר"ל האלט
ער האלט זיכער פשט ב'
לשונות המהר"ל שהעתקתי זה כמה פעמים
..." ותמיד הוא חפץ לבטל השנוי, דהיינו שיתקבצו מהפיזור, ויעלו בחומה לשוב מן האומות," ..."וכנגד 'שאני מפזרן' גזר עליהן שלא יעלו בחומה, שזהו קבוץ גליות, והוא בטול הפיזור" און דעם לשון חז"ל וואס ער איז מעתיק ...ושלא יעלו בחומה מן הגולה. אם כן למה משיח בא, לקבץ גליותיהן של ישראל,
נאר דאמאלטס ווען אלע אידען פון אלע גליות קומען זיך צוזאמען אויף איין מאהל גיין קיין ארץ ישראל, איז מען מבטל דעהם פיזור און מען איז מען עובר אויך די שבועה, אדער נניח אפילו רוב אידען פון די וועלט.
למשל אויב מפייניגט אידן אין פראנקרייך זאלען די אידן פון ענגלאנד אין אין דייטשלאנד און די רעשט וועלט נישט מחליט זיין אלע צוריק גיין קיין ארץ ישראל, דאס הייסט איין עליה בחומה אבער די אידען אין פראנקרייך גופא? אוודאי דארפן זיי זיך ראטעווען, וויאזוי זיי קענען. די תורה זאגט דאך וחי בהם
דער בעלזער רב זי"ע האט זיך נישט געראטעוועט פון פעסט קיין ארץ ישראל, נגד רשות פון די דייטשען? איז ער געוועהן א מורד באומות אדער איין עולה בחומה? איי סדאך יהרג ואל יעבור.
דער סאטמערע רבי אליין האט זיך נישט געראטעוועט כנ"ל? האט ער געפרעגט קודם רשות פון די פאלעסטינעזער אראבער צו ער מעג פארן קיין ארץ ישראל?
וויאזוי קען מען אריין לערנען פשט אין מהר"ל אז די שלוש שבועות "יהרג ואל יעבור"?
איי וועסטו פרעגען לו יצוייר אז אין די גאנצע וועלט פייניגט מען אונז אויף דעהם האבן מיר שוין א הבטחה
רמב"ן בראשית ל"ב וגם זה ירמוז שלא יגזרו עלינו בני עשו למחות את שמנו, אבל יעשו רעות עם קצתנו בקצת הארצות שלהם, מלך אחד מהם גוזר בארצו על ממוננו או על גופנו, ומלך אחר מרחם במקומו ומציל הפלטים וכך אמרו בבראשית רבה (עו ג) אם יבא עשו אל המחנה האחת והכהו, אלו אחינו שבדרום, והיה המחנה הנשאר לפלטה, אלו אחינו שבגולה ראו כי גם לדורות תרמוז זאת הפרשה
אין הכי נמי ווען מלערנט פשט ווי דער ויואל משה אז מרידה באומות, מיינט די איינגעוואנדערטע ווילדע "פאלעסטינעזער" אראבער , עליה בחומה מיינט אקליין הייפעלע מענטשן אין ארץ ישראל וואס באשיצן זיך מיט געוועהר , דחיקת הקץ מיינט מאכען האבן עפעס איין אייגענעם שלטון.
דאמאלטס קען מען אזוי מדחיק זיין אין מהר"ל
אבער כנ"ל דער מהר"ל אליינס לערנט לחלוטין נישט אזוי פשט.
לגבי דיינע אנדער פונקטן, דו דרייסט דיך ארויס כסדר פון געבען א קלאהרע תשובה מן הסתם ווייסטו ווי פראבלעמאטיש די שיטה פון ויואל משה איז, אז יעדער קיבוץ אין די אלע מלחמות וועלען געפיהרט ווערן נאר דורך משיח אליין אחר שיתגלה בעולם בוודאי.
פאר איך גיי צו דער צו, וויל איך דיר פרעגען
דו האסט געהערט פון דעם פסוק "עוד אקבץ עליו לנקבציו" אז סוועט זיין צוויי קיבוצים, איינס פאר משיח אין איינס נאכדעהם?
סוועט דיר גארנישט העלפן צו פארדרייען דעם שמועס מיט זייטיגע זאכען, די מדובר איז יעצט דעהם פשט אין מהר"ל, און צו מקען לערנען אזוי פשט אז דער מהרל מיינט יהרג ואל יעבור אויףדעם מצב וואס איז געוועהן פאר די הקמת המדינה.
דער מהר"ל זאגט לא יהיו יוצאים מיינט נאר צוליעב די שבועה פון שלא יעלו בחומה. נישט די שבועה שלא ימרדו באומות וואס איז נישט שייך ברשות, אין נישט דחיקת הקץ וואס דער מהר"ל זאגט בפירוש אז סמיינט שלא ירבו בתפילה.
איז געבליבן נאר די שבועה שלא יעלו בחומה
יעצט איז די שאלה וואס איז דער טייטש עלייה בחומה לדידי איז נאר דא איין פשט אין דעהם, אזוי ווי רש"י זאגט כולם יחד ביחד חזקה. דאס מיינט אז אלע אידען פון די גאנצע וועלט זאלען זיך נישט צוזאמען נעמען גיין קיין ארץ ישראל, מיט כוח אהן כוח איז נישט נוגע יעצט. אזוי זאגט אויך דער יפה קול אויף שיר השירים ושאר מפרשים
ווי איך האב דיר געברענגט די גמרא פריער אז בימי עזרא איז נישט געווען עליה בחומה כאטש מען האט געהאט א מדינה אין אממשלה מיט מלחמות אהן א שיעור.
אבער אפילו לשיטת ויואל משה אז סקען מיינען עפעס אנדערש אויך
דא האסטו דעם ויואל משה אז סדא דריי פשטים אין שלא יעלו בחומה.
