אנאליז אויפן "פי האתון" און ארינגס און ארום

עס איז זייער שווער אנצוהויבען צו באשרייבען די לעצטערע געשעעהנישען וואס קומט פאר אינעם ארוינישן לאגער. עס איז ממש נישט מעגליך צו וויסען וואס אלס צו אנאלאזירן ווייל אין די לעצטע חדשים האט זיך דאס "פי האתון" אזוי ברייט צועפענט אז עס איז גאר שווער פאר א מענטשליך מויל דאס איבערצוקייען ווייל א מענטש קען אפילו נישט איבערחזרן אזאנע שטותים.
 
אבער מיר וועלען זיך יא אנשטרענגען אין די לעצטערע דרשות פון ר' אהרן וואס האט גערעדט איינס שושן פורים און דאס אנדערע איז געווען חוה"מ פסח. די ביידע דרשות האבען אויפגעברענגט דעם ציבור נאסטאלגישע זכרונות פון די אלטע צייטען ווען דאס כלל ישראל האט געהאט רעגעלמעסיג די זכיה צו הערען אזאנע דרשות און עס איז געווען צו באלעקען די פינגערס. אין די לעצטע צען יאר זייט די ציטער וואס דאס אידענטום האט געהאט פאר ר' אהרן און זיין מלוכה איז צוזאמענגעפאלען אויף קליינע שטיקלעך האבען ר' אהרנס נאנטע מענטשען צום ערשט אפגעשטעלט זיין מויל פון לויפען. זיי האבען געוויסט אז זיינע דרשות וועט זיין צו שפאט און געלעכטער און רוב סאטמאר וועט זיך רייסען פאר געלעכטער. דערפאר האבען זיי אים אפגעהאלטען פון רעדען פאר יעדע פרייז. זיי האבען געטראפען אנדערע שוטים צו טון דעם דשאב, ווי למשל אלישע האראוויטץ דער "טאשען שניידער", שמואל ווידער דער "חכם מכל אדם" אבער ר' אהרן אליין האט מען געהאלטען טאטאל שטיל. די איינציגע דרשות וואס מען געהערט פון א רב א שוטה איז געווען זיין שוואגער ר' מענדל האגער פון וויזניץ. ער האט איבערגענומען די פונקציעס פון ר' אהרן צו רעדען שטותים און הבלים און דאס כלל ישראל האט זיך געהאלטען ביי די זייטען און מען האט געקייכט פאר געלעכטער.
 
נאך איין דרשה וואס איז געווען גאר אינטערסאנט פארען ציבור, איז געווען די "שובבי"ם תורה" פון ר' אהרנס זון ר' מענדל. אה דאס איז אויך געווען עפעס וואס דאס אידענטום האט געגליכען און ווי מער ער האט געקייכט פאר געוויין האט מען געקייכט פאר געלעכטער. און דאס איז געווען די לעצטע שובבים תורה וואס מענדעלע האט געזאגט. מען האט אים פארשוויגען אויף דערווייל. אבער ר' אהרן אליין איז געווען טויט שטיל.
 
אבער די שטילקייט פון ר' אהרן איז נאר געווען ביי פאליטישע ענינים. עס האט געמעגט ברענען די סאטמארע מחלוקה ביזען הימעל, עס האט געמעגט זיין א געווינס אדער א דורכפאל, ער איז געווען שא שטיל, אינגאנצען נישט כדרכו. אבער צומאל האט ער יא מהנה געווען דאס כלל ישראל מיט זיינע דרשות וואס האט פרייליך געמאכט דעם ציבור וואס האבען קוים געקענט זיך אנזעטיגען פון זיינע געפערליכע שטותים. למשל איין דרשה פון ר' אהרן קומט גלייך אויפען מח וואס דאס איז געווען די "שארט קאטס" דרשה אויף צניעות. די דרשה איז געווען היסטאריש פון פילע אספעקטען און עס האט אלע ארונים געשטעלט אויף דיפענסיווע, צוזעענדיג ווי די זאליס ליגען אויף די ערד פאר געלעכטער פון די שרעקליכע און אפענע שטותים וואס איז נישט צו ערווארטען פון איינעם וואס איז עלטער פון 7-8 יאר.
 
און מיר האבען געמיינט אז דאס איז עס. מיר מוזען שלום מאכען מיטען מצב אז חיים שלמה פישער איז א כל יכול. ער קען באווייזען וואס קיינער האט נישט געקענט און דאס איז צו פארשווייגען ר' אהרןס מויל פון רעדען. און וויפיל די זאליס האבען געווארט אז עס זאל זיך צוריק עפענען דאס אייזל מויל, אבער עס האט זיך ווי להכעיס פארשפארט, פארהאקט און פארשלאסען. עס האט אויסגעזען אז ער גייט שוין נישט נישט געבען קיין שטאף פאר די וועלעכע זענען אויסגעהונגערט אז ער זאל ווייטער רעדען. אבער פארט האט זיך באוויזען אז חיים שלמה איז ווייט פון א כל יכול. דער גבאי פון ר' אהרן האט שוין נישט געקענט האלטען די הענט אויף ר' אהרןס מויל פאר אזוי לאנג און דאס מויל האט זיך גענומען לויפן אזוי שנעל אז עס איז איבערגעפלויגען אלע גרעניצען. דאס נארישע פיסק האט זיך געעפענט נאך סאך בעסער און ברייטער ווי סיי ווען.
 
ביי די ביידע דרשות האט זיך דאס מויל גערימט אייגענע רימערייען אז עס איז געווען פיל בעסער ווי געראכטען. די דרשה איז געווען אזוי געוואלדיג אז מענטשן וואס האבען דאס אויסגעהערט האבען זיך געשוואירען אז ער האט דאס גערעדט אין פורים ווען ער איז געווען טויט שיכור. אבער אפילו פאר א טויט שיכורן רב און רבין איז די "דברות קודש" וואס איז באשטאנען פון זעלבסט רימערייען אנפעפילט מיט נארישקייטען און שקרים, אויך געווען שווער צו שלינגען פאר די חסידים. אבער די נישט חסידים, האבען געהאט א זעלטענעם לאך אויף די ארנים און אויף ר' אהרן בראש. ער האט דעם שושן פורים "ברייט צולייגט, אז "זיינע" שוחטים שלאפען מיט די אייגענע בני בית, און אז זיינע שוחטים שלאפען אין אייגענעם בעט, און אז נאר זיין "מהודרת בית השחיטה" פארקויפט כשר פלייש און אלע אנדערע בתי השחיטה זענען עכט עכט עכט טריפה וכהנה וכהנה. ער האט אזעלכע שטותים דארט צוזאמגעווארפען אז נישט מער און נישט ווייניגער אז אלע בתי השחיטה זענען "משה פינקעל". פשוט. יעדער פארקויפט טריפה פלייש אויסער ער. יעדער שוחט איבער די וועלט איז נישט ערליך אויסער די 6-7 שוחטים פון "קעי דשעי". און דער בהמה שרייט אויס הויך און גראב אז זיין שוחט שלאפט מיט די "אייגענע" בני בית. עס איז נאך נישט קיינער ארויפגעקומען מיט די ריכטיגע ווערטער אויף אזא גרויסען בהמה, און די געוואלדיגע דרשה איז געווען די "טאק אוו טאון", און די ארונים האבען זיך געטרייסט מיט דגעם, אז יעדער רעדט פון ר' אהרן... חלה דעקלעך...
 
המשך יבא!

דאס אליין אז עס איז נישט קיין חילוק צו ר' אהרן רעדט די גרעסטע פערדערייען אבער אבי מען רעדט פון אים, איז טאקע א געוואלדיגער דערהער. אבער עס נישט די ארונימס אויפטו. זיי האבען דאס געגנבט פון "נחום ראזענבערג"... ער איז דער ממציא. נחום איז דער וואס האט אויסגעטראפען אזא געלונגענעם ספין, אז דער עיקר איז אז מען זאל רעדען פון אים און ווי מער מענטשען זאלען דערמאנען זיין נאמען. אט פון דעם נחום ראזענבערג האבען די ארונים גענומען דעם ספין אז ר' אהרן מעג רעדען שטותים און הבלים, ער מעג זיך רימען ביזען הימעל און נאך העכער, אבער אבי מען רעדט פון אים. און ווען מען האלט פאר אן ארוני אז זיין רבי איז ל"ע א יצא מדעתו, טאנצט ער גראד צוריק אז יעדער רעדט פון ר' אהרן, פון ר' זלמן לייב רעדט מען נישט... חלה דעקלעך...

אבער איידער איך וועל שרייבען פון ר' אהרןס געוואלדיגע בליציגע דרשות, וואס האט זיך אנגעהויבען שושן פורים, וועל איך צוריק גיין צו אפאר וואכען פאר פורים ווען עס איז פארגעקומען א דרשה ביי די ארונים אבער נישט דורך ר' אהרן נאר דורך דער דיין פון קרית יואל ר' געציל בערקאוויטש שליט"א.

ווי באקאנט איז ר' געציל שוין דיין אין קרית יואל זייטן התייסדות פונעם שטעטעל און ער איז אויפגענומען געווארען דורך רביה"ק זי"ע. און וויפיל מחלוקת עס האט שוין געפלאקערט אין קרית יואל און עס זענען שוין געפלויגען במשך די יארען-לאנגע מחלוקת אלע אמאליגע ראשי הקהילה די גרינדער פון שטעטעל, עס זענען שוין געפלויגען פון גרויסען ביהמ"ד און פון די קהילה, אלע מנהלים פון די מוסדות, שיינע פאר רבנים און סתם אידען, בעלי בתים, זקנים פון שטעטעל זענען געווארען ארויסגעווארפען אדער געגאנגען איידערען פליען. אבער נישט דער דיין ר' געציל. ער האט דורך געמאכט יעדע שטינק. אלעמאל איז ער געווען א געוואלדיגער שפילער אויפען פאליטישען שאך ברעט.

ווען ער האט געפילט אז ער מוז האלטען א דרשה קעגען די בני יואל, האט ער געהאלטען א פייערדיגע דרשה און מיט פאטאס, אבער איין מינוט נאך די דרשה האט ער געלאכט מיט די בני יואל און פון זיך אליין... ווען מען האט די בני יואל ארויסגעווארפען פון די קהילה איז ער ווייטער געבליבען מיט זיי נאנט און געגאנגען צו זייערע שמחות און האט גערעדט צו זיי, כאטשיג קיינער האט שוין נישט געטארט. 

עס פלעגט זיך ארום טראגען א באוויסט ווערטעל אויף ר' געצילס חשבון אז עס זענען פארהאן עטליכע ר' געצילס. עס איז דא א ר' געציל פון ביהמ"ד, וואס האלט אז די בני יואל ווילען צוברעכען סאטמאר... עס איז פארהאן א ר' געציל פון מכירת חמץ וואס דעמאלטס איז ער זייער פריינטליך מיט די בני יואל און עס איז דא א ר' געציל פון די קאר, וואס אין די קאר ביים היטשען האט ער חוזק געמאכט פון ר' אהרן אז עס איז געגאנגען א רויעך.

אבער אין יאר תש"ע, נאך 35 יאר זיין דיין אין קרית יואל, עטליכע וואכען פאר פורים העבר עלינו לטובה, ווען ר' געציל האט געהאלטען א דרשה ווי ער האט דערקלערט בכל החומר אז נאר ר' אהרן מעג מסדר קידושין זיין אין קרית יואל און ארום קרית יואל, האט מען זיך באגעגענט מיט א פרישען סארט ר' געציל. א ר' געציל דער עם הארץ... דער "בעל אגלי דבש" האט צוזאמגעווארפען זעלטענע עם הארצות'ן פון א שבות יעקב ביז צו א חרם דרבינו תם, אזש אז די חלה דעקלעך האבען זיך נישט געקענט אפווינדערען ווי ווייט די זאליס זענען שוין גרייט צו גיין נאר צו שטעכען ר' אהרן. זיי זענען גרייט עובר אויף א בפירושען "חרם" דרבינו תם!

עס איז נישט דא דאס פלאץ אריינגיין אין די הלכה ווייל צולייגען אזא דרשה דארף מען נישט קענען קיין הלכות. מען דארף נאר קענען ר' געציל און זיין אלטען גאנג צו טון אלעס פאר די וועידשעס, אפילו פארקויפען פאר די חלה דעקלעך לאקשען מיט בענענעס... עס איז פשוט נישט דא א שבות יעקב און אוודאי נישט א חרם דרבינו תם, און יעדער רב מעג מסדר קידושין זיין אין קרית יואל אזוי ווי מען פירט זיך שוין טאקע. אפגערעדט פון דעם אז די גלילות ארום קרית יואל ציט זיך לויט ר' אהרןס שיטה ביז טשיינע... חלה דעקלעך...

דאס אז ר' געציל לאזט צו אז די חלה דעקלעך נוצען אזעלעכע אפגעריסענע פראזען ווי פסולים און ממזרים, איז נישט קיין קשיא, ווייל ביי די טריפהנע "מוסקאווי" קאטשקעס וואס איז געשחטען געווארען אין קרית יואל "בית השחיטה מהודרת" האט ער אויך געלאזט אז דער בלאט און אלע חלה דעקלעך זאלען דאס ארויף ווארפען אויף אנדערע בתי שחיטה און ער איז נישט געווען צום געפינען כאטשיג ער איז דער בעל מכשיר. ממילא אז ער נישט אחריות אויף גארנישט אפילו ווען ער ווייסט אז עס איז שטותים און אפילו ער ווייסט אז ער אליין איז באגאנגען א שרעקליכע עוולה ביי ביידע פעלער.

פארזעצונג קומט אי"ה