אפדעיטס: דין תורה סאטמאר - בני ברק פרשת עקב

היינט, דאנערשטאג עקב איז פארגעקומען דער לעצטער פון די ערשטע רונדע זיצונגען. דער טוען פון די הנהלת המוסדות האט ממשיך געווען מיט די ראיות ברורות אז דער רבי ז"ל האט מייסד געווען דעם שיכון מיט די מוסדות אין בני ברק, און ער האט געשיקט דאס געלט דערפאר, און ער האט דאס געוואלט אלע יארן אז דאס זאל בלייבן פארשריבן אויף זיין נאמען. און אפילו נאכדעם וואס ער האט מייסד געווען קהלות אין די גאנצע וועלט, האט ער נאך אלס כסדר געשריבן בריוון מיט הוראות וויאזוי מען זאל פארשרייבן די נכסים על שמו ושם הרבנית, און במשך אלע יארן האט זיך דאס אזוי געפירט.
 
דערנאך האט דער טוען פון משה חיים ווייס געפאדערט נאכאמאל, אז מען זאל שוין אריינגעבן אין בית משפט אז דער עיקול פון בית משפט איז בטל, דהיינו אז דאס וואס דער בית המשפט האט געהאט מעקל געווען אז משה חיים ווייס טאר נישט טוהן קיין שום פעולה בשם די חברה ביזן בירור אויב ער האט רשות פון די מוסדות, און שפעטער בשנת תשס"ו האבן די צדדים אריינגעגעבן אין בית משפט אז היות דער סכסוך גייט צו בוררות זאל דער עיקול בלייבן בתוקף ביז פסק פון בוררות, האט דער טוען פון משה חיים געבעטן אז דער בי"ד זאל פארלאנגן אז מען זאל אראפנעמען שוין דעם עיקול, ווייל משה חיים, וואס איז מנהל אינעם מוסד, האט נישט קיין שום סמכות צו נושא ונותן זיין ער קען חתמ'ן קיין קאנטראקט, ער קען נישט פארקויפן קיין דירה, ער קען נישט בעטן קיין רשיונות און דער מוסד קען נישט אנגיין. ומאידך גיסא טענה'ט דער טוען קענען די אנדערע צד טוהן וואס זיי ווילן, און יעדער וואס וויל פארקויפן א דירה אין שיכון נעמט א חתימה פון משה פרידמאן דער גבאי, אויב דער בית דין זאל כאטש מעקל זיין ביידע צדדים החרשנו, אבער אז משה חיים זאל האבן אן עיקול און די הנהלה נישט דאס איז א קאטאסראפע.
 
דערנאך האט בי"ד דן געווען אויף די שאלה וואו דער נעקסטער זיצונג פון דין תורה זאל פארקומען, די ארונים ווילן דוקא אין ארץ ישראל, זיי טענה'ן אז אין אמעריקע איז ר' זלמן לייב שטערקער, און די זאלונים האבן געזאגט מתחילה אז עס איז א פשוט'ע געלט פארברענעריי צו ברענגן א בי"ד קיין ארץ ישראל, בשעת ווען אלע רבנים וואוינען אין אמעריקע חוץ איין שליש, ר' נפתלי ה. פרענקל. די זאלונים זאגן אז זיי האבן מסכים געווען צו ברענגן דעם דיון קיין ארץ ישראל ווייל זיי האבן געוואלט אז דער דין תורה זאל צושטאנד קומען, און די ארונים האבן נישט געוואלט מוותר זיין בשום אופן, למעשה איז דאס אויך הלכה'דיגע שאלה פון דן זיין במקום הנכסים.
 
בסוף האט בית דין געפסק'נט א פסק אויף דריי זאכן:
 
א') דער עיקול וואס עס איז דא אויף משה חיים ווייס זאל מען מאשר זיין אין בית משפט, און מוסיף זיין ווער די רבנים פון די בוררים זענען, וואס ביז איצט איז געשטאנען בלויז אז דער עיקול איז בתוקפו ביזן פסק פון בוררות אבער נישט די נעמען פון די בוררים,
 
ב') די בוררים פון ביידע צדדים זאלן זיך מסדר זיין צווישן זיך אלע באווייזן ווי דאקומענטן און עדות וואס איז נוגע דעם סכסוך, כדי צו פארשפארן די גרויסע הוצאות פון א בי"ד של חמש, אלע פאקטען במציאות הדברים זאלן ביידע צדדים זיך פרובירן צו פארגלייכן אויף וואס זיי זענען אייניג און אויף וואס זיי זענען מחולק, און דאס וואס איז א מחלקות במציאות וועט דער בית דין מברר זיין וואס קוקט אויס מער אמת.
 
ג) ווען די רבנים הבוררים וועלן האלטן אז דער דין תורה איז שוין גרייט אלע טענות וריאות וועט מען צוריקפארן אויף ארץ ישראל אויף דן זיין.
 
די ארונים זענען זייער נישט צופרידן געווען מיט דעם פסק, ווייל זיי האבן זיך דאך נאר געשלאגן דריי טעג אויף טאלערס חתימה כדי זיי זאלן קענען בעטן א עיקול אויף זיין געלט, און דאס האבן זיי פארלוירן, האבן זיי געבעטן מען זאל אראפנעמען דעם עיקול אויף משה חיים און בי"ד האט נישט נאכגעגעבן, האבן זיי כאטש געבעטן מען זאל מעקל זיין אויף ביידע צדדים און בי"ד האט נישט געוואלט. זיי האבן געוואלט ווייטער דרייען א קאפ מיט שלעפן זיצונגען אזויווי די ערשטע דריי טעג האבן זיי ארימגעשלעפט מיט חתימות און מיט פאלשע דאקומענטן וואס זיי האבן פאברעצירט, און בית דין האט געזאגט דאס וועט מער נישט פארקומען, די בוררים זאלן זיך דורכקומען צווישן זיך איבער די אלע טעכנישע זאכן, און בית דין וועט זיך אראפזעצן ווען אלעס וועט זיין גרייט.
 
דערווייל האט בית דין קובע געווען דעם זמן פאר די נעקסטע זיצונג בחודש חשון הבעל"ט אין ארץ ישראל, און האפענטליך אויב די רבנים וועלן זיך האבן דורגעקומען אויף אלעם ביז דעמאלס, וועט מען בעז"ה דאן קענען ענדינגן די דין תורה, וואס וועט זיין א גרויסער קידוש השם.

היינט מיטוואך האט זיך אנגעהויבן די טענות ותביעות בבית דין. דער טוען התובעים האט קודם אראפגעלייגט זיין מעשה מיט זיינע תביעות במשך פון דעם רוב טאג, און דער לעצטע שעה האט דער טוען הנתבעים געענפערט.
 
דער טוען פון משה חיים און די ארונים האט די ערשטע פאר שעה אפגעליינט א מגילה פארגעשריבן פון א לויער וויאזוי דער חברה איז געווען לעגאל במשך די לעצטע פופציג יאר. דער טוען האט דאס אפגעליינט ווי איינער וואס רעדט א פרעמדע שפראך, ער האט נישט געהאט קיין אנונג ווער די מענטשן זענען, נישט אזא איד ווי ר' שלמה בראווער נישט ר' עזריאל גליק אדער ר' יוסף אשכנזי, און אוודאי אז ער האט נישט געוויסט וואו די מענטשן באלאנגן. ער האט נישט געהאט קיין סך דאקומענטן צו דעקן די פאקטן וואס ער פארציילט.
 
דערנאך האט ער אראפגעלייגט א שיינע מעשה אז דער רבי דער דברי יואל זי"ע האט געהאט אפאר אידן אין בני ברק, ר' בנציון יאקאבאוויטש און ר' יושע ווייס דער פאטער פון משה חיים ווייס, און זיי האבן געבויט א שטעטל פון געלט וואס זיי האבן צוזאמגעשטעלט, און זיי האבן אפילו א בריוו פון ר' יעקב לאנדא דער רב פון בני ברק, אז מען זאל געבן געלט פאר דעם נייעם שיכון. שפעטער האט משה חיים ווייס געבויט ווייטער דעם שיכון מיט געלט וואס ער זעלבסט האט געשאפן, אבער מיטן רבי'ן האט דאס בויען נישט געהאט קיין שייכות. סך הכל איז ער געווארן נשיא ווייל ער איז געווען רבי פון די אידן דארט, זיי זענען געווען זיינע חסידים, האבן זיי אים פארגינען בטוב לבם ער זאל זיין דער מנהיג פון זייער שטעטל, און זיי האבן אפילו געלאזט פארשרייבן אלע נכסים אויף זיין נאמען און אויף זיין רעבעצין'ס נאמען צוליב זייער נעימת המדות. אבער אליבא דאמת איז דאס זייער שטעטל און אזוי אויך אלע מוסדות זענען זייער.
 
נאכדעם האט ער פארגעלערנט א בריוו פונעם דברי יואל בגנות פון כתבי פלסתר, און שרייבט אז די כותבי כתבי פלסתר אין להם מקום במחנינו, ובכן דארפן אלע וואס האבן שייכות מיט כתבי פלסתר פאקן פעק און לויפן גלות ליידן, ארויס פון שיכון תיכף ומיד.
 
נאכדעם האט דער טוען געברענגט פאלשע דאקומענטן, וואס די ארונים האבן פאברעצירט, אז דער דברי יואל האט איבערגעשריבן זיינע שעירס פון די חברה פאר ר' זלמן לייב טייטלבוים, און דערמיט האבן זיי געוואלט איבערצייגן אז יעדער קען פיילן וואס מען וויל, און זיי האבן נאך פרובירט צו זאגן אז דאס האבן די אמעריקאנער הנהלה געפיילט. אבער עס האט יעדער געזעהן אז עס זייערס א געבעקס, ווייל די זאלונים האבן דאך א קלארע גירסה וויאזוי אלע שעירס זענען אריבער צו רבינו שליט"א, דורך די רעבעצין, ר עזריאל גליק, ר' יוסף אשכנזי און ר' שמעון ווייס, דאן פארוואס האבן זיי געדארפט ארויסנעמען פונעם דברי יואל א חתימה לאחר פטירתו, נאך דערצו ווען דער בית החיים האט שוין נישט באלאנגט פאר זיי וויאזוי האבן זיי געקענט נעמען פון אים א חתימה. זאת ועוד, זיי האבן דאך נישט קיין רבי וואס זעהט נפטרים ביי קדושה. טא וויאזוי האבן זיי ארויסגעריקט א חתימה פונעם דברי יואל, אבער דער טוען פון די ארונים האט געשריגן אז אזוי זענען אלע דאקומענטן און אלעס איז פאלש. ער האט געטענה'ט אז משה חיים ווייס האט געירש'נט זיין טאטע'נס בעלות און די נכסים אפילו זיין טאטע לעבט נאך אבער ביי די ארונים ירש'נט מען בחייו.
 
די גרעסטע באמבע וואס ער האט געשאסן איז געווען מיט א פשעטל נוסח זבח אהרן, געבויט מיט גזירה שוה פון די שטאטוטן אין ניו יארק, אז דער רבי האט דאך לכתחילה געוואלט בלייבן אין ארץ ישראל און נאר צוליב די מדינה איז ער געבליבן אין אמעריקע און געמאכט קהל יטב לב און דער קהל יטב לב האט דאך שטאטוטן, און אזוי ווי במשחבה תחלה האט דער רבי געוואלט מאכן די קהלה אין ארץ ישראל, מוז זיין אז אלע תקנות פון קהלה יטב לב בארה"ב זענען חל למפרע אויך אויף די ארגינעלע קהלה אין בני ברק, און לויט די שטאטוטן פון קהל יטב איז דער ציבור בעל הבית (עי' ערך עדותו של בערל פרידמאן בערכאות ניו יארק, לשיטת זלמן אלפערט מיושיווע יוניווערסעטי וזה דלא כשיטת השופט באראש). אויב אזוי קומט אויס אז מ'מאכט א בנין אב און משטעלט צוזאם ביידע קהלות, און ביידע זענען נכסי הציבור און נישט דעם רבי'ן דער דברי יואל'ס.
 
נאכדעם וואס רב פרענקל האט געפרעגט וואס ווילט איר יעצט, האבן זיי געגעבן פינף תביעות וואס זיי ווילן. איינס אז די אלע וואס זענען נישט מיט זיי בדעה אחת זאלן תיכף ומיד פארלאזן דעם שיכון און די סאטמארע מוסדות, און ווען זיין מאכן זיי א נייעם שיכון זאלן זיי נישט טארן זיך רופן מיט נאמען סאטמאר, ווייל דאס באלאנגט פאר בנציון יאקאבאוויטש מיט יושע ווייס ויורשו בחייו. די איבעריגע טענות ותביעות איז בעיקר בנוגע טאהלער מיט דעם זאל.
 
דערנאך האט דער טוען פון די נתבעים אפגעוואנדן אלע שטותים וואס די ארונים האבן געבויט, און געברענגט דאקומענטן ווי דער רבי ז"ל שרייבט ארויס קלאר וויאזוי ער וויל דער שיכון זאל געבויט ווערן, און נאך פון סאטמאר אינדערהיים האט ער געשריבן וויאזוי דער מהלך פון זין קהלה און ארץ ישראל זאל זיין געבויט, און ער האט אייביג מקפיד געווען זאל זיין אויף זיין נאמען, אבער דער עיקר טענות וועט ער מסתם רעדן מארגן.
 
און מיר זעהט אויס אז קיינער קריגט זיך נישט אין מציאות, ווייל יעדער רעדט פון אצווייטן רבי'ן, איינער רעדט פון דעם דברי יואל, דער אנדערער רעדט פון רבי'ן ז"ל.
 
אגב אין אנדערן פארום איז געמאלדן געווארן אז מען גייט טוישן דעם מקום פון דיון אין טעלזסטאון. דאס איז לכאורה א טעות וואס זיי האבן, זיי מישן די יוצרות, דער בית דין גייט מארגן דן זיין ווי דער מקום הדיון פון די דין תורה זאל פארקומען, אין ארץ ישראל אדער אין אמעריקע, אבער דאס פלאץ פאר מארגן איז נישט געווען קיין פלאן צו טוישן.

גירוש אין שיכון קרית יואל בני ברק!
 
דער טוען פון דעם בגצ'ניק משה חיים ווייס, גרשון שפיגל, האט פארלאנגט זיינע תביעות היינט בבית דין, נאכן אראפלייגן זיינע מעשיות אז דער בעל דברי יואל איז קיינמאל נישט געווען קיין בעל הבית אויף די נכסים נאר דער ציבור זענען בעלי בתים, האט ער געטענה'ט אז אלע ליגאלע דאקומענטען זענען פאלש, און דעריבער פארלאנגט ער אז מען זאל ארויסווארפן אלע תושבים וואס זענען נישט מקבל מרות פון זיינע שליחים די בגצ'ניקעס משה חיים ווייס און הרב אהרון טייטלבוים.
 
עס נעמען זיך צוזאם יעצט א וועד העסקנים צו מאכן א קול קורא קעגן דעם כת הולכי בג"ץ ציוני ומגרשי תושבי הקרי', עס קוקט אויס ווי א ליצנות אבער דאס האבן זיי געזאגט בבית דין, יעדער פארשטייט אז בית דין גייט נישט האבן א חלק אין אזא זאך, אבער מען קען זעהן וואס זייערע פלענער זענען, ולולא ה' שהיה לנו, ולולא הסייעתא דשמיא פון רביה"ק וואס האט געבויט דעם שיכון אלס זיין אייגענער נכס, און פארשריבן על שמו ושם הרבנית, אזי עבר על נפשינו המים הזדונים, זיי וואלטן שוין לאנג אויסגעפירט דעם גירוש אילמלא מוראה של מלכות.