רבותי ס'צורת! זייער איי. קיו. האט זיך אביסל געהויבן

קודם כל, איך וויל מוסר מודעה זיין אז איך רעד נישט פון פאליטיק, נאר בלויז פון די צייטונג הנקרא "דער בלאט".

בעפאר איר וועט אלע פרעגן פארוואס איך קויף עס בכלל, לאמיך אייך ענטפערן, עס זענען פאראן גאנץ שיינע ארטיקלען, טענענבוים, באקציין, פון פארשידענע וועלטליכע טעמעס וואס איך גלייך שטארק צו לייענען. ביז א שטיק צייט צוריק פלעגן זיין נאך אינטערעסאנטערע ארטיקלען וועלכע האבן אויפגעהערט צו ערשיינען (ווי י.באש, לעבאוויטש וואס האט געשריבן פסיכאלאגיע(?) פאר מענטל פראבלעמען ("פארוואס האב איך געווארט"?) און נאך פארשידענע (נישט אזעלכע בייסיגע פארהאסטע ארטיקלען ווי דוב שטרייכער פון י.ג.)

אבער בכלל זענען די שרייבערס היבש משוגע, און קוקן אויס צו זיין צוריקגעבליבענע.

איך פארשטיי אז מען שרייבט פון דעם רבי'ן (הגה"ק מיליאן מאל) און אין אלע אידישקייט ענינים שטופט מען אינעם רבי'ן כאילו אלעס האט בלויז מיט איהם (צב"ש ש.ב. מרגליות, ער שרייבט אמת'דיג שיין אבער עס עקלט אזויפיל צו זעהן יעדע וואך דעם רבי'ן שליט"א נאכאמאל און נאכאמאל), עס איז אויך גאנץ אינטערעסאנט צו זעהן די אלע (וועלטליכע - נישט רבי'שע) בילדער יעדע וואך און די בדיחות'דיגע קאמענטארן הונטער זיי, וואס ברענגט גאנץ אפט ארויס א שמייכל..

אבער וואס עס מאכט מיך (און נאך אנדערע מענטשן) אויפצוהייבן די אויגן-ברעמען און פרעגן "הזאת נעמי", זענען פארשידענע מאדנע און אומפארשטענדליכע זאכן וואס מאכט יעדן לאכן.

איין משל. "פון פענע צום בלאט". יעדע וואך באזונדער זענען פאראן איינס אדער מערערע בריוון וועלכע מאכן מיר לאכן און קרומען מיט די נאז, איך ווייס נישט צו די שרייבערס זענען אזעלכע בעביס, צו גאר די בחורים העורכים (וועלכע מאכן זיכער אז אלע בריוון "פיטן" אריין אין איין עמוד, ברצותם מקצרים וברצותם... מאריכים, וביודעי ובמכירי קאמינא, איך האב שוין אמאל געשריבן א בריוו, און די חשוב'ע רעדאקציע האט דאס היבש באפעפערט, הגם נישט שלעכט, אבער איך האב זיך איבערצייגט אז ס'איז נישט גענצליך אומר דבר בשם אומרו, און מסתמא לייגן זיי צו היבש אייגענע בריוון ווען עס פעלט זיך אויס, בתוך שאר שקרי עמו ישראל..)

איך מיין אז פון היינט און ווייטער זאל איך יעדע וואך מעתיק זיין איינע פון די בריוון, וירא הקהל ויצחקו.

לעצטע וואך האט איינער, א "פעני-סעיווער" געשריבן ווי אזוי מען קען זיך שפארן א פעני, דהיינו אויב איינער האט אן עלעקטריק ביל פון ווייניגער ווי 30 דאלער (!) (ער אליין איז מודה אז עס איז נישטא אזוינס, אבער לפי חלומותיו קען יא זיין אזא זאך) זאל ליבערשט נישט באצאלן דעם ביל (אויב ער שיקט דאס מיט די פאסט) ווייל די 1.5% שטראף וואס קומט דערויף א חודש שפעטער וועט זיין בלויז 43 סענט וואס איז ביליגער מיט א צענט ווי א סטעמפ! פלאצקער גאון'ס אויסטרעף!!

ער האט בלויז "פארגעסן" מסתמא אויסצורעכענען וויפיל עס קאסט א "טשעק" און די טינט פון פעדער צו שרייבן דעם טשעק, און די צייט (טיים איז מאני) וואס עס נעמט צו שרייבן, ווער רעדט נאך אויב מאכט מען א מאני-ארדער!

כ'מיין.. קאם-אן! ווי נידריג (אין מענטשליכקייט) דארף מען זיין אריינצולייגן אזוינע שטותים! ס'איז טאקע פאר קינדערלעך און ווייבער, אבער אפילו פאר זיי! האט שוין דער בלאט בכלל נישט קיין "זעלבסט-רעספעקט"?

ס'זענען דאך זיכער פאראן אנדערע מענטשן - נישט אהרונים - וועלכע לייענען די צייטונג, דארף מען זיך נישט כאטש אביסעלע אהערשטעלן? נישט מאכן ליצנות פון זיך אליין? ווי למשל זאגן אזא נארישע צודרייטע זאך (סוכות אויסגאבע) אז איינע פון די "הויפט געשעענישן פון יאר" איז.. נישט מער און נישט ווייניגער ווי... "13 חתונה זאלן געעפנט לויט די תקנות"...? האם אר יו קידדינג?? דאס שטייגט אפילו איבער גראסמאנ'ס פרשה און די וואלקענאו אין איסלאנד וכדו'... באמת א פלא עצום!

איך לאך נאך ביז היינט פונעם "אויסשווארץ" (אזוי רופט דער בלאט אן א "בלעק-אוט"), אדער "שיך און זאקן", דהיינו ביי יעדע רבי'שע געשעעניש האבן זיך פארזאמעלט טויזענטער (מיליאנען?) אידן מיט "שיך און זאקן", הגם רוב גייען נישט אנגעטון שבת'דיג, אבער היות דער בלאט שרייבט דאך "בלויז אמת" און טוט נישט פארנויגן דאס מינדעסטע, מדבר שקר תרחק, איז ע"כ שרייבט מען "שיך און זאקן" וואס דאס איז דאך טאקע אמת! ווער גייט דען נישט שיך און זאקן? קיינער קומט דאך נישט צו א חתונה בארוועס.

איך וואלט געקענט נאך מער מאריך זיין, נאר עס איז צופיל אויף איינמאל.. צוביסלעך, מהיום והלאה, וועלן מיר ארויפלייגן די צודרייטע מאדנע זאכן פון דער בלאט, כולי האי ואולי וועט זיך די "חשוב'ע רעדאקציע" אויפוועקן...

***********

יא די בלאט איז אבסולוטלי פאריקט אויף מיליאן 


******

דער בלאט עקזיסטירט נאר ווייל ס'איז דער פראפאגאנדע צייטונג פון די אהרונים, ממילא זענען אלע ארונים לויאל בלאט שטיצער בלינדערהייט, איך גאראנטיר ענק אז אויב זאל עס ווען זיין א פריוואטע נייטראלער צייטונג וואלט עס נישט געלעבט נאך איין טאג, עס האט נישט קיין שום פראפעשענעליזם פון דשורנאליזם, ס'קוקט אויס ווי א קאלארינג בוק וואס א קליינע בייבי פירקעלט אן, הוידל בוידל, לצנות, שטותים...

למשל איך האב יעצט געכאפט די בלאט פון די לעצטע וואך, קודם האבן זיי אויפן ערשטן בלעטל, א ריזיגער בילד פון א איבערגעדרייטער עראפלאן אין א דערפל אין די פיליפינס צוליב עפעס א שטורעם דארט, וואס פאר-א-שווארץ-יאר, פארנעמט א שטורעם אין די פיליפענען דער פראמענענטסטער ארט פון א חרדישע צייטונג אין ניו יארק, זענען זיי משוגע?

נאכדעם קוק איך ווייטער מעלדן זיי די נוטרונא ראדיא-עדס, ווייסן זיי פשוט נישט אז א עד אין אידיש רופט מען א רעקלאמע, זיי רופן עס "ראדיא-מעסעדשעס", איז טאקע דארט נישט דא קיין שום פאראנטווארטליגער שרייבער וואס זאל עכ"פ איבערקוקן די קעפליך פון לכה"פ די ערשטע בלאט....אנביליוועבל!!

********

איך האב באמת געמיינט אז צווישן אזויפיל אידישע שרייבער וועט זיין כאטשיק עטליכע מבינים אויף די נידריגע קוואליטי פון די בלאט דזשורנאליזם. דערווייל וואס ווען וואו.

איך האב ספעציעל ארויסגעברענגט די מעלות אויך, איך בין נישט קיין איין זייטיגער, איך זעה די געשמאקייט דערפון אויף עטליכע פלעצער, און אזוי אויך אין "דער איד" (איך ליין ביידע), אבער יעדעס ווארט וואס איך האב געשריבן איז 100% אמת. אדרבה ווייזט מיר אויף אז נישט!!

די עקסטרעמען, "דער בלאט איז פאררוקט אויף מיליאן", רעדט נישט צו מיר. עס מיינט נישט גארנישט. איך גלייך בכלל נישט די עקסטרעמע אויסדרוקן. נישט אויפן בלאט און אודאי נישט אויף א מענטש.

איך קען אבער נישט צוריקציען. יעדער נארמאלער שרייבער, אפילו נאר א שטיקעלע, וועט מודה זיין אז דא ליגט מאדנע, קינדישע כאראקטעריסטן. דאס איז אחוץ די פאנאטישע איבער'חזר'ן כ"ק הגה"ק שליט"א יעדע רגע (וואס איך האב בכלל נישט ליב, פון קיין שום חסידות. און מיט דעם ענין מוז איך געבן קרעדיט פאר "דער איד").

איך וויל מיך אנטשולדיגן אויב איך האב איינעם וויי געטון. איך וויל נישט קיינעם שטעכן. אפשר מיט די צייט וועט איר נאך פארשטיין וואס איך מיין. איך וועל פרובירן מעתיק זיין שטיקער וואך נאך וואך. אינו דומה שמיעה לראי'. א שאד איך האב עס נישט געטון ביז היינט.

********

מילך דייטש ,לטובתך ולהנאתך, מאך סדר און דיין אפיס,
 
פאר עטליכע יאר צוריק, ווען מען האט אונז בא'גנב'ט פון אלע  אונזערע נכסים
האט אויסגעפעלט אזא צייטונג ווי דו האסט יעצט, ווייל ווי נישט ווי דיין צייטונג האט אויפגעהייטער
די געמיטער נאך די נאכנאדע דורכפעלער יעדן איינציגן טאג, און קארט וכדומה, עס האט געהאלפן מיט מסיבות וכדו'

מיילך!!!! עס איז אנדערע צייטן היינט ציטאגס!!!! דער עולם ברויך מער נישט קיין לייכטיזיניגע ביליגע צייטונג
עס האלט נישט ווייט, אז אויב עס וועט נישט געשען קיין מעדשער טשענדש און דיין צייטונג, וועלן
מגידי שיעור אסר'ן עס צו ליינען! נישט ווייל עס איז גוי'עש, נאר ווייל דער גוי וואלט זיך אויך געשעמט דערמיט

הער דיך נישט צו צי די מענטשן ארום דיר און דיין אפיס וואס ווילען  ווייטער מעלקן פון דיר
גיי און גאס, רעד צום ציבר, עס נישט דא קיין 20 פרצאנט ארונים וואס זענענן מודה אז זיי ליינען דיין צייטונג!!!!
יעדער נערמאלער אינגערמאן לייקענט אז ער נעמט עס און די הענט אריין,

מאך 180 דעגרי טערען פאר עס איז צי שפעט!!!!!

*************

אויף זייט 17 די פיקטשערס פון דעם ר' מענדל ווערצבערגער מיט דער רב פון די סאטמארע קהלה אין מאנטריאל, איז געהעריג לצנות געמאכט פון די 2 חשובע רבנים, ווי קומט די בילד אהין, די טיפוש!! יא איך ווייס אז ער איז דער אהרוני קאמפעטישן פון רב טירנויער, מסכים, אבער וואס קלעפסטו דארט אריין די בילדער, איז דאס א ארטס-ענד-קרעפטס אדער א צייטונג?

************

בנוגע לייגן בילדער ביזטו נישט אינגאנצן גערעכט, ווייל די ערשטע זאך וואס די אויג פון א מענטש כאפט איז א בילד, האט דער בלאט לעצטנס אנגענומען דעם שטעלונג, און זיי פרובירן ביי יעדע נייעס צוצולייגן א בילד פון וועמען אדער פון וואס ס'רעדט זיך דא.
איך געב זיי נישט אינגאנצן גערעכט, און ס'זענען דא אינעם בלאט אסאך פעלערהאפטיגע זאכן וועלכע זיי מעגן זיך צולערנען, אבער סתם גיין ארונטערייסן הלא דבר האט קיין פשט.

**************

**********

להוי ידועה אז דער בלאט לייגט נישט אריין בדרך כלל קיין שום חרדי'שע נייעס אליין'ס, יעדע נייעס ווערט אריינגעשיקט דורך די מוסד וואס לייגט עס אריין, דאס ברענגט געלט פאר'ן מוסד וועלכע פובליצירט זייער סוקסעפולע מאורע, אין דארפסט פארלאנגען ביי די סעקרעטרי פין דעם מוסד זאל דאס מגיה זיין אין זאל אראפנעמען דאס ווארט הגה''ק ווייל דיר קרענקט עס.

**********

לאמיר נעמען נאך א משל פון די וואך.

דאס איז אויף זייט 51, וואו מען באשרייבט צי ספלענדע צוקער איז געזונט צו נישט.



הודעה פאר דער בלאט: צו ווייסטו אז כדי צו לעקן די פוס דארף מען אויסטון  די "שיך און זאקן"?

*************

לאמיר נעמען נאך א משל..

דאס איז אויף זייט 76 ביי די "טעכנאלאגיע נייעס".




הודעה צו דער בלאט: ביסטו זיכער אז "קינד און קייט" געדענקט דאס? אפשר האבן מאנכע א שוואכן זכרון, און איר שרייבט דאס אזוי מיט א זיכערקייט.. וואס טוט זיך מיטן "כדי שלא לבייש את מי שאין לו"..? (בדרך צחות).

***************

למעשה מיך - אלס ארוני - רינט שוין דעם "הגה"ק" ארויס פון די נאז לעכער... אזש ס'גרוילט, צו וואס פעלט עס אויס? וועם טוט מען באאנפלוסן דערמיט? ס'איז גענצליך איבעריג! ס'קוקט אויס ווי א "גזירת המלכות" אז אויב נישט איז "אחת דתו" מען פארפעלט נישט אפילו איין מאל עס אויסצולאזן!

כ'האלט אז האלטנדיג שוין תשע"א, דער רבי איז שוין רבי פינף יאר צום גוטן. אזוי ווי מען האט שוין אויפגעהערט מיטן שרייבן בעפארן יו"ט די גרויסע "התרוממות" און ווי די "טויזענטער" גרייטן זיך, מעג מען שוין אויך אויפהערן מיט דעם.

*************

איך מוז מודה זיין אלס אהרוני, די טויזנטער הגה"ק'ס איז סתם דערנערווירענד, און סטופיד, דער רבי ווערט נישט הייליגער ווען מען זאגט דאס איבער טויזנט מאל, סאיז ממש א חוזק.

************

איך געב נישט אינגאנצן גערעכט פארן בלאט מיט זייער משוגעת'ן, אבער מ'קען זיי דן זיין, אז זיי ווילן זיך צושטעלן צו אלע קאטאגאריע ליינער'ס, מענער, פרויען, פאליטיקאנטן א.א.וו. צוגלייך, און דעריבער לייגן זיי אריין גאר אסאך בילדער, און צומאל מאדנע בילדער, ווייל זיי האלטן אז נאך אפאר פרויען אדער קינדער וועלן דאס גלייכן.

*********

מיט דיין פארטיידיגען דעם "דער בלאט" ברענגסטע זייער גוט ארויס, וואס פאר חורבן דער בלאט מאכט
אן פאר אונזערע אייגענע איגענט, און כ'וועל מסביר דיר עס  זיין זיין

אלמלא, עס וואלט געווען א אומפארטיישע צייטונג, וואלט נישט מען געקענט האבן קיין טענות, אויף אים
ווייל ער וואלט געקענט ענטפערן אז קיינער איז עס נישט מחויב צי קויפן. עס איז א פריוואטע זאך

אבער יעצט אז ער שטעלט זיך אהער ווי דער "סאטמערער צייטונג" , ווייסן 95 פראצענט בחורים אז זיין מיזען עס ליינען,
און ליידער ווי אזוי עס זעט אויס, ביליג,ליצנות,קינדעריש, ברענגט עס אריין א נידריגע מאראל פאר די וואס ליינען עס בקביאות
און דאס איז נאך ערגער ווי צי האבן א אידישע צייטונג וואס עס זעט אויס מער גויעש, א שטייגער ווי דער "שטרן-שפאקטיוו-נייעס באריכט" ווייל לצינות, קינדעריש קלעפט זיך אן, און דער בלאט פארטרעט און ווערט געשריבען אויף אזא אויפן,

עס איז ראנג צו זאגן אז אנ"ש מוזען פארטיידיגען דעם "דער בלאט"
זאל דער בלאט זיך טוישען, אדער זאל ער ווען אויס סאטמערע צייטונג,
מען דארף נישט, און מען טאר נישט פיטערן אונזערע קינדער מיט ביליגע לצנות וואך איין און וואך אויס

*****************

די בלאט פארוואלטונג זאלן וויסן, [איך בין זיכער אז זייער שטאב דרייט זיך דא] אז זיי קענען נישט האבן קיין פרי-רייד מיט דעם וואס זיי זענען די אפציעלער PR צייטונג פון סאטמאר, איך ווייס קלאר אז די בלאט פלעגט אריינשטעלן פיקציע אנאנסן, נישט געשטויגן און נישט געפלויגן, סתם פאר די  FUN צו זיך פשוט אינטערהאלטן און זיך קאטשען פאר געלעכטער, דאס איז זייער דיסרעספעקטפול, און עזות'דיג, זיי זאלן זיך נישט איינרעדן אז דער עולם באמערקט עס נישט, דער עולם האט נאר בעסערע דאגות אינטערסירט עס פשוט קיינעם

דאס איז איינס,

שנית, האט "שר מקוצי" ארויסגעברענגט זייער א שטארקע פוינט, אז וואס איז געווען פאסיג תשנ"ט איז נישט מער פעליג תשע"א, דער עולם איז מער נישט נייגעריק און איז מיד פון די שרייעדיגע מחלוקה העד-ליינס, פון די קארטס וכדומה, ס'פעלט שוין לאנג נישט אויס, און די זעלבע מיט די אלע בעבישע איבערגעטריבענע נייעסער פון די קהלה, קיינער ברויך עס נישט, די איינציגע זאך וואס עס טוט אויף אז ס'געבט דעם איינדרוק כאילו דער יסוד פון די קהלה איז די פאליטיק און פראפגאנדע, אויב מאכט זיך אמאל עפעס א לעגיטימער נייעס בנוגע די פאליטיק, וועט גארנישט שאטן אז מ'באשרייבט עס קורץ און שארף ביי די לעצטע בלעטער,

***************

עד כאן די ציטאטן פונם אהרוינישן וועב זייטל ווי זיי גיסן אויס זייער ווייטאג אינטער אנאנימע פעדער נעמען, אמת אז אויפן גאס שעמען זיי זיך נאך מודה צו זיין אין זייערע בושות און זיי קענען אויסגיסן זייער ווייטאג נאר אויף אזא אנאנימע אופן, אבער דאס צייגט אן אז אינטער דער ערד קאכט זיך שוין...

רבותי ס'איז צרות לא עת לחשות, מיר קענען זיך נישט ערלויבן אז דער בלאט זאל ארויפנעמען זייער ניוויא! עס איז חובת השעה ווען איר טרעפט אן א אהרויני אין גאס זאלט איר אים קלאפן אין ריקן און זאגן "דער בלאט איז באמבאסטיש, ס'איז א מעכטיגע צייטונג, איך 'באלעק זיך די פינגער' דערמיט יעדע וואך, ממש א מחיה" גיבט פאר דעם אהרויני א גוטע געפיל מיט זייער קינדישער שרייב ווערק און ח"ו זיי נישט אויפוועקן פון טיפן שלאף!

צום געזעגענען לאמיר זינגען צוזאמען "אברמעלע מלמד זיצט אין בעט מיט א שמאטע צוגעדעקט וכו" פרעגט נאר נישט וואס פאסירט אויב אברמעלע מלמד שטעקט פלוצלינג ארויס די בת היענה אויגן פון אינטערן שמאטע...