עניני ר' השנה_יוה"ק_סוכות_שמ"ע_שמחת תורה

א שטיקל גמרא

תַּנְיָא
אָמֵר רַבִּי יְהוּדָה מִשּׁוּם רַבִּי עֲקִיבָא
מִפְנֵי מַה אָמְרָה תּוֹרָה
הֵבִיאוּ עֹמֶר בְּפֶסַח
מִפְנֵי שֶׁהַפֶּסַח זְמַן תְּבוּאָה הוּא
אָמֵר הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא
הֵבִיאוּ לְפָנַי עֹמֶר בְּפֶסַח
כְּדֵי שֶׁתִּתְבָּרֵךְ לָכֶם תְּבוּאָה שֶׁבְּשָׂדוֹת
וּמִפְנֵי מַה אָמְרָה תּוֹרָה
הֵבִיאוּ שְׁתֵּי הַלֶּחֶם בַּעֲצֶרֶת
מִפְנֵי שֶׁעֲצֶרֶת זְמַן פֵּרוֹת הָאִילָן הוּא
אָמֵר הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא
הֵבִיאוּ לְפָנַי שְׁתֵּי הַלֶּחֶם בַּעֲצֶרֶת
כְּדֵי שֶׁיִּתְבָּרְכוּ לָכֶם פֵּרוֹת הָאִילָן
וּמִפְנֵי מַה אָמְרָה תּוֹרָה
נִסְכוּ מַיִם בְּחַג
אָמֵר הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא
נִסְכוּ לְפָנַי מַיִם בְּחַג
כְּדֵי שֶׁיִּתְבָּרְכוּ לָכֶם גִּשְׁמֵי שָׁנָה
וְאִמְרוּ לְפָנַי בְּרֹאשׁ הַשָּׁנָה
מַלְכֻיּוֹת זִכְרוֹנוֹת וְשׁוֹפְרוֹת
מַלְכֻיּוֹת
כְּדֵי שֶׁתַּמְלִיכוּנִי עֲלֵיכֶם
זִכְרוֹנוֹת
כְּדֵי שֶׁיַּעֲלֶה זכרוניכם לְפָנַי לְטוֹבָה
וּבְמַה
בְּשׁוֹפַר
אָמֵר רַבִּי אבהו
לָמָה תוקעין בְּשׁוֹפַר שֶׁל אַיִל
אָמֵר הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא
תִּקְעוּ לְפָנַי בְּשׁוֹפַר שֶׁל אַיִל
כְּדֵי שֶׁאֶזְכֹּר לָכֶם עֲקֵדַת יִצְחָק בֶּן אַבְרָהָם
וּמַעֲלֶה אֲנִי עֲלֵיכֶם
כְּאִלּוּ עֲקַדְתֶּם עַצְמְכֶם לְפָנַי

רבי סעדי-ה גאון זצ"ל, זאגט צעהן טעמים אויף תקיעת שופר:

1) ווייל ראש השנה איז דער טאג וואס דער אייבערשטער איז געווארן קעניג אויף דער וועלט. און פאר קעניגן בלאזט מען מיט טראמפייטערס דעם טאג ווען זיי ווערן קעניג.

2) ווייל ראש השנה איז דער ערשטער טאג פון עשרת ימי תשובה. וועקט מען אויף מיט דעם די מענטשן זיי זאלען תשובה טוהן.

3) צו דערמאנען דעם זכות פון "קבלת התורה" וואס איז געווען מיט א שטארקען שופר. אזוי ווי עס שטייט: "וקול שופר חזק מאד".

4) צו דערמאנען די מוסר רייד פון די נביאים וואס זענען געגליכען צו א שופר. אזוי ווי עס שטייט: "כשופר הרם קולך".

5) צו דערמאנען פון דעם חורבן בית המקדש, וואס די גוים האבן דעמאלס געבלאזען מיט שופרות. און דורך דעם וועלן מיר בעטן אז דער דריטער בית המקדש זאל אויפגעבויט ווערן.

6) אונז צו דערמאנען ווי יצחק האט געהאט מסירות נפש ביי די עקידה, און מיר זאלען געהאלפן ווערן און זכות פון די עקידה אויך האבן מסירות נפש ביי עבודת ה'.

7) אז מיר זאלן זיך שרעקן.אין מען זאל תשובה טוהן ווייל די קול פון א שופר שרעקט איבער א מענטש.

8) צו דערמאנען אז עס גייט זיין דער יום הדין הגדול והנורא, ווען משיח וועט קומען און מיר זאלן מורא האבען.

9) מיר זאלן זיך אריין טראכטן, און גלייבען, ווי אזוי משיח וועט איינזאמלען אלע אידן פון גלות מיט א שופר אונץ אויסלייזן במהרה בימנו.

10) אונז צו דערמאנען "תחיית המתים", אזוי ווי עס שטייט אין פסוק: "כל יושבי תבל ושכני ארץ כנשא נס הרים תראו וכתקע שופר תשמעו: (ישעיה יח-ג)

בין כסה לעשור


צום גדלי'
ביים חורבן בית ראשון, ווען נבוזראדן האט פארטריבן די אידן אין גלות האט ער איבערגעלאזט אין ארץ ישראל א קליינע צאל אידן ארימעלייט, צו ארבייטן אין די פעלדער לטובת המלך. בפקודת נבוכדנאצר מלך בבל האט מען געשטעלט גדלי' בן אחיקם אלץ מושל איבער די שארית יהודה. ווען דאס איז באקאנט געווארן, זענען אלע אידן וועלכע זענען אנטלאפן בשעת'ן חורבן צו די שכינות'דיגע לענדער ווי עמון, מואב און אדום, און אויך די אלע אידן וועלכע האבן זיך באהאלטן און די פעלדער בשעת'ן חורבן, גלייך צוריקגעקומען קיין ארץ ישראל, און אזוי האט זיך צוריק אנטוויקלט א שטיקל ישוב אין ארץ ישראל.

בעוה"ר האט די רעגירונג פון גדלי' נישט געהאט קיין קיום מער ווי זעקס וואכן, ביז עס איז אויפגעשטאנען איינער ישמעאל בן נתני', זייענדיג מזרע מלכות בית דוד, האט ער מקנא געווען די מלוכה פון גדלי', און צוזאמען מיט 10 אנדערע מענטשען זענען זיי באפאלן גדלי' מיט זיינע נאנטע מענטשן, און זיי אלע גע'הרג'עט און אנטלאפן קיין ארץ עמון.

נאך די דאזיגע פאסירונג האט דער גאנצער ישוב מורא געהאט אז נבוכדנאצר הרשע וועט זיכער חושד זיין די אידן אז זיי האבן אויסגעפלאנט דאס הרג'ענען פון גדלי', כדי מורד צו זיין אין איהם, דעריבער זענען זיי געגאנגען צו ירמי' הנביא וואס איז געבליבן אין ארץ ישראל נאכ'ן חורבן "ע"פ הדיבור", און געפרעגט וואס מען זאל טוהן. ירמי' הנביא האט זיי געענטפערט אז זיי זאלען בלייבן אין ארץ ישראל און עס וועט זיי גארנישט געשעהן. זיי, וואס האבן נישט געגלייבט זייער נביא, זענען געפארען קיין מצרים, ווי זיי זענען נעבאך אומגעקומען שפעטער דורך נבוכדנצר הרשע.

עס זענען דא וואס זאגן אז מען האט גע'הרג'עט גדלי' בן אחיקם ראש השנה, און מען האט נאר אפגעשטיפט די תענית אויף צומארגענס, אנדערע זאגן אז מען האט איהם טאקע גע'הרג'עט למחרתו של ראש השנה (ג' תשרי).

עשרת ימי תשובה
אין די "עשרת ימי תשובה" ביי שחרית און מנחה זאגט מען אבינו מלכנו, אפילו ס'איז דא א ברית מילה. חוץ עיו"כ, און מנחה ע"ש, און שבת.

ביים בענטשען זענען דא וואס פירן זיך אין די עשרת ימי תשובה צו זאגן: "הרחמן הוא יחדש עלינו את השנה הזה לטובה ולברכה". אנדערע פירן זיך דאס צו זאגן ביז נאך שמיני עצרת.

הנהגות טובות:
וועגן עשרת ימי תשובה דרשנ'ט די גמרא (ר"ה י"ח) דעם פסוק "דרשו ה' בהמצאו", אז אין די טעג הערט דער אייבערשטער צו א תפלת יחיד, פונקט ווי א תפלת רבים א גאנץ יאהר.

אין די עשרת ימי תשובה דארף מען נזהר זיין אפי' אין אזעלכע זאכן וואס א גאנץ יאהר איז דער מענטש זיך מקיל. למשל אויב מאיזה טעם, עסט מען א גאנץ יאהר "פת עכו"ם" זאל מען זיך אין די טעג אנשטרענגען און עסען נאר "פת ישראל". די אחרונים זאגן אז דער טעם דערפון איז ווייל אויב מיר וועלען זיך נוהג זיין במדת חסידות, דאס הייסט "לפנים משורת הדין" וועט דער רבוש"ע אויך זיך מיט אונז פירן במדת החסידות, און דן זיין לפנים משורת הדין, דאס הייסט אז אויב ע"פ דין קומט זיך ח"ו נישט קיין גוטע יאהר, וועט ער דאך געבען א גוט געבענטשט יאהר.

אויך דארף מען פראבירען וואס ווייניגער צו עוסק זיין במסחר, ווי אויך זאל מען זיך שטארק אפגעבען מיט לערנען ספרי מוסר. איידער מען גייט שלאפן זאל מען מאכן א חשבון הנפש און תשובה טוהן אויף אלע נישט גוטע מעשים, כאטש מען דארף דאס טוהן א גאנץ יאהר, אבער אין די טעג דארף מען נאך מער עוסק זיין אין תשובה.

אין די טעג דארף מען מרבה זיין בצדקה. איין טעם ווייל מיר זאגן דאך ותשובה ותפלה וצדקה מעבירין את רוע הגזרה.

נאך א טעם, ווייל אין אמת'ן וואלט מען געדארפט פאסטן אין די עשרת ימי תשובה, נאר וויבאלד עס איז א שוואכע דור איז מען מקיל, אבער אזוי פיל דארף מען כאטש טוהן און אויסלייזען דעם פאסט און געבען וואס מער צדקה.

אסאך ערליכע יודן פירן זיך צו קויפן א אתרוג פאר יום הקדוש כדי אז מיר זאלען גיין צום יום הדין מיט נאך א זכות.

דער משנה ברורה ברענגט פון "יערות דבש" אז די 7 טעג וואס איז צווישען ראש השנה און יום כיפור, קומט מכפר צו זיין אויף די 7 טעג פון די וואך פון א גאנץ יאהר.

שבת שובה:
עס איז א מנהג ישראל צו גיין שבת שובה, צו הערען פון א חכם א דרשה, מעורר צו זיין לתשובה און צו הערן הלכה ודברי תורה.

עס שטייט אין בני יששכר, אז דער טעם פארוואס מען גייט הערען א דרשה איז, ווייל עס שטייט אין מדרש אז בשעת א חכם דרש'ענט איז דער אייבערשטער מוחל די עבירות פון כלל ישראל.

שלש עשרה מדות:
א טאג פאר עיו"כ שטייט מען אויף אביסל פריער ווי די אנדערע ימי הסליחות צו זאגן די סליחות פון "שלש עשרה מדות".

טייל פירען זיך צו גיין צו תשליך ביים טייך אין דעם טאג. (אנשטאט ראש השנה). עס איז דא אסאך טעמים אין דעם, די ליקוטי מהרי"ח ברענגט איין טעם ווייל די פסוקים וואס מען זאגט ביי תשליך זענען כנגד די י"ג מדות.

אין אסאך ערטער פירט מען זיך צו זאגן גאנץ תהילים בציבור אין דעם טאג. אויך פירען זיך אנדערע צו ליינען פון א ספר תורה די "סדר הקרבנות". דער טעם איז וויבאלד ביי בית ראשון האט שלמה המלך ע"ה אנגעהויבן אין דעם טאג "ח' תשרי", דעם חנוכת המזבח מיט עבודת הקרבנות.

כפרות:
עס איז א מנהג בני אשכנז צו נעמען א האן פאר א זכר און א הין פאר א נקבה ארומצודרייען העכער'ן קאפ. הגם דער בית יוסף האלט נישט פון דעם מנהג, משום דרכי אמורי, אבער דער רמ"א שרייבט אז עס איז א מנהג ותיקין, און מען זאל זיך יא אזוי פירען און מען זאל נישט משנה זיין.

אסאך פירן זיך אוועקצוגעבן די כפרות פאר עניים. מען דארף אבער זיין געווארענט אז דער ארימאן זאל נישט באליידיגט ווערן, און באטראכטען ווי מען ווארפט ארויף אויף איהם די עבירות. אין אזא פאל זאל מען בעסער אויסלייזן די כפרה און געבן די געלט פאר'ן ארימאן.

טייל פירן זיך צו נעמען פאר יעדן קינד א באזונדערע כפרה. אנדערע פירן זיך צו נעמען איין כפרה פאר אלע זכרים און איין כפרה פאר אלע נקיבות, בפרט ביי גרויסע משפחות וואס קענען נישט ערלויבן א באזונדערע כפרה פאר יעדן קינד.


סליחות:
מיר פירן זיך צו זאגן ווייניג סליחות ערב יום הכיפורים, ווייל די נאכט פון ערב יום הכיפורים ווערט גערעכענט ווי דער אנהויב פונעם יום טוב.
כפרות:
דער מנהג איז, צו שלאגן כפרות און זיי שחט'ען ערב יום כיפור פארטאגס, ווייל דעמאלט זענען די "רחמים מתגברים", אנדערע זענען אבער מקפיד צו שחט'ען נאך שחרית אזוי ווי קרבנות וואס מען האט גע'שחט'ען דוקא נאכן עלות השחר.

מען דארף זייער נזהר זיין אז מען זאל זיך נישט יאגן, אז מען זאל קענען מאכען די "בדיקת הסכין" ווי עס דארף צו זיין, אז מען זאל נישט ח"ו גורם זיין א מכשול פון איסור נבילה, וואס דעמאלט איז "יצא שכרו בהפסדו". עס זענען געווען אזעלכע וואס האבן וועגן דעם מכשול, געשלאגן כפרות מיט געלט.

גלייך נאכ'ן שחיטה דארף מען נעמען זאמד וואס איז שוין צוגעגרייט, און מען מאכט א ברכה "ברוך אתה ה' אלוקינו מלך העולם אשר קדשנו במצותיו וצונו על כיסוי הדם בעפר", און מען דעקט צו די בלוט פון די שחיטה מיט זאמד.

תפלת שחרית
ביי תפלת שחרית זאגט מען נישט קיין למנצח, און נישט קיין תחנון, ווייל ערב יום כיפור איז א יום טוב. אויך זאגט מען נישט קיין מזמור לתודה, ווייל ערב יום כיפור האט מען נישט געברענגט קיין קרבן תודה אין בית המקדש, וויבאלד ביינאכט דארף מען פאסטען. (ווי מיר האבען געלערנט אין מסכת ביצה דף י"ט ע"ב - אין מביאין קדשים לבית הפסול) קומט אויס אז אויב מען איז מקריב א קרבן תודה ערב יום כיפור, מאכט מען פון א קרבן וואס מען מעג באמת עסען "לשני ימים ולילה", אז מען זאל נאר קענען עסען איין טאג.

מען פירט זיך נישט צו זאגן אבינו מלכנו, חוץ ווען יו"כ געפאלט אום שבת זאגט מען ערב יום כיפור ביי שחרית אבינו מלכנו, וויבאלד מען זאגט עס נישט אום שבת.

קברי צדיקים:
עס זענען דא וואס פירן זיך צו גיין ערב יום כיפור צו קברי צדיקים.

מצוות אכילה:
עס איז א מצוה צו עסען ערב יום כיפור און מרבה זיין בסעודה. דאס עסען ווערט גערעכנט אזוי ווי א תענית, ווי די גמרא זאגט (ברכות ח:, יומא פא:) אז דער וואס עסט און טרינקט ערב יום הכיפורים איז "כאילו התענה תשיעי ועשירי" (אזוי ווי ער וואלט געפאסט די ניינטע טאג און די צענטע טאג פון תשרי). א טייל פוסקים האלטען אז עס איז א מצוה מן התורה.

עס ווערט געברענגט פארשידענע טעמים אויף די מצוה, איין טעם כדי זיך צוצוגרייטן צום מצות היום, מען זאל האבן כח צו פאסטן.

נאך א טעם, ווייל דער עצם טאג פון יום כיפור איז דאך א יום טוב, וואס דער אייבערשטער האט געגעבן צו כלל ישראל אלץ א יום סליחה וכפרה, מען זאל זיך קענען אויסרייניגען דעם נפש און די נשמה, דערפאר מאכט מען יוהכ"פ א שהחיינו. ממילא וויבאלד יוה"כ אליין דארף מען צו פאסטען, מאכט מען די סעודת יו"ט, עיוה"כ.
פרויען זענען אויך מחויב אין דער מצוה כאטש פרויען זענען פטור פון מצות עשה שהזמן גרמא, אבער ווייל דאס איז דאך א הכנה צום פאסטען, זענען זיי אויך מחויב אין דעם.

מען וואשט זיך בייטאג צו א סעודה, און מען פירט זיך צו עסן פיש. פלייש עסט מען נאר בשר עוף און נישט קיין בשר בהמה. אויך פירט מען זיך צו עסען קרעפלעך.

מקוה:
מען איז מחויב צו גיין אין מקוה ערב יום כיפור. עס איז דא פארשידענע מנהגים ווען מען זאל גיין אין מקוה, עטליכע פירען זיך צו גיין פאר מנחה, עטליכע פירן זיך צו גיין נאך'ן סעודה המפסקת. אסאך פירען זיך צו גיין ביידע מאהל.

תפלת מנחה:
די גמרא זאגט (יומא דף פז.) אז מען דארף זיך מתוודה זיין ערב יום כיפור ביי מנחה, ווייל מען איז חושש אז מחמת די סעודה המפסקת וועט פאסירען א שטרויכלונג אז ער וועט נישט קענען יוה"כ מתוודה זיין.

דער שליח ציבור ביי מנחה זאל זיין איינער וואס איז ראוי צו דאווענען בימים הנוראים.

ביי מנחה איז מען מרבה בצדקה. די מענטשען וואס פירען זיך צו שלאגן כפרות מיט געלט, ברענגען די געלט צו שוהל ביי מנחה און זיי טיילן דאס אויס פאר עניים.

סעודה המפסקת:
נאך מנחה עסט מען די סעודה המפסקת. מען איז מקפיד נישט צו עסען קיין פיש (אגב מאכט פיש זייער דארשטיג) ווי אויך טאהר מען נישט עסען קיין מילכיגס.

אויב מען וויל עסען אדער טרינקען נאכן סעודה זאל מען מאכן א תנאי און ארויסזאגן בפירוש אז מען וויל עסען נאכן בענטשען.

נירות יום כיפור:
די פרויען ווען זיי צונדען לעכט מאכן א ברכה "להדליק נר של יום הכיפורים, און אויך א שהחינו". עס איז וויכטיג אז זיי זאלן וויסן אז וויבאלד זיי האבן שוין געמאכט שהחיינו ביי לעכט צינדען, איז אויב זיי גייען אין שוהל זאלן זיי נישט מאכן קיין שהחינו אין שוהל מיט די ציבור.

געזונט לעכט:
עס איז א מנהג אז מען צינד יום כיפור א "געזונט לעכט". מען צינד נאר איין לעכט פאר א גאנצע משפחה. עס איז דא צווי מנהגים ווי מען צינד די לעכט. אסאך פירן זיך צו צינדן די לעכט אין שוהל, אנדערע פירען זיך דאס צו צינדען אין די היים. די וואס צינדען און שוהל, פירען זיך אזוי ווייל טאמער עס וועט זיך אויסלעשען זאל מען נישט טראכטן אז דאס איז ח"ו א שלעכטע סימן, וועגן דעם נעמען זיי דאס און שוהל און מישען דאס אויס מיט די אנדערע לעכט.

אויב עס האט זיך אויסגעלאשן די "געזונט לעכט" פירט מען זיך דאס נאכאמאל אנצוצונדען מוצאי יום כיפור. אנדערע פירן זיך דאס אנצוצונדען הושענה רבא.

ברכת הבנים:
מען פירט זיך אז דער פאטער בענטשט אלע קינדער "ברכת כהנים" און דערנאך "ישימך אלוקים כאפרים וכמנשה", פאר די טעכטער זאגט מען "כשרה רבקה רחל ולאה". נאכדעם זאגט מען דעם יהי רצון מיט א געוויין און א בקשה צום רבונו של עולם, אז די קינדער זאלן אויפוואקסען בתורה ובמצוות וכו' וכו'...



עניני תשובה:
וואס הייסט תשובה טוהן? תשובה, איז טייטש צוריקקערן. תשובה טוהן, מיינט מען מיט'ן הארץ, מיט'ן גאנצן רצון, וויל מען זיך צוריקקערן צו השי"ת און צו זיין תורה הקדושה.

דער הייליגער רמב"ם ערקלערט (רמב"ם הלכות תשובה פרק שני הלכה ב' והלכה ט') די הויפּט יסודות פון תשובה זענען איינגעטיילט אויף 4 חלקים:
1) עַזִיבַת הַחֵטא:
2) קַבָּלָה עַל הָעָתִיד:
3) חַרָטָה:
4) וִידוּי בְּפֶּה:

1. עַזִיבַת הַחֵטא:
עַזִיבַת הַחֵטא מיינט, אז מען זאל אויפהערן צו זינדיגן, נישט טון מער עבירות, דאס הייסט די נישט גוטע מעשים וואס מען האט ביז יעצט געטוהן.

2. קַבָּלָה עַל הָעָתִיד:
קַבָּלָה עַל הָעָתִיד מיינט, אז מען נעמען אויף זיך אמת'דיג, קיינמאל מער נישט צו טון די עבירה.

3. חַרָטָה:
חַרָטָה מיינט אז מען דארף חרטה האבן, עס זאל אמת'דיג לייד טוהן און וויי טוהן מיט'ן גאנצן הארץ אז מען האט געזינדיגט קעגן דער גרויסן באשעפער, מען האט געטוהן זאכן וואס די תורה הקדושה ערלויבט נישט, מען זאל פארשטיין ווי שלעכט און ביטער עס איז, וואס מען האט פארלאזט דעם באשעפער, מיט זיין תורה און מצוות.

4. וִידוּי בְּפֶּה:
וִידוּי בְּפֶּה מיינט, אז מיט'ן מויל דארף מען ארויסצוזאגן, מודה ומתודה צו זיין פאר השי"ת, אז מען האט געזינדיגט, און מען וועט שוין קיינמאל נישט זינדיגן.

בֵּין אָדָם לְחַבֵירוֹ:
די אלע אויסגערעכנטע זאכן זענען נאר ביי עבירות שבין אדם למקום, ווען מען האט געזינדיגט נאר קעגן באשעפער. אויב אבער מען האט געזינדיגט קעגן א מענטש, געשעדיגט, געשאלטן, פארשעמט אדער מצער געווען, אדער געלט שאדן געמאכט, דארף מען קודם פאר אלעם: אפצאלן דעם געלט שאדן פאר די מענטשן, דאס איז נאך נישט גענוג, נאר מען דארף איבערבעטן, מפייס זיין, דעם מענטש, דעם חבר, דערנאך בעטן השי"ת אז ער זאל אויך מוחל זיין.

אין רמ"א שטייט אז מען דארף זיין א וותרן און מוחל זיין א צווייטען וואס וויל זיך איבערבעטן און נישט חלילה זיין מחזיק במחלוקת, בפרט אין די טעג וואס מ'בעט "כתבנו בספר החיים", דורכדעם וואס מ'איז מעביר על מדותיו איז מען זוכה לאריכות ימים, ולקבלת התפלות, ווייל דער רבש"ע פירט זיך מיט'ן מענטש מדה כנגד מדה, ווי די גמרא דרשנט (מגילה כח.) אויפ'ן פסוק נושא עון ועובר על פשע, כל שמעביר על מדותיו מעבירין לו על כל פשעיו, (דער וואס איז א מעביר על המידות איז מען איהם מוחל אויף אלע זיינע עבירות).

עס ווערט געברענגט אז ווען מען בעט איבער דעם חבר זאל מען זעהן אז ער זאל ארויסזאגן מיט'ן מויל "מחול לך" אדער "איך בין דיר מוחל". ווייל מיר ווייסען דאך אז די עשרה הרוגי מלכות איז געשעהן אלץ עונש פון די מעשה פון יוסף מיט די ברודער. פרעגן די מפרשים: "יוסף האט דאך מוחל געווען די ברודער", נאר איינער פון די תרוצים זענען אז ער האט נישט בפירוש ארוסגעזאגט "מחול לך".

עס ווערט געברענגט אין ספרים הק' אויף די הפטורה פון שבת שובה: "שובה ישראל עד ה' אלהיך כי כשלת בעונך, קחו עמכם דברים ושובו אל ה', אמרו אליו כל תשא עון וקח טוב". א מענטש וואס טוט כסדר עבירות האט כסדר תירוצים פארוואס ער האט דאס געטוהן, אבער ערשט ווען די מענטש טוט תשובה זעט ער איין וואס פאר א זינד ער האט געטון, דאס זאגט די פסוק, "שובה ישראל עד ה' אלוקיך כי כשלת בעונך" יעצט פארן תשובה זאגסטו כסדר "כשלת" ביסט וועגען דעם און דעם געשטרויכלט געווארען, דאס הייסט אז די ווייסט נישט אפילו ווי גרויס די עבירה איז, "קחו עמכם דברים ושובו אל ה'" קודם זאלסטו תשובה טוהן און נאכדעם וועט זיין "אמרו אליו כל" (כל מיינט אפילו די קליינע עבירות) נאכדעם וועסטו שוין זעהן אז אפילו "כל" די קליינע עבירות איז אויך זייער גרויס, דעמאלס וועט זיין "תשא עון" וועסטו ריכטיג תשובה טוהן, און דו וועסט ריין ווערען פון אלע עבירות.

יום כיפור איז נקבע געווארן אלץ א "יום סליחה" נאך גלייך דער ערשטע יאהר זייענדיג אין די מדבר נאכ'ן חטא העגל, ווען משה רבינו ע"ה איז אראפגעקומען פון הימל מיט די לוחות שניות און ער האט איבערגעגעבן פאר כלל ישראל די בשורה טובה אז דער רבונו של עולם האט געזאגט "סלחתי", איז שוין דעמאלט באשטימט געווארן יום כיפור אלץ א יום "סליחה וכפרה. (עיין רש"י שם)

יום כיפור פאר זיך איז מכפר אינגאנצען אויף אלע עבירות לא תעשה'ס כל זמן זיי זענען נישט קיין חייבי כריתות אדער מיתות בי"ד, ובזמן שביהמ"ק היה קיים האט דער שעיר המשתלח וואס מ'האט געשיקט לעזאזל מכפר געווען אויף אלע עבירות פון כלל ישראל אפילו די הארבע עבירות ווי כריתות מיתות בית דין, חילול ה'. בעוונותינו הרבים וואס מיר האבן נישט דעם שעיר המשתלח, כדי צו קענען מתקן זיין אלע עבירות חמורות ביז חילול השם שרייבט דער רבינו יונה (שע"ת שער א' מ"ז) א עצה דערויף, "בחסד ואמת יכופר עון", אז מען זאל זיך מדבק זיין במדת צדקה, וואס איז מציל מיסורין וממות.
כדי זוכה צו זיין לסליחה ומחילה אין יום כיפור, דארף מען תשובה טאהן ווייל יום כיפור איז נאר מכפר "לשבים" דאס מיינט פאר די וואס טוען תשובה, כאטש עס איז דא א מאן דאמר אז יום כיפור איז מכפר אפילו לשאינו שבים, אבער מיר פסק'נען נישט אזוי.

מ'דארף מהרהר זיין בתשובה אויף אלע חטאים פון א גאנץ לעבן. נישט נאר אויף די עבירות פון די יאהר, נאר אפילו אויף די עבירות פון א גאנץ לעבן וואס מען האט שוין תשובה געטוהן אויף דעם, ווי עס שטייט אין פסוק "וחטאתי נגדי תמיד".

הגם תשובה בעיקר איז א מצוה שבלב, חרטה על העבר וקבלה להבא, איז באזונדער א מצות עשה פון "ווידוי בפה", דאס מיינט ארויס זאגן מיט'ן מויל אז מ'האט געזינדיגט, און אז מען טוט אויף דעם תשובה. אויב מען זאגט נאר ארויס די עבירה אבער מען טוט נישט תשובה אויף דעם איז דאס גארנישט ווערט, און עס איז גלייך ווי א "טובל ושרץ בידו". די זעלבע איז וועגן עבירות פון "בין אדם לחבירו", אויב מען טוט תשובה אויף דעם אבער אויב מען האט נישט איבערגעבעטען דעם חבר, איז דאס גארנישט ווערט. און פונקט ווי ביי גזילה דארף מען קודם צוריק געבען די גזילה, און נאכדעם זיך מתודה זיין.

דער עיקר מצות וידוי איז מען יוצא דורך זאגן "אבל אנחנו ואבותינו חטאנו" (רמ"א תר"ז ס"ג). בשעת מען זאגט ווידוי קלאפט מען אויפן הארץ, דערמיט צו זאגן אז די גלוסטעניש פון הארץ האט גורם געווען צו זינדיגן.

א מענטש וואס ווייסט ביי זיך אז ער איז נכשל געווארען אין א געוויסע חטא, זאל ער בשעת ווידוי ארויסזאגן דעם חטא, און תשובה טוהן אויף דעם.

במשך גאנץ יום כיפור זאגט מען 10 מאהל וידוי, 1 מאהל ביי מעריב, 4 מאהל ביי די 4 תפלות, 4 מאהל ביי חזרת הש"ץ, און 1 מאהל ביי מנחה. דאס איז קעגען די 10 מאהל וואס דער כהן גדול האט ארויסגעזאגט דעם שם המפורש יום כיפור אין די בית המקדש.

די אנשי כנסת הגדולה האבן אריינגעשטעלט אין דאווענען, אז השי"ת איז א "פותח יד בתשובה לקבל פושעים וחטאים", השי"ת עפענט א טיר, לייגט צו א האנט, צו העלפן תשובה טוהן, ער איז שנעל מוחל מיט תשובה, פאר פושעים און פאר זינדיגע, ער לאזט זיך שנעל איבערבעטן, מיט תפלה ותחנונים. כי לך מיחלות עינינו, מיר האפן, מיר ווענדן זיך אונזערע אויגן, נאר צו אונזער דערבארעמדיגן באשעפער, ווער עס שטייט און ווארט אויף אידישע תפלות, וואס קומען פון ערליכע אידישע הערצער, אונטער איין רגע קען מען אמת'דיג תשובה טוהן.

עס ווערט געברענגט פון הייליגען קאז'ניצער מגיד, אז ער האט אזוי געזאגט, מיר ווייסען דאך אז תשובה דארף זיין מיט שמחה און בטחון אויף דעם גרויסן חסד פון דעם אייבערשטן, אז ער פארלאזט אונז קיינמאהל נישט. דערפאר קען זיין דער טעם, פארוואס מען זאגט נישט קיין תחנון ערב ראש השנה, כדי צו ווייזען אז מיר דארפן נישט פאלען אויפן פנים, נאר שטיין מיט אהבה און שמחה פאר דעם אייבערשטן.


לאמיר זיך טאקע אלע יעצט מקבל זיין און תשובה טוהן באמת !! !
שם החג:
יום כיפור ווערט אנגערופן "יום הקדוש". אין בני יששכר (מאמר ח') שטייט א טעם, ווייל וויבאלד יום כיפור איז אזוי הויך, וויל מען באהאלטען דעם נאמען. וועגן דעם הייסט אויך נישט מסכת יומא, מסכת יום כיפור, אזוי ווי מסכת שבת וכדו'.

קדושת היום:
יום כיפור איז אזא הייליגע טאג, און יודען זענען גלייך צו מלאכי השרת.

א שנת החמה האט 365 טעג אין די יאהר, די ווארט "השטן" איז נאר גמטרי' 364, דאס קומט מרמז זיין אז איין טאג אין דעם יאהר האט נישט דער שטן קיין רשות צו מקטרג צו זיין. און דעם טאג איז יום כיפור (גמרא)

וויבאלד מיר זענען דומה צו מלאכים וועגן דעם זאגן מיר אין דעם טאג ברוך שם ביי קריאת שמע הויך, פונקט אזוי ווי די מלאכים וואס זאגן ברוך שם הויך, ווייל בעצם האט נאר יעקב אבינו געזאגט ברוך שם, ווען ער האט געבענטשט די קינדער, אבער משה רבינו האט דאס נישט געשריבן ביי פרשת קריאת שמע, ווייל דאס איז צוג'גנב'עט געווארן פון די מלאכים, וועגן דעם זאגט מען דאס א גאנץ יאהר שטיל, אבער יו"כ ווייל מיר זענען אזוי ווי מלאכים זאגן מיר דאס הויך.

איסור מלאכה - וחמש עינוים
אלע זאכן וואס זענען אסור אין שבת וועגן מלאכה, איז אסור יום כיפור. ווי אויך זענען דא 5 עינוים וואס מען טאהר נישט טוהן און יום כיפור דאס זענען נישט עסען, טרינקען, וואשן, שמירן, אנטאן שיך וכו'. לויט טייל פוסקים זענען אלע 5 עינויים אסור מן התורה, אבער עסען און טרינקען איז די הארבסטער.

אויב מען איז פארשמירט געווארען מעג מען אפוואשען דער פלאץ וואס האט זיך פארשמירט. ווען מען וואשט זיך די הענט פאר נעגל וואסער וכדו' מעג מען נאר וואשן ביז די עקען פון די פינגער.

תפלת זכה
דער רמב"ן האלט, אז פארנאכט אנהויב יום הקדוש דארף מען זיך מתוודה זיין. דעריבער איז דער מנהג ביי טייל קהילות ישראל צו זאגן בציבור פאר כל נדרי, אשמנו וגו'. ביי רוב תפוצות ישראל איז מען יוצא דעם רמב"ן דורך זאגן תפלת זכה.

כל נדרי:
דער באדייט פון זאגן "כל נדרי" איז כדי מבטל צו זיין אלע נדרים ושבועות פונעם קומענדיגן יאר, עפ"י הגמרא (נדרים כג:) "הרוצה שלא יתקיימו נדריו כל השנה יעמוד בראש השנה ויאמר כל נדר שאני עתיד לידור יהא בטל" אויב א מענטש וויל נישט אז זיינע נדרים זאלן חל זיין, זאל ער זאגן אנהייב יאהר, "אלע נדרים וואס איך גיי מאכן א גאנץ יאהר זאל זיין בטל". אבער כדי צו מבטל זיין נדרים וואס מען האט שוין געמאכט, צו דעם דארף מען א בי"ד, ווי מיר פירען זיך צו טוהן ערב ראש השנה, (אנדערע פירען זיך צו מאכן התרת נדרים ערב יום כיפור, ווי מיר האבן שוין דערמאנט אין די קונטרס לראש השנה).

דער טעם ע"פ פשט פארוואס מ'האט פונקט מתקן געווען ליל יום כיפור צו זאגן כל נדרי איז, ווייל דעמאלס געפינט זיך יעדער אין בית המדרש. ע"פ סוד איז דאס א רמז, מתיר צו זיין די שבועה פון גלות השכינה, ווי עס שטייט אין תיקוני זוהר וואס מיר זאגן פאר כל נדרי, קם רבי שמעון וגו'.


קיטל:
מען טוט זיך אהן א ווייסע קיטל. דער רמ"א (תר"י) ברענגט דערויף צוויי טעמים איינס ווייל מיר זענען אזוי ווי מלאכים. א צווייטע טעם כדי זיך צו דערמאנען די יום המות און אזוי וועלען מיר תשובה טוהן ווי עס דארף צו זיין.

טלית:
מען טוט אהן די טלית מבעוד יום. כדי צו קענען מאכן א ברכה לכל הדיעות. אויב מען פארשפעטיגט, און עס איז שוין געווארן נאכט, זאל מען נישט מאכן קיין ברכה.

תפלת מעריב:
מען דאווענט מעריב, מיט אלע פיוטים וואס זענען געדרוקט אין די מחזורים. נאך מעריב זאגט מען די ערשטע 4 קאפיטל תהילים, און אויך שיר היחוד. עס איז א גרויסע ענין אויך צו לערנען משניות מסכת יומא.

בשמים:
מען פירט זיך צו שמעקן דורכן טאג פון יום כיפור "בשמים". דער טעם איז, וויבאלד מען עסט נישט יום כיפור, קומט אויס אז עס פעלט אסאך ברכות כדי משלים צו זיין "מאה ברכות בכל יום" וועגן דעם שמעקען מיר בשמים עטליכע מאהל און אזוי איז מען משלים די הונדערט ברכות.

קריאת התורה:
ביי קריאת התורה ליינט מען פרשת אחרי מות, וועגן די עבודת יום הכיפורים.

כורעים:
ווען מען פאלט כורעים טאהר מען נישט פאלען אויף די ערד, אפילו עס איז נישט קיין שטיינערדיגע ערד, וועגן דעם לייגט מען אויס אויף די ערד גראז אדער אנדערע זאכן כדי אז מען זאל נישט פאלן ממש אויף די ערד.

תפלת נעילה:
תפלת נעילה איז גאר א הויכע תפלה, וועגן דעם אפילו מען איז שוין זייער אפגעשוואכט זאל מען זיך שטארקען און דאווענען נעילה מיט א ברען, ווי מיר ווייסען דאך אז "הכל הולך אחר החותם"

צום סוף נעילה זאגט מען 7 מאהל ה' הוא האלוקים כדי צו באגלייטן די שכינה הקדושה וואס גייט ארויף 7 רקיעים, און וועגן דעם זעלבן טעם בלאזט מען דערנאך שופר.


קידוש לבנה:
א סאך פוסקים האלטען אז מען זאל מקדש זיין די לבנה פאר יום כיפור, אנדערע פוסקים האלטען אז מען זאל מקדש זיין די לבנה מוצאי יום כיפור. מיר פירען זיך צו מקדש זיין מוצאי יום כיפור.

הבדלה-נר ששבת
דער ליקוטי מהרי"ח ברענגט אז ס'איז אן ענין עפ"י סוד צו בלייבן מיט'ן קיטל אנגעטאן ביז נאך הבדלה.

מען גרייט צו א ליכט פאר הבדלה, און אויך בשמים צו שמעקן. דער לעכט דארף מען אנצינדען פון א נר ששבת, דאס מיינט א לעכט וואס האט געברענט יום כיפור, און נישט א נייע פייער וואס מען האט יעצט אנגעצינדען.

דער טעם פארוואס מען נוצט מוצאי יו"כ א נר ששבת, ווייל מוצאי שבת צונט מען אהן די הבדלה ווייל אדם הראשון האט געמאכט א פייער דער ערשטע מאהל מוצאי שבת, אבער מוצאי יום כיפור צינט מען אהן הבדלה וועגן א אנדערע טעם, צו ווייזען אז א גאנצע טאג האט מען נישט געמעגט מאכן קיין פייער און יעצט מעג מען שוין יא. (לבושי שרד)

בניית הסוכה:
מוצאי יום כיפור הייבט מען אהן צו בויען די סוכה, כדי אז מען זאל גיין "מחיל לחיל" פון איין מצוה צום צווייטען.

סעודת מוצאי יום כיפור:
מוצאי יום כיפור איז א שטיקל יום טוב, דערפאר וואשט מען זיך צו א סעודה, און מען איז זיך משמח. א סאך פירן זיך צו זינגען דעם פזמון פון "המבדיל" וואס איז מקובל פון אריז"ל וואס איז געדריקט אין די מחזורים.

אין מדרש שטייט אז מוצאי יום כיפור גייט ארויס א בת קול וואס זאגט: "לֵך אֱכוֹל בְּשִׂמְחָה לַחֲמֶךָ וּשְׁתֵה בְּלֵב יֵינֶך כִּי כְּבַר רָצָה אֱלֹקִים אֶת מַעֲשֶׂיךָ", אמן כן יהי רצון.

ניגונים

רבונו של עולם איך וועל מיט דיר מאכן א בייט, א בייט וועל איך מיט דיר מאכן. (ב"פ)

טאמער ווילסטו פרעגן וואס איך וועל דיר געבן, זאג איך דיר, (ב"פ)

איך וועל דיר געבן חטאים עוונות ופשעים, אוי וויי טאטע, (ב"פ)

טאמער ווילסטו פרעגן וואס דו וועסט מיר געבן דערפאר, זאג איך דיר, (ב"פ)

דו וועסט מיר געבן מחילה סליחה וכפרה, אוי וויי טאטע, (ב"פ)

טאמער וועסטו מיינען גלייך אויף גלייך, ניין זאג איך דיר, (ב"פ)

דו וועסט מיר נאך צוגעבן, בני חיי ומזוני, אוי וויי טאטע (ב"פ)

טאמער וועסטו פרעגן וואס בני הייסט, זאגט איך דיר, (ב"פ)

בנים ובני בנים עוסקים בתורה ובמצוות, אוי וויי טאטע, (ב"פ)

טאמער וועסטו פרעגן וואס חיי הייסט זאג איך דיר, (ב"פ)

חי חי יודוך וישבחוך, אוי וויי טאטע, (ב"פ)

טאמער וועסטו פרעגן וואס מזוני הייסט, זאג איך דיר, (ב"פ)

ואכלת ושבעת וברכת את ה' אלוקיך, אוי וויי טאטע, (ב"פ)

די מצריים שרייען אז זייער גאט איז א גאט, ניין זאג איך דיר, (ב"פ)

די פרסיים שרייען אז זייער גאט איז א גאט, ניין זאג איך דיר, (ב"פ)

די מינים און אפיקורסים שרייען אז ס'איז חלילה נישט דא קיין גאט, יא זאג איך דיר, (ב"פ)

אבער איך לוי יצחק בן שרה סאשע שרייט, יתגדל, ויתקדש שמי רבה !!!!!!!!





כל נדרי
עַל דַּֽעַת הַמָּקוֹם מיט'ן ערלויבעניש פון באשעפער וְעַל דַּֽעַת הַקָּהָל און מיט דער צושטימונג פון די מתפללים, בִּישִׁיבָה שֶׁל מַֽעְלָה אין די ישיבה פון הימל (וואו די צדיקים לערנען אין גן עדן) וּבִישִׁיבָה שֶׁל מַֽטָּה, און אין די ישיבה פון דער וועלט אָֽנוּ מַתִּירִין ערלויבן מיר (דער שליח ציבור און די צוויי אידן וואס שטייען מיט'ן חזן) לְהִתְפַּלֵּל עִם הָעֲבַרְיָנִים מתפלל צו זיין מיט דיוואס זענען עובר אויף די גזירות און חרמות פון קהל.

כָּל נִדְרֵי אלע נדרים (וואס מ'נעמט אן אויף זיך צו טאן אדער נישט צו טאן) וֶאֱסָרֵי און איסורים, וּשְׁבוּעֵי אדער מ'שווערט וַחֲרָמֵי אדער מ'אסר'ט מיט א חרם, וְקוֹנָמֵי וְכִנּוּיֵי וְקִנּוּסֵי (די דריי ווערטער "קונם קונס קנוי" זענען אויסדריקן פון א נדר און אן איסור), דּאִנְדַֽרְנָא וואס איך וועל א נדר טאן וּדְאִשְׁתַּבַּֽעְנָא, אדער איך וועל מיך שווערן וּדְאַחֲרֵֽמְנָא אדער איך וועל א חרם מאכן וְדִאֲסַֽרְנָא עַל נַפְשָׁתָֽנָא אדער איך וועל אסר'ן אויף מיר, מִיּוֹם כִּפֻּרִים זֶה פון דעם היינטיגן יום כפור עַד יוֹם כִּפֻּרִים הַבָּא עָלֵֽינוּ לְטוֹבָה ביז צום קומענדיגן יום כפור, בְּכֻלְּהוֹן אִחֲרַֽטְנָא בְהוֹן אויף אלע האב איך חרטה (יעצט נאך איידער איך שווער מיך) כֻּלְהוֹן יְהוֹן שָׁרָן אלע זאלן זיין ערלויבט שְׁבִיקִין שְׁבִיתִין זאלן זיין פארלאזט און פארשטערט בְּטֵלִין וּמְבֻטָּלִין זאלן זיין בטל און וועטלאז לָא שְׁרִירִין וְלָא קַיָּמִין זאלן נישט האבן קיין האַפט און קיין קיום נִדְרָֽנָא לָא נִדְרֵי די נדרים זענען קיינע נדרים וֶאֱסָרָֽנָא לָא אֱסָרֵי און די איסורים זענען נישט אסור וּשְׁבוּעָתָֽנָא לָא שְׁבוּעוֹת אוןדי שווערונגען זענען קיינע שבועות.
וְנִסְלַח און עס זאל פארגעבן ווערן לְכָל עֲדַת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל צו די גאנצע געמיינדע פון די אידישע קינדער וְלַגֵּר הַגָּר בְּתוֹכָם און צום גר וואס וואוינט צווישן זיי, כִּי לְכָל הָעָם בִּשְׁגָגָה ווייל צום גאנצן פאלק איז עס אן אומוויליגקייט, (די עבירות האט מען געטאן אומוויליג):

סְלַח נָא פארגעב לַעֲוֹן הָעָם הַזֶּה צום זינד פון דעם פאלק כְּגֹֽדֶל חַסְדֶּךָ לויט דיין גרויסן חסד, וְכַאֲשֶׁר נָשָֽׂאתָה לָעָם הַזֶּה און אזוי ווי דו האסט שוין מוחל געווען פאר דעם פאלק (די אידן) מִמִּצְרַֽיִם וְעַד הֵֽנָּה פון מצרים ביז דא (אייביג ווען די אידן האבן געזינדיגט האט דער אייבערשטער מוחל געווען) וְשָׁם נֶאֱמַר און דארט שטייט אין פסוק (אז דער אייבערשטער האט געענטפערט פאר משה רבינו:)

וַיֹּאמֶר יי און דער אייבערשטער האט געזאגט סָלַֽחְתִּי כִּדְבָרֶֽךָ איך האב מוחל געווען פאר די אידן) אזוי ווי דיינע רייד (אזוי ווי משה רבינו האט מתפלל געווען אז דער אייבערשטער זאל מוחל זיין פאר די אידן).

בָּרוּךְ אַתָּה, יְיָ געלויבט ביזסטו באשעפער אֱלֹהֵֽינוּ אונזער גאט, מֶֽלֶךְ הָעוֹלָם דער קעניג פון די וועלט, שֶׁהֶחֱיָֽנוּ וואס ער האט אונז דערלעבט וְקִיְּמָֽנוּ און ער האט אונז דערהאלטן וְהִגִּיעָֽנוּ און ער האט אונז דערגרייכט לַזְּמַן הַזֶּה צו דער צייט.

ווידוי לתפלת לחש
(אֱלֹהֵֽינוּ וֵאלֹהֵי אֲבוֹתֵֽינוּ באשעפער אונזער גאט און דער גאט פון אונזערע עלטערן), אָנָא איך בעט דיר תָּבֹא לְפָנֶֽיךָ תְּפִלָּתֵֽנוּ זאלקומען פאר דיר אונזערע תפלות, וְאַל תִּתְעַלַּם מִתְּחִנָּתֵֽנוּ, און פארהייל דיך נישט (דו זאלסט זיך נישט מאכן פארהוילן) פון אונזער געבעט שֶׁאֵין אָנוּ עַזֵּי פָנִים ווייל מיר זענען נישט עזות'דיג וּקְשֵׁי עֹֽרֶף, און נישט האט נאקיג לוֹמַר לְפָנֶֽיךָ פאר דיר צו זאגן יְיָ אֱלֹהֵֽינוּ וֵאלֹהֵי אֲבוֹתֵֽינוּ, באשעפער אונזער גאט און דער גאט פון אונזערע עלטערן צַדִּיקִים אֲנַֽחְנוּ אז מיר זענען צדיקים וְלֹא חָטָֽאנוּ, און מיר האבן נישט געזינדיגט אֲבָל אבער דער אמת איז (אז מיר אנערקענען אז) אֲנַֽחְנוּ וַאֲבוֹתֵֽינוּ חָטָֽאנוּ מיר און אוזערע עלטערן האבן געזינדיגט.

אָשַֽׁמְנוּ מיר האבן געשילדיגט, בָּגַֽדְנוּ מיר האבן געפעלשט, גָּזַֽלְנוּ מיר האבן גע'גזל'ט, דִּבַּֽרְנוּ דֹֽפִי מיר האבן גערעדט פוסטע רייד, הֶעֱוִֽינוּ מיר האבן געמאכט אז מ'זאל פארקורמען די ריכטיגע וועג, וְהִרְשַֽׁעְנוּ און מיר האבן געמאכט אז מ'זאל שלעכטס טאן, זַֽדְנוּ מיר האבן בייז-וויליג געזינדיגט, חָמַֽסְנוּ מיר האבן גערויבט, טַָפַֽלְנוּ שֶֽׁקֶר מיר האבן זיך באהאפטן מיט ליגענט, יָעַֽצְנוּ רָע מיר האבן שלעכט גע'עצה'עט, כִּזַּֽבְנוּ מיר האבן ליגענט געזאגט, לַֽצְנוּ מיר האבן געשפעט, מָרַֽדְנוּ מיר האבן ווידערגעשפעניגט, נִאַֽצְנוּ מיר האבן געצערנט, סָרַֽרְנוּ מיר האבן אפגעקערט פון גוטן וועג עָוִֽינוּ מיר האבן פארקרומט דעם גוטן וועג, פָּשַֽׁעְנוּ מיר האבן געטאן פארברעכנס, צָרַֽרְנוּ מיר האבן באליידיגט מענטשן, קִשִּֽׁינוּ עֹֽרֶף מיר זענען געווען האט-נאקיג רָשַֽׁעְנוּמיר האבן געטאן רשעות, שִׁחַֽתְנוּ מיר האבן פארדארבן, תִּעַֽבְנוּ מיר האבן פאראומווירדיגט, תָּעִֽינוּ מיר האבן אוועק-געבלאנדזשעט תִּעְתָּֽעְנוּ דעריבער זענען מיר פארבלאנדזשעט געווארן.

סַֽרְנוּ מִמִּצְוֹתֶֽיךָ וּמִמִּשְׁפָּטֶֽיךָ הַטּוֹבִים, מיר האבן זיך אפגעקערט פון דיינע גוטע מצוות און געריכטן וְלֹא שָֽׁוָה לָֽנוּ. און מיר האבן עס נישט געאכטעט וְאַתָּה צַדִּיק עַל כָּל הַבָּא עָלֵֽינוּ און דו ביזט גערעכט אויף אלעם וואס קומט אויף אונז כִּי אֱמֶת עָשִֽׂיתָ ווייל דו האסט ריכטיג געטאן וַאֲנַֽחְנוּ הִרְשָֽׁעְנוּ און מיר האבן שלעכטס געאטן.

מַה נֹאמַר לְפָנֶֽיךָ וואס זאלן מיר זאגן פאר דיר באשעפער (ד.מ. די שטארף וואס מיר ליידן) יוֹשֵׁב מָרוֹם וואס דו וואוינסט אין הימל וּמַה נְסַפֵּר לְפָנֶֽיךָ און וואס זאלן מיר דערציילן צו דיר, שׁוֹכֵן שְׁחָקִים וואס דו רוה'עסט דאך אין הימל וואס הייסט שחקים הֲלֹא כָּל הַנִּסְתָּרוֹת וְהַנִּגְּלוֹת אַתָּה יוֹדֵֽעַ דו ווייסט דאך אלע באהאלטענע און אפענע זאכן.

אַתָּה יוֹדֵֽעַ רָזֵי עוֹלָם דו באשעפער ווייסט די סודות פון די וועלט וְתַעֲלוּמוֹת סִתְרֵי כָּל חָי און די פארהוילענע באהאלטענעקייט פון אלע לעבעדיגע, אַתָּה חוֹפֵשׁ כָּל חַדְרֵי בָֽטֶן דו זוכסט אלע קעמערלעך פון די געדערים (דער אייבערשטער ווייסט אלע באהאלטענע מחשבות) וּבוֹחֵן כְּלָיוֹת וָלֵב און דו פריווסט די נירן און דאס הארץ, אֵין דָּבָר נֶעְלָם מִמֶּךָּ קיין זאך איז נישט פארהוילן פון דיר וְאֵין נִסְתָּר מִנֶּֽגֶד עֵינֶֽיךָ. און קיין זאך איז נישט באהאלטן פון דיר וּבְכֵן און דעריבער יְהִי רָצוֹן מִלְּפָנֶֽיךָ, יְיָ אֱלֹהֵֽינוּ וֵאלֹהֵי אֲבוֹתֵֽינוּ זאל זיין דיין ווילן באשעפער אוזער גאט און דער גאט פון אונזערע עלטערן שֶׁתִּסְלַח לָֽנוּ עַל כָּל חַטֹּאתֵֽינוּ אז דו זאלסט אונז פארגעבען אלע אוזערע עבירות וְתִמְחָל לָֽנוּ עַל כָּל עֲוֹנוֹתֵֽינוּ, און דו זאלסט אונז מוחל זיין אויף אלע אונזערע זינד וּתְכַפֶּר לָֽנוּ עַל כָּל פְּשָׁעֵֽינוּ און דו זאלסט אונז פארגעבן אויף אלע אונזערע פארברעכנס.

עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּאֹֽנֶס וּבְרָצוֹן, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר געצווינגען און ווילנדיג וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶֽיךָ בְּאִמּוּץ הַלֵּב. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט שטארקן דאס הארץ (מ'וויל נישט זיין אונטערטעניג) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּבְלִי דָֽעַת אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר אומוויסנדיג, וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּבִטּוּי שְׂפָתָֽיִם און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט ארויסזאגן פון די ליפן (נישט געהעריג דאווענען און ברכות זאגן) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּגִלּוּי עֲרָיוֹת, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט מיעוס'ע עבירות וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בַּגָּלוּי וּבַסָּֽתֶר. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר אפענערהייט און באהאלטענערהייט עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּדַֽעַת וּבְמִרְמָה, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט וויסן און מיט שווינדל וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּדִבּוּר פֶּה און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר וואס מיר האבן גערעדט מיט'ן מויל (וואס מ'טאר נישט רעדן) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּהוֹנָֽאַת רֵֽעַ, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט אויסנארן אנדערע וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּהַרְהוֹר הַלֵּב און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט טראכטן אין הארץ (שלעכטע מחשבות) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּוְעִידַת זְנוּת, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט מיעוס'ע צוזאמענקומענגען וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּוִדּוּי פֶּה. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט מתודה זיין מיט'ן מויל (מיר האבן בלויז מיט'ן מויל געזאגן אז מיר אנערקענען די עבירות אבער מיר האבן נישט אמת'דיג חרטה) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּזִלְזוּל הוֹרִים וּמוֹרִים, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט גרינג שעצן עלטערן או רבנים וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּזָדוֹן וּבִשְׁגָגָה. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר בייזוויליג און אומוויליג עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּחֹֽזֶק יָד, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט שטארקן די האנט (צו שלאגן יענעם) וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּחִלּוּל הַשֵּׁם. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט פאשוועכן דיין נאמן (געטוהן עבירות ווען אנדערע אידן האבן געזעהן, און מיט דעם געווען א חוטא ומחטיא את הרבים דאס הייסט אז די אנדערע אידן האבן זיך וועגן דעם אפגעלערנט צו גרינג-שעצן מצוות, און ח"ו טוהן עבירות) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּטֻמְאַת שְׂפָתָֽיִם, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט מטמא זיין די ליפן (צו רעדן מיעוס'ע ווערטער) וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּטִפְשׁוּת פֶּה. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט רעדן נער'ישקייט עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּיֵֽצֶר הָרָע, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט אנרייצן דעם יצר הרע צו זינדיגן וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בּיוֹדְעִים וּבְלֹא יוֹדְעִים און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר דורך מאכן שאדן פאר יענעם, סיי אויב יענע ווייסט דערפון, און סיי אויב יענער ווייסט נישט דערפון.

וְעַל כֻּלָּם און אויף די אלע דערמאנטע עבירות אֱלֽוֹהַּ סְלִיחוֹת בעטן מיר דיך באשעפער וואס פארגעבט סְלַח לָֽנוּ פארגעב אונז מְחַל לָֽנוּ זיי אונז מוחל כַּפֶּר-לָֽנוּ פארגעב אונז.

עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּכַֽחַשׁ וּבְכָזָב אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט לייקענען און ליגענט זאגן, וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּכַפַּת שֹֽׁחַד . און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט שוחד (מ'טאר נישט געבן שוחד און דער דיין טאר נישט נעמען שוחד צו פסק'ענען איינזייטיג) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּלָצוֹן, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט שפעטעריי וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּלְשׁוֹן הָרָע. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט רעדן שלעכטס אויף אנדערע. עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּמַשָּׂא וּבְמַתָּן, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר אין האנדלען נישט עהרליך וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּמַאֲכָל וּבְמִשְׁתֶּה. און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט עסן און טרינקען (מ'האט געגעסן וואס מ'טאר נישט, אדער מ'האט געגעסן און געטרונקען אן א פאר ברכה אדער נאך ברכה) עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּנֶֽשֶׁךְ וּבְמַרְבִּית אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט נעמען אדער געבן רבית (פראצענט), וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּנְטִיַּת גָּרוֹן און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דערמיט גיין אויסגעצויגן מיט שטאלצקייט . עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּשִֽׂיחַ שִׂפְתוֹתֵֽינוּ, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר דערמיט וואס מיר האבן גערעדט מיט די ליפן (פוסטע רייד און לשון הרע ורכילות) וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּשִׂקּוּר עָֽיִן און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט'ן קוקן מיט די אויגן וואו מ'טאהר נישט. עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּעֵינַֽיִם רָמוֹת אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט הַאפערדיגע אויגן (זיך האלטן גרויס), וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּעַזּוּת מֵֽצַח און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט עזות-פנים-שאפט.

וְעַל כֻּלָּם און אויף די אלע דערמאנטע עבירות אֱלֽוֹהַּ סְלִיחוֹת בעטן מיר דיך באשעפער וואס פארגעבט סְלַח לָֽנוּ פארגעב אונז מְחַל לָֽנוּ זיי אונז מוחל כַּפֶּר-לָֽנוּ פארגעב אונז.

עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּפְרִֽיקַת עֹל אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דירמיט ארונטערווארפן פון זיך דעם יאך פון תורה און מצוות וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּפְלִילוּת און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר צו משפט'ן נישט ריכטיג. עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּצְדִיַּת רֵֽעַ אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט באטריגן ארבייטער (נישט באצאלן אין צייט אדער מ'האט זיי אויסגענארט), וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּצָרוּת עָֽיִן און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דירמיט אומפארגינערישקייט. עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּקַלּוּת רֹאשׁ אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט לייכטזיניגקייט, וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּקַשְׁיוּת עֹֽרֶף און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דירמיט הארטנעקיגקייט (מ'וויל נישט פאלגן און נישט צוהערן מוסר רייד. עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּרִיצַת רַגְלַֽיִם לְהָרַע, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט לויפן מיט די פיס צו טון שלעכטס וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּרְכִילוּת און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר ארומגייענדיג און רעדן פון אנדערע מענטשען. עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּשְׁבֽוּעַת שָׁוְא אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דירמיט שווערן פאלש (אדער נישט איינגעהאלטן וואס מ'האט געשוואוירן, וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּשִׂנְאַת חִנָּם און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דירמיט אומזינסטע פיינטשאפט [שנאת חנם מיינט נישט פיינט האבן א מענטש פאר "גארנישט" עס מיינט פיינט האבן א מענטש וואס די תורה לאזט נישט פיינט האבן. אבער מען דארף יא פיינט האבן א מענטש וואס די תורה הייסט פיינט האבן. ווער איז דאס? דאס איז א בעל עבירה וואס מען האט שוין געווארענט און ער וויל נישט אויפהערן צו זינדיגן, מוז מען איהם פיינט האבן ווי לאנג ער טוט נישט תשובה]. עַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בִּתְשֽׂוּמֶת-יָד, אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט נישט באצאלן וואס מ'איז שולדיג וְעַל חֵטְא שֶׁחָטָֽאנוּ לְפָנֶיךָ בְּתִמהוֹן לֵבָב און אויף די עבירה וואס מיר האבן געזינדיגט פאר דיר מיט א פארשטאפט הארץ.

וְעַל כֻּלָּם און אויף די אלע דערמאנטע עבירות אֱלֽוֹהַּ סְלִיחוֹת בעטן מיר דיך באשעפער וואס פארגעבט סְלַח לָֽנוּ פארגעב אונז מְחַל לָֽנוּ זיי אונז מוחל כַּפֶּר-לָֽנוּ פארגעב אונז.

וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם עוֹלָה. און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב צו ברענגען אויף זיי א קרבן עולה וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם חַטָּאת. און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב צו ברענגען אויף זיי א קרבן חטאת. וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם קָרְבָּן עוֹלֶה וְיוֹרֵד און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב צו ברענגען אויף זיי א קרבן עולה ויורד (וואס א רייכע מענטש "עולה" ברענגט א גרעסערן קרבן און אן ארימאן ברענגט א קלענערן קרבן). וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם אָשָׁם וַדַּאי וְתָּלוּי און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב צו ברענגען אויף זיי א זיכערע אשם, און אויב מען איז נישט זיכער צו מען האט עובר געווען דעם עבירה דארף מען ברענגען א קרבן אשם תלוי (און ווען מען דערמאנט זיך אז מען האט געזינדיגט ברענגט מען דעמאלס א אשם ודאי). וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם מַכַּת מַרְדוּת און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב דערויף שלעק (ווען מען פאלגט נישט דעם בית דין). וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם מַלְקוּת אַרְבָּעִים און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב (איינס ווייניגער ווי) פערציג שלעק [אויב מען איז עובר א לאו] וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם מִיתָה בִּידֵי שָׁמָֽיִם און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב צו שטארבן דורך א שטראף פון הימל. וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם כָּרֵת וַעֲרִירִי און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב צו פארשניטן ווערן מיט די קינדער (שטארבן פאר די צייט, און אויך די קינדער שטארבן).

וְעַל חֲטָאִים שֶׁאָֽנוּ חַיָּבִים עֲלֵיהֶם אַרְבַּע מִיתוֹת בֵּית דִין און פאר די עבירות וואס מיר זענען מחויב פיר ערליי טויט שטראף, וואס בית דין באשטראפט. און דאס זענען די פיר ערליי טויט שטראף: סְקִילָה פארשטיינערען (אויב מען איז מחלל שבת אדער מ'דינט עבודה זרה שְׂרֵפָה, פארברענען (פאר געוויסע עבירות) הֶֽרֶג הרג'ענען מיט א שווערד (אויב מען האט גע'הרג'עט א מענטש וְחֶֽנֶק דערווערגן (א פאלטשער נביא און נאך געוויסע עבירות). עַל מִצְוַת עֲשֵׂה פאר א מצוה וואס מ'מוז טאן וְעַל מִצְוַת לֹא תַעֲשֶׂה און פאר א מצוהוואס מיר זענען געבאטן דאס פון צו טון, בֵּין שֶׁיֵּשׁ בָּהּ קוּם עֲשֵׂה סיי עס איז דא דערביי צו טאן (די מצוה), וּבֵין שֶׁאֵין בָּהּ קוּם עֲשֵׂה און סיי עס איז נישטא דערביי צו טאן (די מצוה פון שבת איז צו רוה'ען און נישט טאן קיין ארבעט), אֶת הַגְּלוּיִם לָֽנוּ עבירות וואס מיר האבן געטאן און זענען באוואוסט פאר אונז וְאֶת שֶׁאֵינָם גְּלוּיִם לָֽנוּ און עבירות וואס מיר האבן געטאן און זענען נישט באוואוסט פאר אונז (מ'האט עס פאגעסן, אדער מ'האט דאס געטאן נישט טראכטענדיג) אֶת הַגְּלוּיִם לָֽנוּ די וועלכע זענען באוואוסט פאר אונז כְּבָר אֲמַרְנוּם לְפָנֶֽיךָ האבן מיר זיי שוין געזאגט פאר דיר, וְהוֹדִֽינוּ לְךָ עֲלֵיהֶם און מיר האבן שוין מתוודה געווען אויף זיי וְאֶת שֶׁאֵינָם גְּלוּיִם לָֽנוּ און די וועלכע זענען נישט באוואוסט פאר אונז לְפָנֶֽיךָ הֵם גְּלוּיִם וִידוּעִים זענען זיי באוואוסט פאר דיר רבונו של עולם, כַּדָּבָר שֶׁנֶּאֱמַר אזוי ווי עס שטייט אין פסוק הַנִּסְתָּרֹת לַייָ אֱלֹהֵֽינוּ די פארבארגענע זאכן איז באוואוסט צום אויבערשטן אונזער גאט, וְהַנִּגְלֹת און וואס עס איז באוואוסט לָֽנוּ וּלְבָנֵֽנוּ עַד עוֹלָם פאר אונז און פאר אונזערע קינדער לַעֲשׂוֹת אֶת כָּל דִּבְרֵי הַתּוֹרָה הַזֹּאת עַד עוֹלָם צו טון (מקיים צו זיין) אלע מצות פון די גאנצע תורה ביז אייביג,. כִּי אַתָּה סָלְחַָן לְיִשְׂרָאֵל ווייל דו פארגעבט פאר די אידן וּמָחֳלָן לְְשִׁבְטֵי יְשֻׁרוּן און דו דו ביזט מוחל פאר די שבטים פון די אידן בְּכָל דּוֹר וָדוֹר אין יעדן דור, וּמִבַּלְעָדֶֽיךָ און אויסער דיר אֵין לָֽנוּ מֶֽלֶךְ מוֹחֵל וְסוֹלֵֽחַ האבן מיר נישט קא קעניג וואס פארגעבט און איז מוחל אֶלָּא אָֽתָּה נאר דיר.

אֱלֹהַי באשעפער, עַד שֶׁלֹא נוֹצַֽרְתִּי איידער איך בן באשאפן געווארן אֵינִי כְדַאי בין איך נישט ווערט (אז איך זאל באשאפן ווערן), וְעַכְשָׁו שֶׁנוֹצַרְתִּי און איצט אז איך בין באשאפן געווארן כְּאִלּוּ לֹא נוֹצַֽרְתִּי איז גלייך ווי איך וואלט נישט באשאפן געווארן, עָפָר אֲנִי בְּחַיָּי איך בין שטויב (ווערטלאז) ביים לעבן, קַל וָחֹמֶר איז דאך אודאי (אז איך בין שטויב) בְּמִיתָתִי ביים שטארבן, הֲרֵי אֲנִי לְפָנֶֽיךָ אצינד בין איך פאר דיר כִּכְלִי מָלֵא בוּשָׁה וּכְלִמָּה אזוי ווי א כלי פול מיט שאנד (איך בין גאר פארשעמט) צוליב מיינע עבירות, יְהִי רָצוֹן מִלְּפָנֶֽיךָ עס זאל זיין דיין ווילן, יְיָ אֱלֹהַי וֵאלֹהֵי אֲבוֹתַי באשעפער מיין גאט און דער גאט פון מיינע עלטערן, שֶׁלֹּא אֶחֱטָא עוֹד (העלף מיך) אז איך זאל מער נישט זינדיגן, וּמַה שֶּׁחָטָאתִי לְפָנֶֽיךָ און וואס איך האב געזינדיגט פאר דיר מְחוֹק בְּרַחֲמֶֽיךָ הָרַבִּים מעק אויס מיט דיין פיל רחמנות אֲבָל לֹא עַל יְדֵי יִסּוּרִים אבער נישט דורך ווייטאג וָחֳלָיִם רָעִים אדער שלעכטע קרענק (אויב מ'ליידט ווייטאג און קרענק (ח"ו) איז דאס אפקומעניש.

עבודת יום הכיפורים


אין יום כיפור האט מען מקריב געווען די פאלגענדע קרבנות:
א) קרבנות פון כהן גדול, געברענגט צוליב יום כיפור (פרשת אחרי מות)
ב) קרבנות פון ציבור, געברענגט צוליב יום כיפור (פרשת אחרי מות)
ג) קרבנות תמיד פון יעדען טאג (פרשת פנחס)
ד) קרבנות מוסף פון יום כיפור (פרשת פנחס)

א) קרבנות כהן גדול:
1 פר (חטאת פנימית)
1 איל (עולה)
(קרבנות פון כהן גדול האט ער געברענגט פון זיין אייגענע געלט.)
"בזאת יבא אהרן אל הקדש בפר בן בקר לחטאת, ואיל לעולה".

ב) קרבנות ציבור:
1 שעיר (חטאת פנימית, הוא השעיר אשר עלה עליו הגורל לה')
און אויך א שעיר לעזאזל וואס דאס איז נישט קיין קרבן.
אויך א איל לעולה (איל העם) וואס ווערט דערמאנט אין פרשת אחרי און אויך אין פרשת פנחס ביי די מוספים, כאטש מען האט דאס נישט מקריב געווען מיט די מוספים, נאר מען האט דאס מקריב געווען צוזאמען מיט די איל כהן גדול [אילו ואיל העם]
וועלען מיר דאס אויסרעכענען מיט די מוספים.
"ומאת בני ישראל יקח שני שעירי עזים לחטאת ואיל אחד לעולה'"

ג) קרבנות תמיד:
1 כבש (תמיד של שחר)
1 כבש (תמיד בין הערבים)
"את הכבש האחד תעשה בבוקר ואת הכבש השני תעשה בין הערבים"
ד) מוספים:
1 פר (עולה)
1 איל (עולה)
7 כבשים (עולה)
1 שעיר (חטאת)
דער סך הכל פון קרבנות וואס מען האט מקריב געווען יו"כ איז געווען
15 קרבנות.
3 ספיציעלע קרבנות יום הכיפורים - 2 תמידים - 10 מוספים

בגדי לבן:
אלע עבודות פון דעם טאג האט דער כהן גדול געטוהן, (אנדערש ווי א גאנץ יאהר וואס אנדערע כהנים האבן געמעגט טוהן די עבודה). די עבודות פון תמידין און מוספין האט דער כהן גדול געטוהן מיט די שמונה בגדי זהב וויא געווענטליך, און די עבודות וואס זענען געווען ספעציעל פאר יו"כ (עבודות פנים) האט ער געטוהן אין די 4 בגדי לבן (מכנסיים - כתונת - אבנט - מצנפת) די בגדי לבן ווערען אנגערופען "לבן" ווייל זיי זענען געווען נאר פון לינען, דער טעם פארוואס דער כהן גדול האט אלע עבודת "פנים" געטוהן מיט בגדי לבן, איז ווייל "אין קטיגר נעשה סניגר" דאס מיינט דער זעלבע וואס רעדט שלעכטס קען נישט קומען און רעדען גוטס, און אזוי ווי די עגל איז געווען פון גאלד, טוט מען נישט אהן קיין גאלד ווען מ'וויל רעדען און בעטען גוטס פאר כלל ישראל.

טבילה וקידוש ידים ורגלים:
5 מאהל האט זיך די כהן גדול געטוישט די קליידער אין דעם טאג, און יעדע מאהל וואס ער האט זיך געטוישט זיינע בגדים האט ער זיך גע'טובל'ט, מקדש געווען די הענט און די פיס, געטוהן די עבודה, און נאכאמאהל מקדש געווען די הענט און די פיס, קומט אויס אז, 5 מאהל האט ער זיך געטויבעלט, און 10 מאהל האט ער זיך געוואשען די הענט און די פיס. עס ווערט איינגעטיילט אין 5 סדרים, ווי פאלגענד:

סדר 1: טבילה בגדי זהב קידוש ידים ורגלים עבודת חוץ קידוש ידים ורגלים
סדר 2: טבילה בגדי לבן קידוש ידים ורגלים עבודת פנים קידוש ידים ורגלים
סדר 3: טבילה בגדי זהב קידוש ידים ורגלים עבודת חוץ קידוש ידים ורגלים
סדר 4: טבילה בגדי לבן קידוש ידים ורגלים עבודת פנים קידוש ידים ורגלים
סדר 5: טבילה בגדי זהב קידוש ידים ורגלים עבודת חוץ קידוש ידים ורגלים

אריין גיין אין קודש קדשים:
4 מאהל איז די כהן גדול אריין אין קדש קדשים
1) צו מקטיר זיין די קטורת 2) צו שפריצען די בלוט פון פר
3) צו שפריצען די בלוט פון שעיר 4) ארויסצונעמען די כף ומחתה פון די קטורת

שם המפורש:
10 מאהל דארכ'ן טאג האט די כהן גדול ארויסגעזאגט די שם המפורש, און בשעת די יודען האבען דאס געהערט, זענען זיי געפאלען אויף זייער פנים און געזאגט "ברוך שם כבוד מלכותו לעולם ועד.
די 10 מאהל זענען:
3 מאהל ביי די ווידוי פון זיין הויזגעזונד (אויפ'ן פר כהן גדול)
1 מאהל ביי קריאת השם (לה' חטאת)
3 מאהל ביי די ווידוי פון זיינע זונד און די זונד פון זיינע ברודער די כהנים
(אויפ די זעלבע פר כהן גדול)
3 מאהל ביי די ווידוי פון גאנץ כלל ישראל (שעיר המשתלח לעזאזל)
עבודת יום הכיפורים - מפרשת אחרי מות
(א) וַיְדַבֵּר יי אֶל משֶׁה אַחֲרֵי מוֹת שְׁנֵי בְּנֵי אַהֲרֹן בְּקָרְבָתָם לִפְנֵי יי וַיָּמֻתוּ: (ב) וַיֹּאמֶר יי אֶל משֶׁה דַּבֵּר אֶל אַהֲרֹן אָחִיךָ וְאַל יָבֹא בְכָל עֵת אֶל הַקֹּדֶשׁ מִבֵּית לַפָּרֹכֶת אֶל פְּנֵי הַכַּפֹּרֶת אֲשֶׁר עַל הָאָרֹן וְלֹא יָמוּת כִּי בֶּעָנָן אֵרָאֶה עַל הַכַּפֹּרֶת: (ג) בְּזֹאת יָבֹא אַהֲרֹן אֶל הַקֹּדֶשׁ בְּפַר בֶּן בָּקָר לְחַטָּאת וְאַיִל לְעֹלָה: (ד) כְּתֹנֶת בַּד קֹדֶשׁ יִלְבָּשׁ וּמִכְנְסֵי בַד יִהְיוּ עַל בְּשָׂרוֹ וּבְאַבְנֵט בַּד יַחְגֹּר וּבְמִצְנֶפֶת בַּד יִצְנֹף בִּגְדֵי קֹדֶשׁ הֵם וְרָחַץ בַּמַּיִם אֶת בְּשָׂרוֹ וּלְבֵשָׁם: (ה) וּמֵאֵת עֲדַת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל יִקַּח שְׁנֵי שְׂעִירֵי עִזִּים לְחַטָּאת וְאַיִל אֶחָד לְעֹלָה: (ו) וְהִקְרִיב אַהֲרֹן אֶת פַּר הַחַטָּאת אֲשֶׁר לוֹ וְכִפֶּר בַּעֲדוֹ וּבְעַד בֵּיתוֹ: (ז) וְלָקַח אֶת שְׁנֵי הַשְּׂעִירִם וְהֶעֱמִיד אֹתָם לִפְנֵי יי פֶּתַח אֹהֶל מוֹעֵד: (ח) וְנָתַן אַהֲרֹן עַל שְׁנֵי הַשְּׂעִירִם גֹּרָלוֹת גּוֹרָל אֶחָד לַיי וְגוֹרָל אֶחָד לַעֲזָאזֵל: (ט) וְהִקְרִיב אַהֲרֹן אֶת הַשָּׂעִיר אֲשֶׁר עָלָה עָלָיו הַגּוֹרָל לַיי וְעָשָׂהוּ חַטָּאת: (י) וְהַשָּׂעִיר אֲשֶׁר עָלָה עָלָיו הַגּוֹרָל לַעֲזָאזֵל יָעֳמַד חַי לִפְנֵי יי לְכַפֵּר עָלָיו לְשַׁלַּח אֹתוֹ לַעֲזָאזֵל הַמִּדְבָּרָה: (יא) וְהִקְרִיב אַהֲרֹן אֶת פַּר הַחַטָּאת אֲשֶׁר לוֹ וְכִפֶּר בַּעֲדוֹ וּבְעַד בֵּיתוֹ וְשָׁחַט אֶת פַּר הַחַטָּאת אֲשֶׁר לוֹ: (יב) וְלָקַח מְלֹא הַמַּחְתָּה גַּחֲלֵי אֵשׁ מֵעַל הַמִּזְבֵּחַ מִלִּפְנֵי יי וּמְלֹא חָפְנָיו קְטֹרֶת סַמִּים דַּקָּה וְהֵבִיא מִבֵּית לַפָּרֹכֶת: (יג) וְנָתַן אֶת הַקְּטֹרֶת עַל הָאֵשׁ לִפְנֵי יי וְכִסָּה עֲנַן הַקְּטֹרֶת אֶת הַכַּפֹּרֶת אֲשֶׁר עַל הָעֵדוּת וְלֹא יָמוּת: (יד) וְלָקַח מִדַּם הַפָּר וְהִזָּה בְאֶצְבָּעוֹ עַל פְּנֵי הַכַּפֹּרֶת קֵדְמָה וְלִפְנֵי הַכַּפֹּרֶת יַזֶּה שֶׁבַע פְּעָמִים מִן הַדָּם בְּאֶצְבָּעוֹ: (טו) וְשָׁחַט אֶת שְׂעִיר הַחַטָּאת אֲשֶׁר לָעָם וְהֵבִיא אֶת דָּמוֹ אֶל מִבֵּית לַפָּרֹכֶת וְעָשָׂה אֶת דָּמוֹ כַּאֲשֶׁר עָשָׂה לְדַם הַפָּר וְהִזָּה אֹתוֹ עַל הַכַּפֹּרֶת וְלִפְנֵי הַכַּפֹּרֶת: (טז) וְכִפֶּר עַל הַקֹּדֶשׁ מִטֻּמְאֹת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וּמִפִּשְׁעֵיהֶם לְכָל חַטֹּאתָם וְכֵן יַעֲשֶׂה לְאֹהֶל מוֹעֵד הַשֹּׁכֵן אִתָּם בְּתוֹךְ טֻמְאֹתָם: (יז) וְכָל אָדָם לֹא יִהְיֶה בְּאֹהֶל מוֹעֵד בְּבֹאוֹ לְכַפֵּר בַּקֹּדֶשׁ עַד צֵאתוֹ וְכִפֶּר בַּעֲדוֹ וּבְעַד בֵּיתוֹ וּבְעַד כָּל קְהַל יִשְׂרָאֵל: (יח) וְיָצָא אֶל הַמִּזְבֵּחַ אֲשֶׁר לִפְנֵי יי וְכִפֶּר עָלָיו וְלָקַח מִדַּם הַפָּר וּמִדַּם הַשָּׂעִיר וְנָתַן עַל קַרְנוֹת הַמִּזְבֵּחַ סָבִיב: (יט) וְהִזָּה עָלָיו מִן הַדָּם בְּאֶצְבָּעוֹ שֶׁבַע פְּעָמִים וְטִהֲרוֹ וְקִדְּשׁוֹ מִטֻּמְאֹת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל: (כ) וְכִלָּה מִכַּפֵּר אֶת הַקֹּדֶשׁ וְאֶת אֹהֶל מוֹעֵד וְאֶת הַמִּזְבֵּחַ וְהִקְרִיב אֶת הַשָּׂעִיר הֶחָי: (כא) וְסָמַךְ אַהֲרֹן אֶת שְׁתֵּי יָדָו עַל רֹאשׁ הַשָּׂעִיר הַחַי וְהִתְוַדָּה עָלָיו אֶת כָּל עֲוֹנֹת בְּנֵי יִשְׂרָאֵל וְאֶת כָּל פִּשְׁעֵיהֶם לְכָל חַטֹּאתָם וְנָתַן אֹתָם עַל רֹאשׁ הַשָּׂעִיר וְשִׁלַּח בְּיַד אִישׁ עִתִּי הַמִּדְבָּרָה: (כב) וְנָשָׂא הַשָּׂעִיר עָלָיו אֶת כָּל עֲוֹנֹתָם אֶל אֶרֶץ גְּזֵרָה וְשִׁלַּח אֶת הַשָּׂעִיר בַּמִּדְבָּר: (כג) וּבָא אַהֲרֹן אֶל אֹהֶל מוֹעֵד וּפָשַׁט אֶת בִּגְדֵי הַבָּד אֲשֶׁר לָבַשׁ בְּבֹאוֹ אֶל הַקֹּדֶשׁ וְהִנִּיחָם שָׁם: (כד) וְרָחַץ אֶת בְּשָׂרוֹ בַמַּיִם בְּמָקוֹם קָדוֹשׁ וְלָבַשׁ אֶת בְּגָדָיו וְיָצָא וְעָשָׂה אֶת עֹלָתוֹ וְאֶת עֹלַת הָעָם וְכִפֶּר בַּעֲדוֹ וּבְעַד הָעָם: (כה) וְאֵת חֵלֶב הַחַטָּאת יַקְטִיר הַמִּזְבֵּחָה: (כו) וְהַמְשַׁלֵּחַ אֶת הַשָּׂעִיר לַעֲזָאזֵל יְכַבֵּס בְּגָדָיו וְרָחַץ אֶת בְּשָׂרוֹ בַּמָּיִם וְאַחֲרֵי כֵן יָבוֹא אֶל הַמַּחֲנֶה: (כז) וְאֵת פַּר הַחַטָּאת וְאֵת שְׂעִיר הַחַטָּאת אֲשֶׁר הוּבָא אֶת דָּמָם לְכַפֵּר בַּקֹּדֶשׁ יוֹצִיא אֶל מִחוּץ לַמַּחֲנֶה וְשָׂרְפוּ בָאֵשׁ אֶת עֹרֹתָם וְאֶת בְּשָׂרָם וְאֶת פִּרְשָׁם: (כח) וְהַשּׂרֵף אֹתָם יְכַבֵּס בְּגָדָיו וְרָחַץ אֶת בְּשָׂרוֹ בַּמָּיִם וְאַחֲרֵי כֵן יָבוֹא אֶל הַמַּחֲנֶה: (כט) וְהָיְתָה לָכֶם לְחֻקַּת עוֹלָם בַּחֹדֶשׁ הַשְּׁבִיעִי בֶּעָשׂוֹר לַחֹדֶשׁ תְּעַנּוּ אֶת נַפְשֹׁתֵיכֶם וְכָל מְלָאכָה לֹא תַעֲשׂוּ הָאֶזְרָח וְהַגֵּר הַגָּר בְּתוֹכֲכֶם: (ל) כִּי בַיּוֹם הַזֶּה יְכַפֵּר עֲלֵיכֶם לְטַהֵר אֶתְכֶם מִכֹּל חַטֹּאתֵיכֶם לִפְנֵי יי תִּטְהָרוּ: (לא) שַׁבַּת שַׁבָּתוֹן הִיא לָכֶם וְעִנִּיתֶם אֶת נַפְשֹׁתֵיכֶם חֻקַּת עוֹלָם: (לב) וְכִפֶּר הַכֹּהֵן אֲשֶׁר יִמְשַׁח אֹתוֹ וַאֲשֶׁר יְמַלֵּא אֶת יָדוֹ לְכַהֵן תַּחַת אָבִיו וְלָבַשׁ אֶת בִּגְדֵי הַבָּד בִּגְדֵי הַקֹּדֶשׁ: (לג) וְכִפֶּר אֶת מִקְדַּשׁ הַקֹּדֶשׁ וְאֶת אֹהֶל מוֹעֵד וְאֶת הַמִּזְבֵּחַ יְכַפֵּר וְעַל הַכֹּהֲנִים וְעַל כָּל עַם הַקָּהָל יְכַפֵּר: (לד) וְהָיְתָה זֹּאת לָכֶם לְחֻקַּת עוֹלָם לְכַפֵּר עַל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל מִכָּל חַטֹּאתָם אַחַת בַּשָּׁנָה וַיַּעַשׂ כַּאֲשֶׁר צִוָּה יי אֶת משֶׁה:
דער סדר פון די עבודת כהן גדול אין יום כיפור:
עבודת יו"כ פון די מחזור (נוסח ספרד):



אַתָּהּ כּוֹנַנְתָּ עוֹלָם דו רבש"ע האסט גרונטפעסטיגט די וועלט מֵרֹאשׁ פון אנפאנג יָסַדְתָּ תֵּבֵל האסט געפאנדאמענטעט די וועלט וְהַכֹּל פָּעַלְתָּ און האסט אלעס געמאכט וּבְרִיּוֹת בּוֹ יִצַּרְתָּ, און האסט באשאפן אין די וועלט באשעפענישן, בְּשׁוּרְךָ עוֹלַם תֹּהוּ וָבֹהוּ אז דו האסט געזען אז די וועלט איז פוסט און ליידיג וְחֹשֶׁךְ עַל פְּנֵי תְּהוֹם און פינסטער איבער'ן אפגרונד, גֵּרַשְׁתָּ אֹפֶל האסט פארטריבן פינסטערניש וְהִצַּבְתָּ נֹגַהּ, און האסט אוועק געשטעלט ליכטגקייט, גֹּלֶם תַּבְנִיתְךָ דעם מענטשליכן פארעם פון דיין געשטאלט מִן הָאֲדָמָה יָצַרְתָּ האסטו פון דער ערד באשאפן, וְעַל עֵץ הַדַּעַת און נישט צו עסן פון עץ הדעת אוֹתוֹ פָּקַדְתָּ האסטו אים אנגעזאגט, דְּבָרְךָ זָנַח דיין באפעל האט ער פארלאזט וְנִזְנַח מֵעֵדֶן און ער איז פארטריבן געווארן פון גן עדן, וְלֹא כְלִיתוֹ און דו האסט אים נישט פארלענדט לְמַעַן אֶרֶך אַפֶּךָ ווייל דו האסט אים פארלענגערט דיין צארן, הִגְדַּלְתָּ פִּרְיוֹ דו האסט גרויס געמאכט זיינע פרות וּבֵרַכְתָּ זַרְעוֹ און געבענטשט זיינע קינדער וְהִפְרִיתָם בְּטוּבְךָ און דו האסט זיי געפרוכטבערט מיט דיין גוטס וְהוֹשַׁבְתָּם שֶׁקֶט און האסט זיי באזעצט רוהאיג (זאלן האבן אלעס גוט'ס) וַיִפְרְקוּ עֹל און זיי האבן ארונטערגענומען דעם יאך (נישט געוואלט האבן דעם עול מלכות שמים) וַיֹאמְרוּ לָאֵל און האבן געזאגט צום באשעפער סוּר מִמֶּנּוּ קער דיך אפ פון אונז, (דאס איז דער דור המבול) וַהֲסִירוֹתָ יָד און דו האסט אוועק גענומען דיין האנט (ד.מ. אז דער אייבערשטער האט אפגעטאן פון זיי די השגחה) כְּרֶגַע אזוי ווי איין אויגן בליק כְּחָצִיר אֻמְלְלוּ זענען זיי פארוועלגט געווארן (אזוי ווי גראז ווערט פאראטרוקענט, ד.מ. עס איז געקומען דער מבול און אלעס חרוב געמאכט, זָכַרְתָּ בְּרִית דו האסט געדענקט דעם בונד לְתָמִים בְּדוֹרוֹ צום אויפריכטיגן צדיק אין זיין דור (ד.מ. נח) וּבִזְכוּתוֹ און וועגן זיין זכות שַׂמְתָּ לְעוֹלַם שְׁאֵרִית האסטו געמאכט פאר די וועלט אן איבערבלייבונג (ער און זיינע קינדער זענען ניצול געווארן אין די תיבה) חוֹק בְּרִית קֶשֶׁת דער געזעצליכער בונד פון רעגן בויגן לְמַעֲנוֹ כָּרַתָּ האסטו וועגן אים געשניטן (דער אייבערשטער האט געשוואוירן פאר נח מער נישט צו ברענגען א מבול און געגעבן דערויף דעם צייכן א רעגן בויגן וּבְאַהֲבַת נִיחוֹחוֹ און וועגן זיינע ליבליבע קרבנות בָּנָיו בֵּרַכְתָ האסטו געבענטשט זיינע קינדער, טָעוּ בְּעָשְׁרָם זיי האבן פאראירט צוליב זייער רייכקייט, (דאס איז דער דור הפלגה) וַיִבְנוּ מִגְדָּל און געבויט א טורעם וַיֹאמְרוּ און זיי האבן געזאגט לְכוּ וְנַעֲלֶה הָרָקִיעַ קומט לאמיר ארויפגיין אין הימל לְהִלָּחֵם בּוֹ צו מלחמה האלטן מיט דעם אייבערשטן, יָחִיד דער איינציגער (ד.מ. אברהם אבינו) אָב הֲמוֹן דער פאטער פון פילע פעלקער פִּתְאוֹם כְּכוֹכָב זָרַח האט פלוצלינג אויפגעשיינט ווי א שטערן מֵאוּר כַּשְׂדִים פון טאל פון כשדים לְהָאִיר בְּחֹשֶׁךְ צו באלייכטן אין פינסטערניש כַּעַסְךָ הֵפַרְתָּ דו האסט פארשטערט דיין צארן בְּשׁוּרְךָ פְּעָלוֹ אז דו האסט געזען זיינע מעשים טובים וּלְעֵת שֵׂיבָתוֹ און אויף זיין עלטער לְבָבוֹ חָקַרְתָּ האסטו געפארשט זיין הארץ (און געפונען באגלייבט אזוי ווי מיר זאגן ביים דאווענען ומצאת את לבבו נאמן לפניך) לִוְיתָ חֵן א ליבליכע באהעפטונג מִמֶּנּוּ הוֹצֵאתָ האסט פון אים (פון אברהם) ארויסגעברענגט (ד.מ. יצחק אבינו) טְלֶה טָהוֹר א ריין לעמעלע מִכֶּבֶשׂ נִבְחָר אויסגעוויילט פון שעף (ער איז חשוב'ער ביים אויבערשטן ווי א קרבן) מִגִּזְעוֹ פון זיינע צווייגן אִישׁ תָּם הוֹצֵאתָ האסטו ארויסגעברענגט אן אויפריכטיגן מענטש (ד.מ. יעקב אבינו וואס ער ווערט אנגערופן איש תם) חָתוּם בִּבְרִיתְךָ גע'חתמ'עט מיט דיין בונד, מֵרֶחֶם לֻקַּח איז ער פון מוטער לייב גענומען געווארן (ד.מ. ער איז געבוירן געווארן גע'מל'עט) נָתַתָּ לוֹ דו האסט אים געגעבן, שְׁנֵים עָשָׂר שְׁבָטִים צוועלף שבטים אֲהוּבֵי עֶלְיוֹן געליבטע פון אויבערשטן עֲמוּסִים מִבֶּטֶן אנגעלאדענט אויף דעם אייבערשטן פון זייער געבורט, נִקְרָאוּ ווערן זיי אנגערופן (לויט'ן פסוק עמוסים מני בטן) שַׂמְתָּ עַל לֵוִי אויף לוי האסטו געטאן לִוְיַת חֵן וְחֶסֶד א באגלייטונג פון חן און ליבשאפט, וּמִכָּל אֶחָיו און פון אלע זיינע ברידער כֶּתֶר לוֹ עִטַּרְתְּ האסטו איהם באקרוינט מיט א קרוין (פון כהונה און לויה) עַמְרָם נִבְחַר מִזֶּרַע לֵוִי עַמְרָם איז אויסדערוועלט פון לוי'ס קינדער אַהֲרֹן קְדוֹשׁ ה' אהרן דער הייליגער פאר'ן אייבערשטען לְשָׁרֶתְךָ קִדַּשְׁתָּ האסטו געהייליגט דיך צו דינען, (צו זיין דער כהן גדול) פֵּאֲרַתּוֹ בְּבִגְדֵי שְׂרָד דו האסט אים באשיינט מיט כהונה קליידער וּבְקָרְבְּנוֹתָיו און מיט זיינע קרבנות הֵפֵר כַּעַסְךָ האט ער פארשטערט דיין צארן, צִיץ א שטערן טאץ וּמְעִיל און א אויבער העמד חֹשֶׁן א חושן וְאֵפוֹד און א שירץ כְּתֹנֶת א העמד וּמִכְנְסֵי בַּד און הויזן פון לען מִצְנֶפֶת א הוט וְאַבְנֵט און א גארטל קָרְבְּנוֹת פָּרִים קרבנות פון אקסן וְעוֹלוֹת כְּבָשִׂים און קרבן עולה'ס פון שעף וּשְׁחִיטַת שְׂעִרִים או שעכטן ציגן וְנִיתּוּחַ אֵלִים און צושניידן וויעדער (און מקריב זיין די גלידער) רֵיחַ קְטֹרֶת דער גערוך פון די שמעקעדיגע געווירצן רוֹקֵחַ מִרְקַחַת מיינסטעריש אויסגעמישט וּבְיִעוּר גֶּחָלִים (און דאס ארויפלייגן) אויף ברענעדיגע קוילן וּזְרִיקַת דַם און שפרוצן בלוט פון קרבנות וּסְפִירַת יֹשֶׁר און א פונקטליכע ציילונג (פון די יום כפור'דיגע קרבנות דארף מען שפריצן זיבן מאל ציילענדיג יעדע שפריץ באזונדער אזוי ווי ס'איז ערקלערט ווייטער) שׁוֹעַת קְטֹרֶת דער אייבערשטער קערט זיך (ד.מ. ער נעמט אן) צום קטרת וּתְפִלַּת אֱמֶת און אמת'דיגע געבעט וּקְדֻשָּׁתוֹ און זיין הייליגקייט (פון כהן גדול) מְכַפֵּר עֲווֹנוֹתֵינוּ איז מכפר אונזערע עבירות, תֹּכֶן בּוּץ די צאל פון די לענענע בגדים וַעֲרִיכַת אֶבֶן און אן אנרעכטונג פון די טייערע שטיינער (פון חשן און אפוד) מְחֻגָר בְּכֻלָּם אז ער איז אנגעגארטעלט מיט די אלע בגדים כְּמַלְאָךְ מִכָאֵל מְשָׁרֵת ער דינט דעם אויבערשטען אזוי ווי דער מלאך מיכאל.

תִּכַּנְתָּ כָל אֵלֶּה דו האסט דאס אלעס אנגעגרייט לִכְבוֹד אַהֲרֹן פאר'ן כבוד פון אהרן כֵּלִי כַּפָּרָה לְיִשְׂרָאֵל שַׂמְתּוֹ דו האסט אים געמאכט צו מכפר זיין אויף די אידן, וְעַל יָדוֹ און דורך אים סְלִיחַת הֶעָווֹן נָתַתָּ האסטו געגעבן פארגעבונג פון די עבירות, תַּחַת אַהֲרֹן נאך אַהֲרֹן מִגִּזְעוֹ לַעֲמֹד שטייט אויף איינער פון זיינע קינדער לְשָׁרֵת לְפָנֶיךָ צו דינען פאר דיר (צו טון די עבודה פון בית המקדש) בְּיוֹם הַסְּלִיחָה אינעם טאג פון פארגעבונג (אום יום כיפור) תּוֹרַת מַעֲשֵׂה די דינים וואס מ'דארף טון וַעֲבוֹדַת הַיּוֹם און די עבודה פון טאג שִׁבְעַת יָמִים בְּזִבּוּלֵנוּ יִלְמוֹד לערענט ער זיבן טאג אין אונזער בית המקדש (ווייל זיבן טאג פאר יום כפור מוז ער זיין אין בית המקדש) וּמַזִין עָלָיו שְׁלִישִׁי וּשְׁבִיעִי און מ'שפריצט אויף אים (פון אפר פרה) דעם דריטן טאג און דעם זיבעטן טאג (אפשר איז ער טמא געווארן נישט וויסענדיג) שְׁלוּמֵי זִקְנֵי עָם די זקנים פון בית דין וְחַכְמֵי אֶחָיו הַכֹּהֲנִים און די תלמידי חכמים פון זיינע ברידער די כהנים תָּמִיד יְסוֹבְבוּהוּ נעמען אים שטענדיג ארום (ד.מ. זענען כסדר מיט אים) עַד בֹּא יוֹם הֶעָשׂוֹר ביז עס קומט דעם צעהנטער טאג (יום כיפור) וְעֶרֶב יוֹם הַכִּפּוּרִים שַׁחֲרִית, און ערב יום כפור אינדערפרי מַשְׁבִּיעִים אוֹתוֹ באשווערט מען אים בְּמִי שֶׁשִׁכֵּן שְׁמוֹ בַּבַּיִת הַזֶּה, מיט'ן אויבעשטענ'ס נאמען וואס רוהט אין דעם הויז (בית המקדש) שֶׁלֹּא יְשַׁנֶּה ער זאל נישט פארענדערן, מִכָּל מַה שֶׁאָמְרוּ לוֹ פון אלעס וואס זיי האבן איהם געלערנט. (ער זאל טאן די עבודה נאר אזוי ווי זיי האבן אים געלערנט (פארוואס האט מען אים געדארפט באשווערן? ) שֶׁמָּא יֵשׁ בְּלִבּוֹ טאמער האט ער אין הארץ צַד מִינוּת אפיקורסשע געדאנקען, הוּא פֹּרַשׁ וּבוֹכֶה דער כהן גדול דרייעט זיך אוועק און וויינט עַל שֶׁחָשְׁדוּהוּ ווייל מ'האט אים חושד געווען וְהֵם פּוֹרְשִׁים וּבוֹכִים און זיי (די וואס האבן אים באשוואוירן) דרייען זיך אוועק און וויינען שֶׁחָשְׁדוּ ווייל זיי האבן חושד געווען לְמִי שֶׁמַּעֲשָׂיו סְתוּמִים איינעם וואס מ'ווייסט נישט זיינע מעשים שֶׁמָּא אֵין בְּלִבּוֹ כְּלוּם טאמער האט ער נישט קיינע שלעכטע געדאנקען וְאוֹמְרִים לוֹ און מ'זאגט אים רְאֵה זעה נאר לִפְנֵי מִי אַתָּה נִכְנַס, פאר וועם גייסטו אריין (מארגן אום יום כיפור, צו טאן די גאנצע עבודה) לִמְקוֹם אֵשׁ לַהֶבֶת שַׁלְהֶבֶת צו א פלאץ פון פלאמעדיג פייער און פלאקער (דאס איז א משל אויף השראת השכינה אין קודש הקדשים) קְהַל עֲדָתֵינוּ אונזער געמיינדע עָלֶיךָ יִסְמוֹכוּ פארלאזן זיך אויף דיר וְעַל יָדֶיךָ און דורך דיר תְּהֵא סְלִיחָתֵנוּ וועט זיין אונזער פארגעבונג. צִוּוּהוּ זיי האבן אים אנגעזאגט (ווי אזוי צו טאן די עבודה) וְהִרְגְלוּהוּ און זיי האבן אים איינגעוואוינט (יעדן טאג מקריב צו זיין די קרבנות) עַד בֹּא יוֹם הֶעָשׂוֹר ביז עס קומט דער צענטער טאג (יום כיפור) וְעֶרֶב יוֹם הַכִּפּוּרִים שַׁחֲרִית און ערב יום כפור אינערפרי הָיוּ מַעֲמִידִין אוֹתוֹ האט מען אים געשטעלט בְּ שַׁעַר הַמִּזְרָח ביים מזרח טויער (פון בית המקדש) וּמַעֲבִירִין לְפָנָיו און מ'פירט אריבער פאר איהם פָּרִים וְאֵילִים וּכְבָשִׂים אקסן, ווידערן, און שעף, כְּדֵי שֶׁיְּהֵא מַכִּיר וְרָגִיל בַּעֲבוֹדָה כדי ער זאל דערקענען און זיין איינגעוואוינט מיט די עבודה (ער זאל זיך דערמאנען וועלכע עבודה ער וועט דארפן טון מיט די פארשידענע ערליי קרבנות)


הפשטת בגדי יום טוב
סדר 1 "עבודת חוץ בבגדי זהב"
א גאנצע נאכט איז דער כהן גדול געווען אנגעטוהן זיינע אייגענע יו"ט'דיגע בגדים. אזוי ווי עס איז געווארען לעכטיג דער מזרח זייט, האט מען אויסגעשפרייט א ליילעך פון לינען צווישען דעם כהן גדול און'ם פאלק, און:
פָּרְשׂוּ לוֹ סָדִין שֶׁל בּוּץ בְּהַגִּיעַ עֵת שְׁחִיטַת כֶּבֶשׂ הַתָּמִיד לַעֲשׂוֹת מְחִיצָה בֵּינוֹ וּבֵין הָעָם עוֹשֶׂה מִצְוָה בְּאֵימָה וְיִרְאֶה וּבוֹדֵק עַצְמוֹ מֵחוֹצְצֵי טְבִילָה. שָׂשׂ עַל מִצְוָה לְקַיֵּם דָּתוֹ וּפָשַׁט בִּגְדֵי חוֹל

טבילה על גג שער המים (ובחול היתה) - לבישת בגדי זהב - קידוש ידים ורגלים וְיָרַד וְטָבַל וְעָלָה וְנִסְתַּפָּג כְּמוֹ שֶׁהֻזְהַר. נָתְנוּ לוֹ בִּגְדֵי זָהָב וְלָבַשׁ וְקִדֵּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו מִקִּתּוֹן שֶׁל זָהָב:
1 שחיטת קרבן התמיד ער האט גע'שחט'ן רוב פון די 2 סימנים פון קרבן תמיד של שחר, און געלאזט פאר א צווייטע כהן צו ענדיגען די שחיטה, ער האט מקבל געווען דאס בלוט, און געשפריצט אויפ'ן מזבח החצון אזוי ווי דער הלכה איז. מִיָּד מְקַבֵּל אֶת כֶּבֶשׁ הַתָּמִיד וְשׁוֹחֵט בּוֹ רֹב שְׁנַיִם וּמֵנִיחַ לְאַחַר לִגְמֹר הַשְּׁחִיטָה וּמְקַבֵּל אֶת הַדָּם וּזְרָקוֹ עַל הַמְּזַבֵּחַ כְּמִצְוָתוֹ
2 הטבת חמש נרות ער איז אריין אין היכל, און ער האט גערייניגט 5 לעכט פון די מנורה. לִפְנִים לְהֵיכָל יִכָּנֵס לְהֵטִיב חָמֵשׁ נֵרוֹת
3 קטורת של שחר ער האט מקטיר געווען דעם קטורת של שחר אויף דעם מזבח הפנימי. וּלְהַקְטִיר קְטֹרֶת הַבֹּקֶר
4 הטבת שתי נרות ער האט גערייניגט די איבריגע צוויי לעכט פון די מנורה. וּלְהֵטִיב אֶת שְׁתֵּי הַנֵּרוֹת הַנִּשְׁאָרוֹת
5 תמיד של שחר ער איז ארויסגעגאנגען צום עזרה, און ער האט געזאלצען די איברים פון'ם תמיד, און זיי מקריב געווען אויפ'ן מזבח החיצון. און ער האט מקטיר געווען די מנחה, און די ערשטע האלב פון די מנחת חביתין (וואס דער כהן גדול האט געדארפט מקריב זיין יעדן טאג פון יאהר, האלב אינדעפריה מיט'ן תמיד של שחר, און האלב פארנאכט מיט דעם תמיד של בין הערבים) און האט געגאסען די וויין אויפן מזבח החצון. בשעת'ן גיסען האבען די לויים געזינגען. וְיָצָא וְהִקְרִיב אֶת הָרֹאשׁ וְאֶת הָאֵבָרִים כְּמִצְוָתָן וּמַקְטִיר מִנְחַת הַתָּמִיד כְּמִשְׁפָּטָהּ. כְּכָל יוֹם יַעֲשֶׂה מִנְּחַת הַסֹּלֶת וּמִנְחַת חֲבִתִּין וְיִנַּסֵךְ אֶת הַיַּיִן בְּכָל כְּלֵי שִׁיר.
6 מוסף היום מען האט מקריב געווען 1 פר און 7 כבשים פאר א עולה, און זייערע מנחות אזוי ווי עס שטייט אין פרשת פנחס (דער וויין פון די מוספים, האט מען דערווייל נאך נישט געגאסען) וְאַחַר הַתָּמִיד מַקְרִיב פַּר הָעוֹלָה וְשִׁבְעַת הַכְּבָשִׂים שֶׁל מוּסַף הַיּוֹם וּמִנְחָתָם.
7 מוסף של שבת, אויב יום כיפור איז געפאלען אין שבת, האט מען יעצט מקריב געווען 2 כבשים פאר א עולה, מיט זייער מנחות און זייערע נסכים, אויך האט מען אנגעראכטען די לחם הפנים אויף דעם שלחן, און מקטיר געווען די 2 בזיכי לבונה פון'ם לחם הפנים. וּבְיוֹם הַשַּׁבָּת מַקְרִיב קֹדֶם מוּסַף הַיּוֹם כְּבָשִׂים שֶׁל מוּסַף שַׁבָּת וּמִנְחָתָם וְעוֹרֵךְ לֶחֶם הַפָּנִים וּמַקְטִיר הַבָזִיכִין כְּמִשְׁפָּטָן.
קידוש ידים ורגלים - הפשטת בגדי זהב יָבֹא מִיַּד לְבֵית הַפַּרְוָה וּבַקֹּדֶשׁ הָיְתָה וּפָרְשׂוּ לוֹ סָדִין שֶׁל בּוּץ בֵּינוֹ לְבֵין הָעָם כְּבָרִאשׁוֹנָה. טֶרֶם יִפְשֹׁט בִּגְדֵי זָהָב מְקַדֵּשׁ בִּנְקִיּוֹת יָדָיו וְרַגְלָיו. חָל וּפָשַׁט בִּגְדֵי זָהָב
סדר 2 "עבודת פנים בבגדי לבן"
טבילה - לבישת בגדי לבן - קידוש ידים ורגלים
וְיָרַד וְטָבַל כְּמוֹ שֶׁהֻזְהַר וְעָלָה וְנִסְתַּפָּג. זְהָבִים מַעֲבִיר וּלְבֵנִים לוֹבֵשׁ שֶׁעֲבוֹדַת הַיּוֹם בְּבִגְדֵי לָבָן. וּמִהֵר וְקִדֵּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו
8 ווידוי ראשון ער איז געקומען צו זיין פר (פר כהן גדול) וואס איז געשטאנען צווישען דעם "אולם" און דעם "מזבח", זיין קאפ איז געווען צו דרום און זיין פנים איז געווען אויסגעדרייט צו מערב און דער כהן גודל איז געשטאנען אויף מזרח, און זיין פנים צו מעריב זייט און ער האט אנגעליינט זיינע צוויי הענט און זיך מתודה געווען אויף זיינע זינד, און אויף די זינד פון זיין הויזגעזונד. דריי (3) מאהל האט דער כהן גדול יעצט ארויסגעזאגט די שם המפורש. וּבָא לוֹ תְּחִלָּה אֵצֶל פָּרוֹ וּפָּרוֹ הָיָה עוֹמֵד בַּצָפוֹן כְּנֶגֶד בֵּין הָאוּלָם וְלַמִּזְבֵּחַ רֹאשׁוֹ לְדָרוֹם וּפָנָיו לְמַעֲרָב וְהַכֹּהֵן עוֹמֵד בְּמִזְרָח וּפָנָיו לְמַעֲרָב. הָיָה עוֹמֵד בְּאֵימָה לִפְנֵי אֵל עֶלְיוֹן וְאוֹמֵר עָלָיו דִּבְרֵי וִדּוּי וְסָמַךְ שְׁתֵּי יָדָיו עָלָיו וְהִתְוַדָּה. וְכַךְ הָיָה אוֹמֵר: אָנָּא הַשֵּׁם, חָטָאתִי, עָויתִי, פָּשַׁעְתִּי לְפָנֶיךָ אֲנִי וּבֵיתִי. אָנָּא בַשֵּׁם, כַּפֶּר נָא לַחֲטָאִים, וְלַעֲוֹנוֹת וְלִפְשָׁעִים, שֶׁחָטָאתִי וְשֶׁעָותִי, וְשֶׁפָּשַׁעְתִּי לְפָנֶיךָ אֲנִי וּבֵיתִי, כַּכָּתוּב בְּתוֹרַת מֹשֶׁה עַבְדֶּךָ מִפִּי כְבוֹדֶךָ: כִּי בַיּוֹם הַזֶּה יְכַפֵּר עֲלֵיכֶם לְטַהֵר אֶתְכֶם, מִכֹּל חַטֹּאתֵיכֶם לִפְנֵי יְיָ. וְהַכֹּהֲנִים וְהָעָם הָעוֹמְדִים בָּעֲזָרָה, כְּשֶׁהָיוּ שׁוֹמְעִים אֶת הַשֵּׁם הַנִּכְבָּד וְהַנּוֹרָא, מְפֹרָשׁ יוֹצֵא מִפִּי כֹהֵן גָּדוֹל בִּקְדֻשָּׁה וּבְטָהֳרָה, הָיוּ כּוֹרְעִים וּמִשְׁתַּחֲוִים וְנוֹפְלִים עַל פְּנֵיהֶם, וְאוֹמְרִים: בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד. וְאַף הוּא הָיָה מִתְכַּוֵּן כְּנֶגֶד הַמְבָרְכִים לִגְמוֹר אֶת הַשֵּׁם וְאוֹמֵר לָהֶם: תִּטְהָרוּ. וְאַתָּה בְּטוּבְךָ מְעוֹרֵר רַחֲמֶיךָ וְסוֹלֵחַ לְאִישׁ חֲסִידֶיךָ
9 גורל
ער איז געגאנגען צום "שער נקנור" וואס איז געווען אין די מזרח זייט פון'ם עזרה, און צפון זייט פון'ם מזבח. דער "סגן" איז געשטאנען אויף זיין רעכטע זייט, און דער "ראש בית אב" איז געשטאנען אויף זיין לינקער זייט, און דארט זענען געווען צוויי שעירים וואס זייער פנים איז געווען צו מערב זייט און זייער ריקן איז געווען צו מזרח זייט, איינס אויף זיין רעכטע זייט און איינס אויף זיין לינקע זייט. עס איז דארט געווען 2 גורלות, אויף איינער איז געווען געשריבען לה' און אויפ'ן צווייטען איז געווען געשריבען לעזאזל, און זיי זענען ביידע געווען אין א קעסטל, דער כהן גדול האט אריינגעשטעקט זיינע ביידע הענט, און ארויסגענומען ביידע גורלות, דער גורל וואס איז ארויס געקומען פון זיין רעכטע האנט האט ער ארוייפגלייגט אויף די שעיר וואס איז געשטאנען אויף זיין רעכטע זייט, און דער גורל וואס איז ארויס געקומען פון זיין לינקע האנט האט ער ארויפגעלייגט אויף די שעיר וואס איז געשטאנען אויף זיין לינקע זייט. (אויב עס איז ארויס דער גורל, לה' אויף די רעכטע זייט, איז געווען א גוטע סימן) דָּרַךְ וּבָא לוֹ לְשַׁעַר נִקְנוֹר וְהוּא לְמִזְרָח הָעֲזָרָה לִצְפוֹן הַמִּזְבֵּחַ הַסְּגָן מִיְּמִינוֹ וְרֹאשׁ בֵּית אָב מִשְּׂמֹאלוֹ וְשָׁם שְׁנֵי שְׂעִירִים פְּנֵיהֶם לַמַּעֲרָב וַאֲחוֹרֵיהֶם לְמִזְרָח אֶחָד לִימִינוֹ וְאֶחָד לִשְׂמֹאלוֹ. טָרַף בְּקַלְּפִי וְהֶעֱלָה שְׁנֵי גּוֹרָלוֹת. גּוֹרָל יָמִין כְּשֶׁהוּא שֶׁל שֵׁם יִתְּנֵּהוּ עַל הַשָּׂעִיר
10 קריאת שם ער האט גערופען א נאמען אויף דעם שעיר וואס אויף איהם איז ארויף דער גורל לה', און ער האט געזאגט "לה' חטאת" (יעצט דערמאנט ער שוין דער שם המפורש דער פערטע (4) מאהל) ער האט אנגעבונדען א רויטע בענדל פון וואל אויף דער קאפ פון דער שעיר המשתלח, און איהם אוועק געשטעלט ביים טויער פון מזרח, און אויפן שעיר לה' האט ער אויך אנגעבונדען א רויטע בענדל אנקעגען די מקום השחיטה. וְאוֹמֵר לַיְיָ חַטָּאת. וְהַכֹּהֲנִים וְהָעָם הָעוֹמְדִים בָּעֲזָרָה, כְּשֶׁהָיוּ שׁוֹמְעִים אֶת הַשֵּׁם הַנִּכְבָּד וְהַנּוֹרָא, מְפֹרָשׁ יוֹצֵא מִפִּי כֹהֵן גָּדוֹל בִּקְדֻשָּׁה וּבְטָהֳרָה, הָיוּ כּוֹרְעִים וּמִשְׁתַּחֲוִים וְנוֹפְלִים עַל פְּנֵיהֶם, וְאוֹמְרִים: בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד. בִּשְׂעִיר עֲזָאזֵל לָשׁוֹן שֶׁל זְהוֹרִית מִשְׁקַל שְׁתֵּי סְלָעִים בֵּין קַרְנָיו יִקְשֹׁר וִיעַמְּדֵהוּ בְּשַׁעַר הַמִּזְרָח כְּנֶגֶד בֵּית שִׁלּוּחוֹ. אַף בְּשָּׂעִיר שֶׁהוּא שֶׁל שֵׁם יִקְשֹׁר לָשׁוֹן שֶׁל זְהוֹרִית כְּנֶגֶד בֵּית שְׁחִיטָתוֹ בְּצַוָּאר
11 ווידוי שני ער איז נאכאמאהל צוריק געקומען צו זיין פר, און אנגעליינט זיינע ביידע הענט, און אויף איהם מתוודה געווען אויף זיינע זינד, און אויף די זינד פון זיינע ברודער די כהנים, (יעצט האט ער ארויסגעזאגט די שם המפורש נאך 3 מאהל, צוזאמען איז שוין 7 מאהל) וּבָא לוֹ שֵׁנִית אֵצֶל פָּרוֹ וְאוֹמֵר עָלָיו וִדּוּי בֵּיתוֹ וּוִדּוּי אֶחָיו הַכֹּהֲנִים וְסָמַךְ שְׁתֵּי יָדָיו עָלָיו וְהִתְוַדָּה. וְכַךְ הָיָה אוֹמֵר: אָנָּא הַשֵּׁם, חָטָאתִי, עָויתִי, פָּשַׁעְתִּי לְפָנֶיךָ אֲנִי וּבֵיתִי וּבְנֵי אַהֲרֹן עַם קְדוֹשֶׁךָ. אָנָּא בַשֵּׁם, כַּפֶּר נָא לַחֲטָאִים, וְלַעֲוֹנוֹת וְלַפְּשָׁעִים, שֶׁחָטָאתִי וְשֶׁעָותִי, וְשֶׁפָּשַׁעְתִּי לְפָנֶיךָ אֲנִי וּבֵיתִי וּבְנֵי אַהֲרֹן עַם קְדוֹשֶׁךָ, כַּכָּתוּב בְּתוֹרַת מֹשֶׁה עַבְדֶּךָ מִפִּי כְבוֹדֶךָ: כִּי בַיּוֹם הַזֶּה יְכַפֵּר עֲלֵיכֶם לְטַהֵר אֶתְכֶם, מִכֹּל חַטֹּאתֵיכֶם לִפְנֵי יְיָ. וְהַכֹּהֲנִים וְהָעָם הָעוֹמְדִים בָּעֲזָרָה, כְּשֶׁהָיוּ שׁוֹמְעִים אֶת הַשֵּׁם הַנִּכְבָּד וְהַנּוֹרָא, מְפֹרָשׁ יוֹצֵא מִפִּי כֹהֵן גָּדוֹל בִּקְדֻשָּׁה וּבְטָהֳרָה, הָיוּ כּוֹרְעִים וּמִשְׁתַּחֲוִים וְנוֹפְלִים עַל פְּנֵיהֶם וְאוֹמְרִים: בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד. וְאַף הוּא הָיָה מִתְכַּוֵּן כְּנֶגֶד הַמְּבָרְכִים לִגְמֹר אֶת הַשֵּׁם וְאֹמֶר לָהֶם תִּטְהָרוּ. וְאַתָּה בְּטוּבְךָ מְעוֹרֵר רַחֲמֶיךָ וְסוֹלֵחַ לְשֵׁבֶט מְשָׁרְתֶךָ.
12 שחיטת פרו ער האט גע'שחט'ן זיין פר, רוב פון די 2 סימנים, און איבערגעגעבען פאר א צווייטע כהן צוצוענדיגען, דערווייל האט ער מקבל געווען דעם דם פון'ם פר און א כלי שרת, און געגעבען צו א כהן, ער זאל דאס מישען א גאנצע צייט, כדי אז עס זאל נישט פארגליווערט ווערען. ער איז געשטאנען און געמישט אויפ'ן פערדע טרעפ וואס איז געווען אין דער עזרה. "שמן ההיכל ולחוץ" אַחַר וִדּוּי שָׁקַד בְּעָצְמָה לַעֲשׂוֹת חַטָּאתוֹ וְחַטָּאת הָעָם. בָּדַק סַכִּין וְשָׁחַט פָּרוֹ רֹב שְׁנַיִם וּמֵרֵק אַחֵר אֶת הַשְּׁחִיטָה וְקִבֵּל דָּמוֹ בְּמֻזְרָק טָהוֹר. גַּם לַחֲבֵרוֹ יִתֵּן מִיַּד לְמָרֵס בְּדָמוֹ כְּדֵי שֶׁלֹּא יִקְרשׁ. דָּם זֶה הִנִּיחוֹ בְּיַד מִי שֶׁמְמָרֵס בּוֹ בָּעֲזָרָה עַל הָרוֹבֶד הָרְבִיעִי שֶׁמִּן הַהֵיכָל וְלַחוּץ
13 קטורת בקודש קדשים ער האט גענומען א פאן (מחתה) פון רויט גאלד, א גרינגע, וואס קען אין זיך האלטען 3 קבים פון קוילען, און וואס האט געהאט א לאנגע הענטל, ער איז ארויף אויפ'ן שפיץ פון'ם מזבח החצון ביי מערב זייט, און ער האט אוועק געשארט פון די אויבערשטער קוילען, ער האט אריינגעשויבעלט א פולע פאן, און דאס אוועקגעשטעלט אויפ'ן פערדע טרעפ פונ'ם עזרה וואס פירט אריין צום היכל. ער האט גענומען א פילע הויפען מיט קטורת "דקה מן הדקה" אין אריין געלייגט אין א לעפל (כף).
ער האט גענומען די פאן מיט די קוילען אין זיין רעכטע האנט, און די לעפל מיט קטורת אין זיין לינקע האנט, און אזוי איז ער אריין אין'ם קודש קדשים.
ער האט אוועקגעלייגט די פאן מיט די קוילען צווישען די צוויי בדים (אין'ם צווייטע בית המקדש האט ער דאס אוועקגעשטעלט אויפ'ן אבן שתיה) נאכדעם האט ער אנגעכאפט די לעפל מיט די קטורת מיט זיינע ציין, און אזוי אריינגעשארט די קטורת אריין אין זיינע צוויי הענט. נאכדעם האט ער ארויפגעהויפענט די קטורת אויף די ברענעדיגע קוילען, זייער שטאט, כדי אז עס זאל זיך נישט אויסלעשען, ער האט געווארט ביז די קודש קדשים איז געווארען פיל מיט רויך, (דאס איז געווען דער ערשטער [1] מאהל וואס ער איז אריין אין'ם קודש קדשים) נאכדעם איז ער ארויסגעגאנגען. ער איז ארויסגעגאנגען די זעלבע וועג אזוי ווי ער איז אריין, דאס הייסט מיט די פנים צום ארון. וְנָטַל מַחְתָּה שֶׁל זָהָב אָדֹם קַלָּה מַחֲזֶקֶת שְׁלוֹשָׁה קַבִּין וְיָדָהּ אֲרוּכָה וְעָלָה לְרֹאשׁ הַמְּזַבֵּחַ וּפִנָה גֶּחָלִים שֶׁמַּחֲצִיתָן גַּחֶלֶת וּמַחֲצִיתָן שַׁלְהֶבֶת אֵילָךְ וְאֵלָךְ וְחָתָה מִן הַלּוֹחֲשׁוֹת מִצַּד מַעֲרָב הַמִּזְבֵּחַ. הוֹרִידָהּ מְלֵאָה גַּחֲלֵי אֵשׁ לוֹחֲשׁוֹת וְהִנִּיחָהּ עַל הָרוֹבֶד הָרְבִיעִי שֶׁבְּעֲזָרָה. הוֹצִיאוּ לוֹ כַּף רֵיקָן וּמַחְתָּה מְלֵאָה קְטוֹרֶת דַּקָּה מִן הַדַּקָּה. וְחָפַן מִמֶּנָּה מְלֹּא חָפְנָיו לֹא מְחוּקוֹת וְלֹא גְּדוּשׁוֹת אֶלָּא טְפוּפוֹת וְנָתַן לְתּוֹךְ הַכַּף וְנוֹתֵן בִּימִינוֹ מַחְתַּת הַגֶּחָלִים וּבִשְׂמֹאלוֹ כַּף הַקְּטֹרֶת. זֵרַז עַצְמוֹ וְנִכְנַס לְקֹדֶשׁ הַקָּדָשִׁים עַד שֶׁמַּגִּיעַ לָאָרוֹן וְהִנִּיחַ הַמַּחְתָּה בֵּין בַּדֵּי הָאָרוֹן וּבְבַיִת שֵׁנִי מַנִּיחַ עַל אֶבֶן הַשְּׁתִיָּה. חָפַן כָּל הַקְּטֹרֶת שֶׁבְּכַף בְּחִפָּזוֹן וְצָבַר עַל הַגֶּחָלִים לְצַד מַעֲרָב וּמַמְתִּין שָׁם עַד שֶׁנִּתְמַלֵּא הַבַּיִת כֻּלּוֹ עָשָׁן. טְהוֹר לֵב פָּסַע וְשָׁב לַאֲחוֹרָיו פָּנָיו לַקֹּדֶשׁ וַאֲחוֹרָיו לַהֵיכָל עַד שֶׁיָּצָא מִן הַפָּרֹכֶת

14 תפלה קצרה ער האט מתפלל געווען א קורצע תפלה אויף רעגען, אויף מלכות בית דוד, און אויף פרנסה, און נאכדעם איז ער ארויס פונ'ם היכל. וּמִתְפַּלֵּל בְּהֵיכָל תְּפִלָּה קְצָרָה סָמוּךְ לַפָּרֹכֶת. וְכָךְ הָיְתָה תְּפִלָּתוֹ שֶׁל כֹּהֵן גָּדוֹל. יְהִי רָצוֹן מִלְּפָנֶיךָ יְיָ אֱלֹהֵינוּ וֶאֱלֹהֵי אֲבוֹתֵינוּ. שֶׁתְּהֵא שָׁנָה זוּ הַבָּאָה עָלֵינוּ וְעַל כָּל עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל בְּכָל מָקוֹם שֶׁהֵם אִם שְׁחוּנָה גְּשׁוּמָה, וְאַל יִכָּנֵס לְפָנֶיךָ תְּפִלַּת עוֹבְרֵי דְּרָכִים לְעִנְיַן הַגֶּשֶׁם בְּשָׁעָה שֶׁהָעוֹלָם צָרִיךְ לוֹ. וְשֶׁלֹּא יִצְטָרְכוּ עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל בְּפַרְנָסָה זֶה לָזֶּה וְלֹא לְעַם אַחֵר. שָׁנָה שֶׁלֹּא תַּפִּיל אִשָּׁה פְּרִי בִּטְנָהּ. וְשֶׁיִּתְּנוּ עֲצֵי הַשָּׂדֶה אֶת תְּנוּבָתָם וְלֹא יַעֲדֵי עֲבִיד שִׁלְּטָן מִדְּבֵית יְהוּדָה
15 הזאת דם הפר בקודש קדשים ער האט גענומען די בלוט פון דער פר פונ'ם כהן וואס האט געמישט, מיט דעם איז ער אריין אין'ם קודש קדשים און געשפריצט אחת למעלה ושבע למטה, (דאס איז שוין געווען דער צווייטער מאהל [2] וואס ער איז אריין אין'ם קודש קדשים) ער איז ארויס פונ'ם קודש קדשים און אוועק געשטעלט די בלוט אויף א גאלדענעם געשטעל וואס איז געשטאנען אין'ם היכל. יָצָא וְנָטַל דַּם הַפָּר מִמִּי שֶׁמְּמָּרֵס בּוֹ וְנִכְנַס לְמָקוֹם שֶׁנִּכְנַס וְעָמַד בְּמָקוֹם שֶׁעָמַד וְהִזָּה מִמֶּנּוּ לִפְנֵי הַכַּפֹּרֶת בֵּין בַּדֵּי הָאָרוֹן אַחַת לְמַעְלָה וְשֶׁבַע לְמַטָּה וְלֹא הָיָה מִתְכַּוֵּן לְהַזּוֹת לֹא לְמַעְלָה וְלֹא לְמַטָּה אֶלָּא כְּמַצְלִיף. וְכַךְ הָיָה מוֹנֶה: אַחַת, אַחַת וְאַחַת, אַחַת וּשְׁתַּיִם, אַחַת וְשָׁלֹשׁ, אַחַת וְאַרְבַּע, אַחַת וְחָמֵשׁ, אַחַת וָשֵׁשׁ, אַחַת וָשֶׁבַע. יָצָא מִקָּדְשֵׁי הֲקָּדָשִׁים וְהִנִּיחוֹ עַל כַּן הַזָּהָב שֶׁהָיָה בְּהֵיכָל
16 שחיטת השעיר מען האט איהם געברענגט דעם שעיר החטאת, "וואס איז ארויס דער גורל לה'" און גע'שחט'ן רוב פון די צוויי סימנים. ער האט געגעבען פאר א צווייטע כהן צו ענדיגען, און מקבל געווען דעם דם אין א כלי שרת. כְּצֵאתוֹ הֵבִיאוּ לוֹ שְׂעִיר חַטָּאת שְׁחָטוֹ וְקִבֵּל דָּמוֹ בְּמֻזְרָק טָהוֹר
17 הזאת דם השעיר
בקודש קדשים ער איז אריין מיט די בלוט אין'ם קודש קדשים, אין געשפריצט "בין הבדים", אחת למעלה ושבע למטה, (דאס איז דער דריטער מאהל [3] וואס ער איז אריין אין'ם קודש קדשים). ער איז ארויס, און ער האט אוועקגעשטעלט דאס בלוט אויף דער צווייטע גאלדענעם געשטעל, וואס איז געשטאנען אין'ם היכל. לִפְנִים יִכָּנֵס לְהַזּוֹת מִדָּמוֹ בֵּין שְׁנֵי בַּדֵּי הָאָרוֹן כְּסֵדֶר דַּם הַפָּר אַחַת לְמַעְלָה וְשֶׁבַע לְמַטָּה, וְלֹא הָיָה מִתְכַּוֵּן לְהַזּוֹת לֹא לְמַעְלָה וְלֹא לְמַטָּה אֶלָּא כְּמַצְלִיף. וְכַךְ הָיָה מוֹנֶה: אַחַת, אַחַת וְאַחַת, אַחַת וּשְׁתַּיִם, אַחַת וְשָׁלֹשׁ, אַחַת וְאַרְבַּע, אַחַת וְחָמֵשׁ, אַחַת וָשֵׁשׁ, אַחַת וָשֶׁבַע. יָצָא וְהִנִּיחוֹ עַל כַּן הַזָּהָב הַשֵּׁנִי שֶׁהָיָה בְּהֵיכָל.
18 הזאת דם הפר על הפרוכת ער האט גענומען דער דם הפר וואס איז געשטאנען אויפ'ם ערשטע גאלדענעם געשטעל, און ער האט געשפריצט אין'ם היכל קעגען דעם פרוכת, אחת למעלה ושבע למטה, און ער האט צוריק געלייגט דעם דם הפר אויפ'ן גאלדענעם געשטעל. מֵהַר וְנָטַל דַּם הַפָּר מִן הַכַּן שֶׁהִנִּיחַ עָלָיו וְטוֹבֵל אֶצְבָּעוֹ עַל כָּל הֲזָיָה וְהִזָּה מִמֶּנּוּ עַל הַפָּרֹכֶת כְּנֶגֶד הָאָרוֹן מִבַּחוּץ אַחַת לְמַעְלָה וְשֶׁבַע לְמַטָּה, וְלֹא הָיָה מִתְכַּוֵּן לְהַזּוֹת לֹא לְמַעְלָה וְלֹא לְמַטָּה אֶלָּא כְּמַצְלִיף. וְכַךְ הָיָה מוֹנֶה: אַחַת, אַחַת וְאַחַת, אַחַת וּשְׁתַּיִם, אַחַת וְשָׁלֹשׁ, אַחַת וְאַרְבַּע, אַחַת וְחָמֵשׁ, אַחַת וָשֵׁשׁ, אַחַת וָשֶׁבַע. נָחַץ וְהִנִּיחַ דַּם הַפָּר
19 הזאת דם השעיר על הפרוכת ער האט גענומען דער דם השעיר וואס איז געשטאנען אויפ'ם צווייטע גאלדענעם געשטעל, און ער האט געשפריצט אין'ם היכל קעגען דעם פרוכת, אחת למעלה ושבע למטה. וְנָטַל דַּם הַשָּׂעִיר וְעָשָׂה לְדָמוֹ כַּאֲשֶׁר עָשָׂה לְדַם הַפָּר וְהִזָּה עַל הַפָּרֹכֶת כְּנֶגֶד הָאָרוֹן מִבַּחוּץ אַחַת לְמַעְלָה וְשֶׁבַע לְמַטָּה, וְלֹא הָיָה מִתְכַּוֵּן לְהַזּוֹת לֹא לְמַעְלָה וְלֹא לְמַטָּה אֶלָּא כְּמַצְלִיף. וְכַךְ הָיָה מוֹנֶה: אַחַת, אַחַת וְאַחַת, אַחַת וּשְׁתַּיִם, אַחַת וְשָׁלֹשׁ, אַחַת וְאַרְבַּע, אַחַת וְחָמֵשׁ, אַחַת וָשֵׁשׁ, אַחַת וָשֶׁבַע
20 הזאת הדמים על מזבח הזהב ער האט גענומען דער דם הפר אין ארייגעגאסען אין'ם דם השעיר, און נאכדעם צוריקגעגאסען, כדי אז עס זאל זיך גוט אויסמישען, און ער האט געשפריצט אויפ'ן מזבח הזהב, אויף די פיר עקען (על ארבע קרנות) ער האט אנגעהויבען ביי מזרחית צפונית, און געענדיקט ביי דרומית מזרחית. נאכדעם האט ער אוועקגעשארט די אש און די קוילען פון אינמיטען מזבח ביז ער האט געקענט זעהן די גאלד פונ'ם מזבח, און ער האט דארט געשפריצט 7 מאהל. שָׂשׂ וְעֵרָה דַּם הַפָּר לְתוֹךְ הַמֻּזְרָק שֶׁבּוֹ דַּם הַשָּׂעִיר וְנָתַן הַמָּלֵא בְּרֵיקָן כְּדֵי שֶׁיִּתְעָרְבוּ יָפֶה יָפֶה זֶה בַּזֶּה וּבָא וְעָמַד לִפְנִים מִמִּזְבַּח הַזָּהָב בֵּין הַמִּזְבֵּחַ וְהַמְּנוֹרָה וּמַתְחִיל לְהַזּוֹת מִדַּם הַתַּעֲרֹבֶת. עַל אַרְבַּע קַרְנוֹתָיו יִתֵּן כְּסִדְרָן, מַתְחִיל מִקֶּרֶן מִזְרָחִית צְפוֹנִית וּמְסַיֵּם בְּקֶרֶן דְּרוֹמִית מִזְרָחִית וְחוֹתֶה הַגֶּחָלִים וְהָאֵפֶר שֶׁבְּמִזְבַּח הַזָּהָב הֵילָךְ וְהֵילָךְ עַד שֶׁמְּגַלֶּה זְהָבוֹ, וּמַזֶּה מִדַּם הַתַּעֲרֹבֶת עַל טָהֳרוֹ שֶׁל מִזְבֵּחַ שֶׁבַע פְּעָמִים.
21 שפיכת השיריים ער איז ארויסגעגאנגען פונ'ם היכל און אויסגעגאסען די איבריגע בלוט אויפ'ן יסוד מערבי פונ'ם מזבח החצון. פָּסַע וְיָצָא לְצַד דָּרוֹם חוּץ לְאוּלָם, וְשָׁפַךְ אֶת הַשִּׁירַיִם עַל יְסוֹד מֵעֲרָבִי שֶׁל מִזְבֵּחַ הַחִיצוֹן
22 ווידוי שלישי ער איז צוגעגאנגען צום שעיר המשתלח, וואס איז געשטאנען ביים "שער נקנור" און אנגעליינט אויף איהם זיינע צוויי הענט, און מתוודה געווען אויף די זינד פון כלל ישראל. (ביי דער ווידוי האט ער געזאגט דער שם המפורש 3 מאהל, צוזאמען האט ער שוין געזאגט דער שם המפורש 10 מאהל) צָעַד וּבָא לוֹ אֵצֶל הַשָּׂעִיר הַמִּשְׁתַּלֵּחַ לַעֲזָאזֵל לְהִתְוַדּוֹת עָלָיו אַשְׁמַת קְהָלוֹ, וְסָמַךְ שְׁתֵּי יָדָיו עָלָיו וְהִתְוַדָּה. וְכַךְ הָיָה אוֹמֵר: אָנָּא הַשֵּׁם, חָטְאוּ, עָווּ, פָּשְׁעוּ לְפָנֶיךָ עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל. אָנָּא בַשֵּׁם, כַּפֶּר נָא לַחֲטָאִים, וְלַעֲוֹנוֹת וְלַפְשָׁעִים, שֶׁחָטְאוּ וְשֶׁעָווּ, וְשֶׁפָּשְׁעוּ לְפָנֶיךָ עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל, כַּכָּתוּב בְּתוֹרַת מֹשֶׁה עַבְדֶּךָ מִפִּי כְבוֹדֶךָ: כִּי בַיּוֹם הַזֶּה יְכַפֵּר עֲלֵיכֶם לְטַהֵר אֶתְכֶם, מִכֹּל חַטֹּאתֵיכֶם לִפְנֵי יְיָ וְהַכֹּהֲנִים וְהָעָם הָעוֹמְדִים בָּעֲזָרָה, כְּשֶׁהָיוּ שׁוֹמְעִים אֶת הַשֵּׁם הַנִּכְבָּד וְהַנּוֹרָא, מְפֹרָשׁ יוֹצֵא מִפִּי כֹהֵן גָּדוֹל בִּקְדֻשָּׁה וּבְטָהֳרָה, הָיוּ כּוֹרְעִים וּמִשְׁתַּחֲוִים וְנוֹפְלִים עַל פְּנֵיהֶם, וְאוֹמְרִים: בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד. וְאַף הוּא הָיָה מִתְכַּוֵּן כְּנֶגֶד הַמְּבָרְכִים לִגְמֹר אֶת הֵשֵׁם וְאוֹמֵר לָהֶם תִטְהָרוּ. וְאַתָּה בְּטוּבְךָ מְעוֹרֵר רַחֲמֵךְ וְסוֹלֵחַ לַעֲדַת יְשֻׁרוּן.
23 שילוח השעיר ער האט געשיקט דעם שעיר צום מדבר, צו א פארשניטען און וויסט ארט, דורך א כהן וואס איז געווען אנגעגרייט פאר דעם פון נעכטען, ווען ער איז אנגעקומען צו א הויכע בארג, האט ער צוטיילט דעם רויטען בענדל אין האלב, האלב האט ער געבונדען צום שטיין, און די אנדערע העלפט האט ער צוגעבונדען צווישען זיינע הערנער, ער האט איהם געשטיפט מיט זיינע צוויי הענט צוריק צו וועגס, און עס האט זיך אראפגעקוילערט דעם בארג, און ביז ער איז נאר אנגעקומען צום האלבען בארג איז שוין געווען צובראכען יעדע גלידער באזונדער, און ער האט געזאגט "כך ימחו עונות עמך בית ישראל". קָרָא לְאֶחָד מִן הַכֹּהֲנִים הַמְּזֻמָּן מֵאֶתְמוֹל לְהוֹלִיכוֹ, וּמְסָרוֹ לוֹ וְהוֹלִיכוֹ אֶל אֶרֶץ גְּזֵרָה לְמִדְבַּר שָׁמֵם. וּכְשֶׁהִגִּיעַ לַצּוּק חוֹלֵק לָשׁוֹן שֶׁל זְהוֹרִית שֶׁבְּקַרְנָיו, חֶצְיוֹ קוֹשֵׁר בְּסֶלַע וְחֶצְיוֹ בֵן קַרְנָיו, וּדְחָפוֹ בִּשְׁתֵּי יָדָיו לַאֲחוֹרָיו, וְהוּא הָיָה מִתְגַּלְגֵּל וְיוֹרֵד, וְלֹא הָיָה מַגִּיעַ לַחֲצִי הָהָר עַד שֶׁנַּעֲשָׂה אֵיבָרִים אֵיבָרִים, וְאוֹמֵר כָּךְ יִמָּחוּ עוֹנוֹת עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל.
24 הוצאת האימורים ער האט אראפגענומען די פעטן'ס פון'ם פר און פון'ם שעיר, און זיי אריינגעלייגט אין א שיסל כדי זיי שפעטער מקטיר צו זיין. רָץ לוֹ אֵצֶל הַפָּר וְאֵצֶל הַשָּׂעִיר הַנִּשְׂרָפִים וּקְרָעָן וְהוֹצִיא אֵמוּרֵיהֶם וּנְתָנָם בְּמֶגֶס לְהַקְטִירָם עַל גַּבֵּי הַמִּזְבֵּחַ,
25 שילוח הבשר לשריפה ער האט גענומען דאס פלייש, דאס הויט און דאס מיסט, און ער האט זיי (קלען במקלעות) געשיקט צום פאברענען מחוץ למחנה. וּבְשָׂרָן קְלָעָן בְּמִקְלָעוֹת וּמְשַׁלְּחָן בְּיַד אֲחֵרִים לְהוֹצִיאָן לְבֵית הַשְּׂרֵפָה.
26 קריאת התורה נאכדעם וואס מען האט געוואוסט אז דער שעיר המשתלח איז אנגעקומען צום מדבר, איז דער כהן גדול געגאנגען צום עזרת נשים און געזאגט ברכות התורה, (אשר בחר בנו וגו') און געליינט דער סדר העבודה פון פרשת אחרי מות, און אויך פון "אך בעשור לחודש" אין פרשת אמור, און נאכדעם געליינט פון אויסערווייניג פון פרשת פנחס פון "בעשור לחודש השביעי". נאכ'ן ליינען האט ער געמאכט 8 ברכות, 1. על התורה 2. על העבודה 3. על ההודאה 4. על מחילת העון 5. על המקדש 6. על ישראל 7. על הכהנים 8. על שאר התפלה. שָׁב וּבָא לְעֶזְרַת נָשִׁים אַחַר שֶׁהִגִּיעַ הַשָּׂעִיר לַמִּדְבָּר, וּמְבָרֵךְ בִּרְכַּת הַתּוֹרָה שֶׁלְּפָנֶיהָ, וְקוֹרֵא בְּתוֹרַת כֹּהֲנִים, בְּפָרָשַׁת אַחֲרֵי מוֹת, וְאַךְ בֶּעָשׂוֹר, וְגוֹלֵל הַסֵּפֶר תּוֹרָה וּמַנִּיחוֹ בְּחֵיקוֹ וְאוֹמֵר, יוֹתֵר מִמַּה שֶׁקָּרִיתִי לִפְנֵיכֶם כָּתוּב כָּאן. וּבְעָשׂוֹר שֶׁבְּחֹמֶשׁ הַפִּקּוּדִים קוֹרֵא עַל פֶּה, וּמְבָרֵךְ לְאַחֲרֵיהֶם שְׁמוֹנָה בְּרָכוֹת, עַל הַתּוֹרָה, וְעַל הָעֲבוֹדָה, וְעַל הַהוֹדָאָה, וְעַל מְחִילַת הֶעָווֹן, וְעַל הַמִּקְדָּשׁ, וְעַל יִשְׂרָאֵל, וְעַל הַכֹּהֲנִים, וְעַל שְׁאָר הִתְפִּילָה.
קידוש ידים ורגלים - הפשטת בגדי לבן תִּכֵּן צְעָדָיו וּבָא לְבֵית הַטְּבִילָה וְקֻדַּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו, וּפָשַׁט בִּגְדֵי לָבָן
סדר 3 "עבודת חוץ בבגדי זהב"
טבילה - לבישת בגדי זהב - קידוש ידים ורגלים וְיָרַד וְטָבַל, עָלָה וְנִסְתַּפָּג, הֵבִיאוּ לוֹ בִּגְדֵי זָהָב וְלָבַשׁ וְקֻדַּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו,
27 שעיר מוסף ער האט מקריב געווען דעם שעיר החטאת פון מוסף, אזוי ווי יעדע חטאת חצונה של ציבור. וְעָשָׂה שָׂעִיר הַנַּעֲשֶׂה בַּחוּץ שֶׁהוּא מִמּוּסַף הַיּוֹם
28 אילו ואיל העם ער האט מקריב געווען זיין איל, און דער איל פון'ם פאלק. וְאַחַר כָּךְ מַקְרִיב אֶת אֵילוֹ וְאֶת אַיִל הָעָם,
29 הקטרת האימורים ער האט מקטיר געווען די אימירים פון'ם פר און שעיר הנשרפים. וּמַקְטִיר הָאֵמוּרִים שֶׁל פַּר וְשָׂעִיר הַנִּשְׂרָפִים
30 מנחת אילו ואיל העם ער האט מקריב געווען די מנחת נסכים פון "אילו ואיל העם". וְעָשָׂה מִנְחַת שְׁנֵי הָאֵילִים כְּמִשְׁפָּטָן
31 מנחת המוספים ער האט מקריב געווען די מנחה און נסכים פון די מוספים. וְאַחַר כָּךְ הָיָה עוֹשֶׂה נִסְכֵּי כָּל הַמּוּסָפִים כְּמִשְׁפָּטָן
32 תמיד של בין הערבים ער האט מקריב געווען דעם תמיד של בין הערבים. וְאַחַר כָּךְ מַקְרִיב תָּמִיד שֶׁל בֵּין הָעַרְבַּיִם כְּהִלְכָתוֹ.
קידוש ידים ורגלים - הפשטת בגדי זהב
אַחַר כַּלוֹתוֹ מֵעֲשׂוֹת כָּל אֵלֶּה עוֹד בָּא לוֹ לְבֵית הִטְבִּילָה. מִהַר וְקִדֵּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו וּפָשַׁט בִּגְדֵי זָהָב
סדר 4 "עבודת פנים בבגדי לבן"
טבילה - לבישת בגדי לבן - קידוש ידים ורגלים וְיָרַד וְטָבַל עָלָה וְנִסְתַּפָּג. הֵבִיאוּ לוֹ בִּגְדֵי לָבָן לָבַשׁ וְקִדֵּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו.
33 הוצאת כף ומחתה ער איז אריין אין'ם קודש קדשים, און ארויסגענומען די כף ומחתה, וואס ער האט אריינגעפירט אינדעפרי מיט די קטורת. דאס איז שוין דער פערטע מאהל [4] וואס ער איז אריין אין'ם קודש קדשים נִכְנַס לְבֵית קֹדֶשׁ הַקֳּדָשִׁים לְהוֹצִיא אֶת הַכַּף וְאֵת הַמַּחְתָּה שֶׁהִכְנִיס בְּשַׁחֲרִית.
קידוש ידים ורגלים - הפשטת בגדי לבן וְעוֹד בָּא לוֹ לְבֵית הַטְּבִילָה וְקִדֵּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו. וּפָשַׁט בִּגְדֵי לָבָן
סדר 5 "עבודת חוץ בבגדי זהב"
טבילה - לבישת בגדי זהב - קידוש ידים ורגלים וְיָרַד וְטָבַל עָלָה וְנִסְתַּפָּג. הֵבִיאוּ לוֹ בִּגְדֵי זָהָב לָבַשׁ וְקֻדַּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו,
34 קטורת של בין הערבים ער איז אריין אין היכל און ער האט מקטיר געווען די קטורת של בין הערבים אויפ'ן מזבח הפנימי נִכְנַס לְהֵיכָל לְהַקְטִיר אֶת הַקְּטֹרֶת שֶׁל בֵּין הָעַרְבַּיִם
35 השלמת התמיד של בין הערבים ער איז ארויס צום עזרה, און ער האט מקטיר געווען די מנחת התמיד של בין הערבים. ער האט מקטיר געווען די צווייטע העלפט פון'ם מנחת חביתין. ער האט געגאסען אויפ'ן מזבח די נסכים פון'ם תמיד של בין הערבים. און בשעת'ן גיסען האבען די לוים געזונגען. וְיָצָא וְהִקְרִיב מִנְחַת הַתָּמִיד וּמוֹתַר מִנְחַת חַבִיתִּין וְנִסְכֵּי הַתָּמִיד
36 הדלקת הנרות ער האט אנגעצונדען די ליכט פון די מנורה אזוי ווי יעדען טאג, זיך געבוקט, און אזוי ארויס פון'ם היכל. כְּבִשְׁאָר הַיָּמִים. נִכְנַס לְהַדְלִיק אֶת הַנֵּרוֹת וְהִשְׁתַּחֲוָה וְיָצָא
קידוש ידים ורגלים - הפשטת בגדי זהב - לבישת בגדי יו"ט של עצמו וְקִדֵּשׁ יָדָיו וְרַגְלָיו וּפָשַׁט בִּגְדֵי זָהָב. הֵבִיאוּ לוֹ בִּגְדֵי עַצְמוֹ וְלָבַשׁ



וּמְלַוִין אוֹתוֹ עַד בֵּיתוֹ און מ'באגלייט אים ביז זיין הויז, וְיוֹם טוֹב הָיָה עוֹשֵׂה און ער האט געמאכט א יוֹם טוֹב בְּצֵאתוֹ בְּשָׁלוֹם מִן הַקֹּדֶשׁ ווייל ער איז ארויסגעקומען בשלום פון הייליגקייט.

אַשְׁרֵי הָעָם שֶׁכָּכָה לוֹ וואויל איז די (אידישן) פאלק וואס אזוי (אזא עבודה) איז צו אים אַשְׁרֵי הָעָם שֶׁיּי אֱלֹהָיו וואויל דעם (אידישן) פאלק וואס דער באשעפער איז זיין גאט.

וּבְכֵן כְּמוֹ שֶׁשָּׁמַעְתְּ תְּפִלַּת כֹּהֵן גָּדוֹל בְּהֵיכַל אזוי ווי דו רבונו של עולם האסט צוגעהערט די תפילה פון כהן גדול אין היכל, כְּמוֹ כֵּן אזוי אויך מִפִּינוּ תִּשְׁמַע וְתוֹשִׁיעַ זאלסטו פון אונז צוהערן אונזער געבעט און אונז העלפן.

יְהִי רָצוֹן מִלְּפָנֶיךָ יי אֱלֹהֵינוּ וֶאֱלֹהֵי אֲבוֹתֵינוּ עס זאל זיין דיין ווילן רבונו של עולם אונזער גאט און דער גאט פון אונזערע עלטערן שֶׁתְּהֵא הַשָּׁנָה הַזֹּאת אז דאס יאר הַבָּאָה עָלֵינוּ וואס קומט אויף אונז וְעַל כָּל עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל און אויף דיין גאנץ אידיש פאלק, בְּכָל מָקוֹם שֶׁהֵם איבעראל וואו זיי זענען שְׁנַת אוֹרָה זאל זיין א ליכטיג יאר, שְׁנַת בְּרָכָה א געבענטשט יאר, שְׁנַת גִּילָה א פריילעך יאר שְׁנַת דִּיצָה א יאר פון פרייד, שנת הוֹד א יאר פון פראכט שְׁנַת וַעַד טוֹב א יאר פון גוטע צוזאמענקונפטן, שְׁנַת זִמְרָה א יאר פון געזאנג, שְׁנַת חֶדְוָה א יאר פון פריילעכקייט, שְׁנַת טוֹבָה א יאר פון גוטס, שְׁנַת יְשׁוּעָה א יאר פון געהאלפן ווערן, שְׁנַת כַּלְכָּלָה א יאר פון שפייזונג, שְׁנַת לִמּוּד א יאר פון לערנען תורה, שְׁנַת מְנוּחָה א יאר פון רואינג, שְׁנַת נֶחָמָה א יאר פון טרייסטונג, שְׁנַת שָׂשׂוֹן א יאר פון פרייד, שְׁנַת עֶלְצוֹן א יאר פון פרייליכקייט, שְׁנַת פְּדוּת א יאר פון אויסלייזונג, שְׁנַת צָהֳלָה א יאר פון פרייד שְׁנַת קוֹמְמִיּוּת א יאר פון אויסגעצוגנקייט (נישט זיין אין גלות) שְׁנַת קִבוּץ גָּלֻיּוֹת א יאר פון איינזאמלונג פון גלות (ווערן אויסגעלייזט) שְׁנַת קִבּוּל תְּפִלּוֹת א יאר וואס דער אייבערשטער זאל אננעמען תפילות פון כלל ישראל, שְׁנַת רָצוֹן א יאר פון באוויליגונג, שְׁנַת שָׁלוֹם א יאר פון שלום, שְׁנַת טְלוּלָה גְּשׁוּמָה א יאר פון גענוג טוי און רעגן, שְׁנַת שֹׂבַע א יאר פון זעטיגקייט, שָׁנָה א יאר שֶׁתּוֹלִיכֵנוּ בָּהּ וואס זאלסט אונז פירן קוֹמְמִיּוּת אויסגעצויגן לְאַרְצֵנוּ צו אונזער לאנד, שָׁנָה א יאר שֶׁתְּדַבֵּר בָּהּ עַמִּים זאלסט אונטערטעניגן פעלקער תַּחְתֵּינוּ אונטער אונז, שָׁנָה שֶׁתִּכְתְּבֵנוּ בָּהּ א יאר וואס דו זאלסט אונז איינשרייבן לְחַיִּים טוֹבִים צו א גוט לעבן, שָׁנָה א יאר שֶׁלֹּא יִצְטָרְכוּ עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל לְפַרְנָסָה אז די אידן זאלן נישט דארפן אנקומען אין פרנסה זֶה לְזֶה איינער צום אנדערן וְלֹא לְעַם אַחֵר און נישט צו אן אנדער פאלק, שָׁנָה שֶׁתַּעֲצֹר הַמַּגֵּפָה א יאר וואס דו זאלסט איינהאלטן (עס זאל נישט זיין) מַגֵפָה, וְהַמַּשְׁחִית דער פארדארבער (קראנקהייטן און אנדערע שלעכטס) מֵעָלֵינוּ פון אונז וּמֵעַל כָּל עַמְּךָ בֵּית יִשְׂרָאֵל און פון דיין גאנץ אידישן פאלק, שָׁנָה שֶׁלֹּא תַּפִּיל אִשָּׁה פְּרִי בִּטְנָה א יאר וואס אידישע פרויען זאלן נישט פארלירן זייער קינדער (ד.מ. אז זיי זאלן האבן אסאך קינדער).

וּבְכֵן וְעַתָּה יי אֱלֹקֵינוּ און יעצט רבונו של עולם אונזער גאט עַל רַחֲמֶיךָ הָרַבִּים אָנוּ בְּטוּחִים אויף דיין פיל בארעמהארציגקייט פארזיכערן מיר זיך וְעַל חֲסָדֶיךָ אָנוּ נִשְׁעָנִים און אויף דיינע חסדים ליינען מיר זיך אן, וְלִסְלִיחוֹתֶיךָ אָנוּ מְקַוִּים און פאר דיין פארגעבונג האפן מיר כִּי אַתָּה יי ווייל דו רבש"ע ביזט אֵל רַחוּם וְחַנּוּן א בארעמהארציגער און א באגנאדיגער גאט אֶרֶךְ אַפַּיִם פארלענגערסט דעם צארן וְרַב חֶסֶד און פיל גוטס וּמַרְבֶּה לְהֵיטִיב און פארמערסט צו טאן גוטס, וּמַנְהִיג אֶת הָעוֹלָם כֻּלּוֹ און פירסט די גאנצע וועלט בְּמִדַּת הַחֶסֶד וּבְמִדַּת הָרַחֲמִים מיט דער מדה פון חסד און רחמים כַּכָּתוּב בְּתוֹרַת מֹשֶׁה עַבְדְּךָ אזוי ווי עס שטייט אין דער תורה, וְיֹאמַר און דער אייבערשטער האט געזאגט אזוי: "אֲנִי אַעֲבִיר כָּל טוּבִי עַל פָּנֶיךָ וְקָרָאתִי בְּשֵׁם יי לְפָנֶיךָ וַחֲנוּתִי אֶת אֲשֶׁר אָחֹן וְרִחַמְתִּי אֶת אֲשֶׁר אֲרַחֵם"

וּבְכֵן און אזוי ארום מַה נֶהֱדָר כֹּהֵן גָּדוֹל ווי שיין איז געווען דער כהן גדול בְּצֵאתוֹ בְּשָׁלוֹם מִן הַקֹּדֶשׁ בשעת ער איז ארויסגעקומען בשלום פון הייליגקייט כְּאֹהֶל הַנִּמְתָּח בְּדָרֵי מַעְלָה אזוי ווי דער לויטערע הימל איז אויסגעצויגן איבער די מלאכים וואס וואוינען אויבן מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כִּבְרָקִים הַיּוֹצְאִים מִזִּיו הַחַיּוֹת אזוי ווי די בליצן וואס גייען ארויס פונעם שיין פון די מלאכים (וואס הייסן חיות הקודש) מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּגֹדֶל גְּדִילִים אזוי ווי מ'פלעכט דעם פאדעם פון בלוי וואל צווישן די ווייסע פעדים פון ציצית בְּאַרְבַּע קְצוֹת אין די פיר זייטן פון טלית (דער תכלת פארב פון די ציצית איז ענליך צום הימל) מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כִּדְמוּת הַקֶּשֶׁת אזוי ווי דער געשטאלט פונעם רעגן בויגן בְּתוֹךְ הֶעָנָן אינעם וואלקן, מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּהוֹד אֲשֶׁר הִלְבִּישׁ צוּר אזוי ווי דאס שיינקייט וואס דער באשעפער האט אנגעקליידעט לִיצוּרִים פאר די באשעפענישן (אדם און חוה) מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּוֶרֶד הַנָּתוּן בְּתוֹךְ גִּנַּת חֶמֶד אזוי ווי א רויז וואס וואקסט אין לוסט גארן מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּזֵר הַנָּתוּן עַל מֵצַח מֶלֶךְ אזוי ווי א קרוין אויפן שטערן פון קעניג מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּחֶסֶד הַנִּתָּן עַל פְּנֵי חָתָן אזוי ווי דער חן וואס איז אויפן פנים פון א חתן מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּטֹהַר הַנָּתוּן בִּצְנִיף טָהוֹר אזוי ווי דאס לויטערקייט וואס איז געגעבן אין א ריינעם קרוין, מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּיוֹשֵׁב בְּסֵתֶר אוזי ווי משה רבינו ווען ער איז געווען פארבארגן (אין הימל) לְחַלּוֹת פְּנֵי מֶלֶךְ צו בעטן דעם קעניג (דעם אייבערשטן) מַרְאֶה כֹּהֵן איז דער געשטאלט (אויסזעהן) פון כהן כְּכוֹכָב הַנֹּגַהּ בִּגְבוּל מִזְרַח אזוי ווי דער שטערן וואס שיינט אויף אין מזרח זייט (וואס פון דארט שיינט עס זייער שיין)





אמת - מה נהדר היה מראה כהן גדול בצאתו בשלום מן הקודש
ובכן כמו ששמעת תפלת כהן גדול בהיכל כמו כן מפינו תשמע ותושיע
יהי רצון מלפניך ה' אלוקינו ואלוקי אבותינו שיבנה בית המקדש במהרה בימינו
ותן חלקינו בתורתיך ושם נעבדך ביראה כימי עולם וכשנים קדמוניות
א גמר חתימה טובה בסשצ"ג
המו"ל: הרב ירוחם ווייכברויט

עֶרֶב יוֹם הַקָּדוֹשׁ

אוּנְזֶער כִּתָּה.
בְּזוֹ הַשָּׁנָה.
דַאנְקֶען אוּן לוֹיבֶּען.
דֶעם בַּאשֶׁעפֶער פוּן אוֹיבֶען.
אוּן מִצְוֹת אוּן מִדּוֹת אַיין קוֹיפֶען...

לָאמִיר אַלֶע אִין אֵיינֶעם.
דָּא אִין חֵדֶר דֶעם שֵׁיינֶעם.
לֶעבֶּען בִּיְדִידוּת.
מִיט אַלֶע פַיינֶע בְּרִידֶערְס.
מַמֶּשׁ מָלֵא מְתִיקוּת...

הִנֵּה מַה טּוֹב וּמַה נָּעִים.
זִיך פִירֶען בְּמִדּוֹת יְשָׁרִים.
אוֹי בַּאשֶׁעפֶער זִיסֶער.
זֵיי אִיבֶּער אוּנְז אַלֶע אַ הִיטֶער.
גִיבּ אַרַיין חַיּוֹת אִין יֶעדֶען קִינְד.
גוּטֶע מַעֲשִׂים אוּן מִדּוֹת מִיט גֶעזוּנְט...