שווארץ-ווייסע ברילען?

מלך בבל
זענען חסידים היפיס hippys, וואס האבען געהאט דעם זעלבע כוונה אין די זעכציגע יארן?

אנשטאט זיך טענה'ן אהין און צוריק, לאמיר הערן:

1. וואס פאר א לבוש האסטו ליב.
2. וואס פאר א לבוש וואלסטו געוואלט חסידים זאלן זיך קליידן.
3. בלויז דעם לבוש פון די חסידים גלייכסטו נישט, אדער דו האסט אויך עפעס גוטע פארשלאגן פאר נישט-חסידים און מאדערן-ארטאדאקסיע, רעפארם און קאנסערווארטיוון?
4. כ'האף אז די אלגעמיינע (כ'מיין גוי'אישע) לבוש און סטייל גלייכסטו יא, אדער האסטו אויך עפעס אריינצורעדן אין זייערע אנגעלעגנהייטן?

זאג'זשע גרוינעם'ל, לאמיר הערן וואס דו האסט צו זאגן, געלויבט השי"ת אז עס איז דא א פלאץ אויף דער וועלט וואו דו קענסט זיך אויסגיסן דיין ביטער הארץ, דו וויינסט און דער עולם לאכט...

גרונם,וואס איז דיין ממינוג וועגן ציצית??
האסט שוין אמאל געזען א גוי מיט אזא בגד?איך מיין אז זאלסט שרייבן דיי ממינוג דערוועגן!לכאורה איז עפעס א אלט מ..בגד,ניין??

getme
אט אזוי זעהט מען אויס, ציצית גייט צוזאמען מיט שטריימעל שווארץ ווייס ברילען, א פלא דאס דער רמב"ם דערמאנט נישט אין ספר המצוות, די פאלגענדע מצוות:
"והמצוה הרמ"ט, היא שצונו לשים בתי עיניים שחצים העליון הוא שחור וחצים התחתון לבן, שנאמר מאפילה לאור גדול, אפילה זה שחור, ואור גדול זה לבן".
"והמצוה הר"נ, היא שצונו לחבוש זנב על הראש ביום השבת, שנאמר הוי זנב לאריות".


תוקן על ידי - גרוינעם - 13/04/2005 2:55:52

מצוה רנ"א ללבוש נעקטיי
מצוה רנ"ב ללבוש קעפס
מצוה רנ"ג ללבוש טלית סביב הצואר
ללבוש כדרך הגוים חצי שפחה וחצי ב"ח וד"ל
וכמה מצות יש על לבושי הנשים ? (עד שאין להבחין בין זכר לנקיבה)

גרוינעם די גייסט אביסעל אויף די נערווען.
קיינער זאגט נישט אז א שטריימעל איז א מצוה, קיינער האלט נישט אז די ברילען זענען א מצוה.

א אידעשער לבוש איז א זאך וואס מען ברויך אנהאלטען,
נישט ווייל עס איז דא אין דעם א קדושה.
נישט ווייל עס איז הלכה למשה מסיני.
נישט ווייל עס איז אזוי ע"פ קבלה.
און נישט ווייל וואסערע סיבה מען קען ארויסקראצען פין דיינע ווערטער.

די סיבה איז, עס איז א מנהג, יא א מנהג.
ווייסט וואס מיינט א מנהג?
א מנהג מיינט א מנהג וואס אידעשע קינדער פירען זיך אזוי.
עס מיז נישט האבען געווארען איינגעפירט דורך רבנים, דורך דיינים, דורך גרויסע לייט.
עס קען זיין אז עס איז אזוי ב"טעות" איינגעפירט געווארען, נאר נאכדעם האבען פארשידענע מענטשען וואס האבען א גראדערע שכל פין דיר געזאגט, אז דער מנהג האט סמוכין אין אידישקייט, און עס איז גוט מען זאל דאס אנהאלטען, וכו', האט דאס באקומען א תוקף פין א מנהג אין אידישקייט.

און ממילא איז אזוי.
בנוגע די שווארצע גלעזער, טאמער האט איין גדול בישראל געזעהן אז די נייע מאדע געלעזער ברענגט דער עולם נאכצולויפען מאדעס, און ער איז נישט מסכים נאך צו גיין מאדעס משום סיבות וואס די וועסט מן הסתם אויך מודה זיין אז אידישקייט מיט מאדעס זענען א שטיקעל סתירה, און האט עס איינגעפירט בקהלתו, איז תע"ב.
דאס מיינט נישט אז איך בין מסכים צו דעם, איך ברענג נאר ארויס די זאך.

וה"ה די אידישע שפראך, דאס איז גאר א גוטע זאך אז אידען האבען א אייגענע שפראך. איין מעלה וואס איך זעה איין אלץ גאר גוטע זאך, איז דאס אז קינדער פארשטייען נישט קיין צייטונגען אין מאגאזינען, און זיי ווערען נישט אויף געקלערט אפילו ווען עס פאלט אריין צו זיי אין די הענט.
ארץ ישראל יוכיח, וואס דארט קענען די קינדער די שפראך פין לאנד, און די קינדער פארשטייען צו צייטונגען, און מען קען זעהן אין דעם ענין חורבנות דארט, ווי עס איז דא היבש מער בחורים וואס פאלען ארויס, פארוואס? מען קען אנווייזען אויף א סאך סיבות, אבער לדעתי א גרויסע עיקר איז תלוי אין דעם וואס זיי זענען נישט גענוג אנגעזונדערט פין די חילונים אזוי ווי אונז פין די גוים.


מעתה ר' גרוינעם
לכה איעצך, ברח לך אל מקומך, געפעלט דיך נישט די אידישע מנהגים פין היינט, וואלט דיך מן הסתם נישט געפאלען משה רבינו'ס מנהגים אויך נישט.
take it or leave it.
און ליוו איט, מיינט גענצליך, קענסט גיין אין פלעטבוש אדער פייב טיינס, און זיך אנטוהען די גענצליך גוישע לבוש, און רעדען בלויז ענגליש, און פירען א אידיש לעבען כדרכם. קיינער האלט דיך נישט צו אונזער דרך.

אבער כל זמן מיר לעבען און עקזיסטירען, שרייען מיר, מי לד' אלי.

איך האב עס שוין געשריבען צו די מנהלים אין איך לייג עס דא פובליק
צו אידישיסטען משכילים-המכונים אלץ ווייסערס-מסיונערים
די אידישע היסטארי איז פיל מיט די קשיא פין בן הרשע פין מה העבודה הזאת לכם אין דער תירוץ איז נישט זיך צו טענען נאר ואף אתה הקה את שיניו אז מען זאל ניטאמאל קוקען אויף זיין זייט אין עם ענפערן נאר זעץ עם אויס די ציין ער זאל גיין צו אלדע שווארטצע רוחות עס קרענט זיי דאס מערסטע די גדרים וסיגים פין רבותינוואבותינו האבן געפירט כלל ישראל ווי דער תניא שרייבט אז פארוואס שטייט נישט אין די חכמינו ז"ל אסאך מנגהים וואס מיר פירען זיך (איך וועל נישט יעצט אריינגיין אין די טעמע פין מנהג עוקר הלכה צו נישט )איז ווייל א יעדע זאך האט מען געקענט מצמצם זיין אין אותיות התורה אבער די מנהגי ישראל איז פין די גרעסטע זאכן אזוי אז מען האט דאס נישט געקענט אריינלייגען אין קיין אותיות נאר איז געגאנגען מדור דור עד משה רבינו אין דער גרעסטער פין די גדרים איז שם לשון מלבוש בלי שום שינוי וואס קיין איין פין די זאכען שטייען אין די תורה בפירוש נאר מיר האבן דאס מקובל מאבותינו ורובתינו אז דאס איז דער יסוד היהדות
(אין די אלע וואס זענען נישט נזהר געווען דערין האבן זיך זייערע קינדער אבער אייניקלעך אבער אור אייניקלעך גשמד אין חתונה געהאט מיט די גויים אין עס איז נישט פין זיי איבערגעבליבען קיין שם ושארית בכלל ישראל ) אין דעם גרוינעם קרענקט די דאזיגע זאכען ווי א ביין אין האלדז
איך האב איין עצה פאר דיר שמד דיך
דער רשב"א שרייבט אויף דעם וואס עס שטייט אל תטוש תורת אמך איז ווי אזוי מיר האבן עס מקבל געווען פין אונזרע זיידעס אין אויב קומסטו מיט טענה אז עס ליידער דא טויזענטער אידען אנדערש זאגט ער דעם לשון מוטב שיאבדו כמותו אלף מישראל ותורתינו לא נשתנה ואל ישתנה


דאס איז וואס איך האב געשריבען פאר די מנהלים

~~~~~~~~~~~
איך בעט דיך נישט צו שרייבען אין ענטפערען אויף דעם אידישען אפיקורס וואס זייער גרעסטען געווער איז אלעמאל געווען זיך צו טענהען אויף אמונה מיט די טענה אלץ גרויסווייסערס אין די היסטארי פין כלל ישראל איז געווען לדורותיהם דער וועג צו משכילים צו אלע אנדערע כיתות שונות נישט צו ענפערען אלץ ווי די גמרא זאגט אז אן אפיקורס ישראל איז פקר טפי אויב מען טענט זיך מיט עם -פארוואס ווייל דער עיקר כח פין זיי איז ליצנות אין אפלאכעריי מיט פאלשע פאקטען אין דמיונות וואס איז געטינקען אין ליצנות אין מיטן טיטול אלץ ווייסערס -וואס דאס איז דער אפטייטש פין משכיל- אז ער פארשטטיט בעסער פין אונזרערע רביס אין אונזער קבלה אין דאס אז חכמינו ז"ל האבן געמאכט גדרים וסיגים בכל דור ודור וואס זייערע הייליגע אויגען האבן איינגעזעהן אז עס איז א הצלת הדור איז דער יסוד היהדות (-די צדוקים איז אויך געווען זייער יסוד אז די חכמי הדור הבן נישט די רעכט צו מאכן גדרים וסיגים אין געבן פשט אין די משנות אין גמרות ווי אזוי זיי האבן געוואלט)ממילא איז נישט קיין אויסגעהאלטנע זאך אז דער פורם זאל לאזען באהאנדלען אזויליכע טעמעספין דעם גרוינעם משיח השם אין אנדערע ניקסאין איך פאלאנג אז דו זאלסט זיי חותם זיין אין פארמאכען סיי זייערע אלטע ניקס אין סיי די נייע
עס איז דא גענוג אפיקורסישע פורםס אין זאל ער גיין צו אלדע שווארטצע יאר
ווי דער רשב"א שרייבט אז מוטב שיאבד אלף מהם מישראל ותורותינו לא נשתנה ואל ישתנה

~~~~~~~~~~~

עקשטיין
אין בין מחולק מיט דיר, מען דארף נישט חוסם זיין, דא איז אפען, מען קען זיך מפלפל זיין אויף אלעם, ווי אזוי אונז גלייבען און פארוואס אונז גלייבען.

האסט אזוי מורא צו זעהן וואס ער שרייבט?

איך האלט אז מ'זאל יא חותם זיין גרונעם

א פורום ווי חדשות אנ"ש איז א מקום מקלט פאר היימישע חרדישע שרייבער'ס זיך מתווכח זיין, אין ג-ט אליינס ווייסט אז עס פעלט נישט דא קיין חלוקי דעות..

VIVE LA DIFFERACE

OPPS GROINEM IM SOPPOSED TO BE A HASIDIC BOOR IM SURE YOU ARE SO EDGEMECATED THAT YOU KNOW THE ILIAD AND DANTE'S INFERNO BY HEART
POOR US WE ARE SO STUPID

אבער דא האט ער נישט קיין פלאץ לדעתי דארף מען איהם חותם זיין נאר פאר זיין זלזול פון אונזער דרך החיים אליין!

ווער עס איז גולש ביי די אידישיסטען זעהט אז זיי אלע האבען לינקס צו 'חדשות אנ"ש' א כפרה אויף זיי,

אבער פארוואס דארף מען זיי געבען דא אן אנטריט?

עקשטיין

איך מיין אויך ווי באראפארקער, אין איך וועל צולייגען נאך א טעם לשבח אז מען זאל נישט חוסם זיין אזא סארט ווי גרוינעם.

הן אמת אז זיינע שיטות זעהן אויס מאדנע צו אונז פשוטע אידען מאמינים בני מאמינים, אבער דאך לאמיר זיך נישט נארען, דער חשובער גולשים אונזערער וועלען פין איהם נישט קליא ווערען, הרבה יותר מזה כבר עברנו.
אלא מאי דעם אינגערמאן אליין (ר' גרוינעם)?, איך בין גאנץ זיכער אז קיין גרויסע קנאקע איז ער נישט, און זעהט אויס אז ער האט געוויסע זאכען וואס גריבלען איהם אין בויך, אין עס צומישט איהם אביסעל, נעבעך א צומישטע נפש, נא, איז דאך אזא פורום ווי ער קען רעדען אין ררעדען אן אויפהער וואלט דאך געוועהן א גיטע טעראפי פאר איהם (בענייני אמונה).
נאר וואס יא? איך מיין אז מען זאל פארלאנגען פין איהם אז ער זאל פשוט רעדען מער צום דבר, אזוי אז ער אליין וועט בהכרח אביסעל אויסגראדען זיינע דרכים למקום.

בהוקרה,
דזשיד

----------------------------------------

צו אלע חשובער ליינערס פון חדשות אנ"ש

טראץ דעם וואס אין אנהייב פינעם אשכול האב איך נישט סותר געוועהן די ווערטער פין ידידינו "ר' גרוינעם", אין האב אפילו מוסיף געוועהן נופך מדילי', אין דאס האב איך אוודאי נאר געשריבען ווייל איך אליין בין נישט קלאר אין דעם עצם מנהג וואס דער אשכול האט אנגעהויבען רעדען וועגען דעם.

והרינו מוסר מודעה בזה

בוודאי שאני מתנגד בכל תוקף ועוז להיחס מ"גרוינעם" לדרך החיים שלנו ולרוחו של דבריו
און אדרבה, כאפט א בליק אין דעם יעצט שוין פארמאכטען אשכול וועגען אידיש, וואס דארט וועט איר זעהן אז האב ב"ה געהאט די זכיה צו זיין די ערשטע מעורר צו זיין "גרוינעם" אז ער זאל אויסבעסערען זיינע וועגען.





תוקן על ידי - jid_613 - 13/04/2005 19:38:29

"אינגערמאן" שרייבט אין אשכול פון לעדלעך פראגראם


נ.ב. כ'האב זייער מורא אז אונזער שריבער גרונעם איז געווארן אנגעשטעקט פון דעם לעדלעך פראגראם

עס איז אומזיסט צו טענה'ן מיט איינעם וואס ווייסט נישט בחייכון וביומיכון, געלייענט אביסל מאדערנע ביכער און געווארן א חוקר

א געהעריגע אידישע איינוואנדערונג אין דייטשלאנד האט זיך אנגעהויבן אין די צייטן פון רבינו גרשום מאור הגולה, נלב"ע ד'ת"ת, לויט כמה דעות, אדער 20 יאהר פריער,
עס זענען דא דאקומענטן געשריבן אויף זשארגאן מיט אל"ף בי"ת (מיר וועלן עס רופן אידיש - זה שפעטער) שוין פון די צייטן פון מהרי"ל, אבי מנהגי אשכנז - ווי מען רופט איהם, נפטר ה'ק"ז, לויט כמה דעות (די מסורה איבער אידן אין דייטשלאנד נאכן חורבן בית ראשון בלייבט מסורה, אבער געהעריגע אידישע קהלות זענען נישט געווען ביז דאן)

דאס הייסט אז א קורצע צייט נאך די באזעצונג פון אידן אין דייטשלאנד האבן אידן געהאט א אייגענע דיאלעקט מיט וועלכע זיי האבן זיך באנוצט, נישט ווי די אלגעמיינע באפעלקערונג, כאטש זיי האבן קיין לשון הקודש נישט גערעדט, ממילא קען אידיש נישט זיין עלטער ווי זעקס זיבן הונדערט יאהר

אין פוילן זענען נישט געווען קיין אידן ביז פאר זעקס זיבן הונדערט יאהר צוריק, פוילן איז געווען א דורכגאנג וועג פאר סוחרים, אידן האבן דארט כמעט נישט געוואוינט, איז קיין אידיש נישט געווען

יעצט אין אראבישע לענדער איז אויך געווארן א אידישע אראביש, יעדער איד וואס קומט פון אראבישע לענדער וועט אויף דעם מעיד זיין, אידן פון מאראקא רעדן דאס עד היום הזה, מיט דעם אראביש האט רס"ג און דער רמב"ם און אנדערע געשריבן זייערע ספרים, פארשטענדליך אויך מיט אותיות אלף בית, כמעט קיינער האט נישט געשריבן קיין ספרים מיט אראבישע אדער לאטיינישע אותיות, אזוי ווי עס איז געווארן דער מנהג פון בערלין, אנהויב תקופת ההשכלה

ווידער אידן אין מזרח, האבן ווי באקאנט אדאפטירט אן אייגן שפאניש, באוואוסט אלס לאדינו, א אפגעשטארבענער דיאלעקט פון א נידעריגן שבט, דאס האט מען גערעדט, און אויך געשריבן מיט אלף בית, און אפילו געפינטלט, אזוי ווי מיר פינטלען היינט אידיש

צום פינטל. די אלע שפראכן האבן געוויסע שטריכן מיט וועלכע זיי אייניגן זיך: ווערטער פון לשון הקודש זענען אריינגעדרינגען און געווארן א אינטעגראלער טייל פון שפראך, געשריבן מיט אלף בית (מרובעות אדער רש"י, זשארגאן איז אפילו געווען געדרוקט מיט משיטא), און די שפראך איז געווען א גרינגע, נישט קאמפליצירט, און בלויז אידן האבן זיך דערמיט באנוצט

אין איין ווארט. עם ישראל זענען אידן, די שפראך וועלכע זיי רעדן איז אידיש, צי דאס איז אידיש-דייטש, אידיש-שפאניש, אדער אידיש-אראביש.

כ'האב געהערט פון ר' נחום מאיר גערמאן בשם מהר"ש מבאבוב זצ"ל אז א רב האט געטראפן א צווייטן רב לערנען ניטל נאכט, פרעגט ער אים מיט וואונדער היתכן! זאגט ער, כ'וויל זעהן דעם גיהנם פארן לערנען ניטל, זאגט ער, גיהנם פארן לערנען ניטל איז נישטא, אבער דער גיהנם פארן אפלאכן פון א מנהג ישראל איז זייער גרויס, עיין רמ"א הלכות מגילה ואין ללעוג כו' כי לא לחנם הוקבעו, ועשו"ת ח"ס או"ח סימן נ"א בענין ברכת הגומל וכו'

אידיש האט נישט קיין קדושה, עס איז א גלות-שפראך, ווי אידן וואנדערן ווערט געשאפן א אידיש, אויך אין מדינת ישראל רעדט מען אידיש מיט העברעאישע אריינגעדרינגענע ווערטער, אנשטאט ענגליש אדער פויליש, וועלכע אסאך ווערטער אין "אידיש" זענען באמת פויליש (דבר בעתו: שמאטע...) ווייל דארט איז עס ליידער די לאנדס שפראך, אבער א קדושה האט דער מסך המבדיל וואס עס שאפט צווישן אידן גוים, און הרב באראפארקער איז גערעכט מיט דעם וואס ער רעדט פון ארץ ישראל, איך טענה שוין דאס יאהרן לאנג, אז די פרומע און פרייע לעבן דארט כמעט אינאיינעם, צוליב די שפראך, און אמעריקע תוכיח, די וועלכע עס רעדן נישט אידיש טראגן אן אנדערע צורה, ואכמ"ל

דער חתם סופר שרייבט אין די צוואה, בגופן שלנו, און ער רעדט פון אידיש-דייטש מיט אלף בית

דרוקן ספרים פאר אידן מיט לאטיינישע אותיות איז נישט געווען ביז פאר 200 יאהר צוריק, ווען נשמת מענדעלסאן איז אראפ אויף דעם עולם

אין חתם סופר שטייט ערגעץ אז דאס וואס חז"ל זאגן שלא שינו את לשונם מיינט טאקע אז זיי האבן געהאט א אייגענע מצריש'ע דיאלעקט אנדערש ווי די גוי'אישע וועלכע איז בדרך כלל שמוציג און געמיין, איינער וואס טרעפט דעם מקור יבא על הברכה, אפשר וועל איך באלד זוכן

קצת מראי מקומות: עיין סנהדרין כ"א, עברי ליבונאה אשורי, שו"ת רמ"א סימן ל"ד שבמכוון המציאו חכמי הדורות כתב לדברי חול וה"ה כאן, וחכמי התלמוד בבבל דיברו ארמית, ואכמ"ל