די גרעסטע חסידות'ן

יוסי718 (נישט יוחי, ליינטס ענגליש...)

איך האב זיך יעצט געמאכט צייט צו ליינען דיין געשמאקע תגובה.

איך האלט מיך אבער ביי מיינס (...SURPRISE)

די רעדע איז געוועהן "חסידות" נישט טשולענט, שידוכים, אין PIPE SMOKE

פונקט ווי עס איז פארהאן א וויליאמסבורגער סטייל דרעיפס אדער לעידיס דאסטערס, אין ס'דא א בריסקער חקירה, און א פוילישע סברא.

אזוי אויך איז נישטא קיין בריסקער דאסטערס אדער ראפאגאש קוליטש און קיין נאהווארדוקער דרעיפס

פונקט אזוי ווי סאיז דא א היימישער קאקאש קעיק וואס גייט אריין אין א בעלעבאטיש בייכל און סאיז פארהאן א טיף ערנסט אדער שארף חסידות

אזוי אויך איז נישטא קיין היימישער בעלעבאטישער חסידות אין א טיפער קאקאש קעיק וואס גיט אריין אין א שארף בייכעל

דו כאפסט מיין הלך מחשבה?

היימישקייט איז א אויבער פלאכליכע מראה חיצוני צו וואס דו ביזט צו געוואינט אין דו ביזט באקוועם מיט דעם, ווי למשל איין אלטער שיך.

דאס האט גארנישט מיט'ן תוכן.

א חסידות ווידער איז א מהות נישט קיין מראה חיצוני

למשל ביי אונז אין מאנסי וואינען אמעריקאנער יונגעלייט צדיקים ווי יוצאי משפחות פלאהר, שיין ודוגמתן.

ביז אפאהר יאהר צוריק האבן די אונגארישער געלייגט אויף זיי אויך א משכנתא ליילעך, זיי זענען נישט קיין היימישע.

היינט האט זיך ארויס געוויזן אז זיי זענען גאהר פון די שענסטע משפחות מיוחסות בישראל, בתורה ביראה ובמדות.

ווי לאנג איז דען ווען דער דף היומי איז נישט געוועהן "היימיש"?

BTW דער רב אבערלענדער פון מאנסי, עורך פון ירחון אור ישראל איז לפי ידיעתי אויך א ליובאוויטשער.

טאקע פאר דעהם האט סאטמאר - און איך נוץ סאטמאר פאר א שם הכולל פאר אלע וואס טראכטן ווי זיי - לכה"פ אין דעהם הינזיכט- געלייגט אזא דגש אויף "היימיש" דער מראה חיצוני.

דאס רוב אין סאטמאר זענען ביז פאר די מלחמה געוועהן באטשיס.... מיט מאגיאר עמבערס. קוים א יידיש ווארט האבן זיי גערעט, געלעבט פון וואכנבלאט וואס איז ארויס בעיר סאטמאר, נישט חלילה אויף לשה"ק, און נישט אפילו אויף יידיש נאר על טהרת שפת המאגיאר , און דא אין אמעריקע האבן זיי גגעלעבט און געשעפט חכמה פון דעם אויקעלעט. האבן זיי זיך אין א ליאדע טאג אנגעטוהן אלע ברייטע רבנישע היטן, פארלאזט א ברייטע בערד, און ויקרא שמם בישראל היימיש!

איי יענער האט מעהר תוכן אין איין פינגער ווי דו אין דיינע רמ"ח איברים?

אדער איז ער א ציוני, אדער איז ער נישט קיין היימישער.

ווען ליובאוויטשער חסידים ווי ר' בענצי שם טוב און ר' מענדל פוטערפאס צו ר' אברהם מאיאר זענען געפאהרן אונטער סטאלין'ס נאז אדער אין מאראקא צו פארשפרייטן אביסל תורה ויראת שמים מיט יידישע קינדער

האבן אבותיהם של אלו געגעסן שטאפ לעבער מיט שמאלציגע נאקערלעך

יעצט קענסטו מיר זאגן פאר וואס ווען מרעכנט אויס חסידות'ן זענען די שם-טוב מיט די ליפסקער נישט משלנו נאר משפחותיהם פון די אלע וואס לערנען במה מדליקין אין אטיסווילער כולל זענן היימיש?

ומה שכתבת פון א היימישען הכנסת כלה
ס'אסאך טיהפער פון דעהם, עיין בעניני הריקודין בכ"א כסליו. ואכמ"ל

היימישע בחורים פון די אשדודער ישיבה מיינט זיי רעדן יידיש אין גייען אנגעטוהן מיט איין אונגארישען פוילישע אקצענט. ווידער א פארב חיצוני.

והא ראיה טאמער וועלן דארט לערנען בני חסידי ליובאוויטש וואס קומען פון מענדל וועכטער חבורה ודוגמתם, וועסטו זיי אויך רופען היימיש.

קיין שום מיסטעריע בדבר.

טובעין

איך האב ערווארט אזא פראגע, אין דא איז דער חילוק

צווישן א משיחיסט מיט א "נארמאלען" (איך נוץ דאס ווארט ווייל איך האב נישט קיין אנדערס) ליובאוויטשער איז א שטארקער ליניע.

איינער האלט דער רבי לעבט און משיח איז שוין דא, און כל הטעמים שבעולם לא יזוז אותו ממקומו. לדעתי שמעקסט דאס אדער מיט מאסן משוגעת אדער מיט כפירה. בדומה לנצרות רח"ל.

דער אנדערע האט אפשר געהאפט בחייו אז דער רבי איז משיח, אבער לעת עתה האלט אז דער רבי איז נסתלק געווארן,ער איז א חסיד פון רבין נ"ע אין טוט וואס ער האט געהייסן פונקט ווי א בעלזער איז געוועהן א חסיד פון רב ז"ל די אלע יאהרן ביז דער היינטיגער רבי איז אונטערגעוואקסן.

משא"כ אין סאטמאר איז נישטא קיין ליניע צווישען דעהם קובע עיתם לתורה אויף 47 ST צו דער בעמ"ס אויף הלכות רבית מיט משה בער בעק. ר"א לייטנער רעדט הויך וואס אלע טראכטן שטיל. "דער איד" נעמט זיך אהן פאר איהם אין שרייבט פון איהם מיט גרעסטן כבוד. די אנדערע זענען אדער צו פויל אדער האבען מורא פון זייער פרנסה, טאמער געסטו א גוטן קראץ טרעפסו דארט א משה בער.

לעצטנס האט ר' אהרון יא געמכט א ליניע צווישן זיי, ער האט דאס מעהר ווייניגער ארויס געברענגט, אז ווי גרויס די "מלחמה" קעגן די "ציונים" אבער מיט קיין גויים צוזאמען גייען זיי נישט, דאס איז בפירוש אנדערש ווי די אריגינאלע סאטמארע שיטה אז די ציונים זענען ערגער ווי די גויים.

לסיכום. סאיז דא אזא זאך, אבער סאיז א נעגאטיווע ערשיינונג וואס דער קומט פון אונגארישער עסטערהאזי'ס

jid

חן חן לך פאר די שיינע מעשהלע,

איך האב געקענט איין אלטן איד פון גאליציע א תלמיד פון ר' אלעזר ריישער, האט ער מיר אמאהל נאך געזאגט -איך מיין אז סאיז געוועהן בשמו- פארוואס האט איין אונגארישער איד פיינט א גאליציאנער איד, און פארוואס האט א פוילישער ייד פיינט א ליטווישען ייד.

דער תירוץ איז, נישט דער אונגארישער ייד האט פיינט דעם גאליציאנער, זיי האבן ביידע איין גאט מיט איין תורה. נאר דער אונגארישער גוי (שבתוכו) האט פיינט דעם גאליציאנער ייד, דער פוילישער גוי וואס בייהאלט זיך אין איהם האט פיינט א ליטווישען ייד.

דער דברי חיים האט ליעב געהאט דעם מהר"ם שיק, דער חידושי הרי"ם האט ליעב געהאט דעם צמח צדק נישט ווייניגער ווי א רוסישער ייד האט איהם ליעב געהאט

ווי ווייניגער גוי איינער האט אין זיך אלץ ווייניגער דיפערענצן האט ער מיט אנדערע יידן.

ואידך פירושא זיל גמור

גישמאקער

אשכוח פאר דעם גרינעם אגודל...

די ליובאוויטשער זענען נישט היימיש ווייל זיי זענען פראים

והא ראיה ווען די מעסיגע שטילע "היימישע" סאטמארער חסידים זענען א מאהל געקומען קיין קרוינהייטס טאנצן שמחת תורה, האבן די ליבאוויטשער בחוריםן זיי באפאלן מיט גארביטשקענס.

שידוכים:

ראשית שידוכים איז איין צד א אידענע, ביי זיי איז חיצוניות=היימיש זעהר וויכטיג, פונקט ווי דזולערי און א קאליר קלייד.

והשנית א שידוך נעמט מען ווי נאנטער מען קען קולטורעל (עיין רש"י על הנושא את בת אחותו) נישט ווייל סאיז בעסער אדער ערגער.

דיין לעצטע שורה אז זיי וועלען דערלעבן משיח'ן ...
איך הייב אהן צו טראכטן אפשר ביזטו נישט אזוי "גיפערליך"

ליל מנוחה

ווער האט דיר אזוי זיכער געמאכט אז סאטמאר איז די גרעסטע? איך מיין אז גור איז די גרעסטע חסידות היינט.

דער אשכול איז שטארק פארקראכן פון זיין אריגינעלן נושא.

די סיבה פארוואס נישט ליובאוויטש איז פשוט'ער ווי פשוט.

עס איז נישט מעגליך בשום אופן שבעולם צו וויסן מי ומי ההולכים אין ליובאוויטש.

צו קען מען רעכענען אלע מענטשן וואס זענען געווען ביי די משיחי'סטן פארטי א חודש צוריק ???

און באטשי, דו דרייסט מיט די צינג, קריכסט און פארקריכסט איינמאל און נאכאמאל.

ענטפער פשוט, פארוואס אין סאטמאר זעסטו נאר די עקסטרעמיסטן בעת אין ליובאוויטש זעסטו נאר די נארמאלע ???

דער סאטמארער רבי זי"ע, האט געהאקט אקעגן נטורי קרתא פארן גיין מיט די אראבער, נאך לאנג פאר דו ביזט געווען א שרייבער אויף היידפארק.

און זוך דיר נישט אויס כסדר די זייט וואס איז דיר באקוועם.

איך וויל יא רעדן פון די זייטן וועלכע זענען דיר "נישט באקוועם", פון ביידע זייטן פון דער מטבע.

און יעצט, לענינינו.

אויף וויפיל איך בין באקאנט (און כ'בין מער באקאנט ווי באטשי וואלט געוואלט כ'זאל זיין...), איז סאטמאר היינט די גרעסטע חסידות.

אפגערעדט פון ביידע צוזאמען, אבער די אהרונים אליין זענען אויך עטוואס מער ווי גער.

דער מציאות איז, אז נומבער'ס וועט יעדער אלעמאל זאגן וואס פאר אים איז גוט.

מען דארף זען די בילדער פון די מסיבות.

און די בילדער פון ר' אהרן'ס חתונות (דער פלאץ וואו זיינע מענטשן קומען די מערסטע) שטייגן היפש אריבער די בילדער פון די גערער חתונה - נישט ווייל מען קען דאס אוועקמאכן.

און מען דארף נעמען אין באטראכט נאך א וויכטיגן פאקט.

אין סאטמאר האלט מען שוין אינמיטן די אפענע מלחמה, און נאכן טיילונג.

אין גער, האלט מען נאך דערווייל ביי די קאלטע קריג, דאס מיינט אז א גרויסער טייל פון די משתתפים ביי די חתונה, זענען דאס וואס מען וואלט גערופן אין סאטמאר "זאלי'ס".

און נאך א פאקט - וואס איז געבינדן מיט דעם פריערדיגן.

אין גער, "מוז" יעדער קומען צו די חתונה.

יעדער איינער באקומט א זיץ פלאץ, און יעדער שטח - וואס איז אפגעטיילט מיט צוימען - האט א "עסקן" וואס איז געשטעלט אויף יענעם שטח.

דער גבאי פון יעדן שטיבל, נעמט קעיר פון זיינע מתפללים.

אזוי אז מען ווייסט גלייך ווען א פלאץ איז ליידיג, ווער עס איז נישט געקומען - און פארשטייט זיך, אויך דעם "פארוואס".

און טראץ דעם זענען ר' אהרן'ס חתונות גרעסער.

איך בין געווען ביי ביידע חתונות

ביי דעם גערער חתונה איז געועון דאפלט מענטשען ווי ביי ר' אהרן טייטלבוים'ס זון.

זאת ועוד אין סאטמאר איז געווען א געוולד צוקוקער'ס וואס האבען נישט געהאט קיין שטריימלעך, אין גער ממש יחידים.

אין סאטמאר איז געווען בשפע פלאץ יעדער האט געקענט אריינגיין, אין גער האט מען געדארפט א קארטל.

בילדער מיינען גארנישט מער ווי גוט אויסגעארבעט איך בין שוין געווען ביי ריזיגע מסיבות ווי די בילדער זען אויס ווי א פאר הונדערט מענשטען, און פארקערט קליינע מסיבות וואס די בילדער זען אויס ריזיג.

איך בין טאקע נישט געווען אין גער.

אבער כ'האב באקומען א באריכט פון א איד וואס איז דארט געווען.

בנוגע שטופעניש און פלאץ מאכסטו חוזק פון דיר אליין.

ווען איך האב געמאכט א וואך נאכט ביי מיר אינדערהיים האט מען זיך אויך ממש נישט געקענט רירן...

בנוגע קוקער'ס, ביזטו ווייזט אויס געווען ביי די סאטמארער חתונה זייער א קליינע צייט.

ביי די חופה איז כמעט נישט געווען קיין פרעמדע, ביי די מצוה טאנץ אויך נישט.

ווען דער רב איז אריינגעקומען איז געווען אביסל, וועלכע האבן זיך כמעט נישט אנגעזען.

בנוגע בילדער, גלייב איך אז גער איז נישט אונטערשטעליג אינעם פרט פון אויסארבעטן בילדער אז עס זאל אויסזען גוט...

און דו האסט ארויסגעוויזן בקיאות, ווען דו זאגסט אז דארט זענען געווען "דאפלט"...

דו קענסט מיר זאגן א נומבער ???

גער האט און וויליאסבורג 12 בתי מדרשים און סאטמאר האט נאר 8 בתי מדרשים.....

באטשי!
ליובאויטש איז נישט אן היימישע חסידות, ערשטנס טקע וועגן חיצוניות, זיי גייען נישט מיט אחסידישן לבוש, זיי רעדן נישט אין אחסידישע שפראך, אין זיי האבן גארנישט פון די חסידישע הנהגות, נאר אפאר מנהגים.
צוייטנס, אפילו מיט חסידישע ספרים, זיי קוקן נישט אריין אין נועם אלימלך צב"ש, אין אזוי אויך אין אלע חסידישע ספרים אויסער פון זייערע רביים, לעומת דעם אין יעדען חסידות לערנטמען אויך פון אלע חסידישע ספרים נישט נאר פון זייערע קרייז.
אין עיקר שבעיקרים, זיי גייען מאדערען, אין זיי ניצען אלע מאדערנע כלים, זיי גייען צו אלע גויאישע ערטער וכדומה, דאס איז נישט היימישע חסידות.

וועגן גער, סאיז טאקע אריזיגע חסידות, איך שאצט די עולם אין שבועות דארט אויף נאנט צו צען טאזנט כ"י.
אבער איך מיין אז די מעמבערס אין ר' אהרן'ס חסידות איז נאך גרעסער.
אודאי אז גער זענען גרעסער פון ר' זלמן'ס חסידות\קהילה. אבער ער איז גרעסער פון אלע אנדערע.


אין מיין רשימה האב איך גרעכענט נאר חסידות'ן וואס האבן בערך טויזנט חסידים אין מער.