טעותים אין הלכה

דא וועל איך שרייבן עטליכע באוואוסטע טעותים וואס מענטשן האבן אין הלכה.

פאר איך הייב אן, וויל איך קלאר מאכן אז מען זאל נישט נעמען קיין פסקי הלכה פון דעם אשכול, און פון סיי וועלכע אנדערע אשכול אין דעם פורום.

זייער פיל מאל האב איך שוין אפגעשטעלט א גוטן פריינט אום שבת, און געווענליך איז די ערשטע שאלה וואס מען פרעגט איינעם וואס מען האט שוין לאנג נישט געטראפן, אין וועלכע פאך ער איז באשעפטיגט.

זייער אסאך מאל איז דער ענטפער אז עס איז שבת און מען טאר נישט רעדן פון קיין ביזנעס. דאס איז א גרויסער טעות און נאר ווער עס לערנט נישט, ענטפערט אזוי.

די הלכה איז אז רעדן וועגן געשעפטן וואס מען וויל אדורכפירן למעשה אין א שפעטערע געלעגנהייט איז אסור, אבער צו רעדן לשם רעדן איז קיין פראבלעם.

אין דברים של מה בכך גייט אריין אויך סתם נייעסן און פלאפלערייען, וואס דאס איז נישט קיין פראבלעם ביי רוב מענטשן, אבער ווען עס קומט צו רעדן א ווארט ביזנעס ווערט זייער מויל ווי פארשטומט.

איך האף איך בין נישט קיין מחלל שבת.

גוט, איך וועל פראבירן נאכקוקן דעם תוס'.

נאט אייך דעם תוספות (יישר כח באראפארקער פארן מראה מקום):

שבת קי"ג ע"ב ד"ה שלא יהא דבורך של שבת כדבורך של חול. פי' בקונטרס כגון מקח וממכר, ואין נראה לרבינו תם, דהא כבר נפקא ממצוא חפצך, אלא אומר ר"ת כדאמר בויקרא רבה (פרק ל"ד) ר"ש בן יוחי הוה ליה אימא סבתא דהות מישתעיא סגיא, אמר לה אימא שבתא הוא שתקה, משמע שאין כל כך לדבר בשבת כמו בחול, ובירושלמי אמרינן בטורח התירו בשאלת שלום בשבת עכ"ל.

קומט אויס אז אלע זענען גערעכט... עס איז א תוספות, א זוהר (כמעט, ווייל עס האט פאסירט מיט די מוטער פון רשב"י) און א ירושלמי.

אבער למעשה איז דיפלאמאט אויך גערעכט, ווייל דארט רעדט מען לגבי רעדן ווייניג בשבת, כענין המבואר בערבי נחל סוף פ' תצא אז שבת קודש זאל מען האבן א תענית הדיבור.

דאס וואס מען ווארט אויפן בעל תפלה נאך די שירה בעפאר ישתבח, ווערט געברענגט אין די אחרונים אז מען זאל לכתחלה נישט ווארטן נאר גלייך ווען מען ענדיגט ה' אחד ושמו אחד זאל מען זאגן ישתבח. ווייל די ד' פון אחד, און די ראשי תיבות פון ישתבח שמך זענען צוזאמען די שם ש-ד-י. אין וויזשניץ פירט מען זיך אויסצולאזן והיה ה' למלך על כל הארץ. דער עולם ווארט אויפן בעל תפלה, און דאן זאגט מען ווייטער ביום ההוא וכו' ישתבח. מן הסתם איז עס וועגן דעם. (איך האב נאכנישט דורכגעטוהן וואס עס טוט זיך מיט כל פסוקי דלא פסקיה משה וכו').

דאס מען מענטשן זענען מקפיד נישט אויסצורעדן צווישן שטילע שמונה עשרה פון פרייטאג צונאכטס ביז נאך ברכו פון פאר עלינו, האב איך אמאל געהערט אז די עיקר קפידא איז נאר פון "ויכולו", קען מיר איינער געבן מער פרטים?

איך האב אמאל געהערט (איך געדענק נישט פון וועם) אז עס איז אזויווי חזרת הש"ץ.

אפסטעיט;

וואס מיינסטו צו זאגן "אזוי ווי חזרת הש"ץ"? פון נאך שטילע שמונה עשרה? ביי חזרת הש"ץ טאר מען אויך נישט רעדן פונעם אויסטרעטן שטילע שמונה עשרה ביז נאך הויכע שמונה עשרה? פארוואס זעה איך נישט אז דער עולם זאל נזהר זיין אין דעם אזוי שטארק ווי פרייטאג צונאכטס איידער מען הייבט אן "ויכולו"?

ביים זאגין ויכולו און ברכה מעין שבע איז א מחבר אז מ'טאר נישט רעדין:

סי' רס"ח סעיף יב: "אין לדבר בשעה שאומרים ויכלו ולא בשעה שאומר ש"צ ברכה מעין שבע:"

ובמשנה ברורה שם: "(כו) אין לדבר וכו' - בטור בשם ס"ח מעשה בחסיד אחד שראה לחסיד אחר במותו [פי' בחלום] ופניו מוריקות א"ל למה פניך מוריקות א"ל מפני שהייתי מדבר בויכלו בשעה שהיה הצבור אומרים ובמגן אבות וביתגדל עכ"ל:"

וועגין נישט אויסרעדין בכלל צווישן די שטילע שמו"ע ביז נאך קדיש תתקבל, און כף החיים סי' קכ"ד שטייט אז מ'טאר נישט און אז עפ"י האר"י והזוהר הק' איז עס "חמור טפי" אבער און שו"ע הרב סי' קי"א ס"ג "לשיחה מועטת אין לחוש.

יישר כח ר' שעפסיל;

לכאורה קומט אויס אז דאס נישט רעדן "פאר" ויכולו, איז טאקע נישט קיין טעות, אבער איז נישט אין כלל פון די ווערטער פונעם מחבר, און דאס איז געווען מיין כוונה מיטן שרייבן דעם ענין אין דעם אשכול, ווייל מענטשן מאכן א טעות און מיינען אז אין דעם איז נכלל אויך רעדן "איידער" ויכולו.

אין די ווערטער פונם מחבר איז עס טאקע נישט דא, אבער עס קען זיין פון איינע פון צוויי טעמים פארוואס מ'איז מקפיד נישט צורעדין בכלל, אדער, אלס דעם מ'זאל נישט נגרר ווערין צו רעדין אויך נאך וואס דער חזן הייבט אהן ויכולו (כעין ווי עס שטייט ביי קריאת התורה וועגין רעדין בין גברא לגברא), מחמת חומרת הדבר ווי דער מ"ב ברענגט צו, אדער אלס נישט אויס רעדין פאר קדיש תתקבל.

מיין זכרון זאגט אויך ענליך צו אפסטעיט, נאכמער, דער גאנצער טו"ז מיט די פנים ירוקים איז נאר ווייל מעין שבע, איז "מעין" הויכע שמונה עשרה ('פלעין' אידיש: מעין שבע...), במילא פונקט ווי מ'טאר נישט מפסיק זיין צווישן די צוויי שמונה עשרה'ס, אזוי אויך טאר מען נישט אויסרעדן פאר ויכולו.

פון וואו נעמט זיך דער אלגעמיינער 'היתר' אדורכצוגיין אין די ד' אמות פון א מתפלל ?!

איך ווייס פונעם (שוואכן) לימוד זכות פון בוטשאטשער רב אז ווער עס דאוונט אויסנווייניג מעג מען אים אפשר אדורכגיין, אבער וואס טוט זיך מיט די וואס דאווענען פון א סידור ?!

א חבר האט מיר אמאל געזאגט אז די וואס דאווענען פון א סידור איז בכלל נישט קיין פראבלעם אז מ'שטערט אים די כוונה, ווייל ער קוקט דאך אריין אין סידור...

[איי, אויב אזוי ווען רעדט דער שו"ע ?! מסתמא אין זיינע צייטן איז נישט געווען אזוינע גוטע בעלי כוונה ווי היינט, און מ'איז יא געשטערט געווארן אפילו מיט א סידור...].

אבער וואס טוט זיך אויב מען גייט אין די זעלבע רגע אדורך נעבן צוויי מענטשן, וואס איינער זאגט פון אויסענווייניג, און דער צווייטער טייטלט ערליך אין סידור ?!