קווינסער בחורים באשמיצן דער איד

באקומען אין אישי פון זאלי_איד. אפענע בריוו צו די רעדעאקציע פון "דער איד" הי"ו

מיר האבן גענומען די מיה צו שרייבן די פאר ווערטער אין ליכט פון די לעצטע אנטשואינגן וואס קומען פאר אין די ראמען פון אונזער וואכנצייטונג "דער איד". ווי יעדער ווייסט איז די צייטונג "דער איד" געגרינדעט געווארן דורך רביהקוה"ט זי"ע עס זאל דינען אלס חומה בצורה נישט אריינצונעמען די טריפענע גוי'אישע צייטשריפטן אין א אידישע ערליכע שטוב וואס איז מהרס יעדעס טראפעלע אידישקייט, און נאך כמה טעמים ווי עס איז שוין באשריבן געווארן בשעתו דורך דעם ארגינעלער רעדאקטער הרה"ח רבי סענדר דייטש ז"ל מראשי קהלתינו אין זיין ספר בוצינא קדישא. און יעצט צום פונקט, די וואך זענען מיר תלמידי וחסידי סאטמאר אויפגעשוידערט געווארן ווי עס איז ערשינען א בריוול פון א ליינער (כ'מיין א שרייבער אין "דער איד") איך רעד שוין נישט פון די דברי סילוף ועמי הארצות וואס איז דארט געשטאנען אויפן חשבון פון רביה"ק ז"ל נאר פשוט ארונטערגעריסן דער יסוד אויף וואס דער צייטונג איז אויפגעשטעלט געווארן, נעמליך צו דינען אלס קול שופר אנטקעגן די פרעמדע גאס, און דער שרייבערל האט זיך צושמירט מיט זיין גיפטיגע פענע מיט האס און שנאה אנטקעגן חסידי סאטמאר צוליב די 'שוואכקייט' וואס זיי האבן נישט צו פארן ל"ג בעומר קיין מירון, און זיי האבן נאך די חוצפה פון הענגען לייליכער אין די גאסן מיט מחאות אנטקעגן דאס פארן. הזאת נעמי?! פארדעם קויפן מיר און פאטאנזירן דעם איד? אין אז איך האב שוין דאס פעדער אין די האנט פיהל איך פאר א פליכט ארויסצוברענגן די חוצפה פון אריינשטעלן מז"ט אין "דער איד" פאר דעם אויסווארף זינגער וואס האט חרוב געמאכט אונזערע דורות מיט זיין שטארקע כח הטומאה, און דאס איז שוין נאך וואס כ"ק רבינו שליט"א איז אזוי שארף ארויס פארגאנגענעם חוה"מ ביים אסיפה כללית אנטקעגן די ביטערע ערשיינונג פון די גוי'אישע מוזיק ביי שמחות וואס איז איינגעפירט געווארן דורך דעם זעלבען יונגאטש טמא ומטמא ל.ש., איך רעד שוין נישט פון די היפאקרטיזים וואס ליגט אין דעם פון לייגן איין וואך ריזיגע מחאות אויף די חינגאות פון דעם יעניגן און די קומענדיגע וואך שרייענדע באגריסונגן לכבוד די שמחה ביי דעם אויבנדערמאנטן. נאך א נקודה, ווי עס איז באקאנט האט רבינו שליט"א ביי די דרשה חוה"מ מעורר געוועהן איבער די שעדליכע לייען מאטריאל ספעציעל די אנגלא-אידישע צייטונגען וואס קומען ליידער אריין אין אידישע שטובער, טייערע רעדעאקציע פון "דער איד" איר ווייסט ווער עס איז שולדיג אין דעם? איר ארויסגעבער פון דער איד, אנשטאט דער צייטונג זאל פרובירן צוצושטעלן גענוג רייכע לייען מאטריאל אז די פרויען (וואס זענען די עיקר ליינער פון די אנגלא-אידישע פרעסע) זאלן האבן וואס צו ליינען, איך ברויך נישט מסביר זיין, איר ווייסט גאנץ גוט וואס איך מיין, ענקער צייטונג איז יבש, פארוואס זאל דען נישט א ווייבל קויפן א אנדערע צייטונג ווען אין דער איד קען זי נאר ליינען מיט וואס סארא עקסטאז נשים צדקניות גרייטן זיך צום יערליכן פארטי פון מוסדות מאנטיווידעא, און סארא געהויבענע באזוך די פאפא רעבעצין האט אפגעשטאט אין די פאפא מיידל שולע אין מאנסי? מיר האפן אז איר וועט זיך רעכענען מיט אונזערע געפילן און מאכן א גענצליכן טויש אין אייער רעדעאקציע.

צו דעם שרייבער וועלכער גיסט זיך אויס דאס הארץ צו די רעדאקציע אין דער איד:

מיין הארץ גייט אויס צו דיר, און צו די זעלבע צייט האב איך פשוט רחמנות אז דו רעדסט דיך נאך איין אז "דער איד" איז דא פאר עפעס וואס דער רבי זי"ע האט געמאנט אדער געפאדערט, און עס שרייט ארויס פון דיר דאס ווייטאג: הלמאי, דער איד איז דאך געגרינדעט געווארן פאר דעם ! ניין?

דער איד איז געגרינדעט געווארן צו באקעמפען דעם רעיון הציונות. אמת ויציב.
אבער ווער איז באלעבאס דערויף, און אין וועמענס הענגט ליגט עס, און וואס איז היינט דער אמת'ער ציל פון דער איד?

אויף וואס איז משה פרידמאן מקדיש דעם גאנצן צייטונג?
אויף צו האקן אויף אלע וועלכע גייען נישט אין שפאן. אראפרייסן און מבזה וואך איין וואך אויס, און מיינטסטו שרייבער אז איינער צעקראצט זיך? א גרויסן טעות.

מ'לאכט זיך אויס פון דער איד, ווייל פינקט ווי עס אינטרעסירט אונז נישט וואס דער פארווערטס שרייבט, אינטרעסירט אונז קיין משהוא נישט וואס דער איד שרייבט. לאז ער בילן און שרייבן און וכל המרבה הרי זה משובח.

דאס וואס דער איד ווערט געפירט דורך משכילים און ליצים און צו די זעלבע צייט איז ער נאך דער אפיציעלער גבאי און פארטרעטער פון אייער רבי'ן, צייגט קלאר אז ער איז דער פאליסי מאכער, ער איז דער דעסיזשאן מאכער, ער איז דער פוסק אחרון ביי ענק, על פיו יצאו ועל פיו יבואו. קיין דיינים, קיין בית דין, קיין הנהגת התורה, קיין רבי זי"ע קיין רבי שליט"א.

און אויב ווילסטו זיך איבערצייגן אינעם ווארהייט פון מיינע ווערטער, גיב איך דיר דעם טעסט:

אויב וועלן ארויסקומען די דיינים פון ענקער קהילה, ענקער בית דין און די רוחניות'דיגע מנהיגים און אריינשטעלן א מחאה קעגן "דער איד" (דאס בריוול האט זיך נישט אריינגעגליטשט בטעות. עס איז געטאן געווארן בערמה). וועל איך דיר אפען זאגן אז יא, עס איז ביי אייך דא הנהגת התורה.

איך ווייס קלאר אז קיין שום מחאה קעגן "דער איד" וועט נישט זיין פון ענקערע דיינים. ע"כ זאג איך דיר בתורת שבועה: סאטמאר שע"י רז"ל ווערט געפירט דורך משה פרידמאן הוא ולא אחר!

און נישט אומזיסט טראגט אייער רבי און אייער קהילה און אייערע רוחניות'דיגע פירער אזא ארימצייגעניש, אזא דערשלאגן פנים אומעטום. מיט א רבי'ן משה פרידמאן וואס ער טוט מיט רז"ל ביי די 55  יאר, דאס וואס ער האט געטאן מיט זיין פאטער ביי די 90 יאר - האט מען די רעזולטאטן.

איך פרוביר קיינעם נישט איבערצומאכן מיט מיין געשרייבעכץ:

1) ווייל דער וואס האט עס נישט איינגעזען ביז היינט, איז ווייל ער איז געטריבן פון האס און שנאה. וואס קיין לאגיק נוצט נישט. - בלייבט געזונטערהייט ווי איר זענט. צופרידן זענט איר סייווי נישט !

2) ווייל מיר נויטיגן זיך ב"ה נישט אין קיין נייע מענטשן. מיר דארפען פון בוכ"ע השפעות טובות, פון די זאליס ברויכן מיר ב"ה גארנישט!

נאך א געלונגענער ביישפיל פון די "רעבע זכרוינעלבראכע" שגעון, וואו יעדער ראצער נעמט זיך די רעכט אפצומאכן וואס ס'איז געווען דעם רבי'נס מיינונג, באזירט אויף זיינע אייגענע פריוואטע געפילן.

אפשר קען עמיצער מגלה סוד זיין פאר דעם קווינס שרייבער אז זיין אייגענער רז"ל פילאפף, איינער פון די נייע "רבי זכרונו לברכה'ס" בדורינו, איז יארן לאנג געפארן ל"ג בעומר קיין ארץ ישראל זיך דערקוויקן דאס הארץ ביי די אויסטערלישע שמחה פון רבי שמעון בן יוחאי?! ער האט נאר אויפגעהערט צו פארן ווען ער האט געזען אז מ'האלט אים ביים קרוינען אלס דער לעצטער אין א לאנגע רייע פון ממלא מקום'ס פאר די "רעבע זכרוינעלבראכע" שגעון, און באשלאסן אז ס'לוינט אים נישט פאליטיש.

פארשטייט זיך אז פאר אים איז אלעס מותר, פונקט ווי ער האט געמעגט פארן קיין פלארידא ווען אימער ס'האט אים געשמעקט, נאך אלעם איז ער דאך דער "רבי ז"ל" אליינס.