|
אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
היינט אינדערפרי, דאנערשטאג פר' שופטים, א' דראש חודש אלול תשס"ט לפ"ק, האט דער סאטמארער ציבור זיך אויפגעוועקט צו די ביטערע בשורה אז "ברוך דיין האמת", א גאר חשובער אינגערמאן מו"ה עזריאל (זילא) פערלשטיין ע"ה איז פרייצייטיג אוועקגעריסן געווארן בדמי ימיו אין בליענדן עלטער פון בלויז 40 יאר, איבערלאזנדיג א שטוב מיט קינדער און א ערשיטעטע אלמנה שתחי'. די חברה קדישא דקהל יטב לב, וועלכע ווערן ליידער געפלאגט דורך זיין טאטן, דער מונטקאטשער חצוף, שאול פערלשטיין, וואס קלאגט די קהלה קדושה יטב לב ד'סאטמאר אין וויליאמסבורג און קרית יואל אין ערכאות של עכו"ם, "אן קיין רשות בית דין און אן קיין שום הזמנה לדין תורה בישראל", האבן געלאזט מעלדן פאר די משפחה, אז היות דער נפטר ר' עוזיאל ע"ה איז געווען אן ארנטליכער מענטש און ביז לעצטענס באצאלט מעמבערשיפ פאר קהל יטב לב אין קרית יואל, דעריבער כאטש די מיינונגס-דיפרענצן צווישן די צדדים, זענען זיי גרייט מוותר צו זיין און מקבר זיין דעם נפטר אין בית החיים אין קרית יואל, אויף א מכובד'דיגן פלאץ, לפי כבודו.
נאר מיט איין באדינג, אז היות דער פאטער פונעם נפטר איז דער עומד בראש פון די שענדליכע תביעות בערכאות של עכו"ם אן קיין רשות בית דין און אן קיין שום הזמנה לדין תורה בישראל, ער איז מבזה רבותינו הקדושים נבג"מ זי"ע דורך אריינשלעפן זיין מקום מנוחת קדשו אין גוי'שן געריכט און פארשווענדעט מילליאנען דאללארן ממון ישראל אויף קאורטס, ער דינט אלס זייער אפיציעלער סגן ראה"ק פון די מסרבים לדין, ער איז זייער ווארטזאגער, ער שרייבט אונטער זייערע בריוו'ן, ער זאגט די דרשות של דופי, און ער קען אפשטעלן די גאנצע ערכאות, דעריבער פארלאנגט מען פון אים א נישטיגע הבטחה, דאס איז:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
פאר 5 יאר צירוק האט דער סאטמארער ציבור זיך אויפגעוועקט צו די ביטערע בשורה
אז דער ברך משה זי'ע וועט נישט גיין צי זיין איר אייניקעלס חתונה איבעבלייבענדיג אין שטוב מיט די ציבראכענע און א ערשיטעטע רעבעצען שתחי'.
די ראשי קהילה דקהל יטב לב וועלכע ווערן ליידער געפלאגט דורך זיין טאטן דער סאטמארן חצוף, ר' אהרן טייטעלביום וואס קלאגט די קהלה קדושה יטב לב ד'סאטמאר אין וויליאמסבורג און קרית יואל אין ערכאות של עכו"ם, "אן קיין רשות בית דין און אן קיין שום הזמנה לדין תורה בישראל", האבן געלאזט מעלדן פאר די משפחה, אז היות דער זין ר' מענדעלע איז אן ארנטליכער מענטש און ביז לעצטענס באצאלט מעמבערשיפ פאר קהל יטב לב אין קרית יואל, דעריבער כאטש די מיינונגס-דיפרענצן צווישן די צדדים, זענען זיי גרייט מוותר צו זיין לאזען דעם גרויסען זיידע קימען צי די חתונה
נאר מיט איין באדינג, אז היות דער פאטער בל שמחה איז דער עומד בראש פון די שענדליכע תביעות בערכאות של עכו"ם אן קיין רשות בית דין און אן קיין שום הזמנה לדין תורה בישראל, ער איז מבזה רבותינו הקדושים נבג"מ זי"ע דורך אריינשלעפן זיין מקום מנוחת קדשו אין גוי'שן געריכט און פארשווענדעט מילליאנען דאללארן ממון ישראל אויף קאורטס, ער דינט אלס זייער אפיציעלער מנהיג פון די מסרבים לדין, ער איז זייער ווארטזאגער, ער שרייבט אונטער זייערע בריוו'ן, ער זאגט די דרשות של דופי, און ער קען אפשטעלן די גאנצע ערכאות, דעריבער פארלאנגט מען פון אים א נישטיגע הבטחה, דאס איז:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
די ראשי הקהלה האבן געבעטן א קליינע הבטחה, יעצט ווען ס'איז מתו מוטל לפניו און ס'איז צו האפן אז לבבו הערל איז עטוואס ווייכער, אז ער זאל אונטערשרייבן אז באלד נאך די שבעה וועט ער ארויסציען דעם הייליגן מקום קדוש פון גוי'שן קאורט, און על כל דין ודברים וועט ער אונטערשרייבן שטרי בירורין ביי א אידישן בית דין, ביי זבל"א אדער ביי סיי וועלכע נייטראלן בית דין.
הרבנים הגאונים הצדיקים שליט"א הדיינים דקהלתינו, וועלכע בלוטיגן שוין א לאנגע תקופה אויף דעם בזיון נורא וואס ווערט אפגעטוהן דורך די קליקע רשעים בראש פון דעם לץ זהיד שאול פערלשטיין, האבן באפוילן פאר די ראשי קהלה אז זאלן נוצן יעדן מיטל צו צווינגען דעם רשע ארויסצוגיין פון קאורט און מאבד זיין מיליאנען דאללאר ממון הקדש, מ'זאל זיך נישט לאזן פירן פון נארישע געפילן אויפן חשבון פון דעם יסוד היהדות "ואלה המשפטים אשר תשים לפניהם"! און אויב שטרעבט ער צו פארמינערן דעם בזיון פון בנו המנוח ע"ה, אדער סיי ווער ס'זוכט דא תכלית הנרצה, זאל ביי אים שתד'לן און אים באוועגן ארויסצונעמען דעם בית החיים פון גוי'שן קאורט, און דאס קען ער טוהן מיט בלויז:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
די ראשי הקהלה האבן געבעטן א קליינע הבטחה, יעצט ווען א געהבענע מינוט מען מאכט חתונה דער ערשטער אייניקעל און ס'איז צו האפן אז לבבו הערל איז עטוואס ווייכער, אז ער זאל אונטערשרייבן אז באלד נאך די חתונה וועט ער ארויסציען דעם הייליגן מקום קדוש פון גוי'שן קאורט, און על כל דין ודברים וועט ער אונטערשרייבן שטרי בירורין ביי א אידישן בית דין, ביי זבל"א אדער ביי סיי וועלכע נייטראלן בית דין.
הרבנים הגאונים הצדיקים שליט"א הדיינים דקהלתינו, וועלכע בלוטיגן שוין א לאנגע תקופה אויף דעם בזיון נורא וואס ווערט אפגעטוהן דורך די קליקע רשעים בראש פון דעם לץ זהיד ר' אהרן טייטעלביום, האבן באפוילן פאר די ראשי קהלה אז זאלן נוצן יעדן מיטל צו צווינגען דעם ... ארויסצוגיין פון קאורט און מאבד זיין מיליאנען דאללאר ממון הקדש, מ'זאל זיך נישט לאזן פירן פון נארישע געפילן אויפן חשבון פון דעם יסוד היהדות "ואלה המשפטים אשר תשים לפניהם"! און אויב שטרעבט ער צו פארמינערן דעם בזיון פון בנו , אדער סיי ווער ס'זוכט דא תכלית הנרצה, זאל ביי אים שתד'לן און אים באוועגן ארויסצונעמען דעם בית החיים פון גוי'שן קאורט, און דאס קען ער טוהן מיט בלויז:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
אויך דער חשובער שווער פונעם נפטר ע"ה, יבלח"ט הרבני הנגיד החשוב מו"ה יוסף פנחס סטרולאוויטש הי"ו פון קרית יואל, האט זיך נישט פארלוירן און זיך געבעטן צו זיין מחותן שאול פערלשטיין ווי צו א גזל'ן ער זאל נישט מבזה זיין, זיין אייגן קינד, און נאכקומען די פארלאנגען פון די ערליכע ראשי הקהלה און הנהלת חברה קדישא, און נישט לאזן זיין חשובן איידעם ע"ה ווערן אפגעסטעמפלט לחרפה ולדראון עולם ביז תחיית המתים, אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
אויך דער חשובער ברידער פונעם מנהיג, הרבני הנגיד החשוב מו"ה ליפא טייטעלביום , האט זיך נישט פארלוירן און זיך געבעטן צו זיין ברידער ר' אהרן טייטעלביום ווי צו א גזל'ן ער זאל נישט מבזה זיין, זיין אייגן טאטע, און נאכקומען די פארלאנגען פון די ערליכע ראשי הקהלה , און נישט לאזן זיין חשובן טאטען דער ברך משה זצ''לזאל ווערן ללאג ולקלס, אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
ס'איז געווען צו האפן אז דער קשה עורף שאול פערלשטיין וועט זיך יעצט איינמאל ברעכן, זיך מכניע זיין צום דעת תורה און טוהן די געוואלדיגע שריט פון "גיין צו דין תורה", אבער השנאה והתאוה והכבוד מוציאין את האדם מן העולם, האט ער פראסט אפגעענטפרט: "עטץ וועטס מיך נישט איינטיילן וואס צו טוהן"!! ער ברעכט זיך נישט, און וועט אויף קיין פאל נישט געבן דעם:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
ס'איז געווען צו האפן אז דער קשה עורף ר' אהרן טייטעלביום וועט זיך יעצט איינמאל ברעכן, זיך מכניע זיין צום דעת תורה און טוהן די געוואלדיגע שריט פון "גיין צו דין תורה", אבער השנאה והתאוה והכבוד מוציאין את האדם מן העולם, האט ער פראסט אפגעענטפרט: "עטץ וועטס מיך נישט איינטיילן וואס צו טוהן"!! ער ברעכט זיך נישט, און וועט אויף קיין פאל נישט געבן דעם:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
וואס א בלוטיגער טאטע טוט צו א אייגן קינד!
נאך אלע זיינע דעמאגאגישע רעדעס אז "אלעס בלייבט ביים אלטן", נאך אלע זיינע לגיונות אז ער איז נישט קיין מסרב לדין נאר איז גאר גרייט צו גיין צו דין תורה, שעמט ער זיך נישט און איז גרייט מיט א מאסע רציחה צו טוהן כל טצדקי שבעולם, ביז לייגן זיין אייגן קינד כדומם על פני השדה, אלעס כדי נישט צו דארפן גיין צו דין תורה?! און זיך נישט ברעכן צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
וואס א בלוטיגער קינד טוט צו א אייגן טאטען!
נאך אלע זיינע דעמאגאגישע רעדעס אז "אלעס בלייבט ביים אלטן", נאך אלע זיינע לגיונות אז ער איז נישט קיין מסרב לדין נאר איז גאר גרייט צו גיין צו דין תורה, שעמט ער זיך נישט און איז גרייט מיט א מאסע רציחה צו טוהן כל טצדקי שבעולם, ביז נישט לאזען זיין אייגען טאטען קימען צי די חתונה , אלעס כדי נישט צו דארפן גיין צו דין תורה?! און זיך נישט ברעכן צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
ס'איז ממש נישט געווען צו פארשטיין!
א טאטע קומט צוריק פון ארגענטינע, מ'איז אים מודיע אז זיין באליבטער זון איז פלוצים נפטר געווארן אין די שענסטע יארן ה"י, אלעס וואס ער דארף טוהן איז בלויז זיך מקבל זיין זיך צו פירן על פי תורה און ארויסגיין פון קאורט, און זיין קאפ קען נישט שלום מאכן מיטן מצב און פאר'עקשנ'ט זיך נאך אלץ קעגן אונטערשרייבן שטרי בירורין! און אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
ס'איז ממש נישט געווען צו פארשטיין!
א טאטע איבערגעלעבט א קריג, מ'איז אים מודיע אז זיין באליבטער זון מאכט חתונה א אייניקעל אין די שענסטע יארן , אלעס וואס ער דארף טוהן איז בלויז זיך מקבל זיין זיך צו פירן על פי תורה און ארויסגיין פון קאורט, און זיין קאפ קען נישט שלום מאכן מיטן מצב און פאר'עקשנ'ט זיך נאך אלץ קעגן אונטערשרייבן שטרי בירורין! און אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
וואס האט מען שוין געבעטן פון אים?! בלויז ער זאל זיך פארפליכטן אראפצונעמען די גוי'שע ריכטער פון דעם הייליגן מקום קדוש, מקום חלקת מחוקק ספון פון רבותינו הקדושים זי"ע, און אויפהערן מיט דעם סירוב לדין, הליכה לערכאות, און בזיון המתים, דאס איז ס'גאנצע וואס מ'וויל פון אים האבן יעצט:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
וואס האט מען שוין געבעטן פון אים?! בלויז ער זאל זיך פארפליכטן אראפצונעמען די גוי'שע ריכטער פון דעם הייליגן מקום קדוש, מקום חלקת מחוקק ספון פון רבותינו הקדושים זי"ע, און אויפהערן מיט דעם סירוב לדין, הליכה לערכאות, און בזיון המתים, דאס איז ס'גאנצע וואס מ'וויל פון אים האבן יעצט:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
דערווייל, אויף די אינציאטיוו פון דעם "נועם המדות" פערזענליך", שטייט דער טאטע וואס שטאמט מזרע ישראל, מיט א פארביסענע קאלטבלוטיגקייט בשעה שמתו מוטל לפניו, און באוויליגט נישט ארויסצוגיין פון קאורט, אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
דערווייל, אויף די אינציאטיוו פון דעם "טאשען שניידער" פערזענליך", שטייט דער טאטע וואס שטאמט מזרע ישראל, מיט א פארביסענע קאלטבלוטיגקייט בשעה שמחות בניו, און באוויליגט נישט ארויסצוגיין פון קאורט, אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
דער ערנסטער ציבור קען דאס ממש נישט גלויבן, אפילו זיין ציבור, ס'איז דאך היינט ר"ח אלול ביי יעדן, איז דען די שרעקליכע טראגעדיע נישט א גענוגנדער סיבה אפצושטעלן דעם אשר המחלוקת וואס פלאקערט ביי אנשי שלומינו, וואס קען יעצט ווערן אפגעשטעלט בלויז דורך:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
דער ערנסטער ציבור קען דאס ממש נישט גלויבן, אפילו זיין ציבור, ס'איז דאך איז דען די שרעקליכע טראגעדיע נישט א גענוגנדער סיבה אפצושטעלן דעם אשר המחלוקת וואס פלאקערט ביי אנשי שלומינו, וואס קען יעצט ווערן אפגעשטעלט בלויז דורך:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
דער טיראנישער פאטער געפינט זיך אין די מרחקים, ער באקומט די ביטערע בשורה אז ליידער איז זיין זון אזוי טראגיש אומגעקומען, ער האט א 12 שעה פלייט צו וויינען און איבערטראכטן זיינע אפציעס, זיין שונא אפפערט אים א סימפל-דיעל, אז זיין זון קען גערן ווערן באגראבן אין בית החיים קעגן וועלכן ער קעמפט מיט ציין און נעגל, מ'בעט גארנישט עקסטערע, נאר איין זאך:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
דער טיראנישער פאטער געפינט זיך אין די מרחקים, ער באקומט די ביטערע בשורה אז ליידער זיין אייגענער טאטעוועט נישט קימען צי די חתונה, ער האט א 12 שעה פלייט צו וויינען און איבערטראכטן זיינע אפציעס, זיין שונא אפפערט אים א סימפל-דיעל, אז זיין טאטע קען גערן קימען צי די חתונה קעגן וועלכן ער קעמפט מיט ציין און נעגל, מ'בעט גארנישט עקסטערע, נאר איין זאך:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
די ערליכע חברה קדישא, וועמען דעם כבוד פון רבותינו הקדושים זי"ע איז נוגע ללבם, לאזן אים מעלדן, אז אזויווי ער האט אריינגעפירט דעם בית החיים אין גוי'שן געריכט שלא ברשות בי"ד, בעט מען נישט אז ער זאל חלילה אויפגעבן זיין הייליגן קליפה-קאמף! חלילה! דאס גאנצע וואס מ'פארלאנגט פון אים איז:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
די ערליכע ראשי קהילה, וועמען דעם כבוד פון רבותינו הקדושים זי"ע איז נוגע ללבם, לאזן אים מעלדן, אז אזויווי ער האט אריינגעפירט דעם בית החיים אין גוי'שן געריכט שלא ברשות בי"ד, בעט מען נישט אז ער זאל חלילה אויפגעבן זיין הייליגן קליפה-קאמף! חלילה! דאס גאנצע וואס מ'פארלאנגט פון אים איז:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
ער זאל אונטערשרייבן שטרי בירורין אריבערריקן דעם קליפה-קאמף פארנט פון א אידישן בי"ד, און אביסעלע איינלייג-געלט (נישט באזונדערע "קבורה-געלט") צו געבן געוויכט פארן אינטערשריפט.
וואס וואלט יעדער תורה-טרייע איד געטוהן אין אזא זמן? ספעציעל אזא איינער וואס מ'כלומר'שט רירט זיך נישט נאר לויטן פסק פון די דיינים? וואס פארלאנגט מען דען?
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
ער זאל אונטערשרייבן שטרי בירורין אריבערריקן דעם קליפה-קאמף פארנט פון א אידישן בי"ד, און אביסעלע איינלייג-געלט (נישט באזונדערע געלטער)צו געבן געוויכט פארן אינטערשריפט.
וואס וואלט יעדער תורה-טרייע איד געטוהן אין אזא זמן? ספעציעל אזא איינער וואס מ'כלומר'שט רירט זיך נישט נאר לויטן פסק פון די דיינים? וואס פארלאנגט מען דען?
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
וואו איז זיין שכל? וואו איז זיין קאפ? וויאזוי טוט דאס א טאטע מיט א קינד? ראש חודש אלול? ווי ציטערט נישט דאס הארץ? און אלעס בלויז צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
וואו איז זיין שכל? וואו איז זיין קאפ? וויאזוי טוט דאס א קינד מיט א טאטע? ראש חודש אלול? ווי ציטערט נישט דאס הארץ? און אלעס בלויז צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
זאל דער אבי היתומים זיך מרחם זיין אויף די חשובע אלמנה און אירע אינגע יתומים, אז זיי זאלן קענען איבערטראגן דעם שרעקליכן צער, סיי דעם צער פון די פטירה פון זייער חשובן טאטן ע"ה, און דעם שרעקליכן בזיון און צער וואס זייער שווער און זיידע ברענגט ארויף אויף זייער גאנצע משפחה, אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
זאל דער אבי היתומים זיך מרחם זיין אויף די חשובע משפחה און די קהילה קדושה, אז זיי זאלן קענען איבערטראגן דעם שרעקליכן צער, סיי דעם צער פון די פטירה פון זייער חשובן רבין ז''ל, און דעם שרעקליכן בזיון און צער וואס זייער שווער און זיידע אין טאטע ברענגט ארויף אויף זייער גאנצע משפחה, אלעס צוליב:
"אביסל טינט פון א קליינעם פעדער"!
|
