עס ווערט געזוכט א נדבן פאר א שו"ת מהרש"ג

געהערט דעם שבת פון א חשובע איד

(איך האב ביז יעצט נישט געוואלט עס שרייבן, ווייל איך האב געוואלט פאר שרייבן דאס אדורך רעדן מיט א ת"ח, יעצט נאכן דאס אדורך רעדן קען איך שוין שרייבן)

1) דער חרם דר"ת איז געווען אז א מסדר קידושין זאל זיין נאר אזא איינער וואס איז א "רב" אדער א "דיין" נישט קיין חילוק און וועלכע קהילה, נישט סתם א פשוטער איד.

2) שפעטער האט מען געמאכט א פרישע תקנה אז אין יעדע קהילה זאל מען "נאר" קענען נעמען די "אייגענע" רב, וואס דער עיקר תקנה איז געווען געבויעט וועגן געלט, וואס דאס איז געווען פון די אפיצעלע געהאלט וואס דער רב האט באקומען, און אזוי אויך א שטאט וואס האט נאר "איין" קהילה (וואס דעמאלט ווערט דער רב אנגערופן "מרה דאתרא") קען מען נאר אים נעמען, אגער מיט זיין רשות א צווייטן.

3) די זעלבע הלכה גייט אויך אן ביי א שוחט, אז מען טאר נישט עסן קיין פלייש וואס איז גע'שחט'ן געווארן אין א קהילה אנעם רשות פונען שוחט.

4) ווען א קהילה וויל זיך צוטיילן, און נעמען אן עקסטערן שוחט, און רב, איז געווען אונדערהיים גרויסע מחלוקת (עיין סיגוט, מונקאטש - בעלזא, ואכמ"ל

5) ביי די מחלוקה פון סיגוט איז ארויסגעקומען א ספר מלחמת מצוה, ווי עס איז באשריבן אלע דאקומענטן און טענה'ס וואס איז געווען דעמאלט, און ווער עס איז מעיין אין די טענה'ס האוסרים וועט זעהן אז דאס איז נישט שייך דא, ווייל בעיקר איז עס געבויעט אז די אלע מענטשן וואס האבן זיך אפגעיילט זענען נישט געווען ארויסגעווארפן פון די ערשטע קהילה, און אזוי אויך האבן די מענטשן נישט געהאט קיין הלכה טענה'ס אויף די ערשטע קהילה.

6) ביי די מחלוקה פון מונקאטש - בעלזא, וואס דארטן זענען שוין יא די בעלזא געווען ארויס געווארפן, איז דא א תשובת מהרש"ג איבער דעם ענין ווי ער איז מברר אז טאמער עס איז געווען מחלוקת און מען קען זיך אפטיילן און דורך דעם וועט זיין שלום, ווייל מען וועט מער נישט זיין געבונדן צי די ערשטע קהילה, איז מותר זיך אפצוטיילן.

7) אזוי אויך איז פארהאן א תשובה אין מהרש"ג אז א קהילה וואס האט זיך אפגעטיילט בהיתר (ווי שוין פריער דערמאנט ווען עס איז מותר)  דארף שוין מער נישט זיין געבינדן צום אלטן קהילה, און מען מעג האבן אן אייגענע שוחט, און כ"ש זיין מסדר קידושין אנעם רשות פונעם רב פון די אלטע קהילה, "און אפי' דער בי"ד רופט אויס אז דער קידושין אין פסול, איז עס א דבר בטל"

8) לענינינו, דאס איז זיכער אז מען האט זיך געמעגט אפטיילן (עיין אות 6), און אויב אזוי איז זיכער אז מען קען מסדר קידושין זיין אליין אן רשות.

9) בנוגע די בריוו וואס רביה"ק האט געשריבן איז געווען א פלאץ ווי עס איז נישט געווען קיין עקסטערע קהילה, נאר פשוט איינער האט געברענגט א אנדערע מסדר קידושין, און דאס איז אויך געווען ביים כנסת יחזקאל.

10) דאס חוץ וואס מען קען דן זיין צו ער איז אפי' מרא דאתרא, און צו דא איז די הלכה פון גלילות, ווייל די הלכה פון גלילות איז געווען ווען דאס האט באלאנגט צום שטאט, זיי האבן נישט געהאט קיין אייגענע ת"ת, מקוה, ביהמ"ד, וכדו' וואס דא איז דאך יא דא. ועוד. ועוד.

ותפילה לקל בורא עולם שילמדו תועים בינה

א. דער בריעוו פון בעל דברי יואל גייט נישט צום דעם בעל מנחת אלעזר, נאר צום בעל שו"ת מהרש"ג
ב. דער בריעוו פון בעל מהרש"ג רעד דארט נישט פין קיין סידור קידושין, נאר פון ניצען די נאמען נעאלאגען ביי קהלה שנתפרדה.
ג. ר' יחזקאל מייזעלס געט איבער בשם אביו ר' נתן יוסף, אז דער רבי האט איהם אמאל בתוך הדברים געזאגט, אז ער האט חרטה אויף די בריעוו, היינט זעהט ער איין אז דער מונקאטשער רב איז געווען גערכעט ביי יענע פרשה (אינטרעסאנט צו די טענענבוימ'ס ברענגען דאס אויכעט אראפ אין די זכרונות פון רנ"י אין זייער שונד-בלאט הירוס הדת)

איי איי נוטראלער האסטו געמאכט א טשולנט

דא ווערט פאר זען א שטארקע יסוד,

דער סעמיהייער רב דער מהרש''ג  רעד פון א קהלה וואו עס איז דא א מחלוקה, ביידע צדדים האבן מיט זיך רבנים, און נארמאלע מענטשען, און גוטע טענות, א ''געהעריגע מחלוקה'' אזוי עס איז געווען און דער אלטער היים, דעריבער איז פארשטענדליך, זיין תשיבה,

איך האב אזוי אריינגעטראכט, און געקומען צו דער החלטה אז דער ר' געציל איז ממש א צדיק פון א איד, די אנדערע סאטמארע דיינים קענען זיך לערנען פון איהם, איך מיין נישט ח"ו צו דערנידערן די אנדערע דיינים, נאר פשוט ס'א בחינה פון מכל מלמדי השכלתי, און דעם פונקט קען מען זיך אפלערענען פון איהם.

דער ר' געציל איז ידוע האט זייט די אהרוני/זלוני סאטמארע מחלוקה, נישט געגעבן קיין איין איינציגע חתימה איבער סיי וועלעכער ענין וואס האט א שייכות צו די מחלוקה, ער האט זיך געהאלטן זויבער ווי א זייף, ער האט געהאט אומצאליגע געלעגנהייטן צו באמת ארויסהעלפן די ארויניס ביי אסאך מער קריטישע ווענדפונקטן ווי דער סידור קידושין, אבער האט זיך אלס געהאלטן פעסט צו שטיין ווייט ווייט פון מחלוקת,

יעצט ביי די סידור קידושין מעשה , האלט מען זיכער שוין לאנג נישט אין געפערליכע ווענדפונקט פון די מחלוקה , די טיילונג איז שוין כתב וחתום, די זאלוינס אין בני יואל בויען אין זיך אין קרית יואל, צו מיט סידור קידושין צו אן, די גאנצע זאך בלויז א מאראלישע זאך, דאס מיינט אז אויב וואלט ר' געציל טאקע געמיינט פארטיי, וואלט ער זיך געדארפט לאזן הערן סאך פריער, ביי מצבים וואס וואלט געקענט עפעס טוישן למעשה, נישט יעצט 10 יאר שפעטער ווען די טיילונג איז פארזיגעלט אין א סידור קידושין גייט גארנישט טוישן למעשה.

נאך מער, אויב עטס האטס געליינט דער בלאט אפאר וואכן צוריק ווען זיי האבן געשריבן זייער ערשטער עדיטאריעל וועגן דעם סיכסוך נאך איידער דער ערשטער בני יואל חתונה, און איידער ר' געציל האט געהאלטן זיין דרשה, איז דער גאנצער הילוך פון יענעם עדיטאריעל געווען אז אפי' זאלן זיין טויזענעטער מענטשן וואס וועלן מסדר קידושין זיין שלא ברשות המרא דאתרא, נעמט עס נישט אוועק פונעם חומר הדבר, דאס מיינט קלאר אז דער בלאט (און איך גלייב אז יעדער ארוני) האט לכתחלה קלאר געהאלטן אז זיי גייען קיינמאל נישט קענען מונע זיין דער סידור קידושין,
וואלט דאך יעדער רעכטדענקער מענטש ווען געקלערט, אלס פארטיי אין פאליטיק אויס איז ממש סועסייד זיך צו שטעלן אויף אזא זאך, פארוואס בידים זיך אליינס אנמאכן א דורכפאל, אלס פאלטיק אויס וואלט מען געקענט זאגן, אז היות ס'איז א וואדבערי איז אלעס פיין, און זיך מער נישט וויסענדיג מאכן,

אלא מאי מוז זיין אז דער ר' געציל איז א איד וואס קוקט נישט אויף קיין פארטיי און פאליטיק, ווען ער האלט בשיטה אז מ'טיט אזאך נגד התורה וועט ער לאזן הערן חוות דעתו, אפי' ער הארגעט אוועק זיין פארטיי דערמיט.

מכל מלמדי השכלתי!