וואס מיינט "דין תורה" ביי די אהרונים?

אויב האט זיך איינער אז ביי די אהרונים האט עפעס א ווערד דין תורה, האט זיך דאס שנעל איבערצייגט דעם פארגאנגענעם כ"ו אב ביים ציון הק'.

די אהרונים דא טאנצן ארום צווישן צוויי דין תורה'ס. עס איז דא די דין תורה אויף די אלגעמיינע סאטמארע סכסוך; און דערנאך איז דא דער דין תורה, וואס איך הער היינט צום ערשטן מאל דערוועגן, וועגן די צוואה פון רבינו בעל ברך משה זצ"ל.

די דין תורה וועגן סאטמאר אין אלגעמיין איז אזוי, די השתלשלות איז א שאד איבערצוקייען. פאקט בלייבט פאקט, בערל פריעדמאן מיט יצחק ראזענבערג זענען געווען די ערשטע צוויי פערזאנען וואס האבן אריינגעגעבן א קלאגע אין געריכט בנוגע דעם סכסוך, פינטל. דא הייבט זיך שוין אן די מיינונגס פארשידענהייטן, די אהרונים טענה'ן אז זיי האבן א היתר בית דין, אבער דאס קיינמאל נישט געוויזן אויף די גאס, לשיטתם ליגט עס ביים וויענער רב אין שופלאד. ווידער די זאליס זאגן אז די אהרונים זענען געגאנגען אין קאורט אן קיין שום היתר בית דין. פון דארט און ווייטער איז דער קארט אין סאטמאר געפארן ווי א ראלערקאוסטער, די צדדים האבן זיך געפונען מער אין געריכט הויז ווי אין בית המדרש.

אוודאי קען מען ביי יעדן געריכט אנהייבן פריש שוקל זיין ווער עס איז געווען דער קלעגער און ווער דער אנגעקלאגטער. פאקטיש די איינמאל וואס די זאליס זענען יא אריין אין קאורט, ביי ריכטער אמבראזשיא, האבן זיי געוויזן לעין כל זייער היתר בית דין. אפילו די אהרונים קענען טענה'ן אז דאס זענען פון די זאליס אייגענע רבנים, למעשה האבן די אהרונים ווען זיי זענען אריין אין קאורט ניטאמאל צוגעשטעלט אזא היתר.

לאמיר גיין א שטאפל ווייטער, די אהרונים זענען צענדליגער מאל אריין אין קאורט במשך די יארן אן קיין שום דעקונג פון אפילו א הזמנה לדין תורה. די לעצטע פאר יאר האבן זיי זיך גענומען שפרינגען אין אלע גאסן "דין תורה", נאכן פארלירן אלעס אין קאורט, האבן זיי באשלאסן צו פרובירן אויף נאך א וועג צוריקצובאקומען די מאכט אין וויליאמסבורג, דורך א דין תורה.

במשך פון די יארן זענען שוין צענדליגער פארמיטלער געווען פארמישט אין שלום פרואוון אין סאטמאר. די פארלאנג פון די אהרונים איז געווען מ'זאל זיך שטעלן צו דין תורה. אויף דעם האבן די זאליס אייביג געענטפערט אז דין תורה איז ביי דעם פאל א זאך וואס איז לפנים משורת הדין, ווארום די אהרונים זענען דאך שוין געגאנגען אין קאורט אויף די אלע נכסים. אבער לפנים משורת הדין זענען זיי זיך גרייט מתדיין צו זיין ביי א בית דין, בתנאי אז קרית יואל ווערט פונקט אזוי פאררעכנט אלץ חלק פונעם סכסוך. מ'דארף קיינעם נישט צו זאגן אז די פארהאנדלונגען זענען תיכף געקומען צו א ענדע ווען די אהרונים האבן בשו"א נישט געהאלטן ביים גיין צו דין תורה אויף קרית יואל צוגלייך. ביי זיי איז דין תורה א זאך וואס מ'נוצט נאר ווען ס'קומט אויס גוט, און די רגע קרית יואל איז אויפן טיש, איז דער מושג "דין תורה" מער נישט אינטערעסאנט, ווייל מ'קען דאך דערלייגן א בילדונג, צוויי אין קרית יואל, און דאס קען דאך נישט קומען אין באטראכט.

דארט האלט עס יעצט מיט דין תורה אויף אלגעמיין סאטמאר. די אהרונים שרייען דין תורה נאר אויף וויליאמסבורג, די זאליס זאגן זיי זענען גרייט אויף דין תורה, אבער נאר מיט קרית יואל. והכל על מקומו יבוא ב...

יעצט צו דאס וואס מ'האט ערווענט דא וועגן דין תורה ארום די צוואה פון רבינו בעל ברך משה זצ"ל; לפי ידיעתי, האט ר' אהרן טייטלבוים קיינמאל נישט גערופן זיין ברודער צו דין תורה וועגן די צוואה. די זאליס זענען זייער צופרידן מיט די צוואה בכתב ידו פונעם ברך משה, און זיי האבן נישט קיין פראבלעם מיט דעם וואס צוויבל און הורוויץ זאגן אנדערש. דעריבער, אהרונים טייערע, איידער איר הייבט אן מישן צווישן די צוויי דין תורה'ס, נעמטס די פאקטן אין די הענט, און נאכער הייבטס אן זינגען אין א כאר "דין תורה"... איך פארשטיי עס איז בכלל נישט בידכם צו נוצן אביסל מח און מחשבה, ווייל דעמאלטס צופאלט ענקער גאנצע בנין נערים. אבער פאר איר הייבט אן דעם נארישן "דין תורה" געשרייעריי מאכטס אייך זעלבסט קלאר מיט די פאקטן

_________________

דער דאזיגער אשכול האט קיין שום שייכות צו די צוואה (עכ"פ אויבן אויף) ע"כ זאל די צוואה נישט דעבאטירט ווערט דא.

א גוטע וואך רב סקאט, איך האב אנגעהויבן מיין מגילה מיט די ווערטער אז די השתלשלות איז א שאד איבערצוקייען, און איך זאג עס נאכאמאל.
 
אבער, אויף דעם וואס דו זאגסט וועגן די בתי דינים וואס מיר האבן ארויסגעשטעלט איז אזוי, ווי עס שיינט בוסטו א שטיקל בקי און הלכות חושן משפט, און דער דין איז אז דער תובע איז הולך אחר הנתבע. ווען די אהרונים האבן גערופן צו די דין תורה, האבן די זאלונים מתחילה ארויסגעשטעלט 3 בתי דינים וואס זיי זענען גרייט זיך צו מתדיין זיין איבער דעם סכסוך: ר' יחזקאל ראטה'ס (היינט צוטאגס, רוטה) בית דין, ר' יצחק מאנדל'ס בית דין און בית דין משפט שלום. די אהרונים האבן געאייסערט אז זיי ווילן נאר דווקא בית דין בית יוסף - דער נווארדארקער בית דין. און דאס איז נישט אזוי פשוט ווי דו שטעלסט אהער אז די זאלוינים האבן נאר געוואלט גיין צו דיינים וואס ווייסן די תהליכי הקהילה. דאס איז איינס.
 
והשנית, איך האב מיך באצויגן צום היתר בית דין צו גיין אין קאורט, נישט צו מ'האט גערופן צו דין תורה בעפאר צו נישט. און איך ווידערהאלט: די אהרונים האבן קיינמאל, אבער קיינמאל, נישט ארויסגעשטעלט א בית דין אדער א רב ברבים וואס זאגט אז ער געט זיי דעם היתר דערצו. דאס איז חוץ די אנדערע קאורטס, ווי למשל הצלת רבינו, וואס זיי האבן אנגעהויבן אן קיין שום דין תורה פון בעפאר.
 
דאס וואס דו זאגסט אז מאנרא איז לכאורה קיינמאל נישט געווען א אפהאלט, ווייל אלישע הורוויץ האט געזאגט אז די אהרונים זענען מסכים צו גיין צו דין תורה אפילו אויף קרית יואל, איז א מחלוקה צווישן צוויי היידפארק שרייבער, איך זאג אז יא דו זאגסט אז נישט. דעריבער זע איך נאכנישט וויאזוי עס ציהט זיך אזא לומד'ישע מסקנא ווי תיובתא חסיד_152 תיובתא.