וואס מיינט "דין תורה" ביי די אהרונים?

לאמיך ענק קלארשטעלן,
דא אין דעם פארום זענען קאנצעטרירט די  זאליס -  דערפון גאר געלערנטע שרייבער
אין איך בין נישט גרייט אויף א פארהער
אזוויפיל וויל איך יא
צייגען עטליכע שקרים אדער פארקערטע פוינטס וואס דא ווערט ארויסגעברענגט

די אהרונים דא טאנצן ארום צווישן צוויי דין תורה'ס. עס איז דא די דין תורה אויף די אלגעמיינע סאטמארע סכסוך; און דערנאך איז דא דער דין תורה, וואס איך הער היינט צום ערשטן מאל דערוועגן, וועגן די צוואה פון רבינו בעל ברך משה זצ"ל.
גערעכט לפענ''ד איז דאס עקסטערע דין תורה'ס

די דין תורה וועגן סאטמאר אין אלגעמיין איז אזוי, די השתלשלות איז א שאד איבערצוקייען. פאקט בלייבט פאקט, בערל פריעדמאן מיט יצחק ראזענבערג זענען געווען די ערשטע צוויי פערזאנען וואס האבן אריינגעגעבן א קלאגע אין געריכט בנוגע דעם סכסוך, פינטל. דא הייבט זיך שוין אן די מיינונגס פארשידענהייטן, די אהרונים טענה'ן אז זיי האבן א היתר בית דין, אבער דאס קיינמאל נישט געוויזן אויף די גאס, לשיטתם ליגט עס ביים וויענער רב אין שופלאד. ווידער די זאליס זאגן אז די אהרונים זענען געגאנגען אין קאורט אן קיין שום היתר בית דין. פון דארט און ווייטער איז דער קארט אין סאטמאר געפארן ווי א ראלערקאוסטער, די צדדים האבן זיך געפונען מער אין געריכט הויז ווי אין בית המדרש.
די עיקר לאזטו אויס, אנגעהויבן האט  זיך עס מיט 3 הזמנות פין ביד''ץ יוסף - די זעלבע וועם די זאליס אין ב''פ נוצן יעצט קעגן זייער שכן,
די ענטפר איז געווען ביי א אסיפה אין ברכה סימא אז די בי''ד זענען פוחזים ורקים, {פעלט נישט אויס קיין קאמענטראן, עס רעדט פאר זיך}
אין די אנטווארט פין קהל איז געווען אז מ'מוז נישט קומען דוקא צום בי''ד המזמין אין קהל וועט זיין ציפרידן פין סיי וועלכע נייטראלער בי''ד אדער זבל''א - ווי געווענליך אין אזא פאל
ווי די מציאות איז פאקטיש אין די פלעצער ווי די ארונים זענען מוחזק (ב''ב אין ב''פ) איז מען אויך ביי זבל''א.
אין אוודאי איז קהל געווען די ערשטע צו גיין אין קארט, נישט אזוי גייט עס?,
אז די תובע עפנט די קעיס,
אבער די רבי ז''ל שרייבט אז די חילל ש''ש ליגט ביד המסרב וואס איז ליידער דער באקאנטער מסרב לדין,
וועגן די היתר בי''ד האבען קהל געגבן א פארשטענדליכע הסבר פארוואס זיי קענען עס נישט ווייזען פאר די גאס אין להלכה זענען זיי נישט מחיוב עס צו צייגען,
אין בהסכמת ביידע צדדים האבען זיי עס געוויזען פאר ווינע'ר רב שליט''א וואס באשטעטיגעט עס עד היום הזה לכל מאן דבעי למדע
(אגב, קהל האט עס אויך געוויזען פאר הגאון ר' ישראל דוד הארפענעס אין הרב שווייד, אין די אלע רבנים וואס האבען פראבירט צו ברענגן די סיכסוך צו די''ת)
והעיקר, קהל האט שוין צענדליגע מאל פארגעשלאגען אז טאקע דאס זאל זיין די ערשטע דיון ביים בי''ד, אויב  זיי זענען אריין אין קארט מיט א היתר צו נישט
אויב בי''ד זאגט אז קהל האט נישט קיין היתר געבן זיי אויף אלע טענות.

אוודאי קען מען ביי יעדן געריכט אנהייבן פריש שוקל זיין ווער עס איז געווען דער קלעגער און ווער דער אנגעקלאגטער. פאקטיש די איינמאל וואס די זאליס זענען יא אריין אין קאורט, ביי ריכטער אמבראזשיא, האבן זיי געוויזן לעין כל זייער היתר בית דין.
איך האב עס נאכנישט געזעהן, אדרבה ברענג די היתר אויף די אמבראזיא קארט.
די איינציגע געקינצילטע א''ג היתר וואס ענק האבען איז ביי די בית החיים קארט ווי דארט זענט איר אויך די 'תובעים'
אבער אויף דעם איז דא 2 קשיות
1)וויאזוי קענט איר האבען אפי' א היתר צו גיין אין קארט אן פראבירן אפי' צו שיקען א הזמנה צו א בי''ד
2)פארוואס מיינט די ווערטער ''אז מ'דארף טוהן וואס מ'קען צו ראטעווען'' א היתר פאר ערכעות, פארוואס מיינט עס נישט שיקען א הזמנה?
אין א די''ת ביי ענק בכלל נישט אין באטראכט?
 אפילו די אהרונים קענען טענה'ן אז דאס זענען פון די זאליס אייגענע רבנים, למעשה האבן די אהרונים ווען זיי זענען אריין אין קאורט ניטאמאל צוגעשטעלט אזא היתר.

לאמיר גיין א שטאפל ווייטער, די אהרונים זענען צענדליגער מאל אריין אין קאורט במשך די יארן אן קיין שום דעקונג פון אפילו א הזמנה לדין תורה. די לעצטע פאר יאר האבן זיי זיך גענומען שפרינגען אין אלע גאסן "דין תורה", נאכן פארלירן אלעס אין קאורט, האבן זיי באשלאסן צו פרובירן אויף נאך א וועג צוריקצובאקומען די מאכט אין וויליאמסבורג, דורך א דין תורה.
די אלע קארטס איז געווען אויף די זעלבע נכסים וואס איז געווען נכלל אין די הזמנה לדי''ת, אין איז נכלל אין די היתר בי''ד, אין מ'דארף נישט שיקען פאר יעדע קארט א הזמנה ווי לאנג ס'רעדט זיך פין איין סוכסוך
די 'ניגון' דין תורה וואס קהל זינגט האבען זיי נישט אנגהויבן פין היינט, נאר ווי שוין געזאגט האט זיך עס אנגעהויבן פין די ערשטע מינוט מיט 3 הזמנות
אין קהל איז אייביג געווען גרייט דערויף אפי' אין צייטן וואס האט אויגקוקט ווי קהל געווינט,
לדוגמא ביי ראזענוואסער,
אין אפי' נאך היינט איז קהל גרייט זיך צו מתדיין אויפן ביה''ח ווי זיי האבען די פולע קאנטראל ב''ה
.
במשך פון די יארן זענען שוין צענדליגער פארמיטלער געווען פארמישט אין שלום פרואוון אין סאטמאר. די פארלאנג פון די אהרונים איז געווען מ'זאל זיך שטעלן צו דין תורה. אויף דעם האבן די זאליס אייביג געענטפערט אז דין תורה איז ביי דעם פאל א זאך וואס איז לפנים משורת הדין,ווארום די אהרונים זענען דאך שוין געגאנגען אין קאורט אויף די אלע נכסים. אבער לפנים משורת הדין זענען זיי זיך גרייט מתדיין צו זיין ביי א בית דין,
דאס איז אלעס אויב האט קהל נישט קיין היתר אבער ווי געזאגט האט קהל מציע געווען אז דאס זאל די בי''ד דן זיין די ערטשע זאך ביים די''ת, אין עמיר זעהן אויב זיי האבען געהאט א היתר צו נישט.

בתנאי אז קרית יואל ווערט פונקט אזוי פאררעכנט אלץ חלק פונעם סכסוך. מ'דארף קיינעם נישט צו זאגן אז די פארהאנדלונגען זענען תיכף געקומען צו א ענדע ווען די אהרונים האבן בשו"א נישט געהאלטן ביים גיין צו דין תורה אויף קרית יואל צוגלייך. ביי זיי איז דין תורה א זאך וואס מ'נוצט נאר ווען ס'קומט אויס גוט, און די רגע קרית יואל איז אויפן טיש, איז דער מושג "דין תורה" מער נישט אינטערעסאנט, ווייל מ'קען דאך דערלייגן א בילדונג, צוויי אין קרית יואל, און דאס קען דאך נישט קומען אין באטראכט.

וויליבאג
די שטר פין ר' שמעון ווייס וואלט ווען געווען אסאך מער ניצבאר אין בג''ץ ווי ביים בי''ד

א גוטע וואך רב סקאט, איך האב אנגעהויבן מיין מגילה מיט די ווערטער אז די השתלשלות איז א שאד איבערצוקייען, און איך זאג עס נאכאמאל.
 
אבער, אויף דעם וואס דו זאגסט וועגן די בתי דינים וואס מיר האבן ארויסגעשטעלט איז אזוי, ווי עס שיינט בוסטו א שטיקל בקי און הלכות חושן משפט, און דער דין איז אז דער תובע איז הולך אחר הנתבע. ווען די אהרונים האבן גערופן צו די דין תורה, האבן די זאלונים מתחילה ארויסגעשטעלט 3 בתי דינים וואס זיי זענען גרייט זיך צו מתדיין זיין איבער דעם סכסוך: ר' יחזקאל ראטה'ס (היינט צוטאגס, רוטה) בית דין, ר' יצחק מאנדל'ס בית דין און בית דין משפט שלום. די אהרונים האבן געאייסערט אז זיי ווילן נאר דווקא בית דין בית יוסף - דער נווארדארקער בית דין. און דאס איז נישט אזוי פשוט ווי דו שטעלסט אהער אז די זאלוינים האבן נאר געוואלט גיין צו דיינים וואס ווייסן די תהליכי הקהילה. דאס איז איינס.
 משוגע זענען זיי צו גיין צו די בתי דינים
אין פין די טשויס וואס איר האט זיי געגבן קען מען קלאר זעהן ענקער ציל,
ווייל ענק האבען גיט געוויסט אז אויב די ארונים  זאלען מסכים זיין צו גיין צו די פאלגענדע בתי דינים איז עס סוסייד
לאמיר גיין אין א סדר
ר' יחזקאל ראטה'ס האט עטס פארלאנגט, אז שטיין מוז זיין דער ראב''ד - היינט איז שוין פאר יעדן באקאנט זיין אהבה צו די ארונים, אין ס'פעלט נישט אויס מאריך צו זיין
מאנדעל, איז אויך באקאנט אלס איינער פין די הויפט רעבעלן אין ק''י, נאכדערצו אז מ'האט אים אפגעזאגט פין זיין פאסטען אין ישיבה - כ'גיי נישט אריינגיין אין די סיבה פארוואס, אבער דאס איז ידוע לכל
משפט שלום, איז א שאד צו רעדן, כ'קען נאר אזוופיל זאגען ווערטס מיר געוואר פארוואס די בי''ד איז פארמאכט, אין ברענגט אהער די בריוו פין די 10 גרעסטע בתי דינים אין ניו יארק ווי זיי באשטעטיגן אז זיי זענען מקבל שוחד אין מ'טאר נישט אננמען זייערע פסקים
נו, פארשטייט איר שוין פארוואס די  זאליס האבען מציע געווען דווקא די בתי דינים
דעמאלטס פארשטייט איר פארוואס די ארונים האבען נישט געוואלט זיך דארט מתדיין זיין - ווי די זאליס האבען זיך גערישט לכתחילה
והעיקר, די  זאליס האבען גאנץ קורץ דערנאך צירוקגעצויגען פין די אפער
אין געגבן די אפשען בלויז פין אייגענע דיינים וואס זאגען פאר יעדן אז זיי קענען נישט אין פסק'ן נישט קיין חו''מ, אין זיי זענען אויף ענקער פעיראל, - די ליצנות דערפון רעדט פאר זיך אליין'ס

והשנית, איך האב מיך באצויגן צום היתר בית דין צו גיין אין קאורט, נישט צו מ'האט גערופן צו דין תורה בעפאר צו נישט. און איך ווידערהאלט: די אהרונים האבן קיינמאל, אבער קיינמאל, נישט ארויסגעשטעלט א בית דין אדער א רב ברבים וואס זאגט אז ער געט זיי דעם היתר דערצו. דאס איז חוץ די אנדערע קאורטס, ווי למשל הצלת רבינו, וואס זיי האבן אנגעהויבן אן קיין שום דין תורה פון בעפאר.
 זיי האבען יא,
צווישען אנדערע איז  געווען הגר''מ פרידמאן, דעלמאסטיגער דיין אין סאטמאר 10'טע עוו, הג''ר יוסף הערש סופר מו''ץ אין קרית יואל, הגה''צ זקן הרבנים ועמוד ההוראה מאדווארי זצ''ל הכ''מ, ובראשם הגאון האדיר ר''מ בראנסדארפער זצ''ל, אין נאך רבנים.
דאס וואס דו זאגסט אז מאנרא איז לכאורה קיינמאל נישט געווען א אפהאלט, ווייל אלישע הורוויץ האט געזאגט אז די אהרונים זענען מסכים צו גיין צו דין תורה אפילו אויף קרית יואל, איז א מחלוקה צווישן צוויי היידפארק שרייבער, איך זאג אז יא דו זאגסט אז נישט. דעריבער זע איך נאכנישט וויאזוי עס ציהט זיך אזא לומד'ישע מסקנא ווי תיובתא חסיד_152 תיובתא.
וויאזוי קענסטו עס  לייקענן ער  זאגט עס ברבים
די טעיפ איז צו באקומען