עקספלאשין! טעראר אין סקווירא

אויבן אויף איז טאהש גערעכט, דער שטעטל איז דאך געמאכט געווארן פאר דעם, ווער עס וויל דאס נישט קען אוועק מופן. ווען דא איז ווען א מדובר אז סקווערער היינטיגער רבי גייט אוועק פונעם אריגינעלן דרך און ציל פון דעם מייסד זי"ע, און ראטטענבערג טענה'ט אז אדעתא דהכי וואלט ער ווען נישט אהערגעומען, ועכשיו אז ער איז דא הייבט מען זיך נישט אויף פון ארט פון איין טאג אויפן צווייטן, לך לך איז פון די שווערסטע נסיונות. נו, וואלט געווען א מקום לדון. אבער יעצט אז דער שטעטל רעפרעזענטירט במציאות דעם ארגינעלן ציל, און ראטענבערג וואוינט נישט דארט סתם מכח א מקח טעות, איז ראטטענבערג נישט גערעכט.

אצינד פון די אנדערע זייט אבער, איז מצד ההנהגה אויך דא צוויי שטארקע פילאזאפישע טעותים. איינס, אז דער עצם אוועקשטעלן א שטעטל אויף אזא מין דרך, האט נישט קיין גרויסע שאנסן פאר הצלחה. פריער אדער שפעטער וועט דאס קראכן. און אפילו לו יצוייר אז יעצט וועט מען דאס דערשטיקן, איז זינלאז און באזיסלאז צו טראכטן אז דאס וועט האבן א לאנגן קיום. עס איז נישט קיין סוד, אז סקווירא היינט איז קוים א פערטל פון סקווער 20 יאר צוריק. דער גרעסטער רוב שטעטל קומט נישט צו די טישן פרייטיג צונאכטס! מנחה איז דא כמה אומלעגאלע מנינים אין גרויסן ביהמ"ד הארט נעבן דעם היכל השולחנות. 

בקיצור אין איין ווארט: עס איז איין זאך אוועק צו שטעלן א חבורה, אין שטאט, אדער אפילו בויען א שטעל פאר דעם צוועק, פון געווייקטע חסידישע אינגעלייט, וואס ווילן זיך דוקא פירן א העכער לעבן, ירבו כמותם בישראל! און גאר א צווייטע זאך איינצושפארן 1400 משפחות אין א קעידזש און ארויפצווינגען אויף זיי מער ווי די תורה פארלאנגט. די ערשטע איז גאר א פיינע זאך, אבער אז עס ווערט א משפחה זאך ווי אלע קינדער מוזן עס נאכטון פאר דורות, געשעט אזא מאסן פראדוקציע פון נושרים נעבעך, אריין גערעכנט דעם רבי'נס יו"ח ליידער.

ועכשיו אז עס איז שוין דא, וואס איז די עצה? איין ווארט: אקאמאדעיטן.

עס איז פארפאלן, צו קענען אנהאלטן די זאך, מוז מען אקאמעדעיטן דעם ציבור וואס קען זיך נישט צושטעלן אויך. אפילו ממש מען טרעט צו די נשמה פון די סקווערער תקנות, וואס עס קען זיך דוכטן אז ביים פריערדיגן רבי'ן זצוק"ל איז דאס געווען כאטש צען מאל אזוי הארב ווי בילדער לדוגמא, וואס כיום איז מען דערין מקיל אין סקווירא, עם כל זה, ווען מען קען זיך פארמאכן די אויגן, פארמאך זיך. מחנכים שרייען אלס אז מען מוז נישט אלעס באמערקן.

אז מען קען אויסטייטשן די תקנה אז נאר אין שטעטל מוז מען דאווענען אין איין מנין, מוז מען נישט גיין אויסטייטשן די קאנסטיטוציע דוקא אויף א וועג וואס מאכט ענג מענטשן.

הנלענ"ד כתבתי.

_________________

אומזיסט גוט ארויסגעברענגט

Published Friday, May 27, 2011

What Is Really Happening in New Square?

Opinion

By Shulem Deen

Eighteen years ago, as a Hasidic student at the yeshiva of New Square, I found myself swept up one morning in the frenzy of a mob. I, along with around two dozen young men, ransacked the private dormitory room of a fellow student. We broke open the door, smashed the lock on the bedside cabinet, scattered the contents of dresser drawers across the floor, and ripped blankets, sheets and mattresses from the bed in a desperate search for… well, we weren't sure what we were searching for. There had been rumors in the study hall that the student in question was in possession of items forbidden by the rules of our austere Hasidic lifestyle. We'd heard rumors of portable TVs, of audiocassettes of secular music, of secular newsmagazines; we didn't know for certain nor did we care. The important thing was that we demonstrated our willingness and ability to commit violence against those who violated our community's code of conduct.

In the end we found only several photographs of our friend wearing a baseball cap and a t-shirt, and we thought his adoption of the vulgar sartorial habits of common Americans enough to vindicate our vigilantism.

Our behavior was publicly condemned by yeshiva officials. In private they commended us.

This incident came to mind after the recent events in New Square in which eighteen-year-old Shaul Spitzer, a yeshiva student and attendant to the community's grand rabbi, attempted to firebomb the house of a dissident member of the community. He ended up inflicting third degree burns on over 50% of the body of Aron Rottenberg, whose home was the target of the attack. Rottenberg's crime: he prayed at the wrong synagogue. Instead of the main synagogue, which belongs to grand rabbi David Twersky, Rottenberg attended services at a synagogue a short distance outside the village.

To some, the conflict sounds like the oldest story in the Jewish book: Jews fighting over which synagogue they do or don't want to worship in. But in New Square there's a more sinister component. The similarities between the latest incident and that of my teenage years lie in the extra-legal vigilantism that characterizes the enforcement of communal norms within Hasidic communities in general and among the Skver Hasidim of New Square in particular.

Compared to the recent incident in New Square, the one I was involved in was mild. We made a big mess, caused our friend some agitation, but there was little actual damage done to person or property. But over the years, especially once I had abandoned the rigid lifestyle of Skver Hasidism in which I'd spent the bulk of my thirty-six years, I've reflected on that incident with a great sense of shame. One image stands out most in my memory: before we took action we sought approval from one of the community's leading rabbis. '''Be rid of the evil in your midst,''' he quoted the Bible in solemn approbation of our intentions, and off we went with balled fists. It is easy for me to imagine far greater damage if the conditions were right; if, say, we'd discovered more incriminating evidence of our friend's deviance, or if, worse, our friend had put up resistance to our attack. Our cause was righteous. Niceties, legalities, and conventional notions of human decency were of little consequence. And the recent attack in New Square shows the real life-threatening extremes to which such vigilantism can be taken.

There was a time, decades ago, when the all-Hasidic village of New Square was known for its hospitality, its generosity, its simple lifestyle revolving around Torah study and adherence to cherished Hasidic values. Twerksy, the rebbe, has, since his father's death in 1968, served as the dynastic heir to the leadership of the Skver sect, a Hasidic community with its origins in the Ukrainian town of Skvyra. But as New Square has grown, so have the institutions of power and privilege, and dissidents who sought in full or in part to lead lives outside the rebbe's orbit found themselves harassed and hounded. In recent decades, those who refused to submit to the will of the rebbe have been subjected to having rocks thrown through the windows of their homes and cars, being spat upon in the streets or in the synagogue, their children harassed in their classrooms by both teachers and classmates.

The Skver Shtetl, as New Square is known to the Hasidic world, is today characterized not by piety but by a cult of personality, the worship of the rebbe, who lives in gilded opulence while the majority of his community lives in poverty. The rebbe eats his meals on silver platters with golden utensils, owns a number of latest model Cadillacs for himself and his family, and lights his Hanukkah candles on a massive six-foot-tall sterling silver menorah that community members told me cost tens of thousands of dollars. Most of his followers, some with families consisting of a dozen or more children, rely on food stamps and Section-8 housing vouchers for basic subsistence.

There is something profoundly perverse about a religious community — which also happens to include a legal municipality (New Square is an incorporated village within the Town of Ramapo, in Rockland County, N.Y.) — where a single man acts as autocratic ruler, complete with the trappings of royalty, with extra-judicial powers over the population that include the administering of real physical and psychological pain.

Skver Hasidim are adamant that the latest incident was the work of a lone zealot, an aberration that was neither ordered nor condoned. But that misses the point. It isn't the act alone that warrants condemnation but the conditions that allowed for it to occur, conditions that include the belief that coercive measures are valid tools in the battle to preserve their unique brand of Hasidic practice. There is no evidence at this point that the attack was ordered by or committed with the approval of the New Square leadership, at the head of which stand's New Square's grand rabbi. But that doesn't absolve them of culpability. The Skver Rebbe has in the past made no public statements condemning violent attacks, and his comments about this recent incident appear weak and unconvincing, made only to appease the fury of the broader Jewish world, on which New Square relies for various forms of support.

Unless the Skver Rebbe issues a clear and unequivocal condemnation of all forms of harassment in ''his'' village, further crimes will be committed in his name and for his honor. And the broader Jewish community will rightly place the blame squarely on his shoulders.

Shulem Deen is the founding editor of Unpious.com, a journal for voices on the Hasidic fringe. He is a former Skver Hasid who once lived in New Square.

למעשה איז קיינמאל נישט צוגעקומען די טעראר פון קרית יואל צום טעראר פון סקיוורא, - אין קרית יואל וואלטן די חסידים דאמאלטס אפגקעקויפט בכסף מלא אלע הייזער פון די בני יואל, אבי זיי זאלן זיך גיין, - די בני יואל זאלן זיי נאר געבן דעם אפשען, וואלטן זיי געפילט פאר א געוואלדיגער דבר גדול אז זיי האבן בסייעתא דשמיא פארטריבען א בני יואל פון שטאט, אבער אוודאי וואלט דער חסיד געצאלט דאס גאנצע ווערד,

דער טאשער (tourcher ) פארדרייט דא די יוצרות, קיינעם איז נישט קיין נפקא מינה צו די וואס דאווענען אין פרידוואלד זענען יא גערעכט צו נישט. 

דאס וואס מען האט אבער געטוהן דארט איז א רשעות שאין כדוגמתו ווי "קוק ווינקל" האט שוין ארויסגעברענגט אז ווען מען טוט אזא סארט רשעות וואס איז זעלטן צו הערן אפילו ביי די ארגסטע גוים, קומט נישט דא אריין צו "ער איז זיך אליין שולדיג" ווייל שולדיג איז דער בחור די רוצח, און די טאשער ניק איך וואלט דיך געראטן זיך צו גיין אינטערזיכן  צוזאמען מיט שפיצער אויב די קענסט זיך אננעמען פאר אזעלכע רשעים 

* width="640" height="390"><*

_________________

פשששש..... טאקע א גדלות ......
ליצים!