לכבוד שבועות-זמן מתן תורתינו

עֶרֶב שְׁבוּעוֹת אִיז דֶער נֵיין אוּן פֶערְצִיגְס'טֶער טָאג פוּן דִי סְפִירָה, דָאס אִיז פִינֶעף טָאג אִין סִיוָן, אֵיין טָאג פַאר יוֹם טוֹב.
מִנְהָגִים

עֶרֶב שְׂבוּעוֹת פִירְט מֶען זִיךְ צוּ שְׂטֶעלֶן בְּלוּמֶען מִיט צְוֵוייגְן שֵׂיינֶע גְרִינֶע בְּלֶעטֶער אִין דִי שְׂטִיבֶּער, אוּן בֵּיימֶער מִיט
בְּלוּמֶען אִין בֵּית הַמֶדְרָשׂ.
דֶער טַעַם דֶערְפוּן אִיז, וֵוייל אַרוּם דֶעם בַּארְג סִינַי, אִיז אוֹיךְ גֶעוַואקְסְן גְרָאז אוּן בֵּיימֶער

עֵירוּב תַּבְשִׂילִין

וֶוען יוֹם טוֹב גֶעפַאלְטְ אִין פְרֵייטָאג, דַארְף מֶען מַאכְן אַ עֵירוּב תַּבְשִׂילִין מֶען זָאל קֶענֶען קָאכְן לְכָּבוֹד שַׂבָּת.


וֶוען מִיר אִידְן הָאבְּן דִי תּוֹרָה גֶענוּמֶען,
הָאבְּן מִיר אַ מַתָּנָה פוּן הִימְל בַּאקוּמֶען,
וֵוייל מִיר הָאבְּן זִיךְ גֶעיָאגְט נַעֲשֶׁה וְנִשְׂמַע צוּ זָאגְן,
הָאבְּן מַלְאכִים פַאר יֶעדְן אִיד צְוֵויי קְרוֹינֶען צוּגֶעטְרָאגְן.

דִי אַנְשֵׂי כְּנֶסֶת הַגְדוֹלָה הָאבְּן אַרֵיינְגֶעשְׂטֶעלְט אוּן דַאוֶוענֶען, וָואס יֶעדֶער אִיד זָאגְט דָאס, יֶעדֶע נַאכְט בֵּיי מַעֲרִיב.
אַהֲבַת עוֹלָם , בֵּית יִשְׁרָאֵל עַמֶךָ אָהָבְתָּ, אַן אֵייבִּיגֶע לִיבְּשַׂאפְט הָאט השי"ת לִיבּ אִידִישֶׂע קִינְדֶער, דָאס אוֹיסְדֶערְוֶועלטֶע פָאלְק פוּן בַּאשֶׂעפֶער פוּן דֶער וֶועלְט, תּוֹרָה וּמִצְוֹת חֻקִים וּמִשְׂפָּטִים אוֹתָנוּ לִמַדְתָּ, דֶערִיבֶּער, הָאסְטוּ אוּנְז גֶעלֶערענְט דִי תּוֹרָה הַקְדוֹשָׂה מִיט אִיר, עֶרְלִיכֶע רֶעכְטְפָארְכְטִיגֶע גֶעזֶעצְן, עַל כֵּן וכו' וְנִשְׁמַח בְּדִבְרֵי תַלְמוּד תוֹרָתֶךָ וּבְמִצְוֹתֶיךָ לְעוֹלָם וָעֶד, אִיבֶּערְדֶעם וֶועלְן מִיר זִיךְ אֵייבִּיג פְרֵיֶיען מִיט דֵיין תּוֹרָה אוּן מִיט דֵיינֶע מצוֹות, כִּי הֵם חַיֵינוּ וְאוֹרֶך יָמֵינוּ וּבָהֶם נֶהֱגֶה יוֹמָם וָלָיְלָה, וֵוייל דִי תּוֹרָה מִיט דִי מִצְווֹת דָאס מֵיינְט מְיט דִי הַלָכוֹת פוּן שִׂלְחָן עָרוּך זֶענֶען אוּנזֶער לֶעבֶּען, זֵיי פַארְלֶענְגֶערֶען אוּנְזֶערֶע יָארְן , טָאג אוּן נַאכְט וֶועלְן מִיר נָאר לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, צוּ וִויסְן וִויא אַזוֹי זִיךְ צוּ פִירְן צוּ זֵיין עֶרְלִיכֶע אִידְן .

שְׂבוּעוֹת הֶערְן מִיר לֵיינֶען דִי עֲשֶׁרֶת הַדִבְּרוֹת קְלָאר,
מִיר אַלֶע אִידִישֶׂע קִינְדֶער נֶעמֶען זִיךְ עֶרְלִיךְ פַאר,
אוֹיסְצוּפִירְן אַלֶעס וָואס עֶס שְׂטֵייט אִין דִי תּוֹרה,
אוּן אֵייבִּיג צוּ דִינֶען דֶעם הֵיילִגְן בּוֹרֵא.


שְׂבוּעוֹת אִיז דָוִד הַמֶלֶךְ'ס יָארְצֵייט, זָאל זִיךְ שׂוֹין וֵוייטֶער צִיֶען דִי גָאלְדֶענֶע קֵייט,
אֵלִיָהוּ הַנָבִיא מִיט מָשִׂיחַ זָאלְן אוּנְז קוּמֶען אוֹיסְלֵייזְן שׂוֹין, ,צוּרִיק שְׂטֶעלְן אוֹיפְן פְּלַאץ דִי תּוֹרָה קְרוֹין,
צוּזַאמֶען מִיט מָשִׂיחַ'ן זָאלְן מִיר אַלֶע אִינְאֵיינֶעם,צוּרִיק אַהֵיים קֵיין אֶרֶץ יִשְׁרָאֵל, נִישְׂט דָא לָאזְן קֵיינֶעם.

סְגוּלַת תְּהִלִים

עֶס אִיז אַ גְלֵייכֶע זַאךְ צוּ לֶערְנֶען אָדֶער זָאגְן תְּהִלִים יוֹם טוֹב שְׂבוּעוֹת,
וֵוייל דֶער טָאג אִיז דִי יָארְצֵייט פוּן דָוִד הַמֶלֶךְ עָלָיו הַשָׂלוֹם, דֶערְפַאר וֶוערְט
אִין דֶעם טָאג בַּאוִוילִיגְט דֶער וָואס זָאגְט תְּהִלִים מֶער וִוי אַן אַנְדֶערְס מָאל.

אַרוּם דֶעם בַּארְג סִינַי הָאבְּן גֶוַואקְסֶען גְרָאזְן מִיט בְּלוּמֶען

אוֹיךְ דֶעם בַּאלֶעמֶער בַּאצִירְט מֶען אוֹיךְ מיט בֵּיימֶער אוּן שֵׂיינֶע בְּלוּמֶען לְכָּבוֹד דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה

וֶוען דֶער אֵייבִּישְטֶער הָאט גֶעוָואלְט גֶעבְּן דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה זֶענֶען גֶעקוּמֶען אַלֶע גְרוֹיסֶע בֶּערְג אוּן גֶעבֶּעטְן אַז מֶען זָאל גֶעבְּן דִי תּוֹרָה אוֹיף זֵיי, אָבֶּער דֶער אֵייבִּישְׂטֶער הָאט נָאר גֶעוָואלְט גֶעבְּן דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה אוֹיף דֶעם קְלֶענְסְטְן בַּארְג אוֹיף דֶעם בַּארְג "סִינַי" צוּ וֵוייזן פַאר דִי יוּדִישֶׂע קִינְדֶער אַז מֶען דַארְף זִיךְ הַאלְטְן קְלֵיין אוּן מֶען טָאר זִיךְ נִישְׂט הַאלְטְן גְרוֹיס.

בֶּעפָאר דֶער אֵייבִּישְׂטֶער הָאט גֶעגֶבְּן דִי הֵיילִיגִע תּוֹרָה פַאר דִי יוּדִישֶׂע קִינְדֶער, אִיז עֶר אַרוּם גֶעגַאנְגֶען צוּ אַלֶע גוֹיִם, אוּן עֶר הָאט זֵיי גֶעפְרֶעגְט אוֹיבּ זֵיי וִוילְן נֶעמֶען דִי תּוֹרָה, הָאבְּן זֵיי גֶעפְרֶעגְט, וָואס שְׂטֵייט אִין דִי תּוֹרָה, הָאט זֵיי דֶער אייבישטער געזאגט, אז אין די תורה שטייט אז מען טאר נישט הארגענען און מען טאר נישט גאנבענען און נישט גלוסטן, און מען דארף פאלגן א טאטע און א מאמע, און מען דארף אפהיטן דעם הייליגן שבת. האבן די גוים געזאגט אז זיי דארפ'ן נישט די תורה.

איז דער אייבישטער געקומען צו די יודישע קינדער און ער האט זיי געפרעגט ווילט עטץ נעמען די הייליגע תורה, האבן זיי נישט געפרעגט וואס שטייט אין די תורה, נאר זיי האבן אלע צוזאמען געזאגט "נעשה ונשמע" מיר וועלן אלעס פאלגן וואס עס שטייט אין די הייליגע תורה,

האט דער אייבישטער אראפ געשיקט פון הימל, טויזענטער מלאכים,אין זיי האבן אנגעטון צוויי קרוינען פאר א יעדען יוד, איינס קעגן "נעשה" און איינס קעגן "נשמע".
ובאו כלם בברית יחד
נעשה ונשמע אמרו כאחד.
אלע וועלטן פון אויבען און פון אינטען האבן זיך געפרייט ווען די יודן האבן גענומען די הייליגע תורה,
עליונים ששו ותחתונים עלזו בקבלת תורה מסיני
תואר כלה מאד נתעלה, תואר כלה מאד נתעלה
בקבלת תורה מסיני.

די הייליגע תורה איז אונזער לעבן, און אין וועלן מיר זיך פלאגן און לערנען בייטאג און ביינאכט
"כי הם חיינו ואורך ימינו ובהם נהגה יומם ולילה"

וְאְמַר רַבִּי יְהוֹשֻעַ בֶּן לֵוִי, בשעה שעלה משה למרום אמרו מלאכי השרת לפני הקדוש ברוך הוא, רבונו של עולם, מה לילוד אשה בינינו, אמר להן, לקבל תורה בא, אמרו לפניו, חמודה גנוזה שגנוזה לך תשע מאות ושבעים וארבעה דורות קודם שנברא העולם, אתה מבקש ליתנה לבשר ודם, מָה אֶנוֹש כִּי תִזְכְּרֶנוּ וּבֶן אָדָם כִּי תִפְקְדֶנוּ ה' אֲדוֹנֵינוּ מָה אֲדִיר שִׂמְךָ בְּכָל הָאָרֶץ אֲשֶׂר תְּנָה הוֹדְךָ עֲל הַשָׂמַיִם, אָמַר לוֹ הקב"ה למשה, הַחֲזִיר לָהֶן תְּשׂוּבָה, אמר לפניו, רבש"ע מתיירא אני שמא ישרפוני בהבל שבפיהם,
אמר לו, אחוז בכסא כבודי, וחזור להן תשובה,
שנאמר מְאַחֵז פְּנֵי כִּסֵא פַּרְשֵׂז עָלָיו עַנָנוֹ, וְאָמַר רַבִּי תַּנְחוּם, מלמד שפירש שדי מזיו שכינתו ועננו עליו, אמר לפניו, רבונו של עולם תורה שאתה נותן לי מה כתיב בה, אָנֹכִי ה' אֶלֹהֶיךָ אֲשֶׂר הוֹצֵאתִיךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם, אמר להן, למצרים יְרַדְתֶּם, לפרעה הִשְׂתַּעֲבַּדְתֶּם, תורה למה תהא לכם, שוב מה כתיב בה, לא יהי' לך אלהים אחרים, בין העמים אתם שְׁרוּייִן שעובדין עבודת גלולים? שוב מה כתיב בה, זָכוֹר אֶת יוֹם הַשַׂבָּת לְקַדשׂוֹ, כְּלוּם אַתֶּם עוֹשִׁים מלאכה שאתם צריכין שְׂבוּת, שוב מה כתיב בה לא תשא, משא ומתן יש ביניכם שוב מה כתיב בה, כַּבֵּד אֶת אָבִיךָ וְאֶת אִמֶךָ, אב ואם יש לכם? שוב מה כתיב בה לֹא תִרְצָח, לֹא תִנְאָף, לֹא תִגְנוֹב, קנאה יש ביניכם, יצר הרע יש ביניכם? מיד הוֹדוּ לו,שנאמר ה' אֲדוֹנֵינוּ מָה אֲדִיר שִׂמְךָ בְּכָל הָאָרֶץ וְאִילוּ תְּנָה הוֹדְךָ עֲל הַשָׂמָיִם לא כתיב, מִיַד כָּל אֶחָד וְאֶחָד נַעֲשֶׁה לוֹ
אוֹהֵב, וּמָסַר לוֹ דָבָר, שנאמר עָלִיתָ לַמָרוֹם שָׂבִיתָ שֶׂבִי לָקַחְתָּ מַתָּנוֹת בָּאָדָם, בִּשְׁכַר שֶׂקָראוּךָ אדם לקחת מתנות, אף מלאך המות מסר לו דבר, שנאמר וַיִתֵּן אֶת הַקְטוֹרֶת וַיְכַפֵּר עַל הָעָם, ואומר וַיַעֲמוֹד בֵּין הַמֵתִים וּבֵין הַחַיִים וגו', אי לאו דאמר ליה, מי הוה ידע: ואמר רבי יהושע בן לוי, בשעה שירד משה מלפני הקדוש ברוך הוא,בא שטן ואמר לפניו, רבונו של עולם תורה היכן הוא, אמר לו, נתתיה לארץ, הלך אצל ארץ, אמר לה, תורה היכן הוא, אמרה לו אֶלֹהִים הֵבִין דַרְכָּה וגו'. הלך אצל ים ואמר לו, אין עמדי. הלך אצל תהום אמר לו, אין בי,שנאמר תְּהוֹם אָמַר לֹא בִּי הִיא וְיַם אָמַר אֵין עִמָדִי, אַבַדוֹן וּמָוֶת אָמְרוּ בְּאָזְנֵינוּ שָׂמַעְנוּ שִׁמְעָהּ. חזר ואמר לפני הקדוש ברוך הוא, רבונו של עולם חיפשתי בכל הארץ ולא מצאתיה. אמר לו, לך אצל בֶּן עַמְרָם, הלך אצל משה, אמר לו תורה שנתן לך הקדוש ברוך הוא היכן היא, אמר לו, וכי מה אני שנתן לי הקדוש ברוך הוא תורה, אמר לו הקדוש ברוך הוא למשה, משה, בַּדָאִי אתה? אמר לפניו, רבונו של עולם,חַמוּדָה גְנוּזָה יש לך שאתה מִשְׂתַּעֲשֵׂעַ בָּה בכל יום,אני אחזיק טובה לעצמי? אמר לו הקדוש ברוך הוא למשה, הואיל וּמִיעַטְתָּ עצמך, תִּקְרָא על שמך, שנאמר זִכְרִי תוֹרַת מֹשֶה עֲבְדִי וגו':

חַג הַקָּצִיר = חַג הַשָּׁבוּעוֹת = חַג הַבִּכּוּרִים
חַג הָעֲצֶרֶת = זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ

דֶער יוֹם טוֹב "הַשָׁבֻעֹת" הָאט 5 נֶעמֶען וָואס זֶענֶען מְרֻמָּז אִין נָאמֶען שָׁבוּעוֹת אֲלֵיין וַוייל דֶער רָ"תֵּ פוּן הַשָׂבֻעֹת אִיז "הַקָצִיר", "שָׂבוּעוֹת", "בִּכּוּרִים", "עֲצֶרֶת", "תּוֹרָה",

חַג הַקָּצִיר
1) פַאר וָואס רוּפְט מֶען דֶעם יוֹם טוֹב חַג הַקָּצִיר ?
אֲזוֹי וִוי עֶס שְׁטֵייט אִין פָּסוּק (שְׁמוֹת קַפִּיטֶל כ"ג פָּסוּק ט"ז) "וְחַג הַקָּצִיר בִּכּוּרֵי מַעֲשֶׂיךָ אֲשֶׁר תִּזְרַע בַּשָּׂדֶה", וְהַטַּעַם שֶׁנִּקְרָא כַּך עַל שֵׁם עוֹנַת קְצִירַת הַחִטִּים שֶׁחַג הַשָּׁבוּעוֹת חָל בּוֹ, שֶׁמִּתְּבוּאוֹת הַקָּצִיר מַקְרִיבִים אֶת לֶחֶם הַבִּכּוּרִים וְיוֹם זֶּה רָאוּי לְהוֹדוֹת בּוֹ לְהַשֵׁיִ"תְ עַל בִּכּוּרֵי הַשָּׂדֶה שֶׁנָּתְנוּ פְּרִי, וְשֶׁהוּא שָׁמַר חֻקּוֹת הַטֶּבַע שֶׁהָאָרֶץ תַּצְמִיחַ פֵּרוֹתֶיהָ לְפַרְנֵס בְּרִיוֹתָיו אֲשֶׁר בָּרָא.

חַג הַשָּׁבוּעוֹת
1) פַאר וָואס רוּפְט מֶען דָאס שָׁבוּעוֹת ? אֲזוֹי וִוי עֶס שְׁטֵייט אִין פָּסוּק (שְׁמוֹת קַפִּיטֶל ל"ד פָּסוּק כ"ב) "וְחַג שָׁבֻעֹת תַּעֲשֶׂה לְךָ בִּכּוּרֵי קְצִיר חִטִּים".

2) וַוייל דָאס אִיז אַ לָשׁוֹן פוּן שְׁוֶוערֶען אוּן מִיר הָאבֶּען גֶעשְׁוואוֹירֶען אַז מִיר וֶועלֶען נִישְׁט אוֹיפְטוֹישֶׁען דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטֶען חַס וְשָׁלוֹם פַאר אַ צְוֵוייטֶען, אוּן דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט גֶעשְׁוואוֹירֶען פַאר דִי אִידֶען אַז עֶהְר וֶועט זֵיי נִישְׁט אוֹיפְטוֹישֶׁען מִיט אַ אַנְדֶערֶע פָאלְק.

3) נָאך אַ טַעַם שָׁבוּעוֹת אִיז טַייטְשׁ וָואכֶען דָאס מֵיינְט אַז מִיר הָאבֶּען גֶעצֵיילְט זִיבֶּען וָואכֶען וָואס דָאס אִיז נַיין אוּן פֶערְצִיג טֶעג, אוּן דֶעם פוּפְצִיגְסְטֶען טָאג הַאלְטֶען מִיר דֶעם יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת, אוֹיך דַארְף מֶען זִיך גְרֵייטֶען אִין דִי זִיבֶּען וָואכֶען צוּם הֵיילִיגֶען יוֹם טוֹב.

חַג הַבִּכּוּרִים
1) פַאר וָואס רוּפְט מֶען דָאס חַג הַבִּכּוּרִים ? אֲזוֹי וִוי עֶס שְׁטֵייט אִין פָּסוּק (בַּמִּדְבָּר קַפִּיטֶל כ"ח פָּסוּק כ"ו) "וּבְיוֹם הַבִּכּוּרִים בְּהַקְרִיבְכֶם מִנְחָה חֲדָשָׁה לַה' בְּשָׁבוּעֹתֵיכֶם".

2) וַוייל בִּכּוּרִים אִיז פוּן לָשׁוֹן בְּכוֹר דָאס מֵיינְט עֶרְשְׁט גֶעצַייטִיגְטֶע תְּבוּאָה אוּן פֵּרוֹת, אוּן וֶוען מִיר הָאבֶּען גֶעהַאט דֶעם בֵּית הַמִּקְדָּשׁ הָאבֶּען דִי כֹּהֲנִים גֶעטוּהְן דִי עֲבוֹדָה אוּן דִי אִידֶען זֶענֶען גֶעגַאנְגֶען עוֹלֶה רֶגֶל זַיין 3 מָאהְל אַ יָאהְר (פֶּסַח, שָׁבוּעוֹת, סֻכּוֹת), אוּן שָׁבוּעוֹת הָאט מֶען גֶעבְּרֶענְגְט אַ קָרְבַּן שְׁתֵּי הַלֶּחֶם צְוֵויי בְּרוֹיט אוּן דָאס אִיז גֶעוֶוען גֶעמַאכְט פוּן דִי נַייעֶ וֵוייץ וָואס אִיז גֶעוַואקְסֶען דָאס יָאהְר, דָאס מֵיינְט בִּכּוּרִים פוּן דִי עֶרְשְׁט גֶעצַייטִיגְטֶע תְּבוּאָה, אוּן פוּן דֶעמָאלְטְס אָן הָאט מֶען שׁוֹין גֶעמֶעגְט בְּרֶענְגֶען פוּן דֶע נַייעֶ וֵוייץ אַ קָרְבַּן מִנְחָה, אוּן דִי בִּכּוּרִים וֶוערְט אָנְגֶערוּפֶען אִין פָּסוּק קָרְבַּן רֵאשִׁית (פַּרְשֶׁת וַיִּקְרָא קַפִּיטֶל ב' פָּסוּק י"ב).

3) נָאך אַ טַעַם וַוייל יֶעדֶער אִיד וָואס הָאט אַ פֶעלְד הָאט גֶעדַארְפְט בְּרֶענְגֶען פוּן דִי עֶרְשְׁט גֶעצַייטִיגְטֶע פוּן דִי שִׁבְעַת הַמִּינִים (1. חִטָּה, 2. שְׂעוֹרָה, 3. גֶּפֶן, 4. רִמּוֹן, 5. תְּאֵנָה, 6. זַיִת, 7. תָּמָר (דְּבַשׁ),) דָאס הֵייסְט בִּכּוּרִים אוּן דִי עִקָּר צַייט וֶוען מֶען הָאט גֶעבְּרֶענְגְט בִּכּוּרִים אִיז פוּן שָׁבוּעוֹת בִּיז סֻכּוֹת, דִי רַייכֶע אִידֶען הָאבֶּען אֲרַיין גֶעלֵייגְט דִי בִּכּוּרִים אִין גָאלְדֶענֶע אָדֶער אִין זִילְבֶּערְנֶע קוֹישֶׁען, אוּן דִי אָרִימֶע אִידֶען הָאבֶּען אֲרַיין גֶעלֵייגְט אִין קוֹישֶׁען וָואס זֶענֶען גֶעוֶוען זֵייעֶר שֵׁיין גֶעפְלָאכְטֶען פוּן עֲרָבָה בֵּיימֶער, צוּ דִי זַייטֶען פוּן דִי קוֹישֶׁען הָאט מֶען צוּ גֶעבִּינְדֶען טוֹיבֶּעלֶעך אוּן מֶען הָאט דָאס שְׁפֶּעטֶער מַקְרִיב גֶעוֶוען פַאר אַ קָרְבַּן עוֹלֶה, אוֹיך הָאט מֶען אָנְגֶעגְרֵייט אַ אָקְס אוּן בַּאצִירְט זַיינֶע הֶערְנֶער מִיט גָאלְד אוּן צְוִוישֶׁען דִי הֶערְנֶער הָאט מֶען גֶעשְׁטֶעלְט אַ שֵׁיינֶעם גֶעפְלָאכְטֶענֶעם קְרוֹין פוּן הֶערְלִיכֶע בְּלֶעטֶער פוּן זֵיתִים בֵּיימֶער וַוייל זֵיי בְּלַייבֶּען פְרִישׁ אַ לַאנְגֶע צַייט, אוּן דֶעם אָקְס הָאט מֶען מַקְרִיב גֶעוֶוען פַאר אַ קָרְבַּן עוֹלֶה.

חַג הָעֲצֶרֶת
1) פַאר וָואס רוּפְט מֶען דָאס עֲצֶרֶת ? אֲזוֹי וִוי עֶס שְׁטֵייט אִין פָּסוּק (דְּבָרִים קַפִּיטֶל ט' פָּסוּק י') "יוֹם הַקָּהָל" וַוייל מֹשֶׁה רַבֵּינוּ הָאט גֶערוּפֶען יוֹם מַתַּן תּוֹרָה יוֹם הַקָּהָל, אוּן עֲצֶרֶת אִיז פְּשַׁט אַז אַלֶע הַאלְטֶען זִיך אָפּ, אוּן מֶען נֶעמְט זִיך צוּ זַאמֶען אוֹיף אֵיין פְּלַאץ דָאס נֶעמְט זִיך פוּן יוֹם הַקָּהָל.
אִין אָנְהֵייבּ מַסֶּכַת רֹאשׁ הַשָּׁנָה שְׁטֵייט אִין מִשְׁנֶה "בָּעֲצֶרֶת נִידוֹנִין עַל פֵּרוֹת הָאִילָן.

2) וַוייל עֲצֶרֶת אִיז טַייטְשׁ אוֹיפְהַאלְטֶען דָאס מֵיינְט, מִיר הַאלְטֶען זִיך אוֹיף אִין דֶעם טָאג נִישְׁט צוּ טוּהְן קַיין אַרְבֶּעט וָואס מֶען טָאר נִישְׁט טוּהְן אִין יוֹם טוֹב, אָבֶּער מֶען דַארְף פַאר שְׁטֵיין פַאר וָואס דִי אַנְדֶערֶע יָמִים טוֹבִים וֶוערְט נִישְׁט אָנְגֶערוּפֶען עֲצֶרֶת מֶען טָאר דָאך דֶעמָאלְטְס אוֹיך נִישְׁט טוּהְן קַיין אַרְבֶּעט ? וַוייל יֶעדֶען יוֹם טוֹב חוּץ וָואס מֶען טָאר נִישְׁט טוּהְן קַיין מְלָאכָה הָאט דָאס נָאך אַ מִצְוָה, לְמָשָׁל פֶּסַח דַארְף מֶען עֶסֶען מַצָּה אוּן סֻכּוֹת דַארְף מֶען זִיצֶען אִין סֻכָּה אוּן דִי אַרְבַּע מִינִים, רֹאשׁ הַשָּׁנָה דַארְף מֶען בְּלָאזֶען שׁוֹפָר, אָבֶּער שָׁבוּעוֹת אִיז נִישְׁט דָּא קַיין עֶקְסְטֶערֶע מִצְוָה, נָאר אַז מֶען טוּט נִישְׁט קַיין מְלָאכָה וֶועגֶען דֶעם רוּפְט מֶען דָאס עֲצֶרֶת. (קְדוּשַּׁת לֵוִי)

3) נָאך אַ טַעַם וַוייל פֶּסַח אוּן סֻכּוֹת אִיז מֶען נִישְׁט אוֹיפְגֶעהַאלְטֶען אַ גַאנְצֶען יוֹם טוֹב פוּן צוּ טוּהְן אַ מְלָאכָה וַוייל חוֹל הַמּוֹעֵד מֶעג מֶען, אָבֶּער שָׁבוּעוֹת טָאר מֶען דֶעם גַאנְצֶען יוֹם טוֹב נִישְׁט טוּהְן קַיין מְלָאכָה. וֶועגְן דֶעם הֵייסְט עֶס עֲצֶרֶת. (קְדוּשַּׁת לֵוִי)

4) נָאך אַ טַעַם וַוייל שָׁבוּעוֹת אִיז אֲזוֹי וִוי שְׁמִינִי עֲצֶרֶת פוּן סֻכּוֹת, אוּן דִי טֶעג פוּן פֶּסַח בִּיז שָׁבוּעוֹת אִיז אֲזוֹי וִוי חוֹל הַמּוֹעֵד.

5) נָאך אַ טַעַם וַוייל עֲצֶרֶת אִיז טַייטְשׁ צוּרִיק גֶעהַאלְטֶען, אוּן אִין דֶעם טָאג זֶענֶען מִיר מַקְרִיב אַ קָרְבַּן מִנְחָה פַאר דֶעם בַּאשֶׁעפֶער וָואס עֶהְר הָאט צוּרִיק גֶעהַאלְטֶען דִי אַלֶע שְׁלֶעכְטֶע מְקַטְרִיגִים וָואס הָאבֶּען גֶעוָואלְט שְׁטֶערֶען פוּן צוּ גֶעבֶּען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה פַאר דִי אִידִישֶׁע קִינְדֶער.

זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ
1) פַאר וָואס רוּפְט מֶען דָאס אָן זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ ? וַוייל דָאס אִיז דֶער יוֹם טוֹב וָואס מִיר הָאבֶּען זוֹכֶה גֶעוֶוען מְקַבֵּל צוּ זַיין דִי תּוֹרָה הַקְּדוֹשָׁה פוּן אוֹיבֶּערְשְׁטֶען דוֹרֶךְ זַיין גֶעטְרַייעֶר קְנֶעכְט מֹשֶׁה רַבֵּינוּ וָואס דֶעמָאלְטְס אִיז דֶער קֶענְט גֶעוָוארֶען אוֹיף דִי גַאנְצֶע וֶועלְט דָאס גְרוֹיסְקֵייט פוּן דִי אִידִישֶׁע קִינְדֶער, וַוייל וֶוען מִיר זָאלֶען נִישְׁט לֶערְנֶען אוּן הִיטֶען נִישְׁט דִי מִצְוֹת, זֶענֶען מִיר פּוּנְקְט וִוי אַלֶע פֶעלְקֶער, וֶועגֶען דֶעם אִיז אוּנְזֶער פְרֵייד זֵייעֶר גְרוֹיס אוּן דֶעם יוֹם טוֹב אַז מִיר הָאבֶּען זוֹכֶה גֶעוֶוען צוּ וֶוערֶען אוֹיס גֶעוֶועלְט דוֹרֶךְ דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטֶען צוּ זַיין דִי בַּאלִיבְּסְטֶע פָאלְק פוּן אוֹיבֶּערְשְׁטֶען, אוּן צוּ לֶערְנֶען זַיין הֵיילִיגֶע תּוֹרָה אוּן צוּ זַיין אוּנְטֶערְטֶענִיג נָאר צוּ אִיהְם אוּן נִישְׁט צוּ קַיין אַנְדֶערֶען אוֹיף דִי וֶועלְט.

2) פַאר וָואס הָאט דִי תּוֹרָה בַּאשְׁטִימְט שָׁבוּעוֹת נָאך דִי 49 טֶעג פוּן סְפִירָה אוּן נִישְׁט לוֹיט דִי טֶעג פוּן חֹדֶשׁ וִוי לְמָשָׁל דֶעם זֶעקְסְטֶן טָאג אוּן חֹדֶשׁ סִיוָן אֲזוֹי וִוי דִי אַנְדֶערֶע יָמִים טוֹבִים וָואס זֶענֶען בַּאשְׁטִימְט לוֹיט דִי טֶעג פוּן חֹדֶשׁ ? וַוייל וֶוען דִי אִידֶען הָאבֶּען גֶעהֶערְט דִי גוּטֶע בְּשׂוּרוֹת פוּן מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אַז מֶען גֵייט אֲרוֹיס פוּן מִצְרַיִם אִין מְקַבֵּל זַיין דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה הָאבֶּען זֵיי פוּן גְרוֹיס לִיבְּשַׁאפְט אוּן בֶּענְקְשַׁאפְט צוּ דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה גֶעפְרֶעגְט פוּן מֹשֶׁה רַבֵּינוּ וִויפִיל צַייט נָאך יְצִיאַת מִצְרַיִם וֶועלֶען מִיר זוֹכֶה זַיין צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה הָאט זֵיי מֹשֶׁה גֶעֶנְטְפֶערְט פוּפְצִיג טֶעג, הָאבֶּען זֵיי אָנְגֶעהוֹיבֶּען צוּ צֵיילֶען יֶעדֶער פַאר זִיך יֶעדֶען טָאג וִויפִיל עֶס אִיז שׁוֹין אַרִיבֶּער פוּן יְצִיאַת מִצְרַיִם, אוּן וִוי נֶענְטֶער זֵיי זֶענֶען שׁוֹין צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה, אוּן עֶס הָאט אוֹיס גֶעזֶעהְן פַאר זֵיי זֵייעֶר לַאנְג בִּיז זֵיי הָאבֶּען דֶערְגְרֵייכְט דֶעם צִיעֶל פוּן זֵייעֶר גְלִיקְלֶעכְסְטֶער טָאג וָואס זֵיי הָאבֶּען בַּאקוּמֶען דִי בֶּעסְטֶע זַאך אִין זֵייעֶר לֶעבֶּען.
מִצְוַת הַחַג
1) וָואס אַ מִצְוֹת אִיז שַׁיָּךְ בַּיים יוֹם טוֹב שָׁבֻעֹת ? זֶעקְס מִצְוֹת מִן הַתּוֹרָה, 1) מַקְרִיב זַיין שְׁתֵּי הַלֶּחֶם, 2) קָרְבָּנוֹת הַחַג, 3) עֲלִיָּה לְרֶגֶל, 4) קָרְבַּן חֲגִיגָה, 5) שַׁלְמֵי חֲגִיגָה וּמִצְוַת הַשִּׂמְחָה, 6) שְׁבִיתַת מְלָאכָה, דִי 5 עֶרְשְׁטֶע זֶענֶען שַׁיָּךְ בִּזְמַן שֶׁבֵּית הַמִּקְדָּשׁ הָיָה קַיָּם.

פְּרָחִים
1) פַאר וָואס שְׁפְּרֵייט מֶען אוֹיס גְרָאז אוּן מֶען שְׁטֶעלְט בֵּיימֶער אִין בֵּית הַמִּדְרָשׁ ? וַוייל וֶוען דֶער בַּאשֶׁעפֶער אִיז אַרָאפּ גֶעקוּמֶען אוֹיף דֶעם בַּארְג סִינַי צוּ גֶעבֶּען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה אִיז פוּן גְרוֹיס קְדוּשָׁה הָאט אָנְגֶעהוֹיבֶּען צוּ וַואקְסֶען אוֹיפֶען בַּארְג שְׁמֶעקֶעדִיגֶע גְרָאזֶען מִיט בְּלוּמֶען. (לְבוּשׁ)

2) נָאך אַ טַעַם וַוייל שָׁבוּעוֹת אִיז מֶען דַּן אוּן מֶען מִשְׁפָּט אִין הִימֶעל דִי פֵּרוֹת פוּן דִי בֵּיימֶער אוּן מֶען דַארְף מִתְפַּלֵּל זַיין אַז עֶס זָאל וַואקְסֶען גוּטֶע פֵּרוֹת, כְּדֵי מֶען זָאל גֶעדֶענְקֶען, שְׁטֶעלְט מֶען בֵּיימֶער אִין בֵּית הַמִּדְרָשׁ וֶוען מֶע דַאוֶוענְט. (מָגֵן אַבְרָהָם)

3) נָאך אַ טַעַם וַוייל מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אִיז גֶעבּוֹירֶען גֶעוָוארֶען ז' אָדֶר אוּן דְרַיי חֲדָשִׁים שְׁפֶּעטֶער ז' בְּסִיוָן הָאט מֶען אִיהְם אֲרַיין גֶעלֵייגְט צְוִוישֶׁען דִי גְרָאז בַּיי דֶעם יַם סוּף אוּן עֶהְר אִיז גֶערַאטֶעוֶועט גֶעוָוארֶען פוּן דָארְט, אִין דֶע זְכוּת פוּן דִי תּוֹרָה וָואס אִיז גֶעוֶוען אָנְגֶעגְרֵייט צוּ גֶעבֶּען אִין דֶעם טָאג פַאר דִי אִידִישֶׁע קִינְדֶער. (קְדוּשַׁת לֵוִי)
תִּקּוּן לֵיל שָׂבוּעוֹת
1) פַאר וָואס שְׁלָאפְט מֶען נִישְׁט שָׁבוּעוֹת אַ גַאנְצֶע נַאכְט ? וַוייל וֶוען דֶער בַּאשֶׁעפֶער אִיז אַרָאפּ גֶעקוּמֶען צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה וָואלְטֶען דִי אִידֶען שׁוֹין גֶעדַארְפְט זַיין דָארְט פוּן פְרִיעֶר, נָאר דֶער שָׂטָן הָאט גֶעמַאכְט אַז מֶען זָאל לֶענְגֶער שְׁלָאפֶען אוּן מֹשֶׁה רַבֵּינוּ הָאט גֶעדַארְפְט גֵיין אוֹיפְוֶועקֶען דִי אִידֶען, וֶועגֶען דֶעם זֶענֶען מִיר אוֹיף אַ גַאנְצֶע נַאכְט אוּן מֶען לֶערֶענְט אוּן מֶען בֶּעט דֶעם בַּאשֶׁעפֶער זָאל אוּנְז מוֹחֵל זַיין אוֹיף דֶעם וָואס מִיר זֶענֶען פַאר שְׁלָאפֶען בַּיי קַבָּלַת הַתּוֹרָה.

2) נָאך אַ טַעַם וַוייל דִי אִידֶען הָאבֶּען נִישְׁט גֶעוָואלְט מְקַבֵּל זַיין דִי תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה, בִּיז דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אוֹיף גֶעהוֹיבֶּען דֶעם בַּארְג הֶעכֶער זֵיי אוּן זֵיי גֶעצְוִוינְגֶען אוּן וֶוען מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אִיז גֶעוֶוען אִין הִימֶעל הָאט עֶהְר דוֹרֶךְ דֶעם לֶערְנֶען גֶעוואוּסְט וֶוען עֶס אִיז נַאכְט, אוּן וֶוען עֶס אִיז טָאג, וֶוען דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט מִיט אִיהְם גֶעלֶערעֶנְט תּוֹרָה שֶׁבִּכְתָב הָאט עֶהְר גֶעוואוּסְט אַז עֶס אִיז טָאג, אוּן וֶוען עֶהְר הָאט גֶעלֶערֶענְט תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה הָאט עֶהְר גֶעוואוּסְט אַז עֶס אִיז נַאכְט זֶעהְן מִיר אַז בַּיינַאכְט אִיז דִי צַייט פוּן תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה, וֶועגֶען דֶעם זֶענֶען מִיר אוֹיף אַ גַאנְצֶע נַאכְט אוּן מֶען לֶערֶענְט כְּדֵי צוּ מְתַקֵּן זַיין וָואס מֶען הָאט נִישְׁט גֶעוָואלְט מְקַבֵּל זַיין דִי תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה.
3) "תִּקּוּן לֵיל שָׁבוּעוֹת" רָ"תֵּ "תַּעֲרֹךְ לְפָנַי שֻׁלְחָן" שֶׁיְּכוֹלִים לְתַקֵּן בְּאַהֲבָה בִּסְעוּדָה כְּמוֹ בְּלִמּוּד הַתּוֹרָה הַקְּדוֹשָׁה. (בְּשֵׁם הַצַּדִּיק הַקָּדוֹשׁ בַּעַל מְחַבֵּר סֵפֶר אַהֲבַת יִשְׂרָאֵל זְיָעָוְעַכָּיִ"אָ)

עִנְיַן הַלִּמּוּד בְּלֵיל שָׂבוּעוֹת
דִי מַעֲשֶׂה וֶוערְט גֶעבְּרֶענְגְט אִין סֵפֶר שְׁנֵי לוּחוֹת הַבְּרִית וָואס וֶוערְט אָנְגֶערוּפֶען שְׁלָ"ה הַקָּדוֹשׁ וֶועגֶען דִי חֲשִׁיבוּת פוּן זָאגֶען תִּקּוּן לֵיל שָׁבוּעוֹת, אִין דִי נַאכְט פוּן יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת, דֶער הֵיילִיגֶער בֵּית יוֹסֵף דֶער מְחַבֵּר פוּן שֻׁלְחָן עָרוּךְ (עֶהְר הָאט גֶעוואוֹינְט אוּן שְׁטָאט צְפַת בְּעֶרֶךְ מִיט 400 יָאהְר צוּרִיק), הָאבֶּען זִיך צוּזַאם גֶענוּמֶען עֶטְלֶעכֶע חֲבֵרִים אִין אֵיינֶעם אוֹיף צוּ זַיין אַ גַאנְצֶע נַאכְט פוּן שָׁבוּעוֹת אוּן עֶס אִיז זֵיי גֶעלוּנְגֶען צוּ לֶערְנֶען אַ גַאנְצֶע נַאכְט אָהְן אַ אוֹיפְהֶער אֲפִילוּ אֵיין מִינוּט, וֶוען זֵיי הָאבֶּען אָפְּגֶעלֶערֶנְט צְוֵויי מַסֶּכְתּוֹת מִשְׁנַיוֹת הָאבֶּען זֵיי זוֹכֶה גֶעוֶועהְן צוּ הֶערֶען אַ גֶעטְלִיכֶע אוֹיסְטֶערְלִישֶׁע קוֹל פוּן דֶעם בֵּית יוֹסֵף'ס מוֹיל (דָאס אִיז גֶעוֶוען דִי הֵיילִיגֶע שְׁכִינָה), קְלָארֶע וֶוערְטֶער הָאט מֶען נִישְׁט פַארְשְׁטַאנֶען, נָאר דָאס קוֹל הָאט זִיך גֶעהַאלְטֶען אִין אֵיין שְׁטַארְקֶען אוּן פוּן גְרוֹיס שְׁרֶעק זֶענֶען זֵיי גֶעפַאלֶען מִיטֶען פָּנִים צוּ דִי עֶרְד.
אוּן דִי קוֹל אִיז גֶעוָוארֶען קְלָארֶער אוּן הָאט גֶעזָאגְט צוּ זֵיי מַיינֶע חֲבֵרִים מְהַדְּרִים מִן הַמְּהַדְּרִים שָׁלוֹם זָאל זַיין צוּ אַייך וואוֹיל אִיז צוּ אַייך וואוֹיל אִיז צוּ אַייעֶרֶע עֶלֶטְערֶען, וואוֹיל אִיז אַייך אוֹיף דֶער וֶועלְט אוּן אוֹיף יֶענֶער וֶועלְט וָואס אִיהְר הָאט מִיך גֶענוּמֶען צוּ בַּאקְרוֹינֶען אִין דִי הֵיילִיגֶע נַאכְט, וָואס לִיגְט שׁוֹין אֲזוֹי לַאנְג אִין דֶע עֶרְד אוּן קֵיינֶער טְרֵייסְט מִיך נִישְׁט אוּן יֶעצְט הָאבּ אִיךְ צוּרִיק בַּאקוּמֶען מַיין קְרוֹין, שְׁטַארְקְט אַייך מַיינֶע חֲבֵרִים זַייט בְּשִׂמְחָה אִיהְר זָאלְט וִויסֶען אַז אִיהְר זֶענְט פוּן דִי גֶעהוֹיבֶּענֶע אִידֶען פוּן דֶעם דּוֹר אוּן אַייעֶר תּוֹרָה אִיז אֲרוֹיף אִין הִימֶעל צוּם בַּאשֶׁעפֶער אוּן גֶעשְׁפָּאלְטֶען הִימְלֶען, צוּ אַייעֶר לֶערְנֶען הָאבֶּען זִיך צוּ גֶעהֶערְט מַלְאָכִים, שְׂרָפִים, אוּן דִי חַיּוֹת הַקֹּדֶשׁ, אִיךְ מִשְׁנֶה רֶעדְט צוּ אַייך וֶוען אִיהְר וָואלְט גֶעהַאט אַ מִנְיַן וָואלְט אִיהְר זוֹכֶה גֶעוֶוען צוּ גְרֶעסֶערֶע הַשָּׂגוֹת אוּן אַ גְרֶעסֶערֶע זְכוּת, אָבֶּער יֶעצְט אֲפִילוּ אָהְן אַ מִנְיַן הָאט אִיהְר אַ גְרוֹיסֶע זְכִיָּה, וַוייל אִיהְר הָאט אָפְּגֶעלָאזְט דֶעם שְׁלָאפֶען, אוּן גֶעזֶעסֶען אוּן גֶעלֶערעֶנְט, בִּין אִיךְ מִשְׁנֶה דֶערְהוֹיבֶּען גֶעוָוארֶען אוּן דֶער בַּאשֶׁעפֶער פְרֵייד זִיך מִיט אַייך דֶערִיבֶּער מַיינֶע קִינְדֶער זַייט בְּשִׂמְחָה אוּן זַייט אַייך מְחַזֵּק מִיט תּוֹרָה אוּן מִיט יִרְאַת שָׁמַיִם, וֶוען אִיהְר וָואלְט מַשִּׂיג גֶעוֶוען דִי קְלֶענְסְטֶע חֵלֶק פוּן מַיין צַעַר וָואלְט אִיהְר קֵיינְמָאהְל קַיין שְׁמֵייכֶעל נִישְׁט גֶעגֶעבֶּען, וֶוען אִיהְר וָואלְט גֶעדֶענְקְט אַז צוּ לִיבּ אַייך לִיג אִיךְ אוֹיף דֶער עֶרְד, אָבֶּער יֶעצְט זַייט אַייך מְחַזֵּק אוּן לֶערֶענְט וַוייטֶער אַייעֶר לֶערְנֶען וָואס אִיז זִיס פַאר דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטֶען שְׁטֶעלְט אַייך נִישְׁט אָפּ פַאר אַ רֶגַע, אוּן יֶעצְט לָאמִיר זִיך אוֹיף שְׁטֶעלֶען אוּן זָאגֶען הוֹיך אֲזוֹי וִוי יוֹם כִּפּוּר "בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד" אוּן יֶעדֶער הָאט זִיך אוֹיף גֶעשְׁטֶעלְט אוּן מִיט גֶעזָאגְט, דֶער נָאך הָאט דָאס קוֹל וַוייטֶער גֶעזָאגְט וואוֹיל אִיז צוּ אַייך לֶערֶענְט וַוייטֶער אוּן אִיהְר זָאלְט נִישְׁט מְבַטֵּל זַיין אֲפִילוּ אֵיין מִינוּט, אוּן נָאך אַנְדֶערֶע חָכְמוֹת אוּן הַבְטָחוֹת הָאט דָאס קוֹל גֶערֶעדְט צוּ זֵיי אוּן זֵיי הָאבֶּען מִיט גֶעוֵויינְט מִיט דִי צַעַר הַשְּׁכִינָה אוּן זֵיי הָאבֶּען זִיך גֶעפְלַייסְט צוּ לֶערְנֶען אַ גַאנְצֶע נַאכְט אָהְן אַ אוֹיפְהֶער, אִינְדֶערְפְרִי וֶוען זֵיי זֶענֶען זִיך גֶעגַאנְגֶען טוֹבְלֶען אִין מִקְוֶה הָאבֶּען זֵיי גֶעטְרָאפֶען אַנְדֶערֶע חֲבֵרִים אוּן זֵיי הָאבֶּען זֵיי דֶערְצֵיילְט וָואס אִיז גֶעוֶוען בַּיינַאכְט הָאבֶּען זֵיי גֶעהַאט גְרוֹיס צַעַר פַאר וָואס זֵיי זֶענֶען נִישְׁט גֶעוֶוען דָארְט, אוּן דִי וָואס זֶענֶען יָא גֶעוֶוען דָארְט הָאבֶּען אוֹיך גֶעהַאט צַעַר פַאר וָואס זֵיי הָאבֶּען נִישְׁט גֶעהַאט אַ מִנְיַן וַוייל זֵיי וָואלְטֶען גֶעקֶענְט זוֹכֶה זַיין צוּ מֶער גְרֶעסֶערֶע זַאכֶען, אוּן זֵיי הָאבֶּען זִיך אָפְּגֶעשְׁמוּעֶסְט אַז דִי קוּמֶעדִיגֶע נַאכְט וֶועלֶען זֵיי אַלֶע זַיין צוּ זַאמֶען אוֹיף, כְּדֵי עֶס זָאל זַיין אַ מִנְיַן אֲפִילוּ זֵיי זֶענֶען אוֹיף גֶעוֶוען אוֹיך דִי פָארִיגֶע נַאכְט אוּן בַּייטָאג זֶענֶען זֵיי אוֹיך נִישְׁט גֶעשְׁלָאפֶען אוּן אֲזוֹי אִיז טַאקֶע גֶעוֶוען, פוּן גְרוֹיס פְרֵייד וָואס זֵיי הָאבֶּען גֶעהַאט אַ מִנְיַן וִוי נָאר זֵיי הָאבֶּען אָנְגֶעהוֹיבֶּען צוּ זָאגֶען דִי פְּסוּקִים פוּן שְׁמַע הָאט זִיך דֶער קוֹל גֶענוּמֶען רֶעדֶען צוּ זֵיי אַסַאך דִּבְרֵי חָכְמָה אוּן וַוייטֶער צוּ זֵיי גֶעזָאגְט וואוֹיל אִיז צוּ אַייך מַיינֶע פְרַיינְד וואוֹיל צוּ אַייך וָואס אִיהְר פִירְט מִיך אֲרוֹיף הֶעכֶער אִיהְר זֶענְט גֶעוָוארֶען זֵייעֶר הוֹיך וַוייל אִיהְר זֶענְט אִינְאֵיינֶעם צֶעהְן מֶענְטְשֶׁען וֶוען עֶס וָואלְט גֶעוֶוען עֶרְלוֹיבְּט פַארֶען אוֹיג צוּ זֶעהְן וָואלְט אִיהְר גֶעקֶענְט זֶעהְן דִי גְרוֹיסֶע לִיכְטִיגְקֵייט וָואס נֶעמְט אַרוּם דִי שְׁטוּבּ, וֶועגֶען דֶעם שְׁטַארְקְט אַייך אוּן זָאגְט מִיט אַ הוֹיך קוֹל שְׁמַע יִשְׁרָאֵל אוּן בָּרוּךְ שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד אֲזוֹי וִוי אִין יוֹם כִּפּוּר, פוּן דִי מַעֲשֶׁה זָאגְט דֶער שְׁלָ"ה הַקָּדוֹשׁ זֶעהְט מֶען דִי חֲשִׁיבוּת פוּן לֶערְנֶען שָׁבוּעוֹת בַּיינַאכְט אוּן נִישְׁט רֶעדֶען דְּבָרִים בְּטֵלִים.

עֶס שְׁטֵייט אִין זֹהַר הַקָּדוֹשׁ אַז דִי חֲסִידִים הָרִאשׁוֹנִים הָאבֶּען אַ גַאנְצֶע נַאכְט גֶעלֶערֶענְט דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, אוּן מֶען פִירְט זִיך צוּ זָאגֶען תִּקּוּן לֵיל שָׁבוּעוֹת, אוּן מֶע דַארְף אַכְטוּנְג גֶעבֶּען נִישְׁט רֶעדֶען דְּבָרִים בְּטֵלִים פוּן וֶוען מֶען זָאגְט, בָּרְכוּ בַּיי מַעֲרִיב בִּיז נָאך כֶּתֶר בַּיי מוּסַף צוּ מָארְגֶענְס, שְׁלָאפְט נִישְׁט בַּיינַאכְט נָאר עֶהְר אִיז פַארְנוּמֶען מִיט דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה אִיז פַאר זִיכֶערְט אַז עֶהְר וֶועט דָארְך לֶעבֶּען דָאס יָאהְר בְּשָׁלוֹם אוּן עֶס וֶועט אִיהְם נִישְׁט גֶעשֶׁעהְן קַיין שׁוּם שָׁאדֶען אוּן קַיין שׁוּם שְׁלֶעכְטְס חַס וְשָׁלוֹם.
(וְעַיֵּן גַּם בְּאֲרִיזַ"ל בְּשַׁעַר הַכַּוָּנוֹת).

תְּהִלִּים
1) מֶען פִירְט זִיך אוֹיס צוּ זָאגֶען גַאנְץ תְּהִלִּים אִין שָׁבוּעוֹת, וַוייל עֶס אִיז דֶער יָאהְרְצַייט פוּן דָּוִד הַמֶּלֶךְ וָואס עֶהְר הָאט גֶעמַאכְט דֶעם סֵפֶר הַתְּהִלִים, אוּן אִין דֶעם טָאג וֶוערְט מֶען מֶער וִוי אַ אַנְדֶער מָאהְל בַּאוִוילִיגְט.
(וְעַיֵּן בַּגְּמָרָא בְּרָכוֹת דַּף ג' עָ"ב).

רוּת
1) פַאר וָואס לֵיינְט מֶען שָׁבוּעוֹת מְגִלַּת רוּת ? וַוייל דִי גְּמָרָא זָאגְט אַז צַדִּיקִים שְׁטַארְבֶּען דֶעם זֶעלְבֶּען טָאג אִין יָאהְר וִוי זֵיי זֶענֶען גֶעבּוֹירֶען גֶעוָוארֶען, קוּמְט דָאך אוֹיס אַז דָּוִד הַמֶּלֶךְ אִיז גֶעבּוֹירֶען גֶעוָוארֶען שָׁבוּעוֹת וֶועגֶען דֶעם לֵיינְט מֶען מְגִלַּת רוּת וָואס דָארְט וֶוערְט אוֹיס גֶערֶעכֶנְט דֶעם יִחוּס פוּן דָּוִד הַמֶּלֶךְ. (יְרוּשַׁלְמִי)

2) נָאך אַ טַעַם וַוייל פוּן מְגִלַּת רוּת זֶעהְן מִיר אַז צוּ תּוֹרָה אִיז מֶען זוֹכֶה נָאר מִיט שְׁוֶוערֶעקֵייטֶען אוּן זִיך אָפְּלָאזֶען פוּן אַלֶע גוּטֶע זַאכֶען פוּן דִי וֶועלְט אֲזוֹי וִוי רוּת אִיז גֶעוֶוען אַ טָאכְטֶער פוּן עֶגְלוֹן מֶלֶךְ מוֹאָב אוּן זִי הָאט מְוַתֵּר גֶעוֶוען אוֹיף כָּבוֹד מְלָכִים כְּדֵי צוּ וֶוערֶען אַ אִיד אוּן מְקַבֵּל זַיין אוֹיף זִיך עֹל הַתּוֹרָה וְהַמִצְוֹת.
(מִדְרָשׁ רַבָּה רוּת א')

3) נָאך אַ טַעַם "רוּת" אִיז בְּגִימַטְרִיָּה "606" זֵכֶר לְמַעֲמַד הַר סִינַי כְּשֶׁקִּבְּלוּ אָז יִשְׂרָאֵל סַךְ "תּר"ו" מִצְוֹת כְּמִנְיָן "רוּת" וּבְּנוֹסַף לְז' מִצְוֹת שֶׁנִּצְטַוּוּ בְּנֵי נֹחַ לִפְנֵי כֵּן וְהַכֹּל בְּיַחַד הֵם תַּרְיַ"גְ.

אַקְדָמוּת
1) פַאר וָואס זָאגְט מֶען אַקְדָמוּת ? וַוייל דָארְט שְׁטֵייט דִי לוֹיבּ פון דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטֶען אוּן פוּן דִי אִידֶען, אוּן פוּן דִי תּוֹרָה אוּן דֶעם שְׁכַר וָואס מֶען וֶועט בַּאקוּמֶען וֶוען מָשִׁיחַ וֶועט קוּמֶען.

מַאֲכָלֵי חָלָב
1) פַאר וָואס עֶסְט מֶען שָׁבוּעוֹת מִילֶיכִיגְ'ס ? וַוייל בִּיז מַתַּן תּוֹרָה הָאבֶּען דִי אִידֶען נִישְׁט גֶעשָׁחְטֶען דִי פְלֵיישׁ אֲזוֹי וִוי דֶער דִין אִיז, אוּן פוּן קַבָּלַת הַתּוֹרָה הָאבֶּען זֵיי גֶעדַארְפְט שֶׁחְטֶען, אוּן אַלֶע כֵּלִים הָאט מֶען מֶער נִישְׁט גֶעקֶענְט נוּצֶען וַוייל זֵיי זֶענֶען נִישְׁט גֶעוֶוען כָּשֵׁר הָאבֶּען זֵיי נִישְׁט גֶעקֶענְט קָאכֶען פְלֵיישִׁיגְ'ס, אִיז אַ זֵכֶר צוּ דֶעם, עֶסֶען מִיר מִילֶכִיג.

2) נָאך אַ טַעַם וַוייל וֶוען מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אִיז אֲרוֹיף אִין הִימֶעל נֶעמֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה הָאבֶּען דִי מַלְאָכִים גֶעזָאגְט אַז זֵיי וִוילֶען דִי תּוֹרָה פַאר זִיך, הָאט זֵיי דֶער בַּאשֶׁעפֶער גֶעזָאגְט אַז וִוי בַּאלְד זֵיי הָאבֶּען גֶעגֶעסֶען מִילֶכִיגְ'ס אוּן פְלֵיישִׁיגְ'ס צוּ זַאמֶען בַּיי אַבְרָהָם אָבִינוּ קֶענֶען זֵיי נִישְׁט בַּאקוּמֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, דֶער פַאר עֶסֶען מִיר מִילֶכִיגְ'ס צוּם עֶרְשְׁט, אוּן דֶער נָאך אַ פְלֵיישִׁיגֶע סְעוּדָה נִישְׁט צוּ זַאמֶען, צוּ וַוייזֶען אַז מִיר קֶענֶען יָא בַּאקוּמֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.

3) נָאך אַ טַעַם וַוייל וֶוען מֶען עֶנְדִיקְט אַ מִצְוָה מַאכְט מֶען אַ סְעוּדָה, אוּן מִיר הָאבֶּען גֶעֶנְדִיגְט דִי מִצְוָה פוּן סְפִירַת הָעֹמֶר מַאכֶען מִיר אַ סְעוּדָה פוּן מִילֶכִיגְ'ס, אַז עֶס זָאל זִיך דֶער קֶענֶען אַז דָאס אִיז עֶקְסְטֶער אַ סְעוּדָה פַאר דִי מִצְוָה, אוֹיסֶער דִי פְלֵיישִׁיגֶע סְעוּדָה פוּן יוֹם טוֹב.

4) נָאך אַ טַעַם אֲזוֹי וִוי פֶּסַח עֶסְט מֶען צְוֵויי גֶעקֶעכְטְס אַלְס אַ זֵכֶר צוּם קָרְבַּן פֶּסַח אוּן קָרְבַּן חֲגִיגָה, אֲזוֹי אוֹיך שָׁבוּעוֹת עֶסְט מֶען צְוֵויי מַאֲכָלִים 1. מִילֶכִיגְ'ס אוּן 2. פְלֵיישִׁיגְ'ס, אַ זֵכֶר צוּ דִי "שְׁתֵּי הַלֶּחֶם" דִי צְוֵויי בְּרוֹיטֶען וָואס מֶען הָאט גֶעבְּרֶענְגְט שָׁבוּעוֹת אִין בֵּית הַמִּקְדָּשׁ (עַיֵין בִּרְמָ"א).

5) נָאך אַ טַעַם וַוייל עֶס שְׁטֵייט אִין
(שִׁיר הַשִּׁירִים פֵּרֶק ד' פָּסוּק יא) דְּבַשׁ "וְחָלָב" תַּחַת לְשׁוֹנֵךְ, דָאס גֵייט אֲרוֹיף אוֹיף דִי תּוֹרָה וָואס אִיז צוּ גֶעגְלִיכֶען צוּ הָאנִיג מִיט מִילֶעך.

6) נָאך אַ טַעַם וַוייל מִילֶכִיגְ'ס אִיז וַוייס דָאס וַוייזְט אוֹיף רַחֲמִים חֶסֶד וֶועגֶען דֶעם עֶסְט מֶען מִילֶכִיגְ'ס שָׁבוּעוֹת צוּ וַוייזֶען אַז דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אוּנְז גֶעגֶעבֶּען זַיין תּוֹרָה וֶועגֶען זַיין גְרוֹיסֶען חֶסֶד, (וְעַיֵּן בִּבְנֵי יִשָׂשׂכָר) "חָלָב" רָ"תֵּ "לְהַגִּיד בַּבֹּקֶר חַסְדֶךָ" (תְּהִלִּים קַפִּיטֶל צ"ב פָּסוּק ג').

7) "חָלָב" רָ"תֵּ (כְּמֹ"שֶׁ בְּפַּרְשֶׁת פִּינְחָס קַפִּיטֶל כ"ט פָּסוּק כ"ו) "חֲדָשָׁה לַה' בְּשָׁבֻעֹתֵיכֶם"

8) נָאך אַ טַעַם וַוייל דֶער בַּארְג סִינַי הָאט 8 נֶעמֶען אֵיינְס פוּן זֵיי אִיז גַּבְנוּנִים אַ לָשׁוֹן פוּן גְּבִינָה קֶעז. (בְּשֵׁם הָרַהַ"קְ רַבִּי שִׁמְשׁוֹן מֵאוֹסְטְרוֹפּוֹלְיֶא זְיָ"עָ).

9) נָאך אַ טַעַם וַוייל "חָלָב" בַּאטְרֶעפְט "40" דָאס אִיז אַ רֶמֶז צוּ דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה וָואס מֶען הָאט גֶעגֶעבֶּען צוּ 40 טֶעג וָואס מֹשֶׁה אִיז גֶעוֶוען אוֹיפֶען בַּארְג, פוּן ז' סִיוָן בִּיז י"ז תַּמּוּז וֶוען דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אִיהְם אִיבֶּער גֶעגֶעבֶּען דִי לוּחוֹת.

10) מִפְּנֵי שֶׁבְּיוֹם זֶה נִמְשָׁה מֹשֶׁה רַבֵּינוּ מִן הַיְּאוֹר, וּמֹשֶׁה רַבֵּינוּ סִרֵב לִינֹק חָלָב מִגּוֹיָה וְרָצָה רַק חֲלֵב אִמוֹ יוֹכֶבֶד.

11) הַשְׁלָ"ה הַקָדוֹשׁ מַסְבִּיר: (שְׁמוֹת קַפִּיטֶל כ"ג פָּסוּק י"ט) שֶׁאַחַר הַתֵּיבוֹת רֵאשִׁית בִּכּוּרֵי אַדְמָתְךָ תָּבִיא וְגוֹ', הַמְדַבֵּר מֵחַג הַשָׁבֻעוֹת כָּתוּב בְּהֶמְשֵׁך הַפָּסוּק לֹא תְבַשֵׁל גְדִי בַּחֲלֵב אִמוֹ, עַל כֵּן אָנוּ אוֹכְלִים מַאֲכָלֵי חָלָב, לְהַרְאוֹת שֶׁבְּיוֹ"ט שֶׁאוֹכְלִים בָּשָׂר וּמַעֲדַנִים, עִם כָּל זֹאת אָנוּ שׁוֹמְרִים עַל הַלַאו הַזֶה וְנִזְהָרִים בְּהַפְרָדָה גְמוּרָה בֵּין הַחָלָב לְבָּשָׂר.


12) נָאך אַ טַעַם:
וַוייל עֶס אִיז אַ מִנְהַג צוּ עֶסֶען קְרֶעפְּלֶעך אֲלֶעמָאל וֶוען מֶען שְׁלָאגְט: (עֶרֶב יוֹם כִּפּוּר שְׁלָאגְט מֶען כַּפָּרוֹת, הוֹשַׁעְנָא רַבָּה שְׁלָאגְט מֶען מִיט דִי הוֹשַׁעְנוֹת, פּוּרִים שְׁלָאגְט מֶען הָמָּן), אִיז פַארְוָואס עֶסְט מֶען קְרֶעפְּלֶעך שָׁבוּעוֹת ? וַוייל שָׁבוּעוֹת שְׁלָאגְט מֶען דֶעם יֵצֶר הָרַע, וַוייל עֶס שְׁטֵייט: בָּרָאתִי יֵצֶר הָרַע, בָּרָאתִי לוֹ תּוֹרָה תַּבְלִין, (אַז מֶען וִויל שְׁלָאגֶען דֶעם יֵצֶר הָרַע זָאל מֶען לֶערְנֶען תּוֹרָה).

13) מַסוֹרֶת מְקוּבֶּלֶת לְאֱכוֹל "קְרֶעפְּלֶעך" דְהַיְינוּ עִיסָה מְמוּלֵאת בְּמַאֲכָלֵי חָלָב, וְהַטַעַם לְפִי שֶׁהִיא מְשׁוּלֶשֶׁת בַּעֲלַת ג' קְרָנוֹת, וְכָל מַעֲשֵׂי עַם זֶה מְשׁוּלָשׁ (כְּדְאִיתָא בִּגְמָרָא שַׁבָּת דַף פ"ח עָ"אַ).

[בְּרִיך רַחֲמָנָא דְיָהִיב אוֹרִיאָן תְּלִיתָאִי],
1. "תּוֹרָה, 2. נְבִיאִים, 3. כְּתוּבִים",
[לְעַם תְּלִיתָאִי],
1. "כֹּהֲנִים, 2. לְוִיִם, 3. יִשְׂרְאֵלִים",
[עַל יְדֵי תְּלִיתָאִי],
מֹשֶׁה רַבֵּינוּ שֶׁהָיָה שְׁלִישִׁי,
1. "מִרְיָם, 2. אַהֲרֹן, 3. מֹשֶׁה",
[בְּיוֹם תְּלִיתָאִי],
1. "ג' בְּסִיוָן, 2. ד' בְּסִיוָן, 3. ה' בְּסִיוָן", (שְׁלֹשֶׁת יְמֵי הַגְבָּלָה שֶׁל יְמֵי הַפְרָשָׁה).
[בְּיַרְחָא תְּלִיתָאִי],
1. "נִיסָן, 2. אִיָיר, 3. סִיוָן",
(חוֹדֶשׁ הַשְׁלִישִׁי מִנִיסָן).


חִידָה לְחַג הַשָּׁבוּעוֹת
וֶוען קֶען מֶען עֶסֶען אַ וִוי מֶען וִויל אוּן נִישְׁט וָואס מֶען וִויל ?
וֶוען קֶען מֶען עֶסֶען וָואס מֶען וִויל אוּן נִישְׁט אַ וִוי מֶען וִויל ?
וֶוען קֶען מֶען עֶסֶען וָואס מֶען וִויל אוּן אַ וִוי מֶען וִויל ?
אוּן מִיט וָואס אִיז דָאס אַנְדֶערְשׁ פוּן דִי אַנְדֶערֶע צְוֵויי ?
הַתְּשׁוּבָה הִיא: פֶּסַח קֶען מֶען עֶסֶען אַ וִוי מֶען וִויל אוּן נִישְׁט וָואס מֶען וִויל.
סֻכּוֹת קֶען מֶען עֶסֶען וָואס מֶען וִויל אוּן נִישְׁט אַ וִוי מֶען וִויל.
שָׁבֻעֹת קֶען מֶען עֶסֶען וָואס מֶען וִויל אוּן אַ וִוי מֶען וִויל אָבֶּער עֶס אִיז נָאר אֵיין טָאג.



שְׂאֵלוֹת וּתְּשׂוּבוֹת
לְחַג הַשָּׁבוּעוֹת = זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ

1. וִוי שְׁטֵייט אִין דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה דֶער יוֹם טוֹב חַג הַבִּכּוּרִים ?
ת. אִין (בַּמִּדְבָּר קַפִּיטֶל כ"ח פָּסוּק כ"ו) "וּבְיוֹם הַבִּכּוּרִים בְּהַקְרִיבְכֶם מִנְחָה חֲדָשָׁה לַה' בְּשָׁבוּעוֹתֵיכֶם מִקְרָא קֹדֶשׁ יִהְיֶה לָכֶם".

2. פַאר וָואס הֵייסְט דֶער יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת ?
ת. א: וַוייל דֶער טָאג אִיז דֶער סוֹף פוּן דִי שִׁבְעָה שָׁבוּעוֹת (דִי טֶעג פוּן סְפִירַת הָעֹמֶר). ב: וַוייל צוּלִיבּ דִי תּוֹרָה הָאט דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער גֶעשְׁוואוֹירֶען אַז עֶהְר וֶועט חַ"וְ נִישְׁט אוּנְז פַארְבַּייטֶען, אוּן אוֹיך דִי אִידֶען הָאבֶּען גֶעשְׁוואוֹירֶען אַז מִיר וֶועלֶען חַ"וְ נִישְׁט (אָפְּטְרֶעטִין) אַ וֶועק גֵיין פוּן דֶעם בַּאשֶׁעפֶער.

3. פַאר וָואס הֵייסְט דֶער יוֹם טוֹב עֲצֶרֶת ?
ת. וַוייל עֶס אִיז עֲצֶרֶת פוּן פֶּסַח (עֶס עֶנְדִיקְט זִיך דִי זִיבֶּען וָואכֶען פוּן פֶּסַח) אֲזוֹי וִוי שְׁמִינִי עֲצֶרֶת פוּן סֻכּוֹת.

4. פַאר וָואס זָאגְט מֶען מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ אוּן נִישְׁט קַבָּלַת תּוֹרָתֵנוּ ?
ת. וַוייל אִין דֶעם טָאג אִיז גֶעגֶעבֶּען גֶעוָוארֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, אָבֶּער קַבָּלַת הֵייסְט וֶוען דִי אִידֶען מַאטֶערֶען זִיך אִין דִי תּוֹרָה.

5. וָואס אִיז גֶעטוּהְן גֶעוָוארֶען אִין דֶעם יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת ?
ת. דֶעם דְרִיטֶען חֹדֶשׁ דָאס אִיז חֹדֶשׁ סִיוָן, הָאבֶּען אוּנְזֶערֶע עֶלְטֶערֶען דֶער דּוֹר הַמִּדְבָּר וָואס זֶענֶען אֲרוֹיס גֶעגַאנְגֶען פוּן מִצְרַיִם, זִיך צוּ גֶעגְרֵייט צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה לֶעבֶּען בַּארְג סִינַי, ו' סִיוָן הָאבֶּען זֵיי זִיך גֶעשְׁטֶעלְט אוּנְטֶערֶען בַּארְג, דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער הָאט גֶעמַאכְט גְרוֹיסֶע וואוּנְדֶער, אַז דֶער בַּארְג הָאט זִיך אוּנְטֶער גֶעהוֹיבֶּען אוּן דֶע לוּפְט אוּן הָאט גֶעהָאנְגֶען אִיבֶּער דִי אִידֶען אֲזוֹי וִוי אַ חֻפָּה, עֶס הָאט זִיך גֶעהֶערְט וִוי לַאנְג אָהְן אַ אוֹיפְהֶער גְרוֹיסֶע קוֹלוֹת, אוּן עֶס הָאט זִיך גֶעוִויזֶען גְרוֹיסֶע בְּלִיצֶען אוּן פְלַאקֶערֶען פַייעֶר, אוּן דֶע בַּארְג הָאט זִיך גֶערֵייכֶערְט אוּן עֶס אִיז אוֹיפְגֶעגַאנְגֶען פוּן אִיהְם אַ רוֹיעֶך, אֲזוֹי וִוי פוּן אַ קַאלֶעך אוֹיוֶוען, אוּן אַ שְׁטַארְקֶע קוֹל פוּן שׁוֹפָר הַגָּדוֹל הָאט מֶען גֶעהֶערְט וִוי דָאס קוֹל וֶוערְט אַלֶע מָאהְל גְרֶעסֶער אוּן גְרֶעסֶער, דִי אִידֶען זֶענֶען גֶעוָוארֶען דֶערְצִיטֶערְט אוּן דֶערְשְׁרָאקֶען, דִי נְשָׁמוֹת זֶענֶען זֵיי אוֹיס גֶעגַאנְגֶען פוּן שְׁרֶעק אוּן פַּחַד אוּן זֵיי זֶענֶען גֶעבְּלִיבֶּען פַאר חַלֶשְׁט, זֵיי הָאבֶּען גֶעהֶערְט דִי 2 דִּבְּרוֹת, "אָנֹכִי ה' אֱלֹקֶיךָ אֲשֶׁר הוֹצֵאתִיךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם", אוּן "לֹא יִהְיֶה לֶךְ אֱלֹהִים אֲחֵרִים", דִי 8 אִיבְּרִיגֶע דִּבְּרוֹת הָאבֶּען זֵיי שׁוֹין מוֹרָא גֶעהַאט צוּ הֶערֶען פוּן דֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְען אֲלֵיין, הָאבֶּען זֵיי גֶעבֶּעטֶען פוּן מֹשֶׁה אַז מֹשֶׁה רַבֵּינוּ זָאל הֶערֶען פוּן בַּאשֶׁעפֶער אוּן עֶהְר זָאל זֵיי אִיבֶּער זָאגֶען, דָאס אִיז גֶעוֶוען קַבָּלַת הַתּוֹרָה, ו' סִיוָן דָאס אִיז שָׁבוּעוֹת, וֶועגֶען דֶעם זָאגֶען מִיר זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ, דֶער 50 טָאג פוּן סְפִירַת הָעֹמֶר, 15 טָאג פוּן חֹדֶשׁ נִיסָן [נִיסָן אִיז אַ חֹדֶשׁ מָלֵא] 29 טָאג פוּן חֹדֶשׁ אִיָיר אִיז אַ חֹדֶשׁ חָסֵר], אוּן 6 טָאג פוּן חֹדֶשׁ סִיוָן, 15 מִיט 29 מִיט 6 אִיז סַךְ הַכֹּל צוּזַאמֶען 50 טֶעג.

6. פַאר וָואס אִיז דִי תּוֹרָה גֶעגֶעבֶּען גֶעוָוארֶען אִין שַׁבָּת ?
ת. דָאס קוּמְט צוּ וַוייזֶען אַז מֶען מוּז שְׁטֶענְדִיג זַיין צוּ גֶעקְלֶעפְּט אִין לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, וֶוען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, וָואלְט וֶוען גֶעגֶעבֶּען גֶעוָוארֶען אִין מִיטֶען וָואך, וָואלְט מֶען גֶעזָאגְט אַז אֲזוֹי וִוי עֶס קוּמְט שַׁבָּת קֹדֶשׁ מוּז מֶען רוּעֶהְן פוּן אַלֶע אַרְבֶּעט זָאל מֶען אוֹיך רוּעֶהְן פוּן לֶערְנֶען תּוֹרָה, וֶועגֶען דֶעם הָאט דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער גֶעגֶעבֶּען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה דַּוְקָא אִין שַׁבָּת קֹדֶשׁ, זִיך אָפְּצוּלֶערְנֶען מַה דָאך שַׁבָּת קֹדֶשׁ וָואס מֶען טָאר נִישְׁט מַאכֶען קַיין מְלָאכָה אוּן פוּן דֶעסְט וֶועגֶען מוּז מֶען לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, מִכָּל שֶׁכֵּן אִין מִיטֶען דֶע וָואך וָואס מֶען מֶעג מַאכֶען אַ מְלָאכָה אִיז מֶען אַ וַדַּאי מְחֻיָּב עוֹסֵק צוּ זַיין אִין דֶער הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.

7. פַאר וָואס אִיז דֶער מִנְהַג צוּ עֶסֶען מַאֲכָלֵי חָלָב אוּן יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת ?
ת. אֵיינֶע פוּן דִי טַעֲמִים אִיז, אַז פַאר קַבָּלַת הַתּוֹרָה אִיז נִישְׁט גֶעוֶוען קַיין אִסּוּרִים וִוי, טְרֵפוֹת, שְׁחִיטָה, דַּם, בָּשָׂר בֶּחָלָב, אוּן מֶע הָאט אַלֶעס גֶעמֶעגְט עֶסֶען, דִי חַזַ"ל זָאגֶען אַז דֶער טָאג פוּן קַבָּלַת הַתּוֹרָה אִיז גֶעוֶוען דֶעמָאלְס אִין שַׁבָּת קֹדֶשׁ, אוּן דִי יוּדֶען הָאבֶּען בִּשְׁעַת קַבָּלַת הַתּוֹרָה גֶעהֶערְט, אַז בָּשָׂר נְחִירָה טָאר מֶען נִישְׁט עֶסֶען, דָאס הֵייסְט נִישְׁט קַיין גֶעשָׁאחְטֶענֶע, אוּן דִי דִּינִים פוּן דָּם, פוּן בָּשָׂר בֶּחָלָב, אִיז דָאך מִמֵּילָא אַלֶע מַאֲכָלִים וָואס זֵיי הָאבֶּען גֶעהַאט גֶעוֶוען אָסוּר פַאר זֵיי, הָאבֶּען זֵיי נִישְׁט גֶעהַאט וָואס צוּ עֶסֶען כָּשֶׁרְ'ס נָאר מִילֶעך, פּוּטֶער, קֶעז, דֶערִיבֶּער לְזֵכֶר הַדָּבָר עֶסֶען מִיר אוֹיך מַאֲכָלֵי חָלָב אִין יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת.






8. פַאר וָואס לֵייעֶנְט מֶען שָׁבוּעוֹת מְגִלַּת רוּת ?
ת. וַוייל דִי חַזַ"ל זָאגֶען, הַקָבָּ"ה מְמַלֵּא שְׁנוֹתֵיהֶם שֶׁל צַדִּיקִים מִיּוֹם לְיוֹם, הַשֵׁיִ"תְ דֶערְפִילְט דִי יָאהְרֶען פוּן דִי צַדִּיקִים, דָאס הֵייסְט אַז דִי צַדִּיקִים לֶעבֶּען אוֹיס דִי יָאהְרֶען אִין גַאנְצֶען בִּיז צוּם טָאג, אוּן עֶס שְׁטֵייט אִין מִדְרָשׁ רַבָּה אַז דָּוִד הַמֶּלֶךְ עָ"הַ אִיז נִפְטַר גֶעוָוארֶען אִין יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת, אוּן עֶהְר אִיז גֶעבּוֹירֶען גֶעוָוארֶען אוֹיך אִין יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת, דֶערִיבֶּער לֵייעֶנְט מֶען מְגִלַּת רוּת, וָואס דָארְט שְׁטֵייט דֶער יִחוּס פוּן דָּוִד הַמֶּלֶךְ, צוּם סוֹף מְגִלָּה דֶע טָאג פוּן זַיין גֶעבּוֹירֶען.


סִפּוּר מְלֹא כָל הָאָרֶץ כְּבוֹדוֹ

אֵיינֶער הָאט אַמָאהְל גֶעפְרֶעגְט וֶוען עֶהְר אִיז נָאך גֶעוֶוען אַ קִינְד צוּם עֶרְשְׁטֶער גֶערֶער רַבִּי ר' יִצְחָק מֵאִיר בַּעַל חִדּוּשֵׁי הֲרִי"ם זְיָ"עָ אִיך וֶועל דִּיר גֶעבֶּען 1 גַאנְצֶע גָאלְדֶענֶע רֶענְדֶעל (אֲזַא סָארְט חָשׁוּבֶע מַטְבֵּעַ) אוֹיבּ דוּ וֶועסְט מִיר זָאגֶען אַוואוּ דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער גֶעפִינְט זִיך,
הָאט דֶער קְלֵיינֶער קִינְד גֶעֶנְטְפֶערְט: אוּן אִיך וֶועל דִּיר גֶעבֶּען 2 גָאלְדֶענֶע רֶענְדְעלֶעך אוֹיבּ דִי וֶועסְט מִיר זָאגֶען אַוואוּ דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער גֶעפִינְט זִיך נִישְׁט.

שִׁירִים לְחַג הַשָּׁבוּעוֹת

1) בָּרוּךְ הוּא אֱלֹקֵינוּ שֶׂבְּרָאָנוּ לִכְבוֹדוֹ. וְהִבְדִּילָנוּ מִן הַתּוֹעִים. וְנָתַן לָנוּ תּוֹרַת אֱמֶת. וְחַיֵּי עוֹלָם נָטַע בְּתוֹכֵנוּ. הוּא יִפְתַּח לִבֵּנוּ בְּתוֹרָתוֹ. וְיָשֵׁם בְּלִבֵּנוּ אַהֲבָתוֹ וְיִרְאָתוֹ וְלַעֲשׁוֹת רְצוֹנוֹ וּלְעָבְדוֹ בְּלֵבָב שָׂלֵם:

2) בָּרוּךְ הוּא אֱלֹקֵינוּ שֶׂבְּרָאָנוּ לִכְבוֹדוֹ. וְהִבְדִּילָנוּ מִן הַתּוֹעִים. וְנָתַן לָנוּ תּוֹרַת אֱמֶת:

3) אֲשֶׂר בָּחַר בָּנוּ מִכָּל הָעַמִּים. וְנָתַן לָנוּ אֶת תּוֹרָתוֹ:

4) כִּי לֶקַח טוֹב נָתַתִּי לָכֶם. תּוֹרָתִי אַל תַּעֲזֹבוּ,
עֵץ חַיִּים הִיא לַמַּחֲזִיקִים בָּהּ. וְתֹמְכֶיהָ מְאֻשָּׁר,
דְּרָכֶיהָ דַרְכֵי נֹעַם וְכָל נְתִיבוֹתֶיהָ שָׂלוֹם,
הֲשִׂיבֵנוּ יְהֹוָה אֵלֶיךָ וְנָשׂוּבָה. חַדֵּשׂ יָמֵינוּ כְּקֶדֶם:



5) עֶלְיוֹנִים שָׁשׁוּ וְתַחְתּוֹנִים עָלְזוּ בְּקַבָּלַת תּוֹרָה מִסִּינַי,
תֹּאַר כַּלָּה מְאֹד נִתְעַלָּה בְּקַבָּלַת תּוֹרָה מִסִּינַי:

6) עֶלְיוֹנִים שָׁשׁוּ וְתַחְתּוֹנִים עָלְזוּ בְּקַבָּלַת תּוֹרָה הַכְּתוּבָה מִסִּינַי,
תֹּאַר כַּלָּה מְאֹד נִתְעַלָה בְּקַבָּלַת יוֹם זֶּה,
בְּקַבָּלַת יוֹם זֶּה עֲשֶׁרֶת הַדְּבָרִים:

7) שִׁישׁוּ וְשִׁמְחוּ בְּשִׁמְחַת תּוֹרָה, כִּי הִיא לָנוּ עוֹז וְאוֹרָה:

8) אֲנָא עַבְדָּא דְקֻדְשָׂא בְּרִיךְ הוּא:

9) אַנְתְּ הוּא זָן לְכֹלָּא וּמְפַרְנֵס לְכֹלָּא. אַנְתְּ הוּא שַׂלִּיט עַל כֹּלָּא. אַנְתְּ הוּא דְשַׂלִּיט עַל מַלְכַיָּא. וּמַלְכוּתָא דִּילָךְ הִיא. אֲנָא עַבְדָּא דְקֻדְשָׂא בְּרִיךְ הוּא דְּסָגִידְנָא קַמֵּהּ וּמִקַּמָּא דִּיקַר אוֹרַיְתֵהּ בְּכָל עִדָּן וְעִדָּן:

10) כַּד יָתְבִין יִשְׁרָאֵל וְעָסְקִין בְּשִׁמְחַת הַתּוֹרָה קוּדְשָׂא בְּרִיךְ הוּא אוֹמֵר לְפַּמַלְיָא דִילֵיה, חֲזוּ בָּנַי חֲבִיבַי, דְמִשְׂתַּכְּחִין מִצַעֲרָא דִלְהוֹן וְעָסְקִין בְּחֶדְוָתָא דִילִי.

וֶוען אִידִישֶׂע קִינְדֶער זִיצֶען אוּן לֶערְנֶען, לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.
וָואס טוּהְט דֶעמָאלְטְס אִין הִימֶעל , דֶער הֵיילִיגֶער בּוֹרֵא.
עֶהְר רוּפְט צוּ זַיינֶע מַלְאָכִים, אוּן עֶהְר זָאגְט צוּ זֵיי.
זֶעהְט וִוי מַיינֶע קִינְדֶער, זֶענֶען מִיר אֲזוֹי גֶעטְרַיי.
אֲפִילוּ זֵיי זֶענֶען אִין אַ קְלֶעם, אֲפִילוּ עֶס גֵייט זֵיי שְׂלֶעכְט.
טוּעֶהְן זֵיי דֶעם רָצוֹן ה', וִוי אַ אִיבֶּער גֶעגֶעבֶּענֶע קְנֶעכְט.
אֲפִילוּ זֵיי זֶענֶען אִין גֶעפַאר, זֵיי לֶעבֶּען אִין פַּחַד אוּן מוֹרָא.
פַארְגֶעסֶען זֵיי פוּן זֵייעֶר צַעַר, אוּן בַּאשֶׂעפְטִיגֶען זִיך מִיט מַיין תּוֹרָה.

11) וּבָאוּ כֻלָּם בִּבְרִית יַחַד נַעֲשֶׁה וְנִשְׂמַע אָמְרוּ כְּאֶחָד.

12) וְעַל יְדֵי זֶּה יֻשְׂפַּע שֶׂפַע רַב בְּכָל הָעוֹלָמוֹת.

13) קָרוּץ מֵחֹמֶר מַה מּוֹעִילוֹ, חֹמֵד וּמִתְאַוֶּה אֶת שֶׂאֵינוֹ שֶׂלּוֹ, זֶּה שֶׂיֵשׂ לוֹ אֵינוֹ שֶׂלּוֹ, קִנְיָן שֶׂאֵינוֹ שֶׂלּוֹ לָמָּה זֶה הוּא לוֹ, יָבִין וְיַשְׁכִּיל בְּדֵעוֹ וְשִׁכְלוֹ, יִשְׁמַח וְיָעוֹז בְּמַתַּת גּוֹרָלוֹ.

14) טוֹב לִּי תּוֹרַת פִּיךָ מֵאַלְפֵי זָהָב וְכֶסֶף,
עֶס אִיז בֶּעסֶער צוּ לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה מֶער פוּן אַלֶע גָאלְד אוּן זִילְבֶּער (2 פְּעָמִים).
יוּנְגֶעלֶע יוּנְגֶעלֶע גִיבּ מִיר צוּ פַאר שְׂטֵיין וָואס אִיז בֶּעסֶער (2 פְּעָמִים).
וָואס אִיז בֶּעסֶער דִי תּוֹרָה צוּ גָאלְד ? דִי תּוֹרָה.
וָואס אִיז בֶּעסֶער דִי תּוֹרָה צוּ זִילְבֶּער ? דִי תּוֹרָה.
עֶס אִיז בֶּעסֶער צוּ לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה מֶער פוּן אַלֶע גָאלְד אוּן זִילְבֶּער (2 פְּעָמִים).


אַ פְרֵיילִיכֶען יוֹם טוֹב

= עֶס אִיז אַמָאל גֶעוֶוען אַ גְרוֹיסֶער צַדִּיק, וָואס עֶר הָאט גֶעהֵייסֶען רַבִּי מֵאִיר חַזָּן, הָאט עֶהְר גֶעוָואלְט מַאכֶען אַ שְׂבַח פַאר דֶעם בַּאשֶׂעפֶער, הָאט עֶהְר מוֹרָא גֶעהַאט אַז דִי מַלְאָכִים וֶועלֶען מְקַנֵּא זַיין, הָאט דָאס גֶעמַאכְט אוֹיף לָשׂוֹן אֲרַמִּית (תַּרְגּוּם), וַוייל דִי מַלְאָכִים פַאר שְׂטֵייעֶן נִישְׂט קַיין לָשׂוֹן אֲרַמִּית, אוּן עֶהְר הָאט דָאס גֶעמַאכְט מְסֻדָּר צְוֵויי מָאל לוֹיטֶען א' ב' אוּן צוּם סוֹף הָאט עֶהְר גֶעחַתְמֶעט זַיין נָאמֶען, מֵאִיר ב"ר יִצְחָק יִגְדַּל בַּתּוֹרָה וּבְמַּעֲשִׁים טוֹבִים אָמֵן חֲזַק. =

אַקְדָמוּת מִילִין אִין אָנְהֵייבּ פוּן דִי רֵייד
וְשָׂרָיוּת שׂוּתָא אוּן אֵיידֶער אִיך הֵייבּ אָן צוּ רֶעדֶען
אַוְלָא שָׂקִילְנָא צוּ עֶרְשְׂט וֶועל אִיך נֶעמֶען
הַרְמָן אַן עֶרְלוֹיבֶּענִישׂ
וּרְשׂוּתָא: פוּן בַּאשֶׂעפֶער:

בְּבָבֵי תְּרֵי וּתְלַת מִיט צְוֵויי אָדֶער דְרַיי פַאלֶען
דְאֶפְתַּח וָואס אִיך וֶועל אָנְהֵייבֶּען
בְּנַקְשׂוּתָא: מִיט אַ צִיטֶערְנִישׂ
= וַוייל עֶס קְלַאפְּט מִיר מַיין הַארְץ פוּן גְרוֹיס מוֹרָא פַאר דֶעם בַּאשֶׂעפֶער =
בְּבָרֵי מִיט רְשׂוּת פוּן בַּאשֶׂעפֶער
דְבָרֵי וָואס עֶהְר הָאט בַּאשַׂאפֶען דִי וֶועלְט
וְטָרֵי אוּן עֶהְר טְרָאגְט דִי וֶועלְט
עֲדֵי לְקַשִׂשׂוּתָא: בִּיז צוּ אִיהְר עֶלְטֶער:

גְבוּרָן עָלְמִין אַ אֵייבִּיגֶע שְׂטַארְקֵייט
לֵיה אִיז צוּ אִיהְם
וְלָא סִפֵּק פְּרִישׂוּתָא: אוּן עֶס אִיז נִישְׂט מֶעגְלִיך דָאס צוּ מְפַרֵשׂ זַיין:
גְוִיל פַּארְמֶעט
אִלּוּ וֶוען עֶס וָואלְטֶען גֶעוֶוען
רְקִיעֵי דִי הִימְלֶען
קְנֵי פֶּענֶעס
כָּל חוּרְשָׂתָא: אַלֶע בֵּיימֶער פוּן דִי וֶועלְדֶער:

דְיוֹ טִינְט
אִלּוּ וָואלְטֶען גֶעוֶוען
יַמֵּי אַלֶע יַמִים
וְכָל מֵי כְּנִישׂוּתָא: אוּן אַלֶע אַיינְגֶעזַאמֶעלְטֶע וַואסֶערְן:
דַיְירֵי אַרְעָא דִי אַיינְוואוֹינֶער פוּן דִי עֶרְד (דִי וֶועלְט)
סַפְרֵי וָואלְטֶען גֶעוֶוען שְׂרַייבֶּערְס
וְרַשְׂמֵי אוּן וָואס בַּאצֵייכֶענֶען
רַשְׂוָתָא: אַ בַּאצֵייכֶענִישׂ:
= וָואלְטֶען אוֹיך נִישְׁט גֶעקֶענְט בַּאשְׂרַייבֶּען דִי גְרוֹיסְקֵייט פוּן דֶעם בַּאשֶׂעפֶער =

הֲדַר דָאס שֵׂיינְקֵייט
מָרֵי שְׂמַיָא פוּן דֶעם הֶער פוּן הִימֶעל
וְשַׂלִיט אוּן עֶהְר גֶעוֶועלְטִיגְט
בְּיַבֶּשְׂתָּא: אוֹיף דִי טְרוּקֶענִישׂ:
הָקֵם עֶהְר הָאט אוֹיפְגֶעשְׂטֶעלְט
עָלְמָא דִי וֶועלְט
יְחִידָאֵי אֵיינֶער אֲלֵיין
וְכַבְּשֵׂיהּ אוּן עֶהְר הָאט אִיהְם בַּאצְוִוינְגֶען
בְּכַבְּשׂוּתָא: מִיט אַ בַּאצְוִוינְגֶענִישׂ:
= דִי גַאנְצֶע וֶועלְט הַאלְט זִיך אוֹיף דֶעם גֶעשְׂרֵיי פוּן דֶעם בַּאשֶׂעפֶער, קֵיינֶער וֵוייסְט נִישְׂט אוֹיף וָואס דִי וֶועלְט שְׂטֵייט, אֲזוֹי וִוי עֶס שְׂטֵייט אִין (אִיּוֹב פֵּרֶק כו פָּסוּק ז) תֹּלֶה אֶרֶץ עַל בְּלִימָה =

וּבְלָא לֵאוּ אוּן מִיט אָהְן מִידֶעקֵייט
שַׂכְלְלֵיה הָאט עֶהְר דִי וֶועלְט בַּאפֶעסְטִיגְט
וּבְלָא תְשָׂשׂוּתָא: אוּן אָהְן אַ שְׂוַואכְקִייט
וּבְאָתָא קַלִילָא אוּן מִיט דֶעם גְרִינְגְסְטֶען אוֹת דָאס מֵיינְט דֶער אוֹת ה'
דְלֵית בָּהּ מְשָׂשׂוּתָא: וָואס אִיז נִישְׂט דָּא אִין אִיהְר אַ אָנְטַאפּוּנְג:
= אֲזוֹי וִוי עֶס שְׂטֵייט אִין (יְשַׂעְיָה פֵּרֶק כו פָּסוּק ד) בִּטְחוּ בַה' עֲדֵי עַד כִּי בְּיָהּ ה' צוּר עוֹלָמִים, מִיט דֶעם י' אוּן מִיט דֶעם ה' הָאט דֶער בַּאשֶׂעפֶער בַּאשַׂאפֶען בֵּיידֶע וֶועלְטֶען, מִיטֶען י' הָאט עֶהְר בַּאשַׂאפֶען עוֹלָם הַבָּא, אוּן מִיטֶען ה' הָאט עֶהְר בַּאשַׂאפֶען עוֹלָם הַזֶּה =

זַמִין עֶהְר הָאט אָנְגֶעגְרֵייט
כָּל עֲבִידְתֵּיהּ זַיין גַאנְצֶע אַרְבֶּעט (פוּן בְּרִיאַת הָעוֹלָם)
בְּהַךְ יוֹמֵי שִׂתָּא: אִין דִי זֶעקְס טֶעג פוּן דֶער וָואך
= אוּן וֶוען עֶס אִיז גֶעקוּמֶען דֶער הֵיילִיגֶער שַׂבָּת דֶער זִיבֶּעטֶער טָאג =
זֵהוֹר דִי שַׂיין (דִי לֶעכְטִיגְקֵייט)
יְקָרֵיה פוּן זַיין טַייעֶרְקֵייט
עֲלִי אִיז אֲרוֹיף גֶעגַאנְגֶען
עֲלֵי כּוּרְסֵיהּ דֶּאֱשָׂתָא: אוֹיף דֶעם פֵייעֶרְדִיגֶען שְׂטּוּל:
= אוּן עֶהְר הָאט גֶערוּהְט אֲזוֹי וִוי עֶס שְׂטֵייט אִין (בְּרֵאשִׂית פֵּרֶק ב פָּסוּק ב) וַיְכַל אֱלֹקִים בַּיּוֹם הַשְּׁבִיעִי מְלַאכְתּוֹ אֲשֶׂר עָשָׁה וַיִּשְׂבֹּת בַּיּוֹם הַשְּׁבִיעִי מִכָּל מְלַאכְתּוֹ אֲשֶׂר עָשָׁה, (שְׂמוֹת פֵּרֶק לֹא פָּסוּק יז) בֵּינִי וּבֵין בְּנֵי יִשְׁרָאֵל אוֹת הִוא לְעֹלָם כִּי שֵׂשֶׂת יָמִים עָשָׁה ה' אֶת הַשָּׁמַיִם וְאֶת הָאָרֶץ וּבַיּוֹם הַשְּׁבִיעִי שָׂבַת וַיִּנָּפַשׂ =

חֲיָל אֶלֶף אַלְפִין דֶער אוֹיבֶּערְשְׂטֶער הָאט אַ מִילִיטֶער פוּן טוֹיזֶנְטֶער מַלְאָכִים
וְרִבּוֹא אוּן צֶעהְן טוֹיזֶנְטֶער מַלְאָכִים
לְשַׂמְשׂוּתָא: אִיהְם צוּ בַּאדִינֶען:
חַדְתִּין נְבוֹט נַייעֶ מַלְאָכִים וֶוערֶען בַּאשַׂאפֶען
לְצַפְרִין יֶעדֶען אִינְדֶערְפְרִי
סַגִיאָה עֶס אִיז גְרוֹיס
טְרָשׂוּתָא: דִי אֱמוּנָה:
= אֲזוֹי וִוי עֶס שְׂטֵייט אִין (אֵיכָה פֵּרֶק ג' פָּסוּק כ"ג) חֲדָשִׂים לַבְּקָרִים רַבָּה אֱמוּנָתֶךָ =

טְפֵי נָאך מֶער
יְקִידִין שְׁרָפִין דִי בְּרֶענֶעדִיגֶע מַלְאָכִים
כְּלוּל גַפֵּי שִׂתָּא: וָואס הָאבֶּען זֶעקְס פְלִיגְלֶען
= מִיט צְוֵויי פְלִיגְלֶען בַּאדֶעקֶען זֵיי דִי פוּס כְּדֵי זֵיי זָאלֶען נִישְׂט דֶערְמַאנֶען דִי זִינְד פוּן דֶעם עֵגֶל, וַוייל זֵיי הָאבֶּען פוּס אֲזוֹי אַ קֶעלְבֶּעל, =
= אוּן מִיט צְוֵויי פְלִיגְלֶען בַּאדֶעקֶען זֵיי דִי אוֹיגֶען אַז זֵיי זָאלֶען נִישְׂט זֶעהְן דִי הֵיילִיגֶע שְׂכִינָה, =
= אוּן מִיט צְוֵויי פְלִיגְלֶען נוּצֶען זֵיי זִיך צוּ פְלִיעֶהְן. =
טְעֵם רְשׂוּת צוּ רֶעדֶען
עַד יִתְיְהֵב לְהוֹן בִּיז עֶס וֶוערְט זֵיי גֶעגֶעבֶּען
שְׂתִּיקִין שְׂוַוייגֶען זֵיי
בְּאַדִשְׂתָּא: מִיט אַ שְׂוַוייגֶענִישׂ:

יְקַבְּלוּן זֵיי נֶעמֶען אִיבֶּער רְשׂוּת
דֵין מִן דֵין אֵיינֶער פוּן אַנְדֶערֶען צוּ זָאגֶען קְדוּשָׂה
שָׂוֵי גְלַייך
דְלָא בְּשַׂשְׂתָּא: אָהְן פַארְזוֹימוּנְג:
= שֶׂכֻּלָּם אוֹמְרִים יַחַד וּבְּשָּׁוֶה =
יְקַר דָאס טַייעֶרְקֵייט (דִי כָּבוֹד פוּן בַּאשֶׂעפֶער)
מְלֵי כָל אַרְעָא אִיז פִיל אוֹיף דִי גַאנְצֶע וֶועלְט
לִתְלוֹתֵי קְדוּשְׂתָּא: מִיט דֶעם וָואס מֶען זָאגְט דְרַיי מָאל קָדוֹשׂ:
1) קָדוֹשׂ, אֵיין מָאל אַז דֶער אוֹיבֶּערְשְׂטֶער אִיז הֵיילִיג אוֹיף דִי אַלֶע הִימְלֶען.
2) קָדוֹשׂ, אֵיין מָאל אַז דֶער אוֹיבֶּערְשְׂטֶער אִיז הֵיילִיג אוֹיף דִי גַאנְצֶע וֶועלְט.
3) קָדוֹשׂ, אֵיין מָאל אַז דֶער אוֹיבֶּערְשְׂטֶער אִיז הֵיילִיג אוֹיף אֵייבִּיג.

כְּקָל אֲזוֹי וִוי דֶער קוֹל
מִן קֳדָם שַׂדַי פוּן פַאר דֶעם שְׂטַארְקֶען בַּאשֶׂעפֶער
כְּקָל מֵי נְפִישׂוּתָא: אֲזוֹי וִוי דֶער קוֹל פוּן אַסַאך וַואסֶערֶען
כְּרוּבִין דִי מַלְאָכִים וָואס הֵייסֶען כְּרוּבִּין
קֳבֵל גַלְגַלִין אַנְטְקֶעגֶען דִי מַלְאָכִים וָואס הֵייסֶען גַלְגַלִין
מְרוֹמְמִין דֶער הֵייבֶּען זֵיי דֶעם כָּבוֹד פוּן בַּאשֶׂעפֶער
בְּאַוְשָׂתָא: מִיט אַ גֶעשְׂרֵיי:

לְמֶחֱזֵי אֲזוֹי שְׂנֶעל וִוי מֶען קֶען זֶעהְן
בְּאַנְפָּא עֵין מִיט אַ אוֹיגֶען בְּלִיק
כְּוַת גִירֵי קַשְׂתָּא: אֲזוֹי שְׂנֶעל וִוי אַ שָׂאס פוּן אַ פַייל אוּן בּוֹיגֶען
= אֲזוֹי אוֹיך דִי מַלְאָכִים =
לְכָל אֲתַר צוּ אַ יֶעדֶען אָרְט
דְמִשְׂתַּלְחִין וָואס זֵיי וֶוערֶען גֶעשִׂיקְט
זְרִיזִין אַיילֶען זֵיי זִיך
בְּאַשְׂוָתָא: מִיט אַ שְׂנֶעלְקֵייט:

מְבָרְכִין זֵיי לוֹיבְּן (בֶּענְטְשֶׂען)
בְּרִיךְ יְקָרֵהּ דֶעם לוֹיבּ פוּן טַייעֶרֶען בַּאשֶׂעפֶער
בְּכָל לְשָׂן מִיט אַ יֶעדֶען שְׂפְּרַאך
לְחִישׂוּתָא: וָואס מֶען רֶעדְט אֲרוֹיס:
מֵאֲתַר פוּן דֶעם פְּלַאץ
בֵּית שְׂכִינְתֵּהּ וִוי דִי הֵיילִיגֶע שְׂכִינָה רוּהְט
דְלָא צָרִיךְ בְּחִישׂוּתָא: וָואס מֶען דַארְף דָאס נִישְׂט זוּכֶען:
= אֲזוֹי וִוי עֶס שְׂטֵייט אִין (יְשַׂעְיָה פֵּרֶק ו פָּסוּק ג) מְלֹא כָל הָאָרֶץ כְּבוֹדוֹ =

נְהִים עֶס טוּעֶהְן בְּרוּמֶען
כָּל חֵיל מְרוֹמָא דָאס גַאנְצֶע מִילִיטֶער פוּן הִימֶעל (אוֹיבֶען)
מְקַלְסִין זֵיי טוּעֶהְן לוֹיבְּן
בַּחֲשַׂשְׂתָּא: מִיט אַ פַּחַד (אַ מוֹרָא):
נְהִירָא מַלְכוּתֵהּ דָאס גֶעדֶענְקֶענִיש (שֵׂיינְקֵייט) פוּן זַיין מַלְכוּת
לְדָר וְדָר צוּ אַ יֶעדֶען דּוֹר
לְאַפְרַשְׂתָּא: צוּ מְפַרֵשׂ זַיין:

סְדִירָא בְּהוֹן עֶס אִיז אַיינְגֶעטֵיילְט בַּיי זֵיי
קְדוּשְׂתָּא וֶוען זֵיי זָאלֶען זָאגֶען קְדוּשָׂה פַאר דֶעם בַּאשֶׂעפֶער
וְכַד חַלְפָא שַׂעְתָּא: אוּן וֶוען עֶס גֵייט אַרִיבֶּער דִי צַייט:
סִיוּמָא אִיז גֶעֶנְדִיגְט (עֶנְדִיגֶען זֵיי)
דִלְעָלַם אוֹיף אֵייבִּיג
= זֵיי קֶענֶען שׂוֹין מֶער קֵיינְמָאל נִישְׂט זָאגֶען קַיין קְדוּשָׂה =
וְאוֹף לָא לִשְׂבוּעָתָא: אוּן אֲפִילוּ נִישְׂט אֵיינְמָאל אִין אַ שְׂמִיטָה:
= דָאס אִיז בַּיי דִי מַלְאָכִים אָבֶּער בַּיי דִי יוּדֶען אִיז נִישְׂט אֲזוֹי, זֵיי זֶענֶען זוֹכֶה צוּ לוֹיבְּן דֶעם אוֹיבֶּערְשְׂטֶען וֶוען זֵיי וִוילֶען, וַוייל זֵיי זֶענֶען חָשׂוּב בַּיים בַּאשֶׂעפֶער אֲזוֹי וִוי מֶען אִיז וַוייטֶער מְפַרֵשׂ =

= בִּיז דָּא אִיז בַּאשְׂרִיבֶּען גֶעוָוארֶען דִי שְׂבָחִים פוּן בַּאשֶׂעפֶער אוּן פוּן דִי מַלְאָכִים, אוּן פוּן דָּא אוּן וַוייטֶער וֶוערְט בַּאשְׂרִיבֶּען דִי שְׂבָחִים פוּן דִי יוּדֶען אוּן פוּן דִי צַדִּיקִים =

עֲדַב דֶער גּוֹרָל
יְקַר אַחֲסַנְתֵּהּ פוּן זַיין טֵייעֶרֶע נַחֲלָה – דִי יוּדֶען
חֲבִיבִין וָואס זֵיי זֶענֶען מֶער גֶעלִיבְּט פַאר דֶעם בַּאשֶׂעפֶער
דְבִקְבַעְתָּא: וַוייל זֵיי לוֹיבְּן אִיהְם שְׂטֶענְדִיג:
עֲבִידִין לֵיהּ חֲטִיבָא זֵיי טוּעֶן אִיהְם לוֹיבְּן
בִּדְנַח וֶוען דִי זוּן שַׂיינְט אוֹיף
וּשְׂקַעְתָּא: אוּן וֶוען דִי זוּן גֵייט אוּנְטֶער:
= דָאס מֵיינְט מֶען דִי יוּדֶען זָאגֶען יֶעדֶען 2 מָאל קְרִיאַת שְׂמַע שַׂחֲרִית וְעַרְבִית, אוּן קְדוּשָׂה אִין דֶער פְרִי אוּן פַאר נַאכְט =

פְּרִישָׂן דִי יוּדֶען זֶענֶען אָפְּגֶעשֵׂייד
לְמָנָתֵהּ צוּ זַיין חֵלֶק
לְמֶעְבַּד לֵיהּ רְעוּתָא: צוּ טוּהְן זַיין וִוילֶען:
פְּרִישׂוּתֵהּ שְׂבָחֵהּ דָאס בַּאשֵׂיידֶענִישׂ פוּן זַיין לוֹיבּ
יְחַווּן בְּשָׂעוּתָא: דֶערְצֵיילֶען זֵיי אַ יֶעדֶע צַייט:

צְבִי דֶער בַּאשֶׂעפֶער הָאט גֶעוָואלְט
וְחָמִיד אוּן עֶהְר הָאט גֶעגְלוּסְט
וְרָגִיג אוּן עֶהְר הָאט שְׂטַארְק גֶעגְלוּסְט
דְיִלְאוֹן בְּלָעוּתָא: אַז דִי יוּדֶען זָאלֶען זִיך פְּלָאגֶען אִין דִי תּוֹרָה:
צְלוֹתְהוֹן זֵייעֶרֶע תְּפִלּוֹת
בְּכֵן מְקַבֵּל נֶעמְט עֶהְר וֶועגֶען דֶעם אָן
וְהַנְיָא בָּעוּתָא: אוּן עֶס הֶעלְפְט זֵייעֶר גֶעבֶּעט:

קְטִירָא לְחֵי עָלְמָא דִי תְּפִלּוֹת פוּן יוּדֶען וֶוערֶען אָנְגֶעקְנִיפְּט צוּם אוֹיבֶּערְשְׂטֶען וָואס לֶעבְּט אוֹיף אֵייבִּיג
בְּתָגָא אִין דֶעם קְרוֹין
בִּשְׂבוּעָתָא: מִיט אַ שְׂבוּעָה:
קֳבֵל אַנְטְקֶעגֶען
יְקַר טוֹטֶפְתָּא דִי טַייעֶרְקֵייט פוּן דִי תְּפִלִּין
יְתִיבָא אִיז זִי אַיין גֶעזֶעצְט
בִקְבִיעוּתָא: מִיט אַ קְבִיעוּת:

רְשִׂימָא הִיא גוּפָא דָאס אֲלֵיין אִיז בַּאצֵייכְנְט אִין דִי תְּפִלִּין
בְּחָכְמְתָא מִיט קְלוּגְשַׂאפְט
וּבְדַעְתָּא: אוּן מִיט וִויסֶנְשַׂאפְט:
רְבוּתְהוֹן דְיִשְׁרָאֵל דָאס גְרוֹיסְקֵייט פוּן דִי יוּדֶען
קְרָאֵי בִשְׂמַעְתָּא: וָואס זֵיי לֵיינֶען קְרִיאַת שְׂמַע:

שְׂבַח רִבּוֹן עַלְמָא די לוֹיבּ פוּן דֶעם הֶער פוּן דִי וֶועלְט
אֲמִירָא דַכְוָתָא: מִיט אַ רֵיינֶע זָאג:
שְׂפַר עֲלֵיהּ עֶס אִיז שֵׂיין אוֹיף אִיהְם
לְחַווּיֵהּ צוּ פַארְצֵיילֶען
בְּאַפֵּי מַלְכְּוָתָא: פַאר אַלֶע קֶענִיגֶען:

תָּאִין דִי גוֹיִם קוּמֶען
וּמִתְכַּנְשִׂין אוּן זֵיי טוּעֶן זִיך אַיינְזַאמְלֶען
כְּחֵיזוּ אַדְוָתָא: אֲזוֹי וִוי דִי כְוַואלֶעס פוּן דֶעם יַם:
תְּמֵהִין זֵיי וואוּנְדֶערֶען זִיך
וְשַׂיְילִין לֵיהּ אוּן זֵיי פְרֶעגֶען אִיהְם (דֶעם יוּד)
בְּעֵסֶק אַתְוָתָא: פַאר וָואס זֵיי בַּאשֶׂעפְטִיגֶען זִיך מִיט דִי תּוֹרָה:
מְנָן וּמָאן הוּא פוּן וִוי אִיז עֶהְר אִין וֶוער אִיז עֶהְר
רְחִימָךְ דַיין גֶעלִיבְּטֶער בַּאשֶׂעפֶער
שַׂפִּירָא בְּרֵיוָתָא: דוּ וָואס דוּ הָאסְט אַ שֵׂיינֶע גֶעשְׂטַאלְט
אֲרוּם בְּגִינֵהּ סָפִית וָואס וֶועגֶען אִיהְם וֶוערְסְטוּ פַאר לֶענְדֶעט
מִדוּר אַרְיְוָתָא: אִין דֶעם וואוֹינוּנְג פוּן דִי לֵייבֶּען (צְוִוישֶׂען דִי אֻמּוֹת הָעוֹלָם):

יְקָרָא וְיָאָה אַתְּ טַייעֶר אוּן שֵׂיין וֶועסְטוּ זַיין
אִין תַּעַרְבִי לְמַרְוָתָא: אוֹיבּ דוּ וֶועסְט דִיך אוֹיסְמִשֶׂען מִיט אוּנְזֶער הֶערְשַׂאפְט:
רְעוּתֵךְ נַעֲבֵיד לִיךְ דַיין וִוילֶען וֶועלֶען מִיר טוּעֶן
בְּכָל אַתְרְוָתָא: אִין אַלֶע עֶרְטֶער:

בְּחָכְמְתָא מִיט קְלוּגְשַׂאפְט
מְתִיבָתָא לְהוֹן עֶנְטְפֶערֶען זֵיי דִי יוּדֶען
קְצַת לְהוֹדָעוּתָא: אַבִּיסֶעל זֵיי צוּ לָאזֶען וִויסֶען:
יְדַעְתּוּן וֶוען אִיהְר זָאלְט וִויסֶען
חַכְּמִין לֵיהּ אִיהְר וָואלְט זִיך גֶעקְלוּגְט אִיהְם צוּ פַארְשְׂטֵיין
בְּאִשְׂתְּמוֹדָעוּתָא: מִיט וִויסֶענְשַׂאפְט:

רְבוּתְכוֹן אַייעֶר גְרוֹיסְקֵייט
מָה חֲשִׂיבָא וָואס אִיז דֶען וֶוערְד
קֳבֵל הַהִיא שְׂבַחְתָּא: אַנְטְקֶעגֶען דֶעם לוֹיבּ:
רְבוּתָא דִי גְרוֹיסְקֵייט
דְיַעֲבֵיד לִי וָואס עֶהְר וֶועט מַאכֶען צוּ מִיר
כַּד מַטְיָא שַׂעְתָּא: וֶוען עֶס וֶועט קוּמֶען דִי צַייט פוּן דֶער גְּאֻלָּה:

בְּמֵיתֵי לִי וֶוען עֶהְר וֶועט בְּרֶענְגֶען צוּ מִיר
נְהוֹרָא אַ לִיכְטִיגְקֵייט
וְתַחֲפֵי לְכוֹן אוּן עֶס וֶועט בַּאדֶעקֶען אוֹיף אַייך
בַּהֲתָא: אַ שַׂאנְד:
יְקָרֵיהּ זַיין טַייעֶרְקֵייט
כַּד אִתְגְלֵי וֶוען עֶס וֶועט וֶוערֶען אוֹיפְגֶעדֶעקְט
בְּתוּקְפָא מִיט אַ פֶעסְטְקֵייט
וּבִגְבוּרְתָּא: אוּן מִיט שְׂטַארְקַייט:

יְשַׂלֵם גְמֻלַיָא עֶהְר וֶועט בַּאצָאלֶען אַ בַּאצָאלוּנְג
לְסַנְאֵי פַאר דִי וָואס הָאבֶּען פַיינְט דִי יוּדֶען
וְנַגְוָתָא: אוּן פַאר דִי גוֹיִם פוּן דִי אִינְזְלֶען:
צִדְקָתָא גֶערֶעכְטִיגְקֵייט וֶועט עֶהְר טוּעֶן
לְעַם חָבִיב צוּ דֶעם גֶעלִיבְּטֶען פָאלְק
וְסַגְיָא זַכְוָתָא: וָואס הָאבֶּען אַסַאך זְכוּתִים:

חֲדוּ שְׂלֵמָא אַ גַאנְצֶע פְרֵייד
בְּמֵיתֵי וֶוען דֶער בַּאשֶׂעפֶער וֶועט צוּרִיק קוּמֶען צוּ דִי יוּדֶען
וּמָנָא דַכְוָתָא: אוּן אַ רֵיינֶע מַתָּנָה:
קִרְיְתָא דִירוּשְׂלֵם דִי שְׂטָאט יְרוּשָׂלַיִם
כַּד יְכַנֵשׂ גַלְוָתָא: וֶוען עֶהְר וֶועט אַיינְזַאמְלֶען דֶעם גָּלוּת:

יְקָרֵיהּ מָטֵיל עֲלֵיהּ זַיין טַייעֶרְקֵייט וֶועט רוּעֶהְן אוֹיף אִיהְם (אוֹיף יְרוּשָׂלַיִם)
בְּיוֹמֵי וְלֵילָותָא: בַּייטָאג אוּן בַּיינַאכְט:
גְנוּנֵיהּ זַיין חֻפָּה
לְמֶעְבַּד בָּהּ וֶועט עֶהְר מַאכֶען אִין אִיהְר (אִין יְרוּשָׂלַיִם)
בְּתוּשְׂבְּחָן מִיט לוֹיבּ
כְּלִילָתָא: אוּן בַּאקְרוֹינוּנְג:

דְזֵיהוֹר עֲנָנַיָּא דִי לוֹיטֶערְקֵייט פוּן דִי וָואלְקֶענֶעס
לְמִשְׂפַּר כִּילָתָא: צוּ בַּאשֵׂיינֶען דִי חֻפָּה:
לְפוּמֵיהּ דַּעֲבִידְתָּא יֶעדֶער אֵיינֶער לוֹיט זַיינֶע מַעֲשִׁים טוֹבִים
עֲבִידָן מְטַלַּלְתָּא: וֶועט מֶען מַאכֶען דִי חֻפָּה:

בְּתַכְתַּקֵי מִיט שְׂטוּלֶען
דְהַב פִּיזָא פוּן גִינְגָאלְד (דִי טַייעֶרְסְטֶע גָאלְד)
וּשְׂבַע מַעֲלָתָא: מִיט זִיבֶּען טְרֶעפּ:
תְּחִימִין צַדִיקֵי וֶועלֶען זַיין דִי גְרֶענֶעצֶען פוּן דִי צַדִּיקִים זִיך צוּ זֶעצֶען
קָדָם רַב פָּעֳלָתָא: פַאר דֶעם בַּאשֶׂעפֶער וָואס זַיינֶע מַעֲשִׁים זֶענֶען גְרוֹיס:

וְרֵיוֵיהוֹן דָמֵי אוּן זֵייעֶר אוֹיסְזֶעהְן וֶועט זַיין גְלַייך
לְשָׁבְעָא חֶדְוָתָא: צוּ אַ פְרֵיילִיכֶע זֶעט:
רְקִיעָא בְּזֵיהוֹרֵיהּ אֲזוֹי וִוי דֶער הִימֶעל מִיט זַיין קְלָארְקֵייט
וְכוֹכְבֵי זִיוָתָא: אוּן דִי לִיכְטִיגֶע שְׂטֶערֶען:

הֲדָרָא דְלָא אֶפְשַׂר אַ שֵׂיינְקֵייט וָואס עֶס אִיז נִישְׂט מֶעגְלִיך
לְמִפְרַט בְּשִׁפְוָתָא: אֲרוֹיס צוּ רֶעדֶען מִיט דִי לִיפֶּען:
וְלָא אִשְׂתְּמַע אוּן עֶס אִיז נִישְׂט גֶעהֶערְט גֶעוָוארֶען
וְחָמֵי אוּן נִישְׂט גֶעזֶעהְן גֶעוָוארֶען
נְבִיאָן אֲפִילוּ פַאר דִי נְבִיאִים
חֶזְוָתָא: דִי זֶעהְערְס:

בְּלָא שָׂלְטָא בֵיהּ עֵין עֶס הָאט נִישְׂט גֶעוֶועלְטִיגְט אִין אִיהְם קַיין אוֹיג
בְּגוֹ עֵדֶן גִנְתָא: צוּ זֶעהְן דֶעם שְׁכַר פוּן דִי צַדִּיקִים אִין גַּן עֵדֶן:
מְטַיְילֵי בֵיהּ חִנְגָּא זֵיי וֶועלֶען שְׂפַּאצִירֶען מִיט טֶענְץ
לְבַהֲדֵי דִשְׂכִינְתָּא: אִינְאֵיינֶעם מִיט דִי הֵיילִיגֶע שְׂכִינָה:

עֲלֵיהּ רַמְזֵי אוֹיף אִיהְם (אוֹיף דֶעם בַּאשֶׂעפֶער) וֶועלֶען זֵיי וַוייזֶען
דֵין הוּא דָאס אִיז עֶהְר
בְּרַם בְּאֶמְתָנוּתָא: אָבֶּער מִיט מוֹרָא:
שַׁבַּרְנָא לֵיהּ מִיר הָאבֶּען גֶעהָאפְט צוּ אִיהְם
בְּשִׂבְיָן וֶוען מִיר זֶענֶען גֶעוֶוען אִין גֶעפֶענְגֶענִישׂ (אִין גָּלוּת)
תְּקוֹף הֵמָנוּתָא: מִיט אַ שְׂטַארְקֶע אֱמוּנָה:

יַדְבֵּר לָן עָלְמִין עֶהְר וֶועט אוּנְז פִירֶען אוֹיף אֵייבִּיג
עֲלֵמִין מְדַמוּתָא: גְלַייך וִוי יוּנְגֶע פְרֵיילִיכֶע מֶענְטְשֶׂען:
מְנָת דִילָן אוּנְזֶער חֵלֶק
דְּמִלְּקַדְמִין וָואס פוּן פְרִיעֶר
פָּרֵשׂ הָאט עֶהְר דָאס אָפְּגֶעשֵׂיידְט
בַּאֲרָמוּתָא: מִיט אַ אָפְּשֵׂיידוּנְג:

טְלוּלָא דְלִוְיָתָן דֶער שְׂפִּיל פוּן דֶעם לִוְיָתָן
וְתוֹר אוּן דֶער שׂוֹר הַבָּר
טוּר רָמוּתָא: וָואס אִיז אוֹיף דִי הוֹיכֶע בֶּערְג:
וְחַד בְּחַד כִּי סָבִיךְ אוּן אֵיינֶער מִיט דֶעם אַנְדֶערֶען וֶועלֶען זִיך פַאר טְשֶׂעפֶּען
וְעָבִיד קְרָבוּתָא: אוּן וֶועלֶען מַאכֶען אַ מִלְחָמָה:

בְּקַרְנוֹהִי מִיט זַיינֶע הֶערְנֶער
מְנַגַּח וֶועט דֶער שׂוֹר הַבָּר שְׂטוֹיסֶען
בְּהֵמוֹת בְּרַבְרְבוּתָא: דֶער גְרֶעסְטֶער פוּן דִי בְּהֵמוֹת:
יְקַרְטַע עֶהְר וֶועט שְׂפְּרוּנְגֶען
נוּן דֶער פִישׂ – דֶער לִוְיָתָן
לְקִבְלֵהּ אַנְטְקֶעגֶען אִיהְם
בְּצִיצוֹי מִיט זַיינֶע פְלוּס פֶעדֶערֶען
בִּגְבוּרְתָּא: מִיט שְׂטַארְקַייט:

מְקָרֵב לֵיה וֶועט נָאנְט גֵיין צוּ אִיהְם
בָּרְיֵהּ זַיין בַּאשֶׂעפֶער
בְּחַרְבֵּהּ בְּרַבְרְבוּתָא: מִיט זַיין גְרוֹיסֶע שְׂוֶוערְד:
אֲרִיסְטוֹן אַ סְעוּדָה
לְצַדִּיקֵי יְתַקֵן וֶועט עֶהְר צוּ גְרֵייטֶען פַאר דִי צַדִּיקִים
וְשֵׂרוּתָא: אוּן אַ שֵׂיינֶע מָאלְצַייט:

מְסַחֲרִין זֵיי וֶועלֶען זִיך אַרוּם זֶעצֶען
עֲלֵי תַכֵּי אַרוּם טִישֶׂען
דְכַדְכּוֹד וְגוּמַרְתָּא: פוּן דִיַמַאנְטֶען אוּן טַייעֶרֶע שְׂטֵיינֶער
נְגִידִין קָמֵיהוֹן עֶס וֶועט זִיך צִיעֶן פַאר זֵיי
אֲפַרְסְמוֹן נַהֲרָתָא: טַייכֶען פוּן שְׂמֶעקֶעדִיקֶע אֲפַרְסְמוֹן:

וּמִתְפַּנְקִין אוּן זֵיי וֶועלֶען הָאבֶּען פַארְגֶענוּגֶען
וְרָוֵי אוּן זֵיי וֶועלֶען זִיך אָן זֶעטִיגֶען
בְּכַסֵי רְוָיָתָא: מִיט בֶּעכֶערְס וָואס זֶעטִיגֶען:
חֲמַר מְרַת אַלְטֶע גוּט וַויין
דְמִבְּרֵאשִׂית וָואס אִיז פוּן שֵׂשֶׂת יְמֵי בְּרֵאשִׂית
נְטִיר בֵּי נַעֲוָתָא: אִיז דָאס גֶעוָוארֶען גֶעהִיט אִין דִי קֶעלֶערְס:

זַכָּאִין כַּד שְׂמַעְתּוּן אֲזוֹי וִוי אִיהְר הָאט זוֹכֶה גֶעוֶוען אוּן גֶעהֶערְט
שְׂבַח דָא שִׂירָתָא: דִי לוֹיבּ פוּן דִי שִׂירָה:
קְבִיעִין כֵּן תֶּהֱווּן אֲזוֹי זָאלְט אִיהְר זוֹכֶה זַיין צוּ זִיצֶען שְׂטֶענְדִיג
בְּהַנְהוּ חֲבוּרָתָא: אִין דִי חֲבוּרָה פוּן דִי צַדִּיקִים:

וְתִזְכּוּן דִי תֵיתְבוּן אוּן אִיהְר זָאלְט זוֹכֶה זַיין אִיהְר זָאלְט זִיצֶען
בְּעֵילָא דָרָתָא: אִין דִי הֶעכֶערֶע שׂוּרָה:
אֲרֵי תְצִיתוּן לְמִילָי אוֹיבּ אִיהְר וֶועט אוֹיס הֶערֶען מַיינֶע רֵייד
דְנָפְקִין וָואס גֵייעֶן אֲרוֹיס
בְּהַדְרָתָא: מִיט שֵׂיינְקֵייט:

מְרוֹמָם הוּא דֶערְהוֹיבֶּען אִיז עֶהְר
אֱלָהִין אוּנְזֶער בַּאשֶׂעפֶער
בְּקַדְמָא דֶער עֶרְשְׂטֶער
וּבַתְרַיְתָא: אוּן דֶער לֶעצְטֶער:
צְבִי עֶהְר הָאט גֶעוָואלְט
וְאִתְרְעִי בָן אוּן זַיין וִוילֶען אִיז גֶעוֶוען אִין אוּנְז
וּמְסַר לָן אוֹרַיְתָא: אוּן הָאט אוּנְז אִיבֶּער גֶעגֶעבֶּען דִי תּוֹרָה:

ת. ו. ש. ל. ב. ע.

שאלות ותשובות

בס"ד

לְחַג הַשָּׁבוּעוֹת = זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ

1. וִוי שְׁטֵייט אִין דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה דֶער יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת ?
ת. אִין (בַּמִּדְבָּר קַפִּיטֶל כ"ח פָּסוּק כ"ו) "וּבְיוֹם הַבִּכּוּרִים בְּהַקְרִיבְכֶם מִנְחָה חֲדָשָׁה לַה' בְּשָׁבוּעוֹתֵיכֶם מִקְרָא קֹדֶשׁ יִהְיֶה לָכֶם".

2. פַאר וָואס הֵייסְט דֶער יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת ?
ת. א: וַוייל דֶער טָאג אִיז דֶער סוֹף פוּן דִי שִׁבְעָה שָׁבוּעוֹת (דִי טֶעג פוּן סְפִירַת הָעֹמֶר). ב: וַוייל צוּלִיבּ דִי תּוֹרָה הָאט דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער גֶעשְׁוואוֹירֶען אַז עֶהְר וֶועט חַ"וְ נִישְׁט אוּנְז פַארְבַּייטֶען, אוּן אוֹיך דִי אִידֶען הָאבֶּען גֶעשְׁוואוֹירֶען אַז מִיר וֶועלֶען חַ"וְ נִישְׁט (אָפְּטְרֶעטִין) אַ וֶועק גֵיין פוּן דֶעם בַּאשֶׁעפֶער.

3. פַאר וָואס הֵייסְט דֶער יוֹם טוֹב עֲצֶרֶת ?
ת. וַוייל עֶס אִיז עֲצֶרֶת פוּן פֶּסַח (עֶס עֶנְדִיקְט זִיך דִי זִיבֶּען וָואכֶען פוּן פֶּסַח) אֲזוֹי וִוי שְׁמִינִי עֲצֶרֶת פוּן סֻכּוֹת.

4. פַאר וָואס זָאגְט מֶען מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ אוּן נִישְׁט קַבָּלַת תּוֹרָתֵנוּ ?
ת. וַוייל אִין דֶעם טָאג אִיז גֶעגֶעבֶּען גֶעוָוארֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, אָבֶּער קַבָּלַת הֵייסְט וֶוען דִי אִידֶען מַאטֶערֶען זִיך אִין דִי תּוֹרָה.

5. וָואס אִיז גֶעטוּהְן גֶעוָוארֶען אִין דֶעם יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת ?
ת. דֶעם דְרִיטֶען חֹדֶשׁ דָאס אִיז חֹדֶשׁ סִיוָן, הָאבֶּען אוּנְזֶערֶע עֶלְטֶערֶען דֶער דּוֹר הַמִּדְבָּר וָואס זֶענֶען אֲרוֹיס גֶעגַאנְגֶען פוּן מִצְרַיִם, זִיך צוּ גֶעגְרֵייט צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה לֶעבֶּען בַּארְג סִינַי, ו' סִיוָן הָאבֶּען זֵיי זִיך גֶעשְׁטֶעלְט אוּנְטֶערֶען בַּארְג, דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער הָאט גֶעמַאכְט גְרוֹיסֶע וואוּנְדֶער, אַז דֶער בַּארְג הָאט זִיך אוּנְטֶער גֶעהוֹיבֶּען אוּן דֶע לוּפְט אוּן הָאט גֶעהָאנְגֶען אִיבֶּער דִי אִידֶען אֲזוֹי וִוי אַ חֻפָּה, עֶס הָאט זִיך גֶעהֶערְט וִוי לַאנְג אָהְן אַ אוֹיפְהֶער גְרוֹיסֶע קוֹלוֹת, אוּן עֶס הָאט זִיך גֶעוִויזֶען גְרוֹיסֶע בְּלִיצֶען אוּן פְלַאקֶערֶען פַייעֶר, אוּן דֶע בַּארְג הָאט זִיך גֶערֵייכֶערְט אוּן עֶס אִיז אוֹיפְגֶעגַאנְגֶען פוּן אִיהְם אַ רוֹיעֶך, אֲזוֹי וִוי פוּן אַ קַאלֶעך אוֹיוֶוען, אוּן אַ שְׁטַארְקֶע קוֹל פוּן שׁוֹפָר הַגָּדוֹל הָאט מֶען גֶעהֶערְט וִוי דָאס קוֹל וֶוערְט אַלֶע מָאהְל גְרֶעסֶער אוּן גְרֶעסֶער, דִי אִידֶען זֶענֶען גֶעוָוארֶען דֶערְצִיטֶערְט אוּן דֶערְשְׁרָאקֶען, דִי נְשָׁמוֹת זֶענֶען זֵיי אוֹיס גֶעגַאנְגֶען פוּן שְׁרֶעק אוּן פַּחַד אוּן זֵיי זֶענֶען גֶעבְּלִיבֶּען פַאר חַלֶשְׁט, זֵיי הָאבֶּען גֶעהֶערְט דִי 2 דִּבְּרוֹת, "אָנֹכִי ה' אֱלֹקֶיךָ אֲשֶׁר הוֹצֵאתִיךָ מֵאֶרֶץ מִצְרַיִם", אוּן "לֹא יִהְיֶה לֶךְ אֱלֹהִים אֲחֵרִים", דִי 8 אִיבְּרִיגֶע דִּבְּרוֹת הָאבֶּען זֵיי שׁוֹין מוֹרָא גֶעהַאט צוּ הֶערֶען פוּן דֶעם אֵייבֶּערְשְׁטְען אֲלֵיין, הָאבֶּען זֵיי גֶעבֶּעטֶען פוּן מֹשֶׁה אַז מֹשֶׁה רַבֵּינוּ זָאל הֶערֶען פוּן בַּאשֶׁעפֶער אוּן עֶהְר זָאל זֵיי אִיבֶּער זָאגֶען, דָאס אִיז גֶעוֶוען קַבָּלַת הַתּוֹרָה, ו' סִיוָן דָאס אִיז שָׁבוּעוֹת, וֶועגֶען דֶעם זָאגֶען מִיר זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵנוּ, דֶער 50 טָאג פוּן סְפִירַת הָעֹמֶר, 15 טָאג פוּן חֹדֶשׁ נִיסָן [נִיסָן אִיז אַ חֹדֶשׁ מָלֵא] 29 טָאג פוּן חֹדֶשׁ אִיָיר אִיז אַ חֹדֶשׁ חָסֵר], אוּן 6 טָאג פוּן חֹדֶשׁ סִיוָן, 15 מִיט 29 מִיט 6 אִיז סַךְ הַכֹּל צוּזַאמֶען 50 טֶעג.

6. פַאר וָואס אִיז דִי תּוֹרָה גֶעגֶעבֶּען גֶעוָוארֶען אִין שַׁבָּת ?
ת. דָאס קוּמְט צוּ וַוייזֶען אַז מֶען מוּז שְׁטֶענְדִיג זַיין צוּ גֶעקְלֶעפְּט אִין לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, וֶוען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, וָואלְט וֶוען גֶעגֶעבֶּען גֶעוָוארֶען אִין מִיטֶען וָואך, וָואלְט מֶען גֶעזָאגְט אַז אֲזוֹי וִוי עֶס קוּמְט שַׁבָּת קֹדֶשׁ מוּז מֶען רוּעֶהְן פוּן אַלֶע אַרְבֶּעט זָאל מֶען אוֹיך רוּעֶהְן פוּן לֶערְנֶען תּוֹרָה, וֶועגֶען דֶעם הָאט דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער גֶעגֶעבֶּען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה דַּוְקָא אִין שַׁבָּת קֹדֶשׁ, זִיך אָפְּצוּלֶערְנֶען מַה דָאך שַׁבָּת קֹדֶשׁ וָואס מֶען טָאר נִישְׁט מַאכֶען קַיין מְלָאכָה אוּן פוּן דֶעסְט וֶועגֶען מוּז מֶען לֶערְנֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה, מִכָּל שֶׁכֵּן אִין מִיטֶען דֶע וָואך וָואס מֶען מֶעג מַאכֶען אַ מְלָאכָה אִיז מֶען אַ וַדַּאי מְחֻיָּב עוֹסֵק צוּ זַיין אִין דֶער הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.

7. פַאר וָואס אִיז דֶער מִנְהַג צוּ עֶסֶען מַאֲכָלֵי חָלָב אוּן יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת ?
ת. אֵיינֶע פוּן דִי טַעֲמִים אִיז, אַז פַאר קַבָּלַת הַתּוֹרָה אִיז נִישְׁט גֶעוֶוען קַיין אִסּוּרִים וִוי, טְרֵפוֹת, שְׁחִיטָה, דַּם, בָּשָׂר בֶּחָלָב, אוּן מֶע הָאט אַלֶעס גֶעמֶעגְט עֶסֶען, דִי חַזַ"ל זָאגֶען אַז דֶער טָאג פוּן קַבָּלַת הַתּוֹרָה אִיז גֶעוֶוען דֶעמָאלְס אִין שַׁבָּת קֹדֶשׁ, אוּן דִי יוּדֶען הָאבֶּען בִּשְׁעַת קַבָּלַת הַתּוֹרָה גֶעהֶערְט, אַז בָּשָׂר נְחִירָה טָאר מֶען נִישְׁט עֶסֶען, דָאס הֵייסְט נִישְׁט קַיין גֶעשָׁאחְטֶענֶע, אוּן דִי דִּינִים פוּן דָּם, פוּן בָּשָׂר בֶּחָלָב, אִיז דָאך מִמֵּילָא אַלֶע מַאֲכָלִים וָואס זֵיי הָאבֶּען גֶעהַאט גֶעוֶוען אָסוּר פַאר זֵיי, הָאבֶּען זֵיי נִישְׁט גֶעהַאט וָואס צוּ עֶסֶען כָּשֶׁרְ'ס נָאר מִילֶעך, פּוּטֶער, קֶעז, דֶערִיבֶּער לְזֵכֶר הַדָּבָר עֶסֶען מִיר אוֹיך מַאֲכָלֵי חָלָב אִין יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת.

8. פַאר וָואס לֵייעֶנְט מֶען שָׁבוּעוֹת מְגִלַּת רוּת ?
ת. וַוייל דִי חַזַ"ל זָאגֶען, הַקָבָּ"ה מְמַלֵּא שְׁנוֹתֵיהֶם שֶׁל צַדִּיקִים מִיּוֹם לְיוֹם, הַשֵׁיִ"תְ דֶערְפִילְט דִי יָאהְרֶען פוּן דִי צַדִּיקִים, דָאס הֵייסְט אַז דִי צַדִּיקִים לֶעבֶּען אוֹיס דִי יָאהְרֶען אִין גַאנְצֶען בִּיז צוּם טָאג, אוּן עֶס שְׁטֵייט אִין מִדְרָשׁ רַבָּה אַז דָּוִד הַמֶּלֶךְ עָ"הַ אִיז נִפְטַר גֶעוָוארֶען אִין יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת, אוּן עֶהְר אִיז גֶעבּוֹירֶען גֶעוָוארֶען אוֹיך אִין יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת, דֶערִיבֶּער לֵייעֶנְט מֶען מְגִלַּת רוּת, וָואס דָארְט שְׁטֵייט דֶער יִחוּס פוּן דָּוִד הַמֶּלֶךְ, צוּם סוֹף מְגִלָּה דֶע טָאג פוּן זַיין גֶעבּוֹירֶען.


בְּבִרְכַּת חַג שָׂמֵחַ

אַקְדָמוּת מִילִין אֵיידֶער אִיך הֵייבּ אָן צוּ רֶעדְן
וְשָׁרָיוּת שׁוּתָא: אוּן אִיך בַּאגֶער צוּ שְׁפְּרֶעכְן ד.מ. אִיך וִויל רֶעדְן:
אַוְלָא שָׁקִילְנָא צוּם עֶרְשְׁט וֶועל אִיך נֶעמֶען
הַרְמָן וּרְשׁוּתָא: אַ עֶרְלוֹיבֶּענִישׁ אוּן רְשׁוּת פוּן דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטְן:
בְּבָבֵי מִיט רֵייד
תְּרֵי וּתְלַת צְוֵויי אָדֶער דְרַיי
דְאֶפְתַּח וָואס אִיך וֶועל אָנְהֵייבְּן
בְּנַקְשׁוּתָא: מִיט אַ צִיטֶערְנִישׁ:
בְּבָרֵי מִיט דִי עֶרְלוֹיבֶּענִישׁ
דְבָרֵי פוּן דֶעם בַּאשֶׁעפֶער וָואס הָאט בַּאשַׁאפְן דִי וֶועלְט
וְטָרֵי אוּן עֶר הִיט דִי וֶועלְט
עַדֵי לְקַשִׁישׁוּתָא: בִּיז צוּ אִיר עֶלְטֶער [פוּן דִי וֶועלְט]:
גְבוּרָן עָלְמִין לֵיה אַ אֵייבִּיגֶע שְׁטַארְקֵייט אִיז צוּ אִים
וְלָא סִפֵּק אוּן סְ'אִיז נִישְׁט מֶעגְלִיך
פְּרִישׁוּתָא: צוּ בַּאשֵׁיידְן:
גְוִיל אִלוּ רְקִיעֵי פַּארְמֶעט וָואלְטְן גֶעוֶוען דִי הִימְלֶען
קְנֵי כָּל חוּרְשָׁתָא: שְׁרַייבּ פֶעדֶערְן וָואלְטְן גֶעוֶוען אַלֶע בֵּיימֶער פוּן דִי וֶועלְדֶער:
דְיוֹ אִלוּ יַמֵי טִינְט וָואלְטְן גֶעוֶוען דִי יַמִים
וְכָל מֵי כְנִישׁוּתָא: אוּן אַלֶע אַיינְגֶעזַאמְלְטֶע וַואסֶערְן:
דַיְרֵי אַרְעָא דִי אַיינְוואוֹינֶערְ'ס פוּן דִי וֶועלְט
סַפְרֵי וָואלְטְן גֶעוֶוען שְׁרַייבֶּערְ'ס
וְרַשְׁמֵי רַשְׁוָתָא: אוּן צֵייכֶענֶערְ'ס פוּן צֵייכֶענוּנְגֶען:
וָואלְט מֶען אוֹיך נִישְׁט גֶעקֶענְט בַּאשְׁרַייבְּן,
הַדַר דָאס שֵׁיינְקֵייט
מָרֵי שְׁמַיָא פוּן דֶעם הֶער פוּן הִימְל
וְשַׁלִיט אוּן עֶר גֶעוֶועלְטִיגְט
בְּיַבֶּשְׁתָּא: אוֹיף דִי טְרִיקֶענִישׁ:
הָקֵם עַלְמָא עֶר הָאט אוֹיפְגֶעשְׁטֶעלְט דִי וֶועלְט
יְחִידָאֵי אַלֵיין'ס
וְכַבְּשֵׁיה אוּן עֶר הָאט אִים בַּאצְוִוינְגֶען
בְּכַבְּשׁוּתָא: מִיט אַ בַּאצְוִוינְגֶענִישׁ:
דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט בַּאצְוִוינְגֶען ד.מ. גֶעהֵייסְן אַז דִי וֶועלְט זָאל שְׁטֵיין
וּבְלָא לֵאוּ אוּן אָן אַ מִידֶעקֵייט
שַׁכְלְלֵיה הָאט עֶר זִי גֶעגְרִינְדְט פֶעסְטִיגְט
וּבְלָא תְשָׁשׁוּתָא: אוּן אָן אַ שְׁוַואכְקֵייט:
וּבְאָתָא קַלִילָא אוּן מִיט דֶעם גְרִינְגְסְטְן אוֹת ד.מ. אוֹת ה'
דְלֵית בָּה מְשָׁשׁוּתָא: וָואס אִיז נִישְׁט דָא אִין אִיר קֵיין אָנְטַאפּוּנְג:
זַמִין כָּל עַבִידְתֵּיה עֶר הָאט אָנְגֶעגְרֵייט זַיין גַאנְצֶע אַרְבֶּעט
בְּהַך יוֹמֵי שִׁתָּא: אִין דִי זֶעקְס טֶעג פוּן דִי וָואך
אוּן אִין שַׁבָּת אִיז
זֵהוֹר יְקָרֵיה זַיין לוֹיטֶערֶער כָּבוֹד
עַלִי אַרוֹיפְגֶעגַאנְגֶען
עַלֵי כוּרְסֵיה דְאֵשָׁתָא: אוֹיף זַיין פַיֶיערְדִיגֶן שְׁטוּל:
חַיָל דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אַ מִילִיטֶער
אֶלֶף אַלְפִין פוּן טוֹיזְנְט טוֹיזְנְטֶער מַלְאָכִים
וְרִבּוֹא אוּן צֶעהְן טוֹיזְנְטֶער
לְשַׁמָשׁוּתָא: אִים צוּ בַּאדִינֶען:
חַדְתִּין נַיֶיע מַלְאָכִים אִים צוּ בַּאדִינֶען:
נְבוֹט וֶוערְן בַּאשַׁאפְן ד.מ. שְׁפְּרָאצְן אַרוֹיס
לְצַפְרִין אַיֶעדְן צוּפְרִי
סַגִיאָה סְ'אִיז גְרוֹיס
טְרָשׁוּתָא: דִי בַּאגְלֵייבְּשַׁאפְט פוּן בַּאשֶׁעפֶער:
טְפֵי נָאך מֶער זֶענֶען חָשׁוּב
יְקִידִין שְׂרָפִין דִי בְּרֶענֶענְדִיגֶע מַלְאָכִים
כְּלוּל זֵיי זֶענֶען אִינְגַאנְצְן בַּאדֶעקְט
גַפֵּי שִׁתָּא: מִיט זֶעקְס פְלִיגְל: מִיט צְוֵויי פְלִיגְל בַּאדֶעקְן זֵיי זֵיֶיער פָּנִים נִישְׁט צוּ זֶעהְן דִי הֵיילִיגֶע שְׁכִינָה, מִיט צְוֵויי פְלִיגְל בַּאדֶעקְן זֵיי זֵיֶיערֶע פִיס נִישְׁט צוּ דֶערְמַאנֶען דִי זוּנְד פוּן עֵגֶל, און מִיט צְוֵויי פְלִיגְל פְלִיעֶהן זֵיי:
טְעֵם אַ עֶרְלוֹיבֶּענִישׁ
עַד יִתְיְהֵב לְהוֹן בִּיז סְ'וֶוערְט גֶעגֶעבְּן צוּ זֵיי
שְׁתִיקִין שְׁוַוייגְן זֵיי
בְּאַדִשְׁתָּא: מִיט אַ שְׁוַואגֶענִישׁ:
יְקַבְּלוּן זֵיי נֶעמֶען אִיבֶּער דֶעם עֶרְלוֹיבֶּענִישׁ
דֵין מִן דֵין אֵיין מַלְאָך פוּן דֶעם אַנְדֶערְן מַלְאָך
שָׁוֵי גְלַייך
דְלָא בְשַׁשְׁתָּא: אָן אַ פַארְזוֹימוּנְג:
אוּן זֵיי זָאגְן
יְקַר מִיט דֶעם כָּבוֹד פוּן דֶעם בַּאשֶׁעפֶער
מְלֵי אִיז פוּל
כָל אַרְעָא דִי גַאנְצֶע וֶועלְט
לִתְלוֹתֵי קְדֻשְׁתָּא: נָאכְדֶעם וָואס זֵיי זָאגְן דְרַיי מָאהְל קָדוֹשׁ:
כְּקָל אַזוֹי וִוי דִי קוֹל
מִן קָדָם שַׁדַי פוּן דֶעם אַלְמֶעכְטִיגְן בַּאשֶׁעפֶער
כְּקָל אַזוֹי וִוי דִי קוֹל
מֵי נְפִישׁוּתָא: פוּן אַסַאך וַואסֶערְן:
כְּרוּבִין אַזוֹי טוּהְן אוֹיך דִי מַלְאָכִים וָואס הֵייסְן כְּרֻבִים
קָבֵל גַלְגַלִין אַנְטְקֶעגְן אִיבֶּער דִי מַלְאָכִים וָואס הֵייסְן גַלְגַלִים
מְרוֹמְמִין זֵיי דֶערְהֵייבְּן דֶעם בַּאשֶׁעפֶער
בְּאַוְשָׁתָא: מִיט אַ גֶעשְׁרֵיי:
לְמֶחְזֵי אַזוֹי [שְׁנֶעל] וִוי דָאס זֶעהְן
בְּאַנְפָּא עֵין פוּן אַ אוֹיגְן בְּלִיק
כְּוַת אַזוֹי וִוי [ד.מ. פּוּנְקְט אַזוֹי שְׁנֶעל]
גִירֵי קַשְׁתָּא: דֶער פַייל פְלִיהְט פוּן דֶעם בּוֹיגְן:
לְכָל אַתַר צוּ אַיֶעדְן פְּלַאץ
דְמִשְׁתַּלְחִין וָואס זֵיי וֶוערְן גֶעשִׁיקְט
זְרִיזִין טוּהְן זֵיי זִיך אַיילְן אוֹיסְצוּפִירְן זֵיֶיער שְׁלִיחוּת
בְּאַשְׁוָתָא: מִיט אַיילֶענִישׁ:

בְּנַקְשׁוּתָא: מִיט אַ צִיטֶערְנִישׁ:
לְקַשִׁישׁוּתָא: צוּ אִיר עֶלְטֶער:
פְּרִישׁוּתָא: צוּ בַּאשֵׁיידְן:
חוּרְשָׁתָא: וֶועלְדֶער:
כְנִישׁוּתָא: אַיינְגֶעזַאמְלְטֶע:
רַשְׁוָתָא: צֵייכֶענוּנְגֶען:
בְּיַבֶּשְׁתָּא: אוֹיף דִי טְרִיקֶענִישׁ:
בְּכַבְּשׁוּתָא: מִיט אַ בַּאצְוִוינְגֶענִישׁ:
תְשָׁשׁוּתָא: שְׁוַואכְקֵייט:
מְשָׁשׁוּתָא: אַ אָנְטַאפּוּנְג:
דְאֵשָׁתָא: פַיֶיערְדִיגֶן:
לְשַׁמָשׁוּתָא: אִים צוּ בַּאדִינֶען:
טְרָשׁוּתָא: דִי בַּאגְלֵייבְּשַׁאפְט:
בְּאַדִשְׁתָּא: מִיט אַ שְׁוַואגֶענִישׁ:
בְשַׁשְׁתָּא: אַ פַארְזוֹימוּנְג:
נְפִישׁוּתָא: אַסַאך:
בְּאַוְשָׁתָא: מִיט אַ גֶעשְׁרֵיי:
בְּאַשְׁוָתָא: מִיט אַיילֶענִישׁ:











אֶזוֹן לְהוֹרֶיךָ פַארְנֶעם צוּ דַיינֶע עֶלְטֶערְן ד.מ. דוּ זָאלְסְט צוּהֶערְן
בְּחִבּוּר אֶמוּנִים וָואס זֵיי הָאבְּן חַתוּנָה גֶעהַאט מִיט חוּפָּה וְקִידוּשִׁין
בַּעַתִירוֹת מִיט בֶּעטוּנְגֶען צוּם הֵיילִיגְן בַּאשֶׁעפֶער
אוֹתְךָ קוֹנִים הָאבְּן זֵיי דִיר גֶעקוֹיפְט
גְרוּרְךָ זֵיי הָאבְּן דִיר אַרַיין גֶעבְּרֶענְגְט
בִּבְרִית אֵיתָנִים אִין בּוּנְד פוּן דִי שְׁטַארְקֶע ד.מ. אִין בּוּנְד פוּן אַבְרָהָם אָבִינוּ
דֵי חָלָב שָׁדַיִם מִיט גֶענוּג פֶעטֶע מִילֶעך
לְךָ מְדַשְׁנִים הָאבְּן זֵיי דִיר פֶעט גֶעמַאכְט
הַהִלְבִּישׁוּךָ וָואס זֵיי הָאבְּן דִיר אָנְגֶעקְלֵיידֶעט
לְבוּשׁ עַדָנִים מִיט שֵׁיינֶע קְלֵיידֶער
וּמַאַכָלִים אוּן עֶסְנְוַוארְג
בְּפִיךָ נוֹתְנִים אִין דַיין מוֹיל גֶעבְּן זֵיי
זוֹעַקִים בַּעַדְךָ זֵיי שְׁרַיֶיען וֶועגְן דִיר
תַּחְנוּנִים בֶּעטוּנְגֶען
חַיָתְךָ וֶועגְן דַיין לֶעבְּן בֶּעטְן זֵיי
לָמוֹ דַר עֶלְיוֹנִים צוּ אִיהְם וָואס וואוֹינְט אוֹיוְון
טוֹעַנֶיךָ עַל שִׁכְמָם זֵיי הָאבְּן דִיר גֶעטְרָאגְן אוֹיף זֵיֶיערֶע אַקְסְלֶען
כְּאוֹמְנִים אַזוֹי וִוי אוֹיף צִיעֶהרְ'ס
יְגִיעֵי בָּך זֵיי פְּלָאגְן זִיך מִיט דִיר
שְׂבֵיעֵי אוֹנִים זֵיי זֶענֶען זַאט מִיט צָרוֹת
כְּאֵב אִם יִקְרָאַךָ אוֹיבּ סְ'וֶועט דִיר טְרֶעפְן אַ וֵוייטָאג
הֵם מִתְעַנִים פַאסְטְן זֵיי
לְיִרְאַת שַׁדַי צוּ דִי פָארְכְט (ד.מ. מוֹרָא) פוּן דֶעם אַלְמֶעכְטִיגְן בַּאשֶׁעפֶער
אוֹתְךָ מְפַנִים טוּהְן זֵיי דִיר קֶערְן
מִצְוֹת וְדָתוֹת מִצְוֹות אוּן גֶעזֶעצְן פוּן דִי תּוֹרָה
לְךָ מְבוֹנְנִים גֶעבְּן זֵיי דִיר צוּ פַארְשְׁטֵיין
נַחְלַת אַ אַרְבְּטֵייל
הוֹן וּבַיִת פַארְמֶעגְן אוּן אַ הוֹיז

לְךָ מַקְנִים צוּ דִיר קוֹיפְן זֵיי
סוֹמְכִים לְךָ עֵזֶר זֵיי לֶענֶעהְן אוּנְטֶער צוּ דִיר אַ הִילְף
וּמִתְחַתְּנִים, אוּן זֵיי מַאכְן דִיר חַתוּנָה,
זָאגְט דֶער בַּעַל הַפִּיוּט
עַשֵׂה חֶפְצָם מַאך זֵיֶיער וִוילְן {פוּן דִי עֶלְטֶערְן}
וְלא תָעוֹז פָּנִים אוּן דוּ זָאלְסְט נִישְׁט זַיין קֵיין עַזוּת פָּנִים
פֶּן יַעַמִידוּךָ טָאמֶער וֶועלְן זֵיי דִיר שְׁטֶעלְן
לִפְנֵי דַיָינִים פַארְ'ן בֵּית דִין
צְפֵה דַת קוּק דִי דִין תּוֹרָה
סוֹרֵר וּמוֹרֶה פוּן אַ בֵּן סוֹרֵר וּמוֹרֶה
בְּבָנִים וָואס טְרֶעפְן זִיך צְוִוישְׁן דִי קִינְדֶער
קָהָל דִי פַארְזַאמְלוּנְג {פוּן אִידְן}
יִרְגְמוּךָ בָּאַבָנִים וֶועלְן דִיר חַס וְשָׁלוֹם בַּאוַוארְפְן מִיט שְׁטֵיינֶער
רְאֵה זֶעה
פֶּן תַּעַזְבֵם טָאמֶער וֶועסְטוּ זֵיי פַארְלָאזְן
לְעֵת זְקוּנִים צוּ דֶער צַייט פוּן דֶער עֶלְטֶער
שָׁרְתֵם זָאלְסְט זֵיי בַּאדִינֶען
כְּעֶבֶד לַאַדוֹנִים אַזוֹי וִוי אַ קְנֶעכְט צוּם הֶער
תְּפִלָתָם קַח זֵיֶיער גֶעבֶּעט וָואס זֵיי בֶּעטְן דִיר זָאלְסְטוּ אָנְנֶעמֶען
וְתַאַרִיך וֶועט דִיר פַארְלֶענְגֶערְט וֶוערְן
יָמִים וְשָׁנִים: טֶעג אוּן יָאהְרְן:
















בס"ד


דֶער יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת הָאט פִיר נֶעמֶען וָואס זֶענֶען מְרוּמְז אִין נָאמֶען שָׁבֻעֹת אַלֵיין, וַוייל דֶער נוֹטְרֵיקְן פוּן שָׁבֻעֹת אִיז שָׁ'בוּעוֹת בִּ'כּוּרִים עַ'צֶרת תּ'וֹרָה.

פַארְוָואס רוּפְט מֶען דָאס שָׁבוּעוֹת? וַוייל דָאס אִיז אַ לָשׁוֹן פון שְׁוֶוערְן אוּן אוּנְז הָאמֶער גֶעשְׁוואוֹירְן אַז אוּנְז וֶועלְמֶער נִישְׁט אוֹיפְטוֹישְׁן דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטְן חַס וְשָׁלוֹם פַאר אַ צְוֵוייטְן אוּן דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער הָאט גֶעשְׁוואוֹירְן אַז עֶר וֶועט זֵיי נִישְׁט אוֹיפְטוֹישְׁן מִיט אַ אַנְדֶערֶע פָאלְק.

נָאך אַ טַעַם וַוייל שָׁבוּעוֹת אִיז טַייטְ'שׁ וָואכְן ד. מ. אַז אוּנְז הָאמֶער גֶעצֵיילְט זִיבְּן וָואכְן וָואס דָאס אִיז נַיין אוּן פֶערְצִיג טֶעג אוּן אִין דֶעם פוּפְצִיגְ'סְטְן טָאג הַאלְטְן אוּנְז דֶעם יוֹם טוֹב שָׁבוּעוֹת, אוֹיך דַארְף מֶען זִיך צוּגְרֵייטְן אִין דִי זִיבְּן וָואכְן צוּם הֵיילִיגְן יוֹם טוֹב.

פַארְוָואס רוּפְט מֶען דָאס חַג הַבִּכּוּרִים? וַוייל בִּכּוּרִים אִיז פוּן לָשׁוֹן בְּכוֹר ד. מ. עֶרְשְׁט גֶעצַייטִיגְטֶע תְּבוּאָה אוּן פֵּירוֹת, אוּן וֶוען אוּנְז הָאמֶער גֶעהַאט דֶעם בֵּית הַמִקְדָשׁ הָאבְּן דִי כֹּהַנִים גֶעטוּהְן דִי עַבוֹדָה אוּן דִי אִידְן זֶענֶען גֶעגַאנְגֶען עוֹלֶה רֶגֶל זַיין דְרֵיי מָאהְל אַ יָאהְר, אוּן שָׁבוּעוֹת הָאט מֶען גֶעבְּרֶענְגְט אַ קָרְבָּן שְׁתֵּי הַלֶחֶם צְוֵויי בְּרוֹיט אוּן דָאס אִיז גֶעוֶוען גֶעמַאכְט פוּן דִי נַיֶיע וֵוייץ וָואס אִיז גֶעוָואקְסְן דָאס יָאהְר ד.מ. בִּכּוּרִים פוּן דִי עֶרְשְׁטֶע גֶעצַייטִיגְטֶע תְּבוּאָה, אוּן פוּן דֶעמָאלְט אָן הָאט מֶען שׁוֹין גֶעמֶעגְט בְּרֶענְגֶען פוּן דִי נַיֶיע וֵוייץ אַ קָרְבָּן מִנְחָה.

נָאך אַ טַעַם וַוייל יֶעדֶער אִיד וָואס הָאט גֶעהַאט אַ פֶעלְד הָאט גֶעדַארְפְט בְּרֶענְגֶען פוּן דִי עֶרְשְׁט גֶעצַייטִיגְטֶע פוּן דִי שִׁבְעַת הַמִינִים דָאס הֵייסְט בִּכּוּרִים אוּן דִי עִיקָר צַייט וָואס מְ'הָאט גֶעבְּרֶענְגְט בִּכּוּרִים אִיז פוּן שָׁבוּעוֹת בִּיז סוּכּוֹת, דִי רַייכֶע אִידְן הָאבְּן אַרַיין גֶעלֵייגְט דִי בִּכּוּרִים אִין גָאלְדֶענֶע אָדֶער אִין זִילְבֶּערְנֶע קֶערְבּ אוּן דִי אָרִימֶע אִידְן הָאבְּן דָאס גֶעלֵייגְט אִין קֶערְבּ פוּן גֶעפְלָאכְטֶענֶע עַרָבָה בֵּיימֶער אוּן בַּיי דִי זַייטְן פוּן דִי קֶערְבּ הָאט מֶען צוּגֶעבִּינְדְן טוֹיבְּן אוּן מְ'הָאט דָאס שְׁפֶּעטֶער מַקְרִיב גֶעוֶוען פַאר אַ עוֹלָה, אוֹיך הָאט מֶען אָנְגֶעגְרֵייט אַ אָקְס אוּן מְ'הָאט בַּאצִירְט זַיינֶע הֶערְנֶער מִיט גָאלְד אוּן צְוִוישְׁן דִי הֶערְנֶער הָאט מֶען גֶעשְׁטֶעלְט אַ שֵׁיינֶעם גֶעפְלָאכְטֶענֶעם קְרוֹין פוּן הֶערְלִיכֶע בְּלֶעטֶער פוּן אֵיילְבִּירְטְן בּוֹים וַוייל זֵיי בְּלַייבְּן פְרִישׁ פַאר אַ לַאנְגֶע צַייט, אוּן דֶעם אָקְס הָאט מֶען מַקְרִיב גֶעוֶוען פַאר אַ עוֹלָה.

פַארְוָואס רוּפְט מֶען דָאס עַצֶרֶת? וַוייל עַצֶרֶת אִיז טַייטְ'שׁ אוֹיפְגֶעהַאלְטְן ד.מ. אוּנְז הַאלְטְן זִיך אוֹיף אִין דֶעם טָאג נִישְׁט צוּ טוּהְן קֵיין שׁוּם אַרְבֶּעט וָואס מְ'טָאר נִישְׁט טוּהְן אִין יוֹם טוֹב, אָבֶּער מְ'דַארְף פַארְשְׁטֵיין פַארְוָואס דִי אַנְדֶערֶע יָמִים טוֹבִים וֶוערְן נִישְׁט אָנְגֶערוּפְן עַצֶרֶת מְ'טָאר דָאך דֶעמָאלְט אוֹיך נִישְׁט טוּהְן קֵיין מְלָאכָה? נָאר יֶעדְן יוֹם טוֹב אוֹיסֶער וָואס מְ'טָאר נִישְׁט טוּהְן קֵיין מְלָאכָה הָאט דֶער יוֹם טוֹב נָאך אַ מִצְוָה לְמָשָׁל פֶּסַח עֶסְן מַצָה, סוּכּוֹת זִיצְן אִין סוּכָּה מִיט דִי אַרְבָּעָה מִינִים, רֹאשׁ הַשָׁנָה בְּלָאזְן שׁוֹפָר, אָבֶּער שָׁבוּעוֹת אִיז נִישְׁט דָא קֵיין עֶקְסְטֶערֶע מִצְוָה נָאר דוּרְך דֶעם וָואס מְ'טוּהְט נִישְׁט קֵיין מְלָאכָה וֶועגְן דֶעם רוּפְט מֶען אָן דֶעם יוֹם טוֹב עַצֶרֶת.

נָאך אַ טַעַם וַוייל פֶּסַח אוּן סוּכּוֹת אִיז מֶען נִישְׁט אוֹיפְגֶעהַאלְטְן אַגַאנְצְן יוֹם טוֹב פוּן צוּ טוּהְן אַ מְלָאכָה וַוייל חוֹל הַמוֹעֵד מֶעג מֶען אָבֶּער שָׁבוּעוֹת טָאר מֶען דֶעם גַאנְצְן יוֹם טוב נִישְׁט טוּהְן קֵיין מְלָאכָה.

נָאך אַ טַעַם וַוייל שָׁבוּעוֹת אִיז אַזוֹי וִוי שְׁמִינִי עַצֶרֶת פוּן סוּכּוֹת אוּן דִי טֶעג פוּן פֶּסַח בִּיז שָׁבוּעוֹת אִיז אַזוֹי וִוי חוֹל הַמוֹעֵד.

נָאך אַ טַעַם וַוייל עַצֶרֶת אִיז טַייטְ'שׁ צוּרִיק גֶעהַאלְטְן אוּן אִין דֶעם טָאג זֶענֶען מִיר מַקְרִיב אַ קָרְבָּן מִנְחָה פַארְ'ן הֵיילִיגְן בַּאשֶׁעפֶער וָואס עֶר הָאט צוּרִיק גֶעהַאלְטְן דִי אַלֶע מְקַטְרִיגִים וָואס הָאבְּן גֶעוָואלְט שְׁטֶערְן פוּן צוּ גֶעבְּן דִי תּוֹרָה פַאר דִי אִידִישֶׁע קִינְדֶער.

פַארְוָואס רוּפְט מֶען אָן שָׁבוּעוֹת זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵינוּ? וַוייל דָאס אִיז דֶער יוֹם טוֹב וָואס אוּנְז הָאבְּן זוֹכֶה גֶעוֶוען צוּ מְקַבֵּל זַיין דִי תּוֹרָה הַקְדוֹשָׁה פוּן אוֹיבֶּערְשְׁטְן דוּרְך זַיין גֶעטְרַיֶיען קְנֶעכְט מֹשֶׁה רַבֵּינוּ וָואס דֶעמָאלְט אִיז דֶערְקֶענְט גֶעוָוארְן אוֹיף דִי וֶועלְט דִי גְרוֹיסְקֵייט פוּן אִידִישֶׁע קִינְדֶער וַוייל וֶוען אוּנְז זָאלְן נִישְׁט לֶערְנֶען אוּן נִישְׁט הִיטְן דִי מִצְווֹת זֶעמֶער פּוּנְקְט וִוי אַלֶע פֶעלְקֶער, וֶועגְן דֶעם אִיז אוּנְזֶער פְרֵייד זֵיֶיער גְרוֹיס אִין דֶעם יוֹם טוֹב אַז אוּנְז הָאמֶער זוֹכֶה גֶעוֶוען צוּ וֶוערְן אוֹיסְגֶעוֶועלְט דוּרְך'ן אוֹיבֶּערְשְׁטְן צוּ זַיין דִי בַּאלִיבְּסְטֶע פָאלְק פוּן אוֹיבֶּערְשְׁטְן אוּן צוּ לֶערְנֶען זַיין תּוֹרָה אוּן זַיין אוּנְטֶערְטֶענִיג נָאר צוּ אִים אוּן נִישְׁט צוּ קֵיין אַנְדֶערְן אוֹיף דִי וֶועלְט.

פַארְוָואס הָאט דִי תּוֹרָה בַּאשְׁטִימְט שָׁבוּעוֹת נָאך דִי נַיין אוּן פֶערְצִיג טֶעג פוּן סְפִירָה אוּן נִישְׁט לוֹיט דִי טֶעג פוּן חוֹדֶשׁ וִוי לְמָשָׁל דֶעם זֶעקְסְטְן טָאג אִין חוֹדֶשׁ סִיוָן אַזוֹי וִוי דִי אַנְדֶערֶע יָמִים טוֹבִים וָואס זֶענֶען בַּאשְׁטִימְט לוֹיט דִי טֶעג פוּן חוֹדֶשׁ? וַוייל וֶוען דִי אִידְן הָאבְּן גֶעהֶערְט דִי גוּטֶע בְּשׂוּרוֹת פוּן מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אַז מְ'גֵייט אַרוֹיס פוּן מִצְרַיִם אוּן מְ'גֵייט מְקַבֵּל זַיין דִי תּוֹרָה הַקְדוֹשָׁה הָאבְּן זֵיי פוּן גְרוֹיס לִיבְּשַׁאפְט אוּן בֶּענְקְשַׁאפְט צוּ דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה גֶעפְרֶעגְט פוּן מֹשֶׁה רַבֵּינוּ וִויפִיל צַייט נָאך יְצִיאַת מִצְרַיִם וֶועלְן מִיר זוֹכֶה זַיין צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה הָאט זֵיי מֹשֶׁה גֶעֶנְטְפֶערְט פוּפְצִיג טֶעג, הָאבְּן זֵיי אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ צֵיילְן יֶעדֶער פַאר זִיך יֶעדְן טָאג וִויפִיל סְ'אִיז שׁוֹין אַדוּרְך פוּן יְצִיאַת מִצְרַיִם אוּן וִוי נֶענְטֶער זֵיי זֶענֶען שׁוֹין צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה אוּן סְ'הָאט אוֹיסְגֶעזֶעהְן פַאר זֵיי זֵיֶיער לַאנְג בִּיז זֵיי הָאבְּן דֶערְגְרֵייכְט דֶעם צִיל פוּן זֵיֶיער גְלִיקְלִיכְסְטֶער טָאג וָואס זֵיי הָאבְּן בַּאקוּמֶען דִי בֶּעסְטֶע זַאך אִין זֵיֶיער לֶעבְּן.

פַארְוָואס שְׁפְּרֵייט מֶען אוֹיס גְרָאז אוּן מְ'שְׁטֶעלְט אוֹיף בֵּיימֶער? וַוייל וֶוען דֶער הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אַרָאפּ גֶענִידֶערְט צוּ גֶעבְּן דִי תּוֹרָה הַקְדוֹשָׁה אוֹיפְן בַּארְג סִינַי הָאט פוּן גְרוֹיס קְדוּשָׁה אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ וַואקְסְן אוֹיפְן בַּארְג שְׁמֶעקֶעדִיגֶע גְרָאזְן אוּן בְּלוּמֶען, אַ זֵכֶר צוּ דֶעם שְׁפְּרֵייט מֶען אוֹיס אִין דִי הַייזֶער אוּן אִין דִי שוּהְלְן שְׁמֶעקֶעדִיגֶע גְרָאזְן אוּן בְּלוּמֶען.

נָאך אַ טַעַם וַוייל שְׁבוּעוֹת מִשְׁפָּט מֶען דִי פְרוּכְט פוּן דִי בֵּיימֶער אוּן מְ'דַארְף מִתְפַּלֵל זַיין אַז סְ'זָאל וַואקְסְן גוּטֶע פְרוּכְט כְּדֵי מְ'זָאל גֶעדֶענְקֶען צוּ מִתְפַּלֵל זַיין שְׁטֶעלְט מֶען בֵּיימֶער אִין בֵּית הַמִדְרָשׁ וֶוען מְ'דַאוְונְט.

נָאך אַ טַעַם וַוייל מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אִיז גֶעבּוֹירְן ז' אַדָר אוּן זַיין מַאמֶע הָאט אִים בַּאהַאלְטְן דְרַיי חָדָשִׁים קוּמְט דָאס אוֹיס ו' סִיוָן פּוּנְקְט שָׁבוּעוֹת אוּן דֶעמָאלְט הָאט זִי אִים גֶעלֵייגְט וִוי סְ'וַואקְסְט קַיינֶעס מִיט גְרִינֶע גְרָאז בַּיים בְּרֶעג פוּן יַם אוּן עֶר אִיז גֶערַאטֶעוֶועט גֶעוָוארְן פוּן דָארְט אִין דֶעם זְכוּת פוּן דִי תּוֹרָה וָואס אִיז גֶעוֶוען אָנְגֶעגְרֵייט צוּ גֶעבְּן אִין דֶעם טָאג פַאר אִידִישֶׁע קִינְדֶער, אִיז אַלְץ אַ זֵכֶר צוּם נֵס וָואס אִיז גֶעשֶׁעהְן צוּ מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אִין דֶעם טָאג לֵייגְט מֶען גְרָאז.

פַארְוָואס אִיז מֶען אוֹיף שְׁבוּעוֹת אַגַאנְצֶע נַאכְט? וַוייל וֶוען דֶער בַּאשֶׁעפֶער אִיז אַרָאפּ גֶעקוּמֶען צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה וָואלְטְן דִי אִידְן שׁוֹין גֶעדַארְפְט זַיין דָארְט פוּן פְרִיהֶער, נָאר דֶער שָׂטָן הָאט גֶעמַאכְט אַז מְ'זָאל לֶענְגֶער שְׁלָאפְן אוּן מֹשֶׁה הָאט גֶעדַארְפְט אוֹיפְוֶועקְן דִי אִידְן, וֶועגְן דֶעם זֶעמֶער אוּנְז אוֹיף אַגַאנְצֶע נַאכְט אוּן מְ'לֶערְנְט אוּן מְ'בֶּעט דֶעם הֵיילִיגְן בַּאשֶׁעפֶער אַז עֶר זָאל אוּנְז מוֹחֵל זַיין אוֹיף דֶעם וָואס אוּנְז זֶעמֶער פַארְשְׁלָאפְן בַּיי קַבָּלַת הַתּוֹרָה.

נָאך אַ טַעַם וַוייל דִי אִידְן הָאבְּן נִישְׁט גֶעוָואלְט מְקַבֵּל זַיין דִי תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה בִּיז דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אוֹיפְגֶעהוֹיבְּן דֶעם בַּארְג הֶעכֶער זֵיי אוּן מְ'הָאט זֵיי גֶעצְוִוינְגֶען אוּן וֶוען מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אִיז גֶעוֶוען אִין הִימְל הָאט עֶר דוּרְך'ן לֶערְנֶען גֶעוואוּסְט וֶוען סְ'אִיז נַאכְט אוּן וֶוען סְ'אִיז טָאג, וֶוען דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט מִיט אִים גֶעלֶערְנְט תּוֹרָה שֶׁבִּכְתַב הָאט עֶר גֶעוואוּסְט אַז סְ'אִיז טָאג, אוּן וֶוען עֶר הָאט גֶעלֶערְנְט תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה הָאט עֶר גֶעוואוּסְט אַז סְ'אִיז נַאכְט, זֶעהְן מִיר אַז בַּיינַאכְט אִיז דִי צַייט פוּן תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה, וֶועגְן דֶעם זֶעמֶער אוֹיף אַגַאנְצֶע נַאכְט אוּן מְ'לֶערְנְט אוּן דוּרְך דֶעם פַארְרֶעכְט מֶען וָואס מְ'הָאט נִישְׁט גֶעוָואלְט מְקַבֵּל זַיין דִי תּוֹרָה שֶׁבַּעַל פֶּה.

אִין שְׁלָ"ה הַקָדוֹשׁ וֶוערְט גֶעבְּרֶענְגְט וֶועגְן דִי חַשִׁיבוּת פוּן זָאגְן תִּיקוּן לֵיל שָׁבוּעוֹת דֶער הֵיילִיגֶער בֵּית יוֹסֵף דֶער מְחַבֵּר פוּן שֻׁלְחָן עָרוּך הָאט גֶעוואוֹינְט אִין צְפַת בְּעֶרֶך מִיט 400 יָאהְר צוּרִיק הָאבְּן זִיך צַאם גֶענוּמֶען עֶטְלִיכֶע חַבֵרִים אוֹיף צוּ זַיין אַגַאנְצֶע נַאכְט פוּן שָׁבוּעוֹת אוּן סְ'אִיז זֵיי גֶעלוּנְגֶען צוּ לֶערְנֶען אַגַאנְצֶע נַאכְט אָן אַ אוֹיפְהֶער אַפִילוּ אֵיין מִינוּט, וֶוען זֵיי הָאבְּן אָפְּגֶעלֶערְנְט צְוֵויי מַסֶכְתּוֹת מִשְׁנַיוֹת הָאבְּן זֵיי זוֹכֶה גֶעוֶוען צוּ הֶערְן אַ גֶעטְלִיכֶע אוֹיסְטֶערְלִישֶׁע שְׁטִימֶע פוּן דֶעם בֵּית יוֹסֵף'ס מוֹיל קְלָארֶע וֶוערְטֶער הָאט מֶען נִישְׁט פַארְשְׁטַאנֶען נָאר דָאס קוֹל הָאט זִיך גֶעהַאלְטְן אִין אֵיין שְׁטַארְקְן אוּן פוּן גְרוֹיס שְׁרֶעק זֶענֶען זֵיי גֶעפַאלְן מִיטְ'ן פָּנִים צוּ דִי עֶרְד, אוּן דִי קוֹל אִיז גֶעוָוארְן קְלָארֶער אוּן הָאט גֶעזָאגְט צוּ זֵיי מַיינֶע חַבֵרִים מְהַדְרִים מִן מְהַדְרִים שָׁלוֹם זָאל זַיין צוּ עֶנְק וואוֹיל אִיז צוּ עֶנְק וואוֹיל אִיז צוּ עֶנְקֶערֶע עֶלְטֶערְן וואוֹיל אִיז עֶנְק אוֹיף דֶער וֶועלְט אוּן אוֹיף יֶענֶער וֶועלְט וָואס עֶטְץ הָאטְ'ס מִיך גֶענוּמֶען צוּ בַּאקְרוֹינֶען אִין דִי הֵיילִיגֶע נַאכְט וָואס לִיגְט שׁוֹין אַזוֹי לַאנְג אִין דִי עֶרְד אוּן קֵיינֶער טְרֵייסְט מִיך נִישְׁט אוּן יֶעצְט הָאבּ אִיך צוּרִיק בַּאקוּמֶען מַיין קְרוֹין, שְׁטַארְקְטְ'ס עֶנְק מַיינֶע חַבֵרִים זַייטְ'ס בְּשִׂמְחָה עֶטְץ זָאלְטְ'ס וִויסְן אַז עֶטְץ זֶענְטְ'ס פוּן דִי גֶעהוֹיבֶּענֶע אִידְן פוּן דֶעם דוֹר אוּן עֶנְקֶער תּוֹרָה אִיז אַרוֹיף אִין הִימְל צוּם בַּאשֶׁעפֶער אוּן גֶעשְׁפַּאלְטְן הִימְלֶען צוּ עֶנְקֶער לֶערְנֶען הָאבְּן זִיך צוּגֶעהֶערְט מַלְאָכִים, שְׂרָפִים, אוּן חַיוֹת הַקוֹדֶש, אִיך מִשְׁנָה רֶעדְט צוּ עֶנְק וֶוען עֶטְץ וָואלְטְ'ס גֶעהַאט אַ מִנְיָן וָואלְטְן עֶנְק זוֹכֶה גֶעוֶוען צוּ גְרֶעסֶערֶע הַשָׂגוֹת אוּן אַ גְרֶעסֶערְ'ן זְכוּת, אָבֶּער יֶעצְט אַפִילוּ אָן אַ מִנְיָן הָאבְּן עֶנְק אַ גְרוֹיסֶע זְכִיָה וֶועגְן עֶנְק הָאבְּן אָפְּגֶעלָאזְט דֶעם שְׁלָאפְן אוּן גֶעלֶערְנְט בִּין אִיך מִשְׁנֶה דֶערְהוֹיבְּן גֶעוָוארְן אוּן דֶער בַּאשֶׁעפֶער פְרֵייט זִיך מִיט עֶנְק דֶערְפַאר מַיינֶע קִינְדֶער זַייטְ'ס בְּשִׂמְחָה אוּן זַייטְ'ס עֶנְק מְחַזֵק מִיט תּוֹרָה אוּן מִיט יִרְאַת שָׁמַיִם וֶוען עֶטְץ וָואלְטְ'ס מַשִׂיג גֶעוֶוען דִי קְלֶענְסְטֶע חֵלֶק פוּן מַיין צַעַר וָואלְט עֶטְץ קֵיינְמָאהְל קֵיין שְׁמֵייכְל נִישְׁט גֶעגֶעבְּן וֶוען עֶטְץ וָואלְטְ'ס גֶעדֶענְקְט אַז צוּלִיבּ עֶנְק לִיג אִיך אוֹיף דִי עֶרְד אָבֶּער יֶעצְט זַייטְ'ס עֶנְק מְחַזֵק אוּן לֶערְנְטְ'ס וַוייטֶער עֶנְקֶער לֶערְנֶען וָואס אִיז זִיס פַארְ'ן אוֹיבֶּערְשְׁטְן שְׁטֶעלְטְ'ס עֶנְק נִישְׁט אָפּ פַאר אַ רֶגַע אוּן יֶעצְט לָאמֶער זִיך אוֹיפְשְׁטֶעלְן אוּן זָאגְן הוֹיֶעך אַזוֹי וִוי בַּיי יוֹם כִּפּוּר בָּרוּך שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד אוּן יֶעדֶער הָאט זִיך אוֹיפְגֶעשְׁטֶעלְט אוּן מִיט גֶעזָאגְט, דֶערְנָאך הָאט דָאס קוֹל וַוייטֶער גֶעזָאגְט וואוֹיל אִיז צוּ עֶנְק לֶערְנְטְ'ס וַוייטֶער אוּן עֶטְץ זָאלְטְ'ס נִישְׁט מְבַטֵל זַיין אַפִילוּ אֵיין מִינוּט אוּן נָאך אַנְדֶערֶע חָכְמוֹת אוּן הַבְטָחוֹת הָאט דִי קוֹל גֶערֶעדְט צוּ זֵיי אוּן זֵיי הָאבְּן מִיט גֶעוֵויינְט מִיט דִי צַעַר הַשְׁכִינָה אוּן זֵיי הָאבְּן זִיך גֶעפְלַייסִיגְט צוּ לֶערְנֶען אַגַאנְצֶע נַאכְט אָן אַ אוֹיפְהֶער, צוּפְרִי וֶוען זֵיי זֶענֶען גֶעגַאנְגֶען זִיך טוֹבְלֶען הָאבְּן זֵיי גֶעטְרָאפְן אַנְדֶערֶע חַבֵרִים אוּן זֵיי הָאבְּן זֵיי דֶערְצֵיילְט וָואס אִיז גֶעוֶוען בַּיינַאכְט הָאבְּן זֵיי גֶעהַאט גְרוֹיס צַעַר פַארְוָואס זֵיי זֶענֶען נִישְׁט גֶעוֶוען דָארְט, אוּן דִי וָואס זֶענֶען יָא גֶעוֶוען הָאבְּן אוֹיך גֶעהַאט צַעַר פַארְוָואס זֵיי הָאבְּן נִישְׁט גֶעהַאט קֵיין מִנְיָן וַוייל זֵיי וָואלְטְן גֶעקֶענְט זוֹכֶה זַיין צוּ מֶער גְרֶעסֶערֶע זַאכְן, אוּן זֵיי הָאבְּן זִיך אָפְּ'גֶעשְׁמוּעֶסְט אַז דִי קוּמֶענְדִיגֶע נַאכְט וֶועלְן זֵיי אַלֶע זַיין צוּזַאמֶען אוֹיף כְּדֵי סְ'זָאל זַיין אַ מִנְיָן אַפִילוּ זֵיי זֶענֶען אוֹיך אוֹיף גֶעוֶוען דִי פָארִיגֶע נַאכְט אוּן בַּייטָאג זֶענֶען זֵיי אוֹיך נִישְׁט גֶעשְׁלָאפְן אוּן אַזוֹי אִיז טַאקֶע גֶעוֶוען פוּן גְרוֹיס פְרֵייד וָואס זֵיי הָאבְּן גֶעהַאט אַ מִנְיָן וִוי נָאר זֵיי הָאבְּן אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ זָאגְן דִי פְּסוּקִים פוּן שְׁמַע הָאט זִיך דֶער קוֹל גֶענוּמֶען רֶעדְן צוּ זֵיי פִיל דִבְרֵי חָכְמָה אוּן וַוייטֶער צוּ זֵיי גֶעזָאגְט וואוֹיל אִיז צוּ עֶנְק מַיינֶע גוּטֶע פְרַיינְד וואוֹיל אִיז צוּ עֶנְק וָואס עֶטְץ פִירְטְ'ס מִיר אַרוֹיף הֶעכֶער עֶטְץ זֶענְטְ'ס גֶעוָוארְן זֵיֶיער הוֹיֶעך וֶועגְן עֶטְץ זֶענְטְ'ס צֶעהְן מֶענְטְ'שְׁן וֶוען סְ'וֶועט גֶעוֶוען עֶרְלוֹיבְּט פַארְ'ן אוֹיג צוּ זֶעהְן וָואלְטְ'ן עֶנְק גֶעקֶענְט זֶעהְן דִי גְרוֹיסֶע לִיכְטִיגְקֵייט וָואס נֶעמְט אַרוּם דִי שְׁטוּבּ, וֶועגְן דֶעם שְׁטַארְקְטְ'ס עֶנְק אוּן זָאגְט מִיט אַ הוֹיֶעך קוֹל שְׁמַע יִשְׂרָאֵל אוּן בָּרוּך שֵׁם כְּבוֹד מַלְכוּתוֹ לְעוֹלָם וָעֶד אַזוֹי וִוי יוֹם כִּפּוּר. פוּן דִי מַעַשֶׂה זָאגְט דֶער שְׁלָ"ה זֶעהְט מֶען דִי גְרוֹיס חַשִׁיבוּת פוּן לֶערְנֶען שְׁבוּעוֹת בַּיינַאכְט אוּן נִישְׁט רֶעדְן דְבָרִים בְּטֵלִים.

סְ'שְׁטֵייט אִין זוֹהַר הַקָדוֹשׁ אַז דִי חַסִידִים הָרִאשׁוֹנִים הָאבְּן אַגַאנְצֶע נַאכְט גֶעלֶערְנְט תּוֹרָה, אוּן אַז מְ'פִירְט זִיך צוּ זָאגְן תִּיקוּן לֵיל שָׁבוּעוֹת אוּן מְ'דַארְף אַכְטוּנְג גֶעבְּן נִישְׁט צוּ רֶעדְן דְבָרִים בְּטֵלִים פוּן וֶוען מְ'זָאגְט בָּרְכוּ בַּיי מַעַרִיב בִּיז נָאך כֶּתֶר בַּיי מוּסַף אוּן וֶוער סְ'רֶעדְט טַאקֶע נִישְׁט אוֹיס פוּן בָּרְכוּ בַּיי מַעַרִיב בִּיז נָאך כֶּתֶר בַּיי מוּסַף אוּן עֶר שְׁלָאפְט נִישְׁט בַּיינַאכְט נָאר עֶר אִיז פַארְנוּמֶען מִיט תּוֹרָה אִיז עֶר פַארְזִיכֶערְט אַז עֶר וֶועט דוּרְך לֶעבְּן דָאס יָאהְר בְּשָׁלוֹם אוּן סְ'וֶועט אִים נִישְׁט גֶעשֶׁעהְן קֵיין שׁוּם שָׁאדְ'ן אוּן נִישְׁט קֵיין שׁוּם שְׁלֶעכְטְ'ץ חַס וְשָׁלוֹם.

מְ'פִירְט זִיך אוֹיס צוּזָאגְן גַאנְץ תְּהִלִים אִין שָׁבוּעוֹת, וַוייל סְ'אִיז דֶער יָארְצַייט פוּן דָוִד הַמֶלֶך וָואס עֶר הָאט גֶעמַאכְט דֶעם סֵפֶר תְּהִלִים אוּן אִין דֶעם טָאג וֶוערְט מֶען מֶער וִוי אַ אַנְדֶערֶע מָאהְל בַּאוִוילִיגְט.

פַארְוָואס לֵיינְט מֶען אִין שְׁבוּעוֹת מְגִילַת רוּת? וַוייל צַדִיקִים שְׁטַארְבְּן אִין דֶעם זֶעלְבְּן טָאג וִוי זֵיי זֶענֶען גֶעבּוֹירְן קוּמְט דָאך אוֹיס אַז דָוִד הַמֶלֶך אִיז גֶעבּוֹירְן אִין שָׁבוּעוֹת וֶועגְן דֶעם לֵיינְט מֶען מְגִילַת רוּת וָואס דָארְט וֶוערְט אוֹיסְגֶערֶעכְנְט דִי יִחוּס פוּן דָוִד הַמֶלֶך.

נָאך אַ טַעַם וַוייל פוּן מְגִילַת רוּת זֶעהְן מִיר אַז צוּ תּוֹרָה אִיז מֶען זוֹכֶה נָאר מִיט שְׁוֶוערֶעקֵייטְן אוּן זִיך אָפְּלָאזְן פוּן אַלֶע וֶועלְטְלִיכֶע גוּטֶע זַאכְן אַזוֹי וִוי רוּת הַמוֹאַבִיָ'ה וָואס זִי אִיז גֶעוֶוען דִי טָאכְטֶער פוּן עֶגְלוֹן מֶלֶך מוֹאָב אוּן זִי הָאט מְוַותֵּר גֶעוֶוען אוֹיף כָּבוֹד מְלָכִים כְּדֵי צוּ וֶוערְן אַ אִיד אוּן מְקַבֵּל זַיין אוֹיף זִיך עוֹל תּוֹרָה אוּן מִצְוֹות.

פַארְוָואס זָאגְט מֶען אַקְדָמוּת? וַוייל דָארְט שְׁטֵייט דִי לוֹיבּ פוּן דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטְן אוּן פוּן דִי אִידְן אוֹּן פוּן דִי תּוֹרָה אוּן דֶעם שְׂכַר וָואס מְ'וֶועט בַּאקוּמֶען וֶוען מָשִׁיחַ וֶועט קוּמֶען.

פַארְוָואס עֶסְט מֶען מִילְכִיגְ'ס? וַוייל בִּיז מַתַּן תּוֹרָה הָאבְּן דִי אִידְן נִישְׁט גֶעשָׁאכְטְן דִי פְלֵיישׁ אַזוֹי וִוי דֶער דִין אִיז, אוּן פוּן קַבָּלַת הַתּוֹרָה הָאבְּן זֵיי גֶעדַארְפְט אָנְהֵייבְּן צוּ שֶׁעכְטְן, אוּן אַלֶע כֵּלִים הָאט מֶען מֶער נִישְׁט גֶעקֶענְט נוּצְן וַוייל זֵיי זֶענֶען נִישְׁט גֶעוֶוען כָּשֵׁר הָאבְּן זֵיי נִישְׁט גֶעקֶענְט קָאכְן פְלֵיישִׁיגְ'ס אַלְץ אַ זֵכֶר צוּ דֶעם עֶסְן מִיר מִילְכִיגְ'ס.

נָאך אַ טַעַם בּשֵׁם הרה"ק בַּעַל דִבְרֵי שְׁמוּאֵל מִסְלָאנִים זי"ע אַז סְ'אִיז אַ סִימָן אַז יֶעדֶער אִיד זָאל זַיין וֵויֶיעך וִוי פּוּטֶער וָואס דָאס אִיז מִילְכִיג אַזוֹי וִוי דִי חַכָמִים זִכְרוֹנָם לִבְרָכָה זָאגְן לְעוֹלָם יְהֵא אָדָם אֵייבִּיג זָאל אַ מֶענְטְ'שׁ זַיין רַך כְּקָנֶה וֵויֶיעך וִוי אַ קָנֶה, וְאַל יְהֵא קָשֶׁה כְּאֶרֶז אוּן עֶר זָאל נִישְׁט זַיין שְׁוֶוער וִוי אַ טֶענֶענְבּוֹים.

נָאך אַ טַעַם וַוייל וֶוען מֹשֶׁה רַבֵּינוּ אִיז אַרוֹיף אִין הִימְל נֶעמֶען דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה הָאבְּן דִי מַלְאָכִים גֶעזָאגְט אַז זֵיי וִוילְן דִי תּוֹרָה פַאר זִיך הָאט זֵיי דֶער בַּאשֶׁעפֶער גֶעזָאגְט אַז וִויבַּאלְד זֵיי הָאבְּן גֶעעֶסְן מִילְכִיגְ'ס אוּן פְלֵיישִׁיגְ'ס צוּ זַאמֶען בַּיי אַבְרָהָם אָבִינוּ קֶענֶען זֵיי נִישְׁט בַּאקוּמֶען דִי תּוֹרָה דֶערְפַאר עֶסְן אוּנְז מִילְכִיגְ'ס צוּם עֶרְשְׁט אוּן דֶערְנָאך אַ פְלֵיישִׁיגֶע סְעוּדָה נִישְׁט צוּ זַאמֶען צוּ וַוייזְן אַז אוּנְז קֶענֶען יָא בַּאקוּמֶען דִי תּוֹרָה.

נָאך אַ טַעַם וַוייל וֶוען מְ'עֶנְדִיגְט אַ מִצְוָה מַאכְט מֶען אַ סְעוּדָה אוּן אוּנְז הָאבְּן גֶעעֶנְדִיגְט דִי מִצְוָוה פוּן סְפִירַת הָעוֹמֶר מַאכְן אוּנְז אַ סְעוּדָה פוּן מִילְכִיגְ'ס אַז סְ'זָאל זִיך דֶערְקֶענֶען אַז דָאס אִיז אַ עֶקְסְטֶערֶע סְעוּדָה פַאר דִי מִצְוָוה אוֹיסֶער דִי פְלֵיישִׁיגֶע סְעוּדָה פוּן יוֹם טוֹב.

נָאך אַ טַעַם וַוייל חָלָב בַּאטְרֶעפְט פֶערְצִיג דָאס אִיז אַ רֶמֶז צוּ דִי תּוֹרָה וָואס מְ'הָאט גֶעגֶעבְּן צוּ פֶערְצִיג טֶעג וָואס מֹשֶׁה אִיז גֶעוֶוען אוֹיף'ן בַּארְג פוּן ז' סִיוָן בִּיז י"ז תַּמוּז וֶוען דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אִים אִיבֶּערְגֶעגֶעבְּן דִי לוּחוֹת.

נָאך אַ טַעַם וַוייל דֶער בַּארְג סִינַי הָאט אַכְט נֶעמֶען אֵיין'ס פוּן זֵיי אִיז גַבְנוּנִים אַ לָשׁוֹן פוּן גְבִינָה קֶעז אוּן קֶעז אִיז מִילְכִיגְ'ס.

נָאך אַ טַעַם אַזוֹי וִוי פֶּסַח עֶסְט מֶען צְוֵויי גֶעקֶעכְטְ'ס אַלְץ אַ זֵכֶר צוּם קָרְבָּן פֶּסַח אוּן קָרְבָּן חַגִיגָה אַזוֹי אוֹיך שָׁבוּעוֹת עֶסְט מֶען צְוֵויי מַאַכָלִים מִילְכִיגְ'ס אוּן פְלֵיישִׁיגְ'ס אַ זֵכֶר צוּ דִי שְׁתֵּי הַלֶחֶם דִי צְוֵויי בְּרוֹיטְן וָואס מְ'הָאט גֶעבְּרֶענְגְט שְׁבוּעוֹת אִין בֵּית הַמִקְדָשׁ.

נָאך אַ טַעַם וַוייל מִילְכִיגְ'ס אִיז וַוייס דָאס וַוייזְט אוֹיף רַחַמִים חֶסֶד וֶועגְן דֶעם עֶסְט מֶען מִילְכִיגְ'ס שְׁבוּעוֹת צוּ וַוייזְן אַז דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אוּנְז גֶעגֶעבְּן זַיין תּוֹרָה וֶועגְן זַיין גְרוֹיסְן חֶסֶד.










שָׁבוּעוֹת הֵייסְט זְמַן מַתַּן תּוֹרָתֵינוּ דִי צַייט וָואס מְ'הָאט אוּנְז גֶעגֶעבְּן דִי תּוֹרָה, זְמַן מֵיינְט צַייט, מַתַּן מֵיינְט גֶעבְּן (פוּן לָשׁוֹן מַתָּנָה מְ'גֶעט אַ מַתָּנָה), תּוֹרָתֵינוּ מֵיינְט דִי תּוֹרָה, אִינְאֵיינֶעם קֶען מֶען דָאס זָאגְן מְ'דַארְף אַוֶועק גֶעבְּן דִי צַייט פַאר דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.
(יְשׁוּעַת מֹשֶׁה)

פֶּסַח אִיז דֶער עוֹמֶר פוּן גֶערְשְׁטְן, אוּן שָׁבוּעוֹת אִיז דִי שְׁתֵּי הַלֶחֶם פוּן וֵוייץ, מְ'דַארְף פַארְשְׁטֵיין פַארְוָואס אִיז פֶּסַח נִישְׁט גֶעוֶוען דֶער עוֹמֶר פוּן וֵוייץ וָואס דָאס אִיז מֶער חָשׁוּב? מְ'קֶען זָאגְן אַז פֶּסַח וֶוען דִי אִידְן זֶענֶען אַרוֹיס פוּן מִצְרַיִם זֶענֶען זֵיי גֶעוֶוען אָנְגֶעזַאפְּט מִיט טוּמְאַת מִצְרַיִם זֶענֶען זֵיי גֶעוֶוען אִין אַ בְּחִינָה פוּן בְּהֵמוֹת, פַאר דֶעם הָאבְּן זֵיי גֶעבְּרֶענְגְט דֶעם עוֹמֶר פוּן גֶערְשְׁטְן וָואס דָאס אִיז אַ מַאַכָל בְּהֵמוֹת ד.מ. עֶסְן פוּן בְּהֵמוֹת צוּ וַוייזְן אַז דֶעמָאלְט זֶענֶען אוּנְז נִישְׁט וֶוערְד גֶעוֶוען מֶער פוּן דִי בְּהֵמוֹת, אָבֶּער שָׁבוּעוֹת זֶענֶען אוּנְז שׁוֹין גֶעוֶוען אִין מִדְבָּר אוּן זִיך אָפְּגֶעוַואשְׁן פוּן טוּמְאַת מִצְרַיִם דוּרְך דֶעם וָואס מִיר הָאבְּן זִיך צוּגֶעגְרֵייט צוּ קַבָּלַת הַתּוֹרָה בִּקְדוּשָׁה וּבְטָהָרָה זֶענֶען אוּנְז שׁוֹין גֶעוָוארְן חָשׁוּבֶ'ע מֶענְטְ'שְׁן אִיז וֶועגְן דֶעם דִי שְׁתֵּי הַלֶחֶם גֶעוֶוען פוּן וֵוייץ וָואס דָאס אִיז אַ מַאַכָל אָדָם.
(הרה"ק ר' שְׁמוּאֵל מִסְלָאנִים)

שָׁבוּעוֹת אִיז דֶער זְמַן פוּן קַבָּלַת הַתּוֹרָה אוּן דִי תּוֹרָה הֵייבְּט זִיך אָן מִיט אוֹת בּ' בְּ'רֵאשִׁית וַוייל בּ' אִיז צְוֵויי ד.מ. צוּ זָאגְן אַז דִי תּוֹרָה לֶערְנְט מֶען נִישְׁט אַלֵיין'ס נָאר אִינְאֵיינֶעם צוּזַאמֶען מִיט אַנְדֶערֶע.
(אִמְרֵי נוֹעַם)

דִי עַשֶׂרֶת הַדִבְּרוֹת אִיז גֶעגֶעבְּן גֶעוָוארְן בְּלָשׁוֹן יָחִיד לֹא יִ-הְיֶ-ה לְךָ אוּן נִישְׁט בְּלָשׁוֹן רַבִּים, צוּ וַוייזְן אַז אַפִילוּ דִי גַאנְצֶע וֶועלְט קֶערְט זִיך אָפּ פוּן דֶרֶך הַתּוֹרָה זָאלְסְטוּ נִישְׁט קוּקְן אוֹיף זֵיי אוּן דוּ יָחִיד אַלֵיין זָאלְסְט זִיך הַאלְטְן בַּיים דֶרֶך הַתּוֹרָה.
(הַחוֹזֶה מִלוּבְּלִין זי"ע)

נַעַשֶׂה וְנִשְׁמַע, נַעַשֶׂה מֵיינְט טוּהְן אוֹיבּ מְ'טוּהְט וִוי סְ'דַארְף צוּ זַיין אִיז מְמֵילָא נִשְׁמַע הֶערְט מֶען וָואס מְ'דַארְף צוּ הֶערְן.
(חִידוּשֵׁי הַרִי"ם)

שְׁטֵייט אִין פָּסוּק וְכָל הָעָם רוֹאִים אֶת הַקוֹלוֹת אוּן דִי גַאנְצֶע פָאלְק הָאבְּן גֶעזֶעהְן דִי קוֹלוֹת, צוּ וָואס הָאט מֶען גֶעדַארְפְט דֶעם נֵס פוּן זֶעהְן דִי קוֹלוֹת וָואס אִיז נִישְׁט גֶענוּג גֶעוֶוען צוּ הֶערְן דִי קוֹלוֹת? מְ'קֶען עֶנְטְפֶערְן וַוייל אִין לָשׁוֹן הַקוֹדֶשׁ אִיז דָא וֶוערְטֶער וָואס מִיטְן מוֹיל זָאגְט מֶען דָאס אַרוֹיס דִי זֶעלְבֶּע אָבֶּער דִי טַייטְשְׁ'ן זֶענֶען אַנְדֶערְשׁ לְמָשָׁל לֹא נִישְׁט אוּן לוֹ צוּ אִים זָאגְט זִיך אַרוֹיס מִיט דִי מוֹיל דִי זֶעלְבֶּע אָבֶּער דִי טַייטְ'שְׁן זֶענֶען אִינְגַאנְצְן אַנְדֶערְשׁ, אוּן דִי תּוֹרָה הָאט מֶען דָאך גֶעגֶעבְּן בְּלָשׁוֹן הַקוֹדֶשׁ אוּן וֶוען מְ'הָאט גֶעהֶערְט לֹא תִגְנֹב דוּ זָאלְסְט נִישְׁט גַנְבֶענֶען וָואלְט מֶען גֶעקֶענְט אַ טָעוּת הָאבְּן אוּן מֵיינֶען אַז מְ'זָאגְט דָא לוֹ צוּ אִים ד.מ. פַארְן בַּאשֶׁעפֶערְ'ס וֶועגְן לְשֵׁם שָׁמַיִם פַאר צְדָקָה צְוֶועקְן תִגְנֹב זָאלְסְטוּ גַנְבֶענֶען אִיז פַארְדֶעם הָאט מֶען גֶעדַארְפְט זֶעהן דִי קוֹלוֹת צוּ וִויסְן אַז לֹא מֵיינְט מֶען טַאקֶע מִיטְן אוֹת א' וָואס דָאס מֵיינְט מְ'טָאר נִישְׁט גַנְבֶענֶען אַפִילוּ לְשֵׁם שָׁמַיִם.
(חִידוּשֵׁי הַרִי"ם)

נָאך אַ תִּירוּץ קֶען מֶען עֶנְטְפֶערְן אַז דִי גְמָרָא זָאגְט אִין רֹאשׁ הַשָׁנָה דַף כ"ז תְּרֵי קָלָא לָא מִשְׁתַּמְעֵי, צְוֵויי קוֹלוֹת צוּזַאמֶען קֶען מֶען נִישְׁט הֶערְן, אוּן בַּיי קַבָּלַת הַתּוֹרָה שְׁטֵייט דָארְט מֹשֶׁה יְדַבֵּר, מֹשֶׁה וֶועט רֶעדְן וְהָאֶלֹקִים יַעֲנֶנוּ בְּקוֹל, אוּן דֶער אוֹיבֶּערְשְׁטֶער וֶועט אִים עֶנְטְפֶערְן מִיט אַ קוֹל, אִיז דָאך דָא גֶעוֶוען צְוֵויי קוֹלוֹת פוּן אוֹיבֶּערְשְׁטְן, אוּן פוּן מֹשֶׁה, הָאט מֶען דָאך נִישְׁט גֶעקֶענְט הֶערְן בֵּיידֶע קוֹלוֹת, פַארְדֶעם אִיז גֶעוֶוען דֶער נֵס אַז מְ'הָאט גֶעזֶעהן דִי קוֹלוֹת, וַוייל זֶעהְן קֶען מֶען יָא צְוֵויי אוֹיף אֵיין מָאהְל, אָבֶּער מְ'קֶען אוֹיף דֶעם פְרֶעגְן אַז דִי גְמָרָא זָאגְט אִין מְגִילָה כ"א אַז בְּחַבִיבָא מִשְׁתַּמְעֵי ד.מ. אַז וֶוען דָאס אִיז אַ בַּאלִיבְּטֶע זַאך קֶען מֶען יָא הֶערְן צְוֵויי אוֹיף אֵיין מָאהְל אוּן קַבָּלַת הַתּוֹרָה אִיז דָאך אַ בַּאלִיבְּטֶע זַאך וָואלְט מֶען דָאך נִישְׁט גֶעדַארְפְט דֶעם נֵס פוּן זֶעהְן דִי קוֹלוֹת? נָאר סְ'שְׁטֵייט אַז בַּיי קַבָּלַת הַתּוֹרָה אִיז גֶעוֶוען כְּפִיַית הַר כְּגִיגִית (ד.מ. דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט אוֹיפְגֶעהוֹיבְּן דֶעם בַּארְג הֶעכֶער דִי אִידְן אוּן זֵיי גֶעזָאגְט זֶענְטְ'ס עֶטְץ מְקַבֵּל דִי תּוֹרָה אִיז גוּט אוּן אוֹיבּ נִישְׁט בְּלַייבְּט עֶטְץ חַס וְשָׁלוֹם דָא אוּנְטֶערְן בַּארְג) אִיז דָאך דָאס שׁוֹין נִישְׁט גֶעוֶוען מַמָשׁ בַּאלִיבְּט אִיז קֶען מֶען שׁוֹין נִישְׁט הֶערְן צְוֵויי קוֹלוֹת אוֹיף אֵיין מָאהְל אִיז שׁוֹין זֵיֶיער גוּט פַארְוָואס מְ'הָאט גֶעדַארְפְט צוּקוּמֶען צוּם נֵס פוּן זֶעהְן דִי קוֹלוֹת.
(הרה"ק מִוִוישָׁאוֶוא זי"ע)

מְ'דַארְף פַארְשְׁטֵיין צוּ וָואס הָאט גֶעדַארְפְט זַיין כְּפִיַית הַר כְּגִיגִית ד.מ. צְוִוינְגֶען, זֵיי הָאבְּן דָאך גֶעזָאגְט מִיט זֵיֶיער אֵייגֶענֶעם וִוילְן נַעַשֶׂה וְנִשְׁמַע אִיז צוּ וָואס הָאט מֶען זֵיי גֶעדַארְפְט צְוִוינְגֶען? מְ'קֶען זָאגְן אַ וֶוערְטְל אַז דִי אִידְן הָאבְּן גֶעמֵיינְט אַז בְּשַׁעַת קַבָּלַת הַתּוֹרָה וֶועט מֶען הֶערְן הוֹיכֶע הֵיילִיגֶע עִנְיָינִים אוּן שֵׁיינֶע תּוֹרוֹת מִיט גוּטֶע וֶוערְטֶער הָאבְּן זֵיי גְלַייך גֶעשְׁרִיגְן יָא נַעַשֶׂה וְנִשְׁמַע אוּנְז זֶענֶען גְרֵייט, אָבֶּער וִוי נָאר מְ'הָאט אָנְגֶעהוֹיבְּן דִי עַשֶׂרֶת הַדִבְּרוֹת הָאבְּן זֵיי גֶעזֶעהְן אַז מְ'רֶעדְט צוּ זֵיי פָּשׁוּטֶ'ע זַאכְן נִישְׁט גַנְבֶענֶען נִישְׁט גְלוּסְטְן, הָאבְּן זֵיי אָנְגֶעהוֹיבְּן רֶעדְן צְוִוישְׁן זִיך אַזֶעלְכֶע פָּשׁוּטֶ'ע זַאכְן זָאגְט מֶען אוּנְז דָאס פַּאסְט פַאר פְּרָאסְטֶע מֶענְטְ'שְׁן נִישְׁט פַאר אוּנְז שֵׁיינֶע אִידְן, הָאבְּן זֵיי זִיך גֶעוָואלְט צוּגֵיין אִיז פַאר דֶעם הָאט דֶער בַּאשֶׁעפֶער גֶעמַאכְט כְּפִיַית הַר כְּגִיגִית עֶר הָאט גֶעצְוִוינְגֶען דִי אִידְן.
(הרה"ק ר' יְשַׁעְי' מִפְּרַאג זי"ע)

בְּשַׁעַת מַתַּן תּוֹרָה אִיז גֶעוֶוען כְּפִיַית הַר כְּגִיגִית דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט גֶעצְוִוינְגֶען דִי אִידְן אוּן גֶעזָאגְט אוֹיבּ עֶטְץ זֶענְטְ'ס מְקַבֵּל דִי תּוֹרָה אִיז גוּט וְאִם לַאוו אוּן אוֹיבּ נִישְׁט שָׁם דָארְט (ד.מ. אוֹיפְן פְּלַאץ וִוי זֵיי זֶענֶען גֶעשְׁטַאנֶען) תְּהֵא קְבוּרַתְכֶם וֶועט זַיין עֶנְקֶער בַּאעֶרְדִיגוּנְג, מְ'דַארְף פַארְשְׁטֵיין פַארְוָואס שְׁטֵייט דֶער לָשׁוֹן שָׁם דָארְט, סְ'וָואלְט זִיך מֶער גֶעפַּאסְט דֶער לָשׁוֹן פֹּה דָא וַוייל דִי אִידְן זֶענֶען דָאך דָא גֶעשְׁטַאנֶען ד.מ. אוּנְטֶערְן בַּארְג וָואס אִיז גֶעוֶוען הֶעכֶער זֵיי, אוּן נִישְׁט דָארְט? מְ'קֶען עֶנְטְפֶערְן אַז ד.מ. נִישְׁט דַוְוקֶא אוֹיף יֶענֶעם פְּלַאץ בַּיים בַּארְג סִינַי וַוייל אוֹיבּ אַזוֹי וָואלְט טַאקֶע גֶעדַארְפְט שְׁטֵיין פֹּה דָא בַּיים בַּארְג סִינַי, נָאר ד.מ. שָׁם דָארְט אִיבֶּעראַל אוֹיף דִי גַאנְצֶע וֶועלְט וִוי סְ'אִיז דָא אַ אִיד אוּן עֶר אִיז נִישְׁט מְקַבֵּל דִי תּוֹרָה אַפִילוּ הַיינְטִיגֶע צַייטְן אִיז תְּהֵא קְבוּרַתְכֶם אִיז עֶר אַזוֹי וִוי אַ בַּאעֶרְדִיגְטֶער עֶר אִיז וֶוערְד פּוּנְקְט וִוי אַ טוֹיטֶער אוֹיבּ עֶר הַאלְט נִישְׁט אַיין דִי תּוֹרָה.
(יְשׁוּעַת מֹשֶׁה)

דִי שַׁבָּתִים פַאר שָׁלֹשׁ רְגָלִים הָאבְּן אַ נָאמֶען, שַׁבָּת פַאר פֶּסַח הֵייסְט שַׁבָּת הַגָדוֹל, שַׁבָּת פַאר סוּכּוֹת הֵייסְט שַׁבָּת שׁוּבָה, שַׁבָּת פַאר שְׁבוּעוֹת קֶען מֶען רוּפְן שַׁבָּת דֶרֶך אֶרֶץ וַוייל דֶרֶך אֶרֶץ קָדְמָה לְתּוֹרָה.
(חִידוּשֵׁי הַרִי"ם)

דִי תּוֹרָה אִיז גֶעגֶעבְּן גֶעוָוארְן אִין מִדְבָּר אוּן נִישְׁט אִין אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל כְּדֵי סְ'זָאל נִישְׁט זַיין קֵיין מַחְלוֹקֶת צְוִוישְׁן דִי שְׁבָטִים, וַוייל אוֹיבּ מְ'וָואלְט גֶעגֶעבְּן דִי תּוֹרָה אִין אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל וָואלְט דֶער שֵׁבֶט וָואס דִי תּוֹרָה וָואלְט גֶעגֶעבְּן גֶעוָוארְן אִין זַיין חֵלֶק גֶעזָאגְט אַז דָאס אִיז מַיין תּוֹרָה וַוייל דָאס איז גֶעגֶעבְּן גֶעוָוארְן אִין אוּנְזֶער חֵלֶק, פַארְדֶעם הָאט מֶען גֶעגֶעבְּן דִי תּוֹרָה אִין מִדְבָּר וָואס אַלֶע הָאבְּן אַ גְלַייכְן חֵלֶק.
(מֶדְרֶשׁ לֶקַח טוֹב)

סְ'אִיז דָא צְוֵויי חָשׁוּבֶ'ע בֶּערְג הַר סִינַי וָואס אוֹיף דֶעם הָאט מֶען גֶעגֶעבְּן דִי תּוֹרָה, אוּן הַר הַמוֹרִיָה וָואס אוֹיף דֶעם הָאט אַבְרָהָם אָבִינוּ גֶעבְּרֶענְגְט יִצְחָק צוּ דִי עַקֵידָה, פַארְוָואס הָאט מֶען גֶעבּוֹיֶעט דֶעם בֵּית הַמִקְדָשׁ אוֹיפְ'ן הַר הַמוֹרִיָה אוּן נִישְׁט אוֹיפְן הַר סִינַי וָואס אוֹיף דֶעם בַּארְג הָאט מֶען גֶעגֶעבְּן דִי תּוֹרָה? מְ'קֶען עֶנְטְפֶערְן אַז אוֹיף אַזַא פְּלַאץ וָואס אַ אִיד אִיז גְרֵייט אוֹיסְצוּשְׁטְרֶעקְן זַיין הַאלְדְ'ז פַארְן הֵיילִיגְן בַּאשֶׁעפֶער ד.מ. זִיך מוֹסֵר נֶפֶשׁ זַיין אִיז חָשׁוּבֶ'ער בַּיים אוֹיבֶּערְשְׁטְן אַפִילוּ פוּן דֶעם פְּלַאץ וָואס מְ'הָאט דָארְט גֶעגֶעבְּן דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.
(הרה"ק מִצַאנְז זי"ע)

שְׁבוּעָה בְּלָשׁוֹן יָחִיד אִיז אֵיין שְׁבוּעָה, שְׁבוּעוֹת בְּלָשׁוֹן רַבִּים אִיז צְוֵויי שְׁבוּעוֹת, אִיז וֶועגְן דֶעם הֵייסְט דֶער יוֹם טוֹב שְׁבוּעוֹת וֶועגְן דִי צְוֵויי שְׁבוּעוֹת, אֵיין שְׁבוּעָה אִיז וָואס דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט גֶעשְׁוואוֹירְן נִישְׁט אוֹיף טוֹישְׁן זַיין אִידִישְׁן פָאלְק מִיט קֵיין אַנְדֶערְן פָאלְק, אוּן דִי צְוֵויי'טֶע שְׁבוּעָה אִיז וָואס אוּנְז הָאבְּן גֶעשְׁוואוֹירְן נִישְׁט אוֹיפְטוֹישְׁן דֶעם הֵיילִיגְן בַּאשֶׁעפֶער מִיט עֶפֶּעס אַנְדֶערְשׁ חַס וְשָׁלוֹם.
(אוֹר הַחַיִים הַקָדוֹשׁ)

מְ'פִירְט זִיך צוּ עֶסְן קְרֶעפְּלֶעך נָאר וֶוען מְ'שְׁלָאגְט, עֶרֶב יוֹם כִּפּוּר שְׁלָאגְט מֶען כַּפָּרוֹת, פּוּרִים שְׁלָאגְט מֶען הָמָן (מְ'קְלַאפְּט בַּיי הָמָן), הוֹשַׁעְנָא רַבָּה שְׁלָאגְט מֶען מִיט דִי הוֹשַׁעְנוֹת, אִיז פַארְוָואס עֶסְט מֶען שְׁבוּעוֹת קְרֶעפְּלֶעך וָואס שְׁלָאגְט מֶען שְׁבוּעוֹת? מְ'קֶען זָאגְן אַז וֶוען דִי אִידְן הָאבְּן מְקַבֵּל גֶעוֶוען דִי תּוֹרָה הָאבְּן זֵיי גֶעשְׁלָאגְן כַּפָּרוֹת מִיט דִי גַאנְצֶע וֶועלְט, סְ'הָאט זֵיי נִישְׁט אִינְטְרֶעסִירְט מֶער קֵיין שְׁטוּתִים פוּן דִי וֶועלְט נָאר דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה.
(הרה"ק מִקָאצְק זי"ע)

דֶער מַזָל פוּן חוֹדֶשׁ סִיוָן אִיז אַ צְוִוילִינְג אוּן סְ'אִיז בַּאוואוּסְט אַז צְוִוילִינְגְ'ס זֶענֶען גֶערָאטְן אֵיין'ס אִין דֶעם אַנְדֶערְן אוּן אוֹיבּ אֵיינֶעם אִיז גוּט אִיז פַארְן אַנְדֶערְן אוֹיך גוּט, אִיז וֶועגְן דֶעם הָאט דֶער הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער גֶעגֶעבְּן דִי תּוֹרָה אִין דֶעם חוֹדֶשׁ צוּ מְרַמֵז זַיין פַאר דִי אִידְן אַז עֶר וִויל זַיין מִיט דִי אִידְן אַזוֹי וִוי אַ צְוִוילִינְג אַז מְ'זָאל הִיטְן דִי תּוֹרָה וֶועט גוּט זַיין פַאר בֵּיידֶע.
(עַבוֹדַת יִשְׂרָאֵל)

שְׁטֵייט אִין פָּסוּק וְהָהָר בֹּעֵר עַד לֵב הַשָׁמַיִם אוּן דֶער בַּארְג הָאט גֶעבְּרֶענְט בִּיז אִינְמִיטְן דֶעם הִימְל, מְ'קֶען זָאגְן וְהָהָר בֹּעֵר אוּן דִי פַיֶיער פוּן בַּארְג סִינַי אִיז אַרַיינְגֶעגַאנְגֶען טִיף עַד לֵב הַשָׁמַיִם בִּיז דִי הֶערְצֶער זֶענֶען גֶעוָוארְן הִימְלְדִי'ג ד.מ. דִי אִידְן זֶענֶען גֶעוָוארְן זֵיֶיער הֵיילִיג.
(הרה"ק ר' הֵענִיך מֵאֶלִכְּסַנְדֶר זי"ע)

אִין פַּרְשֶׁת פִּנְחָס בַּיי אַלֶע קָרְבָּנוֹת פוּן דִי יָמִים טוֹבִים שְׁטֵייט דִי וָוארְט חַטָאת, אוֹיסֶער בַּיים קָרְבָּן פוּן שְׁבוּעוֹת שְׁטֵייט שְׂעִיר אֶחָד אָן דִי וָוארְט חַטָאת, וַוייל דֶער הֵיילִיגֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט גֶעזָאגְט צוּ דִי אִידְן וִויבַּאלְד עֶנְק הָאבְּן מְקַבֵּל גֶעוֶוען דִי תּוֹרָה רֶעכְן אִיך עֶנְק אַזוֹי וִוי עֶטְץ וָואלְטְ'ס נָאך קֵיינְמָאהְל נִישְׁט גֶעזִינְדִיגְט.
(יְרוּשַׁלְמִי סוֹף רֹאשׁ הַשָׁנָה)

פַארְוָואס אִיז דִי עַשֶׂרֶת הַדִבְּרוֹת גֶעזָאגְט גֶעוָוארְן בְּלָשׁוֹן יָחִיד אָנֹכִי ה' אֶלֹקֶיךָ אוּן נִישְׁט בְּלָשׁוֹן רַבִּים אָנֹכִי ה' אֶלֹקֵיכֶם אָדֶער כַּבֵּד אֶת אָבִיךָ אוּן נִישְׁט כַּבְּדוּ אֶת אַבִיכֶם? מְ'קֶען זָאגְן אַז יָחִיד מֵיינְט אַחְדוּת אוּן אַחְדוּת מֵיינְט זִיך אֵיינְצִיגְן ד.מ. זִיך צוּזַאמֶען הַאלְטְן אַסַאך מֶענְטְשְׁ'ן אִינְאֵיינֶעם מִיט לִיבְּשַׁאפְט אוּן אֵיינֶער זָאל אִינְזִינֶען הָאבְּן דֶעם אַנְדֶערְן אַזוֹי וִוי זֵיי וָואלְטְן גֶעוֶוען אֵיין מֶענְטְ'שׁ, וַוייל טָאמֶער גֵייט עֶר פַאר זִיך אוּן עֶר הָאט נָאר זִיך אִינְזִינֶען אִיז עֶר גָארְנִישְׁט וֶוערְד, אוּן דִי זֶעלְבֶּע אִיז בַּיי דִי תּוֹרָה הַקְדוֹשָׁה מְ'קֶען מְקַיֵים זַיין דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה נָאר אוֹיבּ מְ'הַאלְט זִיך אַלֶע אִינְאֵיינֶעם בְּאַחְדוּת, לְמָשָׁל בַּיי פִּדְיוֹן הַבֶּן נִישְׁט יֶעדֶער אִיז אַ כֹּהֵן אוּן מְ'דַארְף הָאבְּן אַ כֹּהֵן כְּדֵי דֶער יִשְׂרָאֵל זָאל קֶענֶען מְקַיֵים זַיין דִי מִצְוָה, אוּן אוֹיך לְמָשָׁל בַּיי צְדָקָה אֵיינֶער גֶעבְּט אוּן דֶער אַנְדֶערֶער נֶעמְט, זֶעהְט מֶען דָאך אַז כְּדֵי דִי מִצְווֹת זָאלְן קֶענֶען גֶעטוּהְן וֶוערְן מוּז מֶען זִיך הַאלְטְן בְּאַחְדוּת אִינְאֵיינֶעם אוּן דֶעמָאלְט וֶוערְט גֶערֶעכְנְט אַזוֹי וִוי בֵּיידֶע טוּהְן דִי מִצְוָה וַוייל אֵיינֶער קֶען נִישְׁט אָן דֶעם אַנְדֶערְן, אִיז וֶועגְן דֶעם אִיז דִי תּוֹרָה הַקְדוֹשָׁה גֶעגֶעבְּן גֶעוָוארְן בְּלָשׁוֹן יָחִיד צוּ וַוייזְן אַז כְּדֵי צוּ מְקַיֵים זַיין דִי מִצְווֹת פוּן דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה קֶען מֶען נָאר וֶוען מְ'הַאלְט זִיך בְּאַחְדוּת מְ'אִיז אִינְאֵיינֶעם.
(נַחְלַת צְבִי)

אִין גְמָרָא שַׁבָּת שְׁטֵייט תּוֹרָה הֵיכָן הִיא? ד.מ. דִי תּוֹרָה וואוּ אִיז זִי? נְתַתִּי-הָ לָאָרֶץ אִיך הָאבּ זִי גֶעגֶעבְּן צוּ דִי וָואס זֶענֶען אוֹיף דִי עֶרְד, מְ'קֶען זָאגְן תּוֹרָה הֵיכָן הִיא? וואוּ קֶען רוּהֶען דִי תּוֹרָה בַּיי וֶועמֶען קֶען זִיך הַאלְטְן דִי תּוֹרָה? נְתַתִּי-הָ אִיך הָאבּ זִי גֶעגֶעבְּן לָאָרֶץ בַּיי אַזֶעלְכֶע וָואס הַאלְטְן זִיך נִידֶערִיג וִוי עֶרְד, וָואס דִי עֶרְד כָאטְ'שׁ זִי וָואלְט זִיך גֶעקֶענְט גְרוֹיס הַאלְטְן וַוייל זִי שְׁפַּייזְט דָאך יֶעדְן אֵיינֶעם, אַפִילוּ אַזוֹי לָאזְט זִי זִיך טְרֶעטְן פוּן יֶעדְן אֵיינֶעם.
(הרה"ק ר' מֹשֶׁה מִקָאבְּרִין זי"ע)




סְ'אִיז גֶעוֶוען אִין דִי צַייטְן פוּן דִי צְוֵוייטֶע וֶועלְט מִלְחָמָה וֶוען דִי אִידְן הָאבְּן שׁוֹין גֶעפִילְט דִי טְרִיט פוּן דִי בִּיטֶערֶע דַייטְ'שְׁן יִמַח שְׁמָם וְזִכְרָם אוּן זֵיי הָאבְּן גֶעצִיטֶערְט פוּן יֶעדְן טְרִיט אוּן שְׁרִיט וַוייל זֵיי הָאבְּן זִיך שׁוֹין אָנְגֶעהֶערְט פוּן וָואס זֵיי הָאבְּן גֶעטוּהְן אִין אַנְדֶערֶע פְּלֶעצֶער, אִיז וֶועגְן דֶעם הָאט זִיך אָנְגֶעהוֹיבְּן אַנְדֶערְשׁ צוּ פִירְן דָאס גַאנְצֶע לֶעבְּן, בַּיינַאכְט הָאט מֶען אוֹיפְגֶעהֶערְט אַרוּם צוּגֵיין אִין דִי גַאסְן יֶעדֶער הָאט זִיך בַּאהַאלְטְן מִיט פַארְמַאכְטֶע שְׁלֶעסֶער בַּיי זִיך אִינְדֶערְהֵיים,
סְ'אִיז גֶעוֶוען פַאר דֶעם הֵיילִיגְן יוֹם טוֹב שְׁבוּעוֹת וָואס אִין אַ גֶעוֶוענְלִיכֶע יָאהְר פְלֶעגְט דֶער שַׁמֶשׁ ר' יוֹסֵף שְׁמֶערְל אַרוּם גֵיין מִיט דִי קִינְדֶער שְׁנַיידְן בֵּיימֶער מִיט שֵׁיינֶע בְּלוּמֶען צוּ לֵייגְן אִין שׁוּל, אוֹיך דָאס יָאהְר הָאט דֶער שַׁמֶשׁ פְּרוּבִּירְט אַרוּם צוּ גֵיין אִיבֶּער דִי הֵייזֶער עֶר הָאט נִישְׁט גֶעוָואלְט אוֹיפְגֶעבְּן אוּן עֶר הָאט זִיך גֶעבֶּעטְן בַּיי דִי עֶלְטֶערְן גֶעט מִיר עֶנְקֶערֶע קִינְדֶער צוּ צַאם קְלוֹיבְּן בֵּיימֶער אִין וַואלְד זַייטְ'ס עֶנְק נִישְׁט מְיַיאֵשׁ סְ'קוּמְט דֶער הֵיילִיגֶער יוֹם טוֹב, אָבֶּער זַיינֶע וֶוערְטֶער זֶענֶען גֶעפַאלְן אוֹיף פַארְשְׁטָאפְּטֶע אוֹיֶערְן מְ'הָאט אִים בִּכְלַל נִישְׁט גֶעֶנְטְפֶערְט זֵיי הָאבְּן אוֹיף אִים פַארְקְלַאפְּט דִי טִיר אוּן גֶעשְׁרִיגְן גֵיי דִיר פוּן דָא דוּ וִוילְסְט נָאך אַיינְשְׁטֶעלְן אוּנְזֶערֶע קִינְדֶער אִין אַ סַכָּנָה, אַנְדֶערֶע הָאבְּן אִים גֶעשְׁרִיגְן וָואס אִיז מִיט דִיר בִּיסְט לַיידֶער אִינְגַאנְצְן צוּדְרֵייט גֶעוָוארְן,
אָבֶּער ר' יוֹסֵף שְׁמֶערְל הָאט זִיך גֶעהַאלְטְן בַּיי זַיין'ס אוּן עֶר הָאט זֵיי גֶעֶנְטְפֶערְט דֶער הֵיילִיגֶער בַּעַל שֵׁם טוֹב זי"ע הָאט אוֹיך גֶענוּמֶען קִינְדֶער אִין דִי וֶועלְדֶער אוּן סְ'אִיז זֵיי גָארְנִישְׁט גֶעשֶׁעְהְן, הָאבְּן זֵיי אִים צוּרִיק גֶעשְׁרִיגְן וָואס הַאקְסְטוּ אִין קָאפּ דוּ גְלַייכְסְט דִיך צוּ צוּם בַּעַל שֵׁם טוֹב זי"ע, אַזוֹי אִיז עֶר אַרוּם גֶעגַאנְגֶען פוּן אֵיינֶעם צוּם צְוֵוייטְן אוּן קֵיינֶער הָאט אִים נִישְׁט אוֹיסְגֶעהֶערְט אוֹיסֶער אֵיין מֶענְטְ'שׁ מִיטְ'ן נָאמֶען ר' אֶפְרָיִם וַוייס וָואס עֶר הָאט יָא מַסְכִּים גֶעוֶוען צוּ שִׁיקְן זַיין זוּהְן אֶלִיעֶזֶר מִיטְ'ן שַׁמֶשׁ צוּ גֵיין אִין וַואלְד בְּרֶענְגֶען בֵּיימֶער לְכָּבוֹד יוֹם טוֹב,
דִי גַאנְצֶע צַייט הָאט רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל אָנְגֶעכַאפְּט אֶלִיעֶזֶר'ס הַאנְט אוּן גֶעגַאנְגֶען מִיט אִים, זֵיי הָאבְּן צְוִוישְׁן זִיך נִישְׁט גֶערֶעדְט דִי גַאנְצֶע צַייט פוּן פַּחַד, אָבֶּער בֵּיידֶע זֶענֶען גֶעגַאנְגֶען מִיט דִי זֶעלְבֶּע מַחְשָׁבָה, אֶלִיעֶזֶר הָאט זִיך גֶענוּמֶען צוּ דֶער אַרְבֶּעט עֶר אִיז אַרוֹיף גֶעקְרָאכְן אוֹיף'ן בֹּים אוּן עֶר הָאט שׁוֹין כִּמְעַט אָפְּגֶעשְׁנִיטְן אַ הַאלְבְּן צְוַוייג פְּלוּצְלוּנְג דֶערְזֶעהְן זֵיי פוּן דֶערְוַוייטְנְס אַ גְרוּפּ מֶענְטְ'שְׁן הָאט רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל שְׁנֶעל גֶעכַאפְּט דֶעם הַאק אִין דִי הַאנְט טָאמֶער עֶר וֶועט מוּזְן זִיך אַקֶעגְן שְׁטֶעלְן אוּן זִיך שְׁלָאגְן מִיט זֵיי זָאל עֶר הָאבְּן מִיט וָואס צוּרִיק צוּ גֶעבְּן,
וִוי אִיבֶּערַאשְׁט אִיז רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל גֶעוָוארְן וֶוען אֵיינֶער פוּן דִי גְרוּפּ אִיז צוּ גֶעקוּמֶען צוּ אִים אוּן אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ רֶעדְן מִיט אִים אוֹיף אִידִישׁ, רְ' אִיד וָואס זוּכְט אִיר דָא אִין אַזַא צַייט וֶוען דִי פַארְשָׁאלְטֶענֶע נַאצִי'ס דְרֵייֶען זִיך אַרוּם סְ'אִיז דָאך מַמֶשׁ אַ סַכָּנָה, הָאט דֶער שַׁמֶשׁ זֵיי צוּרִיק גֶעפְרֶעגְט וֶוער זֶענְט עֶטְץ? אוּנְז זֶעמֶער פַארְטִיזַאנֶער הָאבְּן זֵיי אִים גֶעֶנְטְפֶערְט אוּנְז גֵיֶיען יֶעצְט צוּם וַואלְד, (פַּארְטִיזַאנֶערְ'ס זֶענֶען גוֹיִים וָואס הָאבְּן זִיך גֶעשְׁלָאגְן מִיט דִי דַייטְ'שְׁן) דֶער שַׁמֶשׁ הָאט זֵיי דֶערְצֵיילְט וֶועגְן וָואס עֶר אִיז יֶעצְט דָא אִין וַואלְד, אַז סְ'קוּמְט דֶער הֵיילִיגֶער יוֹם טוֹב שְׁבוּעוֹת אוּן עֶר וִויל שֵׁיינֶע בֵּיימֶער צוּ בַּאשֵׁיינֶען זֵיֶיער שׁוּל,
הָאבְּן זֵיי זִיך צוּשְׁמֵייכְלְט אוּן גֶעטְרַאכְט בַּיי זִיך אַז אִין אַזַא צַייט הָאט דֶער שַׁמֶשׁ נִישְׁט קֵיין אַנְדֶערֶע דַאַגוֹת, הָאבְּן זֵיי אִים גֶעזָאגְט אוּנְז זֶעהְן אַז דוּ בִּיזְט אַ פֶעסְטֶער מֶענְטְ'שׁ דוּ שְׁטֶעלְסְט דִיך אֵיין דַיָין לֶעבְּן פַאר דַיינֶע זַאכְן, דוּ וֶועסְט אוּנְז זֵיֶיער גוּט קֶענֶען הֶעלְפְן מִיט אוּנְזֶערֶע מִלְחָמוֹת, אוּן זֵיי הָאבְּן מִיט גֶעוַואלְד גֶעצְוִוינְגֶען רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל מִיט אֶלִיעֶזֶרְ'ן צוּ מִיט גֵיין מִיט זֵיי, אוּן עֶר הָאט זִיך בְּשׁוּם אוֹפָן נִישְׁט גֶעקֶענְט אַרוֹיס דְרֵיֶיען פוּן זֵיי אוּן גֶעמוּזְט מִיט גֵיין מִיט דִי פַּארְטִיזַאנֶערְ'ס,
אִין יֶענֶע נַאכְט הָאבְּן דִי פַארְשָׁאלְטֶענֶע נַאצִי'ס נֶעבֶּעך אוֹיסְגֶעהַארְגֶעט יֶענֶעם שְׁטֶעטְל רַחְמָנָא לִיצְלָן אוּן קֵיינֶער אִיז נִישְׁט גֶעבְּלִיבְּן פוּן זֵיי נָאר רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל מִיט זַיין בַּאגְלֵייטֶער אֶלִיעֶזֶר וַוייס, זֵיי הָאבְּן זִיך אַרוּם גֶעוַואלְגֶערְט אַפָּאהְר יָאהְר פוּן אֵיין פְּלַאץ צוּם צְוֵוייטְן זֵיי הָאבְּן זִיך נִישְׁט אַוֶועק גֶערִירְט אֵיינֶער פוּן דֶעם אַנְדֶערְן נָאר אִיבֶּערְאַל גֶעגַאנְגֶען צוּזַאמֶען, בִּיז סְ'אִיז עֶנְדְלִיך גֶעקוּמֶען דֶער טָאג וָואס דֶער בַּאשֶׁעפֶער הָאט גֶעהָאלְפְן אַז מְ'הָאט בַּאזִיגְט דִי דַייטְ'שְׁן יִמַח שְׁמָם אוּן דִי אִידְן הָאבְּן אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ טְרַאכְטְן פוּן אַרוֹיף גֵיין וואוֹינֶען קֵיין אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל,
רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל הָאט גֶעצִיטֶערְט אוּן גֶעוֵויינְט וֶוען עֶר הָאט דֶערְמַאנְט דִי וָוארְט אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל, אָבֶּער דֶער יוּנְגֶער אֶלִיעֶזֶר הָאט גֶעהַאט גַאנְץ אַ אַנְדֶער מֵיינוּנְג אִיבֶּער אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל עֶר אִיז שׁוֹין גֶעוָוארְן פַארְכַאפְּט מִיט צִיוֹנוּת עֶר הָאט זִיך גֶעוָואלְט חַבֶרְ'ן מִיט דִי יוּנְגֶע חֶבְרָה וָואס זֵיי נוּצְן אוֹיס דִי הֵיילִיגְקֵייט פוּן אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל אוֹיף קְרוּמֶע וֶועגְן,
וֶוען זֵיי זֶענֶען אָנְגֶעקוּמֶען מִיט דִי שִׁיף קֵיין חַיפֶה וִוי אַלֶע שִׁיפְן קוּמֶען אָן קֵיין אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל הָאט זִיך רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל אַרָאפּ גֶעוָוארְפְן אוֹיף דִי עֶרְד אוּן גֶעקוּשְׁט דִי עֶרְד וַוייל זִי אִיז הֵיילִיג, הָאט אִים אֶלִיעֶזֶר גֶעזָאגְט אִין דֶעם לַאנְד פַאלְט מֶען נִישְׁט אַרָאפּ דָא גֵייט מֶען מִיטְן קָאפּ אַרוֹיף, הָאט רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל שׁוֹין גֶעזֶעהְן וִוי עֶר הַאלְט מִיט דֶעם אֶלִיעֶזֶר הָאט עֶר זִיך מִיט אִים שׁוֹין נִישְׁט גֶעקֶענְט אַרוּם טַאנֶעהְן נָאר עֶר הָאט אִים גֶעזָאגְט דִי בֵּיימֶער פוּן שְׁבוּעוֹת אִיז אַ זֵכֶר צוּ מַעַמָד הַר סִינַי אַ מֶענְטְ'שׁ אִיז גֶעגְלִיכְן צוּ אַ בּוֹים אַזוֹי וִוי סְ'שְׁטֵייט כִּי הָאָדָם עֵץ הַשָׂדֶה גֶעדֶענְק אִין וָואס פַאר אַ זְכוּת בִּיזְטוּ גֶערַאטֶעוֶועט גֶעוָוארְן וֶועגְן דִי בֵּיימֶער פוּן שְׁבוּעוֹת, פַארְשְׁטֵייט זִיך אַז נִישְׁט וֶועגְן דֶעם וֶועג וָואס דִי פְּלַאנִירְסְט זִיך צוּ פִירְן בִּיזְטוּ גֶערַאטֶעוֶועט גֶעוָוארְן, אִיך הָאף אַז דִי בֵּיימֶער וֶועלְן דִיך נָאך גֶעבְּן אַ גוּטְן שָׁאקְל אוֹיף'ן גוּטְן וֶועג אִיך בֶּעט דִיך קֶער דִיך צוּרִיק פוּן דַיין קְרוּמֶען וֶועג.
אוּן דֶער שַׁמֶשׁ אִיז זִיך גֶעגַאנְגֶען זַיין וֶועג אוּן אֶלִיעֶזֶר זַיין וֶועג, אֶלִיעֶזֶר אִיז פְרַיי גֶעוָוארְן אוּן עֶר הָאט זִיך גֶעטוֹישְׁט זַיין לֶעצְטְן נָאמֶען פוּן וַוייס אוֹיף לִיבְנִי וַוייל לִיבְנִי אִיז פוּן לָשׁוֹן לָבָן וַוייס אוּן עֶר הָאט לַיידֶער עוֹבֵר גֶעוֶוען אוֹיף הַארְבֶּע עַבֵירוֹת, אוּן וֶוען עֶר אִיז אַרִיבֶּער נֶעבְּן אַ יְשִׁיבָה פוּן פְרוּמֶע אִידְן אָדֶער וֶוען עֶר הָאט גֶעזֶעהְן פַאר זַיינֶע אוֹיגְן אַ פְרוּמֶער אִיד סְפֶּעשְׁל אוֹיב עֶר הָאט גֶעהַאט אָנְגֶעטוּהְן בִּגְדֵי שַׁבָּת הָאט עֶר זִיך צוּשְׁרִיגְן אוֹיף אִים מִיט גֶעפֶערְלִיכֶע קוֹלוֹת עֶר הָאט אִים מַמָשׁ גֶעוָואלְט צוּרַייסְן,
זַיין וואוֹינוּנְג אִיז אוֹיסְגֶעקוּמֶען נִישְׁט וַוייט פוּן פְרוּמֶע אִידְן נֶעבְּן בְּנֵי בְּרַק, עֶר אִיז גֶעוֶוען רַייך סְ'הָאט אִים נִישְׁט גֶעפֶעלְט קֵיין גֶעלְט אוּן וָואס עֶר הָאט נָאר גֶעוָואלְט הָאט עֶר גֶעהַאט,
אֵיינְמָאהְל עֶרֶב שְׁבוּעוֹת אִיז אִים אוֹיסְגֶעקוּמֶען אַרִיבֶּער צוּ פָארְן אִין בְּנֵי בְּרַק הָאט עֶר דֶערְזֶעהְן וִוי יוּנְגֶע אֵיידֶעלֶע בַּחוּרִים שְׁלֶעפְּן בֵּיימֶער אוּן שֵׁיינֶע בְּלוּמֶען הָאט דָאס אִים גֶעגֶעבְּן אַ צִיפּ אִין הַארְץ אוּן עֶר אִיז שְׁנֶעל אַוֶועק גֶעפָארְן פוּן דָארְט וַוייל עֶר הָאט גֶעמֵיינְט אַז פוּן פִיל כַּעַס וֶועט עֶר קְרַאנְק וֶוערְן,
וֶוען עֶר אִיז אַהֵיים גֶעקוּמֶען הָאט אִים אָפְּגֶעוַוארְט בַּיים טִיר זַיין קְלֵיין קִינְד יְרָבְעָם (אוּנְז גֶעבְּן נִישְׁט דֶעם נָאמֶען וַוייל עֶר אִיז גֶעוֶוען אַ קֶענִיג וָואס עֶר הָאט גֶעמַאכְט זִינְדִיגְן דִי אִידְן) אוּן עֶר הָאט גֶעזָאגְט פַאר זַיין טַאטְן אַז הַיינְט הָאט עֶר בַּאקוּמֶען אִין קִינְדֶער גָארְטְן בְּלוּמֶען וֶועגְן מָארְגְן גֵייט זַיין חַג הַבִּיכּוּרִים, אוּן זַיין זוְּהן פוּן פִינֶעף יָאהְר נִמְרוֹד (אוֹיך אַ נָאמֶען וָואס אוּנְז גֶעבְּן נִישְׁט וַוייל נִמְרוֹד אִיז גֶעוֶוען אַ רָשָׁע) הָאט אִים גֶעזָאגְט אַז הַיינְט אִיז עֶר גֶעוֶוען חַס וְשָׁלוֹם דֶער בַּאשֶׁעפֶער אִין זַיין קְלַאס, אִיך הָאבּ גֶעשְׁרִיגְן אָנֹכִי ה'....... אוּן אַלֶע קִינְדֶער הָאבְּן גֶענְטְפֶערְט נַעַשֶׂה וְנִשְׁמַע הָאט עֶר זִיך הַאלְבּ צוּשְׁמֵייכְלְט אוּן הַאלְבּ אוֹיפְגֶערֶעגְט צוּ וָואס מְ'זָאגְט פַאר קִינְדֶער בִּכְלַל וֶועגְן יוֹם טוֹב שְׁבוּעוֹת, אֶלִיעֶזֶר לִיבְנִי אִיז גֶעגַאנְגֶען אַבִּיסְל שְׁלָאפְן, וֶוען עֶר הָאט זִיך דֶערְוֶועקְט אִיז שׁוֹין גֶעוֶוען בַּיינַאכְט הָאט עֶר גֶעטְרַאכְט אִיך וֶועל אַרוֹיס גֵיין כַאפְּן אַ שְׁפַּאצִיר מִיט מַיין מַאשִׁין (ד.מ. אַ קַאר) שֶׁעפְּן אַבִּיסְל פְרִישֶׁע לוּפְט, וֶוען עֶר אִיז אַרַיין אִין זַיין מַאשִׁין הָאט עֶר גֶעטְרַאכְט בַּיי זִיך לָאמִיר אַבִּיסְל אוֹיפְרֶעגְן דִי פְרוּמֶע אִידְן אִין בְּנֵי בְּרַק, בַּיי זֵיי אִיז דָאך יֶעצְט יוֹם טוֹב שְׁבוּעוֹת אִיך וֶועל דָארְטְן פַארְ'ן מִיט מַיין מַאשִׁין אִיך וִויל זֶעהְן וֶוער סְ'וֶועט מִיר זָאגְן אַ וָוארְט,
עֶר הָאט טַאקֶע אַזוֹי גֶעטוּהְן עֶר אִיז אָנְגֶעקוּמֶען פּוּנְקְט וֶוען אַלֶע זֶענֶען גֶעוֶוען אִין גַאס גֵיֶיענְדִיג צוּ זָאגְן תִּיקוּן לֵיל שְׁבוּעוֹת אָדֶער צוּם טִישׁ פוּן זֵיֶיערֶע רֶבִּי'ס, אוּן פוּן אַלֶע זַייטְן הָאט מֶען אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ שְׁרַיֶיען אוֹיף אִים יוֹם טוֹב !!!!!!!!! יוֹם טוֹב !!!!!!!!!! מֶענְטְ'שְׁן הָאבְּן זִיך אַרוּם גֶענוּמֶען פַארְשְׁפַּארְן דִי גַאס דוּרְך דֶעם וָואס זֵיי הָאבְּן זִיך אַוֶועק גֶעשְׁטֶעלְט אִינְמִיטְן דִי גַאס עֶר זָאל נִישְׁט קֶענֶען אַרִיבֶּער פַארְן, אֶלִיעֶזֶר לִיבְנִי הָאט מַחְלִיט גֶעוֶוען אִיך וֶועל זֵיי וַוייזְן אַז זֵיי זֶענֶען נִישְׁט מַחְלִיט וֶוער מֶעג דָא פַארְן אוּן וֶוער נִישְׁט, אוּן עֶר הָאט גֶעגֶעבְּן אַ דְרַיי דֶעם רֶעדְל אַרוֹיף צוּ פַארְ'ן אוֹיפְ'ן פְּלַאץ וִוי דִי מֶענְטְ'שׁן גֵיֶיען (אוֹיפְ'ן סֵיידְוָואק) אָבֶּער נִישְׁט קוּקְנְדִיג הָאט עֶר אַרַיין גֶעזֶעצְט אִין אַ דִיקְן בּוֹים אַז עֶר הָאט שׁוֹין מִיט זַיין מַאשִׁין וַוייטֶער נִישְׁט גֶעקֶענְט פַארְ'ן, אוֹיפְגֶערֶעגְטֶערְהֵייט אִיז עֶר אַרוֹיס גֶעשְׁפְּרוּנְגֶען פוּן זַיין מַאשִׁין אוּן עֶר הָאט גֶעוָואלְט בַּאפַאלְן דִי עֶרְלִיכֶע אִידְן אוּן זֵיי צוּרַייסְן אוֹיף שְׁטִיקֶער, אִיז אִים אַקֶעגְן גֶעקוּמֶען אַ עֶלְטֶערֶער מֶענְטְ'שׁ מִיט אַ לַאנְגְן וַוייסְן בָּארְד מִיט אַ שְׁמֵייכְל אוֹיף'ן פָּנִים אוּן עֶר הָאט אִים פְּרוּבִּירְט צוּ נֶעמֶען אִין אַ זַייט אִים בַּארוּהִיגְן אָבֶּער עֶר הָאט זִיך פְּרוּבִּירְט אוֹיסְצוּרַייסְן פוּן יֶענֶעם אָבֶּער יֶענֶער הָאט זִיך גֶעשְׁטַארְקְט אוֹיף אִים מִיט זַיין מוֹיל אוּן מִיט אֵיידְלְקֵייט הָאט עֶר אִים גֶענוּמֶען אִין אַ זַייט אוּן גֶענוּמֶען שְׁמוּעֶסְן מִיט אִים, דֶער אַלְטֶער זָאגְט אִים זָאלְסְט וִויסְן אַז הַיינְט אִיז דֶער יוֹם טוֹב שְׁבוּעוֹת דִי בֵּיימֶער הָאבְּן אוֹיך אַ שַׁיְיכוּת צוּ דֶעם יוֹם טוֹב אוּן אַ מֶענְטְ'שׁ אִיז אַזוֹי וִוי אַ בּוֹים אַזוֹי וִוי סְ'שְׁטֵייט כִּי הָאָדָם עֵץ הַשָׂדֶה, אוּן דֶער אַלְטֶער הָאט גֶעוִויזְן אוֹיף'ן בּוֹים וָואס עֶר הָאט אַרַיין גֶעקְרַאכְט אִין דֶעם, אוּן עֶר זָאגְט אִים מִסְתָּמָא הָאט דֶער בּוֹים עֶפֶּעס אַ חֶשְׁבּוֹן מִיט דִיר וָואס עֶר הָאט גֶעמַאכְט זִיך אָנְקְלַאפְּן מִיט דִיר אִיז צוּ וָואס בִּיזְטוּ בְּרוֹגֶז אוֹיף דִי מֶענְטְ'שְׁן,
אֶלִיעֶזֶר לִיבְנִי הָאט גֶעשְׁוִויגְן וַוייל עֶר הָאט פַארְשְׁטַאנֶען אַז דֶער אַלְטֶער מֶענְטְ'שׁ רֶעדְט רִיכְטִיגֶע רֵייד אוּן אִין קָאפּ הָאבְּן אָנְגֶעהוֹיבְּן אַרוּם צוּלוֹיפְן מַחְשָׁבוֹת אַז הַיינְט בַּיינַאכְט אִיז טַאקע דִי נַאכְט וָואס עֶר אִיז גֶערַאטֶעוֶועט גֶעוָוארְן פוּן דִי נַאצִי'ם יִמַח שְׁמָם, אוּן אֶלִיעֶזֶר לִיבְנִי הָאט אַרָאפְּגֶעלָאזְט זַיין קָאפּ אוּן גֶעזָאגְט צוּם אַלְטְן מֶענְטְ'שׁ יָא יָא אִיך הָאבּ שׁוֹין טַאקֶע אַמָאהְל גֶעהֶערְט דִי זֶעלְבֶּע וֶוערְטֶער וֶוען אִיך בִּין אָנְגֶעקוּמֶען קֵיין אֶרֶץ יִשְׂרָאֵל פוּן דֶעם שַׁמֶשׁ פוּן אוּנְזֶער שְׁטֶעטְל עֶר הָאט גֶעהֵייסְן רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל, פְּלוּצְלוּנְג גֶעט זִיך דֶער אַלְטֶער אַ צוּשְׁרַיי... אֶלִיעֶזֶר... וֵויי אִיז מִיר אַז אִיך זֶעה דִיך אַזוֹי וִוי דוּ זֶעהסְט אוֹיס אַזוֹי וַוייט בִּיסְטוּ שׁוֹין פַארְקְרָאכְן אִיך בִּין דָאך יוֹסֵף שְׁמֶערְל וָואס אִיך הָאבּ דִיר גֶערַאטֶעוֶועט וֵויי אִיז צוּ מִיר אַז אִיך הָאבּ גֶערַאטֶעוֶועט אַזַא אֵיינֶעם וָואס טוּהְט דֶערְצֶערֶענֶען דֶעם אוֹיבֶּערְשְׁטְן,
אַ שְׁטִיק צַייט זֶענֶען זֵיי בֵּיידֶע גֶעשְׁטַאנֶען אוּן נִישְׁט גֶעקֶענְט עֶפֶענֶען זֵיֶיער מוֹיל אֶלִיעֶזֶר הָאט פַארְגָאסְן אַסַאך טְרֶערְן אוּן צוּם סוֹף רוּפְט זִיך אָן רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל וָואס סְ'אִיז גֶעוֶוען אִיז גֶעוֶוען אוּן יֶעצְט קוּם מִיט מִיר אוּן מִיר וֶועלְן זָאגְן תִּיקוּן לֵיל שְׁבוּעוֹת, אֶלִיעֶזֶר לִיבְנִי אִיז נָאכְגֶעגַאנְגֶען רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל, אוּן רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל הָאט אַרוֹיס גֶענוּמֶען זַיין קַאפְּל פוּן אוּנְטֶער זַיין שְׁטְרַיימְל אוּן עֶר הָאט דָאס אָנְגֶעטוּהְן פַאר אֶלִיעֶזֶרְ'ן,
אֶלִיעֶזֶר הָאט זִיך גֶעטְרָאפְן אִין שׁוּל אַזוֹי אַרוּמְקוּקְנְדִיג הָאט עֶר גֶעזֶעהְן דִי שֵׁיינְקֵייט פוּן שׁוּל מִיט דִי בַּאצִירְטֶע בֵּיימֶער אוּן בְּלוּמֶען הָאט עֶר גֶעפִילְט אַז דִי בְּרָכָה פוּן דֶעם אַלְטְן מֶענְטְ'שׁ אִיז מְקוּיֶים גֶעוָוארְן אַז דֶער בּוֹים וֶועט אִים נָאך אוֹיפְוֶועקְן צוּם רִיכְטִיגְן וֶועג,
צוּבִּיסְלֶעך הָאט עֶר גֶעפִילְט וִוי דֶער כַּעַס צוּ עֶרְלִיכֶע אִידְן צוּגֵייט אוּן דֶער אֶלִיעֶזֶר לִיבְנִי וֶוערְט פַארְשְׁוואוּנְדְן אוּן אַנְשְׁטָאט אִים קוּמְט צוּרִיק דֶער אֶלִיעֶזֶר וַוייס צוּרִיק לֶעבְּן וִוי אַ אִיד, רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל הָאט אִים גֶעזָאגְט מָארְגְן קוּמְסְטוּ דַאוֶוענֶען מִיט דַיינֶע קִינְדֶער צוּזַאמֶען, הָאט אֶלִיעֶזֶר אוֹיסְגֶעבְּרָאכְן מִיט אַ גֶעוֵויין אוּן עֶר זָאגְט אִים נֵיין, אִיך קֶען זֵיי נִישְׁט אַ הֶער בְּרֶענְגֶען דוּ וֵוייסְט וָואס פַאר אַ נֶעמֶען אִיך הָאבּ זֵיי גֶעגֶעבְּן יְרָבְעָם.. נִמְרוֹד.. אִיך קֶען זֵיי נִישְׁט אַ הֶער בְּרֶענְגֶען מִיט אַזֶעלְכֶע נֶעמֶען, הָאט אְים רְ' יוֹסֵף שְׁמֶערְל גֶעזָאגְט דוּ בִּיזְט נִישְׁט בַּאלֶעבָּאס אוֹיף דִי נְשָׁמוֹת פוּן דַיינֶע טַיֶיערֶע קִינְדֶערְלֶעך אוּן מָארְגְן צוּפְרִי וִויל אִיך זֵיי זֶעהְן צוּזַאמֶען מִיט דִיר אוּן צוּ מָארְגְן'ס אִיז טַאקֶע אֶלִיעֶזֶר וַוייס גֶעקוּמֶען מִיט זַיינֶע קִינְדֶער אִין שׁוּל אוּן זֵיי הָאבְּן טַאקֶע גֶעהֶערְט אִין שׁוּל וֶוער סְ'הָאט גֶעגֶעבְּן דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה אוּן זֵיי הָאבְּן אוֹיך גֶעהֶערְט וֶועגְן דִי בִּיכּוּרִים וָואס מְ'הָאט גֶעבְּרֶענְגְט צוּם בֵּית הַמִקְדָשׁ, הַיינְט צוּ טָאג זִיצְט אֶלִיעֶזֶר וַוייס אִין אֵיינֶע פוּן דִי שׁוּלְן אִין בְּנֵי בְּרַק אוּן זַיינֶע קִינְדֶער הֵייסְן אֵיינֶער אֶפְרָיִם אוֹיף זַיין טַאטְן'ס נָאמֶען אוּן אֵיינֶער חַיִים אוֹיף זַיין שְׁוֶוערְ'ס נָאמֶען אוּן זֵיי לֶערְנֶען פְלַייסִיג דִי הֵיילִיגֶע תּוֹרָה אִין גְרוֹיסְן זְכוּת פוּן אַיינְהַאלְטְן אַ מִנְהָג פוּן בַּאשֵׁיינֶען דֶעם שׁוּל לְכָּבוֹד יוֹם טוֹב אוּן לְכָּבוֹד הַתּוֹרָה....























נִיגוּנִים לְחַג הַשָׁבוּעוֹת

קָרוּץ מֵחוֹמֶר מַה מוֹעִילוֹ חוֹמֵד וּמִתְאַוֶה אֶת שֶׁאֵינוֹ שֶׁלוֹ, זֶה שֶׁיֵשׁ לוֹ אֵינוֹ שֶׁלוֹ, קִנְיָן שֶׁאֵינוֹ שֶׁלוֹ לָמָה זֶה הוּא לוֹ, יָבִין וְיַשְׂכִּיל בְּדֵעוֹ וְשִׂכְלוֹ, יִשְׂמַח וְיָעוֹז בְּמַתַּת גוֹרָלוֹ:

עֶלְיוֹנִים שָׂשׂוּ וְתַחְתּוֹנִים עָלְזוּ בְּקַבָּלַת תּוֹרָה הַכְּתוּבָה מִסִינַי, תּוֹאַר כַּלָה, מְאוֹד נִתְעַלָה, בְּקַבָּלַת יוֹם זֶה עַשֶׂרֶת הַדְבָרִים:

כִּי לֶקַח טוֹב נָתַתִּי לָכֶם תּוֹרָתִי אַל תַּעַזוֹבוּ, עֵץ חַיִים הִיא לַמַחְזִיקִים בָּה וְתוֹמְכֶיהָ מְאֻשָׁר, דְרָכֶיהָ דַרְכֵי נוֹעַם וְכָל נְתִיבוֹתֶיהָ שָׁלוֹם, הַשִׁיבֵנוּ יְיָ אֵלֶיךָ וְנָשׁוּבָה חַדֵשׁ יָמֵינוּ כְּקֶדֶם:


אַהַבַת עוֹלָם בֵּית יִשְׂרָאֵל עַמְךָ אָהָבְתָּ, תּוֹרָה וּמִצְוֹת חֻקִים וּמִשְׁפָּטִים אוֹתָנוּ לִמַדְתָּ, עַל כֵּן יְיָ אֶלוֹקֵינוּ בְּשָׁכְבֵּינוּ וּבְקוּמֵנוּ נָשִׂיחַ בְּחֻקֶיךָ, וְנִשְׂמַח בְּדִבְרֵי תַלְמוּד תּוֹרָתֶיךָ וּבְמִצְוֹתֶיךָ לְעוֹלָם וָעֶד, כִּי הֵם חַיֵינוּ וְאוֹרֶך יָמֵינוּ וּבָהֶם נֶהְגֶה יוֹמָם וָלָיְלָה, וְאַהַבָתְךָ אַל תָּסִיר מִמֶנוּ לְעוֹלָמִים:




קָרוּץ מֵחוֹמֶר מַה מוֹעִילוֹ חוֹמֵד וּמִתְאַוֶה אֶת שֶׁאֵינוֹ שֶׁלוֹ, זֶה שֶׁיֵשׁ לוֹ אֵינוֹ שֶׁלוֹ, קִנְיָן שֶׁאֵינוֹ שֶׁלוֹ לָמָה זֶה הוּא לוֹ, יָבִין וְיַשְׂכִּיל בְּדֵעוֹ וְשִׂכְלוֹ, יִשְׂמַח וְיָעוֹז בְּמַתַּת גוֹרָלוֹ:

עֶלְיוֹנִים שָׂשׂוּ וְתַחְתּוֹנִים עָלְזוּ בְּקַבָּלַת תּוֹרָה הַכְּתוּבָה מִסִינַי, תּוֹאַר כַּלָה, מְאוֹד נִתְעַלָה, בְּקַבָּלַת יוֹם זֶה עַשֶׂרֶת הַדְבָרִים:

כִּי לֶקַח טוֹב נָתַתִּי לָכֶם תּוֹרָתִי אַל תַּעַזוֹבוּ, עֵץ חַיִים הִיא לַמַחְזִיקִים בָּה וְתוֹמְכֶיהָ מְאֻשָׁר, דְרָכֶיהָ דַרְכֵי נוֹעַם וְכָל נְתִיבוֹתֶיהָ שָׁלוֹם, הַשִׁיבֵנוּ יְיָ אֵלֶיךָ וְנָשׁוּבָה חַדֵשׁ יָמֵינוּ כְּקֶדֶם:


אַהַבַת עוֹלָם בֵּית יִשְׂרָאֵל עַמְךָ אָהָבְתָּ, תּוֹרָה וּמִצְוֹת חֻקִים וּמִשְׁפָּטִים אוֹתָנוּ לִמַדְתָּ, עַל כֵּן יְיָ אֶלוֹקֵינוּ בְּשָׁכְבֵּינוּ וּבְקוּמֵנוּ נָשִׂיחַ בְּחֻקֶיךָ, וְנִשְׂמַח בְּדִבְרֵי תַלְמוּד תּוֹרָתֶיךָ וּבְמִצְוֹתֶיךָ לְעוֹלָם וָעֶד, כִּי הֵם חַיֵינוּ וְאוֹרֶך יָמֵינוּ וּבָהֶם נֶהְגֶה יוֹמָם וָלָיְלָה, וְאַהַבָתְךָ אַל תָּסִיר מִמֶנוּ לְעוֹלָמִים:




בְּנַקְשׁוּתָא
1
צוּ אִיר עֶלְטֶער
פְּרִישׁוּתָא 2 צֵייכֶענוּנְגֶען
חוּרְשָׁתָא 3 אוֹיף דִי טְרִיקֶענִישׁ
רַשְׁוָתָא 4 אַיינְגֶעזַאמְלְטֶע
כְּנִישׁוּתָא 5 וֶועלְדֶער
לְקַשִׁישׁוּתָא 6 צוּ בַּאשֵׁיידְן
בְּיַבֶּשְׁתָּא 7 מִיט אַ צִיטֶערְנִישׁ
בְּכַבְּשׁוּתָא 8 פַיֶיערְדִיגְן
מְשָׁשׁוּתָא 9 דִי בַּאגְלֵייבְּשַׁאפְט
דְאֵשָׁתָא 10 אַ פַארְזוֹימוּנְג
לְשַׁמָשׁוּתָא 11 אִים צוּ בַּאדִינֶען
טְרָשׁוּתָא 12 אַסַאך
בְּאַדִשְׁתָּא 13 מִיט אַיילֶענִישׁ
בְשַׁשְׁתָּא 14 מִיט אַ שְׁוַוייגֶענִישׁ
נְפִישׁוּתָא 15 אַ אָנְטַאפּוּנְג
בְּאַשְׁוָתָא 16 מִיט אַ בַּאצְוִוינְגֶענִישׁ


בס"ד
לכבוד שבועות
סְ'אִיז דָא שָׁלוֹשׁ רְגָלִים: פֶּסַח, שְׁבוּעוֹת, אוּן סוּכּוֹת,
פֶּסַח אוּן סוּכּוֹת הָאבְּן אַ חוֹל הַמוֹעֵד אוּן שְׁבוּעוֹת הָאט נִישְׁט קֵיין חוֹל הַמוֹעֵד, מְ'דַארְף פַארְשְׁטֵיין פַארְוָואס הָאט שְׁבוּעוֹת נִישְׁט קֵיין חוֹל הַמוֹעֵד אַזוֹי וִוי דִי צְוֵויי אַנְדֶערֶע יָמִים טוֹבִים פוּן דִי שָׁלוֹשׁ רְגָלִים?
מְ'קֶען עֶנְטְפֶערְן סְ'אִיז בַּאוואוּסְט אַז פֶּסַח קֶען מֶען עֶסְן וואוּ מְ'וִויל אָבֶּער נִישְׁט וָואס מְ'וִויל וַוייל מְ'טָאר נִישְׁט הָאבְּן קֵיין חָמֵץ'דִיגֶע זַאכְן אָבֶּער מְ'קֶען עֶסְן וואוּ מְ'וִויל אִין הוֹיז אוֹיף'ן גַאס וֶוען מְ'פָארְט מְ'דַארְף נִישְׁט קֵיין סוּכָּה וָואס מְ'זָאל זַיין בַּאגְרֶענִיצְט אַז נָאר אִין יֶענֶע פְּלַאץ מֶעג מֶען עֶסְן, אוּן סוּכּוֹת אִיז פּוּנְקְט פַארְקֶערְט מְ'קֶען עֶסְן וָואס מְ'וִויל מְ'מֶעג עֶסְן חָמֵץ'דִיגֶע זַאכְן אוּן אַלֶעס (פַארְשְׁטֵייט זִיך נָאר כָּשֵׁרֶ'ע זַאכְן) אָבֶּער נִישְׁט וואוּ מְ'וִויל וַוייל מְ'דַארְף הָאבְּן אַ סוּכָּה, דָאס אִיז אַ סִימָן אַז אַ אִיד זָאל זִיך לֶערְנֶען אַז עֶר דַארְף שְׁטֶענְדִיג זַיין בַּאגְרֶענִיצְט אַז מְ'קֶען נִישְׁט טוּהְן וָואס מְ'וִויל, אוּן שְׁבוּעוֹת קֶען מֶען דָאך עֶסְן וָואס מְ'וִויל אוּן וואוּ מְ'וִויל וַוייל מְ'קֶען עֶסְן חָמֵץ'דִיג אוּן מְ'דַארְף נִישְׁט דַוְוקָא אַ סוּכָּה קֶען מֶען דָאך עֶסְן וואוּ מְ'וִויל, אִיז אַזַא צַייט וָואס אַ אִיד קֶען עֶסְן וָואס עֶר וִויל אוּן וואוּ עֶר וִויל טָאר נִישְׁט זַיין צוּ לַאנְג וַוייל סְ'וֶועט נִישְׁט טוֹיגְן אִיז וֶועגְן דֶעם נִישְׁט דָא קֵיין חוֹל הַמוֹעֵד:

פלפול לחג השבועות


ס'שטייט אין די הייליגע משנה אין מס' ברכות (דף י"א.) בשחר מברך שתים לפניה ואחת לאחרי' וכו', ביי שחרית זאגט מען צוויי ברכות פאר קריאת שמע, און איין ברכה נאך קר"ש.

פרעגט די גמרא וואסערע צוויי ברכות דארף מען זאגן פאר קר"ש. א"ר יעקב א"ר אושעיא (שם עמוד ב') יוצר אור ובורא חושך וכו'. פרעגט די גמרא ווייטער ואידך מאי היא, און וואס איז די צווייטע ברכה. אמר רב יהודה אמר שמואל אהבה רבה, אזוי אויך האט ר' אלעזר געלערנט מיט זיין זוהן ר' פְּדָת אז מען דארף זאגן אהבה רבה, תניא נמי הכי אין אומרים אהבת עולם אלא אהבה רבה אז מען דארף זאגן אהבה רבה. אבער די רבנן זאגן אז מען דארף זאגן אהבת עולם. און זיי ברענגן א ראי' פון א פסוק, ווייל ס'שטייט (ספר ירמי' ל"א ב') וְאַהֲבַת עוֹלָם אַהַבְתִּיךְ וגו'.

זאגט די גמרא ווייטער, אן אנדערע הלכה, אמר רב יהודה אמר שמואל, ווען איינער שטייט אויף ציפרי, דארף ער זאגן ברכת התורה, נאך פאר ער ליינט קריאת שמע. אבער אויב ער האט שוין געליינט קר"ש מיט די ברכות, און ער דערמאנט זיך אז ער האט נאך נישט געזאגט ברכת התורה, דארף ער מער נישט זאגן ברכת התורה, שכבר נפטר באהבה רבה, ווייל "אהבה רבה" האט אים שוין גע'פטר'ט פון ברכת התורה. איז רש"י מפרש, ווייל אין די ברכה פון "אהבה רבה" שטייט "מעין ברכת התורה", ותן בלבינו בינה, ללמוד וללמד וכו'. תוס' ברענגט אויף דעם, בשם תלמוד ירושלמי, והוא ששנה על אתר, אז דאס וואס שמואל זאגט, אז מען איז יוצא ברכת התורה מיט אהבה רבה, איז נאר ווען ער לערנט גלייך נאך אהבה רבה. [תוס' זאגט דארט אבער, אז דאס איז נאר ווען ער איז יוצא ברכת התורה מיט אהבה רבה, אבער טאמער מען זאגט געהעריג ברכת התורה, האט מען מיט דעם יוצא געווען אויף א גאנצן טאג, אפילו מ'האט נישט תיכף געלערנט].

דער רי"ף ברענגט די לשון פון די גמרא אזוי, ברכה שני' מאי היא, וואס איז די צווייטע ברכה פון ברכות קר"ש, אמר רב יהודה אמר שמואל "אהבה רבה", און די רבנן

זאגן "אהבת עולם". תניא נמי הכי אז מ'זאגט אהבת עולם. און ס'איז אויך דא א ראי' פון א פסוק אין ספר ירמי' "ואהבת עולם אהבתיך". און דער רי"ף פסק'נט טאקע אזוי להלכה ווי די חכמים, און מ'דארף זאגן "אהבת עולם". זאגט ווייטער דער רי"ף, אז דאס וואס רב יהודה אמר שמואל זאגט , אין זיין צווייטע הלכה, פון הלכות ברכת התורה, דאס לשון "שכבר נפטר באהבה רבה", [פארוואס שטייט נישט "אהבת עולם"], דאס איז נאר ווייל שמואל גייט לשיטתו, וואס ער האלט אז מען דארף זאגן "אהבה רבה", אבער מיר פסק'נען דאך אזוי ווי די רבנן אז מ'זאגט "אהבת עולם".

פרעגט דער הייליגער בני יששכר צוויי קשיות, א) פארוואס דערמאנט דער רי"ף -נאר בדרך אגב- די הלכה פון רב יהודה אמר שמואל אז אהבה רבה פטר'ט פון ברכת התורה. פארוואס זאגט ער נישט ארויס קלאר די הלכה פון רב יהודה אמר שמואל. [אזוי ווי דער רא"ש (פ"א סי' י"ב), וואס ער ברענגט די זעלבע פסק דין, ווי דער רי"ף, און נאך דעם (אין סי' י"ג) ברענגט ער אראפ די הלכה פון רב יודא אמר שמואל, און אויך דעם ירושלמי]. עס איז דאך נישט דא קיין שום מא"ד וואס קריגט זיך מיט אים. און טאמער וועסטו וועלן ענטפערן א דוחק תירוץ אז ווייל ער ברענגט שוין אראפ די הלכה בדרך אגב, ווייסט מען שוין אין איינוועגס די הלכה אויך, איז דאך נאך אלץ שווער, פארוואס ברענגט דער רי"ף נישט די וויכטיגע הלכה פון תלמוד ירושלמי, "והוא ששנה על אתר".

נאך איז שווער ב) רש"י הק' איז מפרש אויף די מימרא פון רב יהודה אמר שמואל "אבל משקרא קר"ש אין צריך לברך שכבר נפטר באהבה רבה", ווייל אין אהבה רבה איז דא די ווערטער "ותן בלבינו בינה, ללמוד וללמד וכו'". איז דאך שווער, פארוואס זאגט רב יהודה אמר שמואל "שכבר נפטר באהבה רבה", זאל ער זאגן "שכבר נפטר בהגומל חסדים טובים" [בברכת השחר], וואס דארט שטייט דאך אויך "שתרגילנו בתורתיך ודבקינו במצותיך" וואס דאס איז אויך "מעין ברכת התורה".

נאר כדי צו פארענטפערן די קשיות, וועלן מיר מקדים זיין. די מנהג ישראל תורה איז צו עסן שבועות מילכיגס, (מובא ברמ"א או"ח סי' תצ"ד סעיף ג'), וטעמא בעי. נאר, ס'איז ידוע אז מילכיגס ווייזט אויף חסד, [וועגן צוויי טעמים, א) ווייל מילכיגס איז ווייס, און ווייס ווייזט אויף מדת הרחמים (חסד). ב) ווייל חָלָב איז ר"ת ל'הגיד ב'בוקר ח'סדך (תהלים צ"ב)]. יעצט איז שווער, וואס קומט חסד צו שבועות. נאר דער תוספות יום טוב (במס' ברכות) פרעגט, פארוואס ביי ברכת המזון זאגט מען, נברך "לאלקינו" שאכלנו משלו, וואס דאס איז מדת הדין, און ווען מען איז עולה לתורה, זאגט מען ברכו את "השם" המבורך, וואס דאס איז מדת החסד. ענטפערט דער תוספות יו"ט, ווייל דער בוכ"ע האט באשאפן די וועלט לכבודו, איז ער פאר אונז א הער, און א הער דארף מן הדין שפייזן זיינע קנעכט, וועגן דעם זאגט מען נברך "לאלקינו", ווייל ער שפייזט אונז מן הדין. אבער די תורה, וואס מן הדין דארפן מיר נישט צו באקומען די תורה, נאר דער בוכ"ע האט געטוהן מיט אונז א חסד, און האט אונז געגעבן די תורה, וועגן דעם זאגט מען ברכו את "ה'" המבורך, מיט מדת הרחמים. יעצט פארשטייט מען שוין, שבועות האט דער בוכ"ע געטוהן מיט אונז דעם גרויסן "חסד" און האט אונז געגעבן די תורה מיט מדת הרחמים, וועגן דעם עסט מען מילכיגס, וואס דאס ווייזט אויף מדת החסד.

יעצט קענען מיר שוין פארענטפערן די צווייטע קשיא, ווייל מיט די ברכה "שתרגילנו בתורתיך", קען מען נישט יוצא זיין ברכת התורה. ווייל די ברכה פון שתרגילנו בתורתיך איז נאר א בקשה, אז מ'זאל לערנען תורה מיט חשק, און פארשטיין דאס לערנען. אבער ברכת התורה, דארף צו זיין א ברכה פון "שבח והודאה" אויף די תורה הקדושה, וואס דער בוכ"ע האט אונז געגעבן מיט מדת החסד, כנ"ל.

און דאס איז טאקע שווער געווען פארן רי"ף. אמער, "אהבה רבה" איז דאך אויך נאר א בקשה, און נישט קיין שבח והודאה, ווי אזוי קען מען מיט "אהבה רבה" יא יוצא זיין ברכת התורה. נאר, מוז מען זאגן, אז דער רי"ף לערנט, אז דאס וואס שמואל זאגט שכבר נפטר באהבה רבה, אז מיט אהבה רבה קען מען זיך פטר'ן "ברכת התורה", מיינט, אז מען ווערט גע'פטר'ט דורך די ערשטע צוויי ווערטער "אהבה רבה", וואס אהבה רבה איז טייטש א גרויסע ליבשאפט, וואס דאס מיינט חסד, און די תורה איז דאך אויך געגעבן געווארן מיט חסד, וועגן דעם קען מען זיך פטר'ן ברכת התורה מיט אהבה רבה. און וועגן דעם פסק'נט טאקע די ירושלמי, והוא ששנה על אתר. ווייל, וויבאלד נאר די ווערטער "אהבה רבה" פטר'ט ברכת התורה, און ס'איז נישט מבואר בפירוש, אז ס'גייט ארויף אויף די שבח פון נתינת התורה, וועגן דעם מוז מען תיכף לערנען, און מיטן לערנען, ווייזט מען אז די כוונה פון "אהבה רבה" איז א שבח אויף נתינת התורה.

אבער לויטן רי"ף, וואס ער פסק'נט אזוי ווי די חכמים, אז מען זאגט "אהבת עולם", וואס דאס איז טייטש א וועלטליכע ליבשאפט, אזוי ווי א טאטע וואס האט ליב זיין זוהן. אבער די תורה איז דאך נישט קיין גשמיות, לויט אים קען מען טאקע נישט יוצא זיין ברכת התורה מיט אהבת עולם. במילא איז שוין פארענטפערט די ערשטע קשיא, פארוואס דער רי"ף ברענגט נישט אראפ רב יהודה אמר שמואל'ס הלכה, נאר בדרך אגב. ווייל לויטן רי"ף שטימט נישט די הלכה, ווייל אז מ'זאגט אהבת עולם קען מען נישט יוצא זיין מיט דעם ברכת התורה. און אז ער קריגט זיך שוין מיט די הלכה, דארף ער שוין נישט ברענגן די אנדערע הלכה פון תלמוד ירושלמי, "והוא ששנה על אתר". [אבער דער רא"ש, קען יא ברענגן די הלכה פון רב יודא אמר שמואל, ווייל דער רא"ש ברענגט צום סוף, אז מיר מאכן א פשרה, אז ביי שחרית זאגט מען "אהבה רבה", און ביי מעריב זאגט מען "אהבת עולם", און אז מ'זאגט "אהבה רבה", קען מען טאקע פטר'ן "ברכת התורה"]. במילא איז שוין אלעס פארענטפערט.

הגה"ה: יעצט פארשטייט מען שוין אונזער מנהג, אז שבת ויו"ט זאגט מען אהבה רבה, און אינדערוואכן זאגט מען אהבת עולם. ווייל, הכל מודים [סיי די חכמים וואס זאגן אז מען האט געגעבן די תורה ו' סיון, און סיי ר' יוסי וואס זאגט ז' סיון], אז מען האט געגעבן די תורה אום שבת. וועגן דעם זאגט מען שבת "אהבה רבה", ווייל שבת האט דער בוכ"ע געטוהן מיט אונז די חסד, און אונז געגעבן די תורה. אויך יו"ם טו"ב וואס איז בגימטריא חכמ"ה וואס דאס איז תורה, זאגט מען אויך אהבה רבה.
(בני יששכר מאמרי חודש סיון מאמר מעלת החג אות ה' ו')
הטקסט שלך כאן

דָרַשׂ הַהוּא גְלִילָאָה,
עַלֵיה דְרַב חִסְדָא
בְּרִיךְ רַחְמָנָא דְיָהַב, אוֹרֵיאָן תְּלִיתָאִי,
לָעָם תְּלִיתָאִי,
עַל יְדֵי תְּלִיתָאִי,
בְּיוֹם תְּלִיתָאִי,
בְּיַרְחָא תְּלִיתָאִי ,
כְּמַאן כְּרַבָּנָן:

*וַיִתְיַצְּבוּ בְּתַחְתִּית הָהָר,*
אָמַר רַב אַבדִימִי בַּר חָמָא בַּר חַסָא,
מְלַמֵּד שֶׂכָּפָה הַקָּדוֹשׂ בָּרוּךְ הוּא ,
עֲלֵיהֶם אֶת הָהָר, כְּגִיגִית,
וְאָמַר לָהֶם ,
אִם אַתֶּם מְקַבְּלִים הַתּוֹרָה מוּטָב,
וְאִם לַאו, שָׂם תְּהֵא קְבוּרַתְכֶם,
אָמַר רַב אַחָא בַּר יַעֲקֹב ,
מִכַּאן,
מוֹדָעָא רַבָּה, לְאוֹרַיְתָא ,

אָמַר רָבָא ,
אַף עַל פִּי כֵּן, הָדוּר קַבְּלוּהָ בִּימֵי אַחֲשְׂוֵרוֹש ,
דִכְתִיב *קִיְּמוּ וְקִבְּלוּ הַיְּהוּדִים *,
קִיְּמוּ, מַה שֶּׁקִּבְּלוּ כְּבָר,

אָמַר חֶזְקִיָה
מֵאִי דִכְּתִיב,
*מִשָּׁמַיִם הִשְׂמַעְתָּ דִּין אֶרֶץ יָרְאָה וְשָׂקָטָה.*
? אִם יָרְאָה לָמָּה שָׁקֵטָה,
וְאִם שָׂקָטָה לָמָּה יָרְאָה
! אֶלָּא בַּתְּחִלָּה יָרְאָה וְלִבְּסוֹף שָׁקָטָה,
? וְלָמָּה יָרְאָה
כִּדְרִישׂ לָקִּיֹש
דאמר רֵישׂ לְקִישׁ ,
מֵאִי דִכְּתִיב ,
*וַיְהִי עֶרֶב וַיְהִי בֹּקֶר יוֹם הַשִּׁשִּׁי*,
? ה"א יתֵירָה לָמָּה לִי,
מְלַמֵּד שֶׂהִתְנָה הַקָּדוֹשׂ בָּרוּךְ הוּא,
עִם מַעֲשֶׂה בְּרֵאשִּׁית,
וְאָמַר לָהֶם,
אִם יִשְׂרָאֵל מְקַבְּלִים הַתּוֹרָה,
אַתֶּם מִתְקֵיימִין
וְאִם לַאו אֲנִי מַחְזִיר אֶתְכֶם לַתֹּהוּ וּבֹהוּ:
דרש רבי סימאי בשעה שהקדימו ישראל נעשה לנשמע באו ששים ריבוא של מלאכי השרת לכל אחד ואחד מישראל קשרו לו שני כתרים אחד כנגד נעשה ואחד כנגד נשמע וכיוון שחטאו ישראל ירדו מאה ועשרים ריבוא מלאכי חבלה ופירקום שנאמר ויתנצלו בני ישראל את עדים מהר חורב



אָמַר רַבִּי חָמָא בְּרַבִּי חַנִינָא,
בְּחוֹרֵב טָעֲנו,ּ בּחוֹרֵב פָּרְקו,ּ
בּחוֹרֵב טָעֲנוּ כִּדְאַמָרָן,
בְּחוֹרֵב פָּרְקוּ דִכְתִיב וַיִתְנַצְּלוּ בְּנֵי יִשְׁרָאֵל וגו',
אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן וְכֻלָּן זָכָה מֹשֶה,
וּנָטְלָן, דְסָמִיךְ לֵיהּ
וּמֹשֶּה יִקַּח אֶת הָאֹהֶל,
אָמַר רֵישׂ לָקִּישׁ,
עָתִיד הַקָּדוֹשׂ בָּרוּךְ הוּא לְהַחְזִירָן לָנוּ ,
שֶׁנֶּאֱמַר וּפְדוּיֵי ה' יְשוּבוּן,
וּבָאוּ צִיּוֹן בְּרִנָה, וְשִׁמְחַת עוֹלָם עַל רֹאשָׁם,
שִׂמְחָה שֶׂמֵּעוֹלָם עַל רֹאשָׂם

אָמַר רַבִּי אֶלְעָזָר,
בְּשָּׁעָה שֶׂהִקְדִּימוּ יִשְׂרָאֵל נַעֲשֶׁה לְנִשְׂמָע ,
יָצְתָה בַּת קוֹל ,וְאָמְרָה לָהֶן,
מִי גִּלָּה לְבָּנַי רָז זֶה,
שֶׂמַּלְאֲכֵי הַשָּׁרֵת, מִשְׂתַּמְשִׂין בּוֹ,
דִכְתִיב בָּרְכוּ הַ' מַלְאָכָיו גִּבּוֹרֵי כֹּח,
עוֹשֵׁי דְּבָרוֹ לִשְׂמֹעַ בְּקוֹל דְּבָרוֹ ,
בְּרֵישָׂא עושֵׂי וְהָדָּר לִשְּׁמֹעַ










אָמַר רַבֵּי חמא בָּרַבִּי חנינא מֵאִי דכתיב כְּתַפּוּחַ בַּעֲצֵי הַיַּעַר וגו' לָמָּה נִמְשְׁלוּ יִשְׂרָאֵל לַתַּפּוּחַ לוֹמַר לְךָ מַה תַּפּוּחַ זֶה פִּרְיוֹ קֹדֶם לְעָלָיו אַף יִשְׂרָאֵל הִקְדִּימוֹ נַעֲשָׂה לְנִשְׁמָע הַהוּא צָדוּ




אזוי ווי "נעשה ונשמע" פון די אידן, אזוי זאל אויך זיין אויבן
וישב משה את דברי העם אל ה' (שמות יט-ח).
משה רבינו האט געוואלט אויפוועקען אויבן אין הימל מדה כנגד מדה. אזוי ווי די אידן האבן געענטפערט "נעשה ונשמע" - אזוי אויך זאל דער אייבערשטער שטענדיג ענטפערן אויף די אידישע תפילות און בקשות: "נעשה ונשמע". "וישב משה את דברי העם" - משה רבינו האט צוריק געקערט די רייד פון די אידן, "אל ה'" - אז די רייד זאל אויך געהערט ווערן פון דעם אייבערשטען.
(מהר"ש מבעלזא)
מיט אחדות איז אזוי ווי מען איז מקיים די גאנצע תורה
ויענו כל העם יחדיו ויאמרו כל אשר דבר ה' נעשה וגו' (שמות יט-ח).
צווישן די תרי"ג מצוות וואס דער אייבערשטער האט באפוילן די אידישע קינדער, זענען דא מצוות וואס זענען נישט שייך פאר אלע אידן. ווי צום ביישפיל מצוות פון כהנים אדער לוים, מצוות פון א מלך ישראל אדער א כהן גדול. אבער ווען אידישע קינדער זענען באחדות, איז דאס גאנצע פאלק ווי איין מענטש און איין נשמה. דאן ווערט גערעכענט די מצוות פון איין איד אויך פאר די אנדערע אידן, און עס איז אזוי ווי אלע אידן זענען מקיים די אלע תרי"ג מצוות. דאס קען זיין דער רמז אין פסוק: "ויענו כל העם יחדיו" - אז דאס גאנצע פאלק איז געווען צוזאמען מיט אחדות און ליבשאפט, דאן: "ויאמרו כל אשר דיבר ה' נעשה". - אלעס וואס דער אייבערשטער האט באפוילן וועלן מיר טוהן. ווייל מיר האלטן זיך צוזאמען, און די מצוות ווערן גערעכענט ווי אלע אידן האבן זיי מקיים געווען.
(משך חכמה)

"ה' אלקינו ה' אחד" - א ריכטיגע ענטפער אויף ביידע מצוות
וידבר אלוקים את כל הדברים האלה לאמור (שמות כ-א). מלמד שהיו עונין על הן הן, ועל לאו לאו (רש"י בשם המכילתא).
אויף די מצוות "עשה" האבן די אידן געענטפערט: "יא", און אויף די מצוות "לא תעשה" האבן זיי געעטנפערט: "ניין". לכאורה דארף מען פארשטיין, די גמרא זאגט דאך אז די ערשטע צוויי דברות: "אנכי ה' אלקיך", און "לא יהיה אלהים אחרים" - איז געזאגט געווארן אויף איינמאהל, וואס האבן די אידן געענטפערט אויף דעם? - האבן זיי געענטפערט "יא" - דאן שטימט דאס נישט מיט די צווייטע מצוה. האבן זיי געענטפערט "ניין" - דאן שטימט דאס נישט מיט די ערשטע מצוה?
נאר ווען די אידן האבן געזעהן אז מען קען נישט ענטפערן אויף די צוויי מצוות א אייניגע תשובה, האבן זיי אויסגעשריגן: "ה' אלקינו ה' אחד"! - וואס דאס איז א גוטע ענטפער אויף ביידע מצוות. דאס זאגן מיר אין די זמירות שבת: "ובאו כולם בברית יחד, נעשה ונשמע אמרו כאחד, ופתחו וענו ה' אחד, ברוך הנותן ליעף כח". - ווען די אידן האבן געזעהן אז זיי קענען נישט ענטפערן קיין ריכטיגע ענטפער אויף די ערשטע צוויי מצוות, האבן זיי באלד אויסגעשריגען: "ה' אחד".
(מהר"ש מבעלזא)
ישראל קדושים הם
אנכי ה' אלוקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים
זאגט דער מדרש אז ווען דער אויבערשטער האט געזאגט " אנכי ה' אלוקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים'' האט משה געמאכט די ברכה "שלא עשני גוי".
מ'קען זאגן פשט אינעם מדרש, לוט ווי די גמרא זאגט אז ווען די אידן האבן געדארפט אריבער גיין די ים סוף האט ער זיך נישט געוואלט שפאלטן פאר די אידן , און האט גע'טענה'ט אז אויך די אידן האבן געדינט עבודה זרה פונקט אזוי ווי די מצריים, האט איהם דער אויבערשטער געזאגט ס'איז א גרויסע חילוק פון א שוגג צי א מזיד די אידן האבן געדינט די עבודה זרה בשוגג, און די מצריים האבן זיי געצווינגן צו זיין שלעכט, אבער די מצריים האבן געדינט ע"ז במיזד ,און האבן נישט געגלייבט אין מיר האט זיך דער ים געשפאלטן.
די גמרא זאגט אז אין אמתן וויל יעדער איד זיין ערליך און גוט , נאר די יצר הרע לאזט נישט, און פארדרייט דעם קאפ פונעם מענטש, די זעלבע איז געווען מיט די אידן אין מצריים, טיף אין הארץ האט יעדער געוואלט דינען דעם אויבערשטן נאר דער יצר הרע האט זיך געשטארקט אויף זיי,און זיי האבן געדינט די ע"ז.
לויט דעם איז אזוי פשט אין פסוק אנכי ה' אלוקיך אשר הוצאתיך מארץ מצרים איך בין דער אויבערשטער וואס האט דיך ארויס געצויגן פונעם לאנד מצרים, איז דאך שווער די קשיא, וואס דער ים האט געפרעגט די אידן האבן אויך געדינט ע"ז, און פארוואס זענען זיי אנדערש פון די מצרים? אויף דעם איז דער תירוץ אז אידן האבן געדינט ע"ז בשוגג און באונס און באמת האבן זיי געוואלט זיין ערליך, נאר דער יצר הרע האט זיי נישט געלאזט אבער די גוים האבן געדינט ע"ז במזיד און ברצון, דערפאר קומט יא פאר די אידן אז זיי זאלן אויסגעלייזט ווערן פון מצרים דערפאר האט משה רבינו געמאכט די ברכה "שלא עשני גוי" אז די אידן זענען נישט אזוי ווי די גוים ווייל די אידן משפט מען נישט אזוי ווי די גוים נאר זייערע עבירות ווערן גערעכנט ווי שוגגים און אונסים.
(עצי חיים)

שלשת ימי הגבלה
א) דער דריטער, פערטער און פינפטער טאג פון חודש סיון ווערן אנגערופען: "שלשת ימי הגבלה". דאס מיינט די 3 טעג פון באגרעניצן דעם בארג סיני, קיינער זאל דארט נישט ארויפגיין אויף דעם פלאץ ווי די הייליגע שכינה וועט אראפ קומען פון הימל און זיך באווייזען פאר די אידן און געבן פאר זיי די הייליגע תורה.
ב) אין די "שלשת ימי הגבלה" איז שוין נישט קיין ענין צו טרויערן אזוי ווי אין די ספירה טעג, און מען מעג זיך שוין אפשערן די האר און באנייען קליידער, ווי אויך טוהן אנדערע זאכן וואס מען האט נישט געטוהן אין די ספירה טעג.
מנהגי ערב שבועות
א) ערב שבועות איז א מנהג אויפצוהענגן בלומען און ביימער אין די הייזער. אויך אין בית המדרש שטעלט מען אוועק ביימער ביים עמוד פון דעם בעל תפילה, ביים ארון הקודש און אויף די בימה. מיט דעם מאכען מיר אן אנדענק צו מתן תורה, וואס איז געגעבן געווארן אויף בארג סיני וואס איז באוואקסן געווארן מיט גראז און ביימער. אזוי ווי עס שטייט אין פסוק: (שמות לד-ג) "גם הצאן והבקר אל ירעו אל מול ההר ההוא" (אז די שאף און רינדער זאלן נישט פאשען אויף דעם בארג). פארשטייט מען פון דעם אז אויפן בארג סיני איז געווען גראז צו פאשען. ב) מען דארף אוֹיפְפַּאסֶען נישט אראפ צו רייסען צווייגען פון פרוכט-ביימער וועגן "בל תשחית", נאר פון געווענליכע בלעטער ביימער.
ג) ערב שבועות איז א מצוה זיך צו שערן די נעגל און די האר און זיך טובל'ן לכבוד יום טוב, כדי זיך מטהר צו זיין פאר יום טוב. לכתחלה דארף מען זיך שערן די האר פאר חצות.
ד) די יום טוב'דיגע קליידער דארפן זיין שענער און טייערע פון יעדן שבת.
מנהגי ליל שבועות
א) מעריב דאווענט מען שפעט, ווען עס איז שוין זיכער נאכט. ווייל ביי ספירת העומר שטייט אין פסוק: "תמימות תהיינה", אז עס דארפן זיין גאנצע 7 וואכן.
ב) מען דאווענט מעריב מיט דעם נוסח און ניגון פון יום טוב. ביי "אהבת עולם", איז אין בעלזא א מנהג אז דער בעל תפילה הייבט אהן אויסצולאזען פון: "תורה ומצוות חוקים ומשפטים וכו'".
ג) דער מנהג איז צו צינדען ליכט פאר די סעודה (אויסער ווען שבועות איז פרייטיג צו נאכטס). מען מאכט קידוש אזוי ווי יעדע יום טוב, און מען זאגט "יעלה ויבוא" ביים בענטשן.
ד) די ערשטע נאכט שבועות, איז א מנהג אז די מענער זענען אויף און זיי לייגען זיך נישט שלאפן. נאר מען לערנט תורה א גאנצע נאכט און מען זאגט "תיקון ליל שבועות". ווייל ווען דער אייבערשטער איז אראפ געקומען אויפן בארג סיני, צו געבן די תורה פאר די אידן, וואלט געדארפט זיין, אז די אידן זאלן שוין ווארטן פון פריער. האט אבער דער שטן געמאכט אז די אידן זאלן פארשלאפען. אזוי האט משה רבינו געמוזט ארום גיין און אויפוועקן אלע אידן און זיי ברענגען צום בארג סיני. און ווייל דער אייבערשטער איז שוין געווען גרייט און געווארט פאר די אידן, דערפאר זענען מיר אויף א גאנצע נאכט, און מיר בעטן דעם באשעפער ער זאל אונז מוחל זיין אויף דעם וואס מיר זענען פארשלאפן ביי קבלת התורה.
ה) כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע האט געזאגט, אז: "תערוך לפני שלחן" (תהלים כ"ג) איז די זעלבע ראשי תיבות פון "תיקון ליל שבועות". אז ווען מען באטייליגט זיך ביי א טיש פון א רבי א צדיק, קען מען די זעלבע מתקן זיין ווי מען זאגט "תיקון ליל שבועות".
ו) ווען מען זאגט די תרי"ג מצוות, זאל מען אינזינען האבן אז מען איז מקיים די מצוות מיט זיין זאגען.
ז) פון אר"י הקדוש זי"ע ווערט געברענגט, אז דער וואס איז אויף א גאנצע נאכט און ער שלאפט גארנישט, איז פארזיכערט אז ער וועט אויסלעבן זיין יאהר און קיין שום שאדען וועט איהם נישט געשעהן.
מנהגי חג השבועות
א) פסוקי דזמרה און שחרית דאווענט מען מיט דעם נוסח און ניגון פון יעדע יום טוב.
ב) פאר דער כהן זאגט "ברכו" ביי "קריאת התורה" זאגט מען די "אקדמות", דעם "שיר" וואס ר' מאיר חזן זצ"ל האט מתקן געווען. ווייל אין די אקדמות ווערט דערצעהלט די גרויסקייט פון באשעפער, וועלכע האט באשאפן די גאנצע וועלט און אלעס וואס געפונט זיך אין איהר, און אז אויך די מלאכים און שרפים לויבן דעם הייליגן באשעפער. ער האט דאס געשריבן אין אראמיש, ווייל ער האט נישט געוואלט אז די מלאכים זאלן איהם מקנא זיין פאר זיין געוואלדיגן שיר, און אראמיש פארשטייען נישט די מלאכים.
ג) דעם ערשטן טאג נאכן דאווענען איז א מנהג צו עסן מילכיגע עסענווארג. מען דארף אוֹיפְפַּאסֶען אין אלע חומרות פון פליישיג און מילכיגס אזוי ווי א גאנץ יאהר. א האלבע שעה נאך די מילכיגע סעודה, קען מען עסן די פליישיגע סעודה. מען עסט נישט קיין געזאלצענע געלע קעז וואס מען מוז ווארטן נאך זיי 6 שעה ביז מען עסט פליישיגס.
ד) דער טעם פון דעם מנהג איז, ווייל ביז מען האט געגעבן די הייליגע תורה פאר די אידן, האבן זיי נישט גע'שחט'ן די בהמות ווי דער דין איז, און אויך זייערע טעפ זענען געווען טריפה. יעצט אבער, ווען זיי האבן באקומען די תורה און זיי האבן געהערט אז מען מוז עסען נאר כשר'ע פלייש, האבן זיי נישט געקענט קאכן די פלייש ווייל די טעפ זענען געווען טריפה, און כשר'ן טעפ מעג מען דאך נישט יום טוב. דערפאר האבן זיי געקענט עסען נאר "מילכיגס". וועגן דעם מאכן מיר אן אנדענק און מיר עסען אויך מילכיגס.
ה) נאך א טעם, ווייל די תורה האט 613 מצוות. 248 מצוות "עשה" קעגן די 248 גלידער פון דעם מענטש, און 365 מצוות "לא תעשה" קעגן די 365 טעג אין יאהר. און אז דו וועסט אויסרעכענען, וועסטו זעהן אז די "לא תעשה" פון קאכן פלייש מיט מילך צוזאמען, געפאלט אין שבועות.
ו) דעם צווייטן טאג יום טוב זאגט מען "מגילת רות". ווייל אין מגילת רות ווערט אויסגערעכענט דער יחוס פון דוד המלך ע"ה וואס איז געבוירן געווארן און נפטר געווארן אין שבועות. און וועגן דעם כבוד פון דוד המלך ע"ה לייענט מען "מגילת רות".










אַקְדָּמוּת מִילִין איידער איך הייב אהן צו רעדען
וְשָׁרָיוּת שׁוּתָא, און איך באגער צו שפרעכן
אַוְלָא שָׁקִילְנָא צום ערשט וועל איך נעמען
הַרְמָן אן ערלויבעניש
וּרְשׁוּתָא. און רשות פון דער אייבערשטער.

בְּבָבֵי מיט ווערטער
תְּרֵי וּתְלַת פון צוויי אדער דריי שורות
דְאֶפְתַּח וואס איך וועל אנהייבען
בְּנַקְשׁוּתָא, מיט א ציטערניש,
בְּבָרֵי מיט רשות
דְבָרֵי וואס ער האט באשאפען דער וועלט
וְטָרֵי און ער פיהרט דער וועלט
עֲדֵי לְקַשִּׁשׁוּתָא. ביז צו איהר עלטער.

גְבוּרָן עָלְמִין לֵיהּ א אייביגער שטארקקייט איז צו איהם
וְלָא סִפֵּק און עס איז נישט מעגליך
פְּרִישׁוּתָא, איהם צו באשיידען,
גְּוִיל פארמעט
אִלוּ רְקִיעֵי ווען עס וואלטן געווען אלע הימלען
קְנֵי שרייב-פעדערן
כָּל חוּרְשָׁתָא. אלע ביימער פון די וועלדער.

דְיוֹ אִלּוּ יַמֵּי ווען טינט וואלטן געווען אלע ימ'ען
וְכָל מֵי כְּנִישׁוּתָא, און אלע איינגעזאמעלטע וואסערן,
דַּיְרֵי אַרְעָא די איינוואוינערס פון די וועלט
סַפְרֵי וואלטן געווען שרייבערס
וְרַשְׁמֵי רַשְׁוָתָא.
און צייכענערס פון צייכענישן.

דאן וואלט מען נישט געקענט באשרייבען:
הֲדַר דאס שיינקייט
מָרֵי שְׁמַיָא פון דער האר פון די הימל
וְשַׁלִיט און דער געוועלטיגער
בְּיַבֶּשְׁתָּא, אויף דער טריקעניש,
הָקֵם עָלְמָא ער האט אויפגעשטעלט די וועלט
יְחִידָאֵי אליינס
וְכַבְּשֵׁיהּ און ער האט דאס פארהוילען
בְּכַבְּשׁוּתָא. מיט א פארהוילעניש. (קיינער ווייסט נישט אויף וואס דער וועלט שטייט).

וּבְלָא לֵאוּ און אהן א מידעקייט
שַׁכְלְלֵהּ האט ער דאס געגרונד-פעסטיגט
וּבְלָא תְשָׁשׁוּתָא, און אהן א שוואכקייט,
וּבְאָתָא קַלִּילָא און מיט דעם גרינגסטן אות דאס מיינט מען די "ה"
דְּלֵית בָּהּ וואס עס איז נישט דא אין איהר
מְשָׁשׁוּתָא. א אנטאפונג.
זַמִין ער האט אנגעגרייט
כָּל עֲבִידְתֵּהּ זיין גאנצע ארבעט (פון בריאת העולם)
בְּהַךְ יוֹמֵי שִׁתָּא, אין די זעקס טעג פון דער וואך,
זֵהוֹר יְקָרֵהּ דאס לויטערקייט פון זיין כבוד
עֲלִי איז ארויף געגאנגען (פרייטיג צו נאכטס)
עֲלֵי כּוּרְסֵיהּ דְּאֵשָׁתָא.
אויף זיין פייערדיגע שטול.

חֲיַל א מיליטער
אֶלֶף אַלְפִין פון טויזענט טויזענטער מלאכים
וְרִבּוֹא און צעהן טויזענטער
לְשַׁמְשׁוּתָא, שטייען גרייט איהם צו באדינען,
חַדְתִּין נייע מלאכים
נְבוֹט טוהט שפראצן און וואקסען
לְצַפְרִין יעדען צופרי
סַגִּיאָה עס איז גרויס
טְרָשׁוּתָא. זיין ווארהייט (אמת).

טְפֵי נאך מער זענען חשוב
יְקִידִין שְׂרָפִין די ברענענדיגע מלאכים
כְּלוּל וואס זענען ארום גענומען
גַּפֵּי שִׁתָּא, מיט 6 פליגלען. (מיט 2 פליגלען באדעקן זיי די פוס מען זאל נישט דערמאנען די עבירה פון דעם עגל. מיט 2 פליגלען באדעקן זיי דעם פנים נישט צו זעהן די שכינה. און מיט 2 פליגלען פליען זיי),
טְעֵם רשות צו אנהייבען זאגן שירה
עַד יִתְיְהֵב לְהוֹן ביז עס ווערט געגעבן צו זיי
שְׁתִיקִין שווייגען זיי
בְּאַדִּישְׁתָּא. מיט א שווייגעניש.

יְקַבְּלוּן זיי נעמען רשות
דֵּין מִן דֵּין איינער פון דעם אנדערן
שָׁוֵי גלייך
דְלָא בְשַׁשְׁתָּא, אהן א פארזוימונג,
יְקַר די כבוד פון דער אייבערשטער
מְלֵי כָל אַרְעָא איז פוהל די גאנצע וועלט
לִתְלוֹתֵי קְדוּשְׁתָּא. מיט דריי מאהל "קדוש" [איין מאהל "קדוש" אויף די וועלט, איין מאהל אויף יענער וועלט, און איין מאהל אז דער אייבערשטער איז הייליג אויף אייביג].

כְּקָל אזוי ווי דאס קול
מִן קֳּדָם שַׁדַּי פון דעם אלמעכטיגן ג-ט
כְּקָל איז אזוי ווי דאס קול
מֵי נְפִישׁוּתָא, פון אסאך וואסערן,
כְּרוּבִין די מלאכים וואס הייסען "כרובין"
קֳבֵל גַּלְגַלִּין אנטקעגען די מלאכים וואס הייסען "גלגלין"
מְרוֹמְמִין דערהייבען זיין כבוד
בְּאַוְשָׁתָא. מיט א געשריי.
לְמֶחֱזֵי אזוי שנעל ווי מען קען זעהן
בְּאַנְפָּא עֵין מיט אן אויגן בליק
כְּוַת גִּירֵי קַשְׁתָּא, אזוי שנעל ווי די פיילען פליען ארויס פון דעם בויגען,
לְכָל אֲתַר צו יעדען פלאץ
דְּמִשְׁתַּלְּחִין וואס זיי ווערן געשיקט
זְרִיזִין בְּאַשְׁוָתָא. איילען זיי זיך מיט א שנעלקייט.

מְבָרְכִין זיי לויבען
בְּרִיךְ יְקָרֵיהּ אז געלויבט איז זיין כבוד
בְּכָל לְשָׁן לְחִישׁוּתָא,
מיט יעדען לשון פון רעדען,
מֵאֲתַר פון דעם פלאץ
בֵּית שְׁכִינְתֵּהּ ווי עס רוהט די שכינה
דְלָא צָרִיךְ בְּחִישׁוּתָא.
וואס מען דארף דאס נישט זוכען.

נְהִים זיי ברימען
כָּל חֵיל מְרוֹמָא דאס גאנצע מיליטער פון די הימל
מְקַלְּסִין זיי לויבען איהם
בַּחֲשַׁשְׁתָּא, מיט מורא,
נְהִירָא דאס געדענקעניש
מַלְכוּתֵהּ פון זיין קעניגרייך
לְדָר וָדָר צו יעדען דור
לְאַפְרַשְׁתָּא. צו באשיידען.

סְדִירָא עס איז איינגעטיילט
בְּהוֹן אין זיי
קְדוּשְׁתָּא צו זאגן קדושה
וְכַד חַלְפָא שַׁעְתָּא,
און ווען די צייט גייט אריבער,
סְיוּמָא איז עס געענדיגט
דִלְעָלַם אויף אייביג [זיי קענען שוין מער נישט זאגן קיין שירה].
וְאוּף לָא און אויך נישט
לִשְׁבוּעֲתָא. אויף א שמיטה יאהר אדער יובל.

עֲדַב אנדערש איז אבער דער גורל פון די אידן
יְקַר אַחֲסַנְתֵּהּ פון זיין טייערן ארבטייל
חֲבִיבִין זענען מער געליבט
דְּבִקְבַעְתָּא, ווייל זיי לויבן איהם שטענדיג,
עֲבִידִין לֵיהּ זיי טוהן פאר איהם
חֲטִיבָה זיין ווילן
בִּדְנָח ווען די זון שיינט אויף אינדערפרי
וּשְׁקַעְתָּא. און ווען זי גייט אונטער ביינאכט.

פְּרִישָׁן ער האט זיי אפגעשיידט
לְמָנָתֵהּ פאר זיין טייל
לְמֶעְבַּד לֵיהּ צו טוהן פאר איהם
רְעוּתָא, זיין ווילען,
פְּרִישׁוּתֵהּ שְׁבָחֵהּ זיין וואונדערליכע לויב
יְחַווּן זאגען זיי
בְּשָׁעוּתָא. אין יעדע צייט.

צְבִי ער האט געוואלט
וְחָמִיד און ער האט געגלוסט
וְרָגִיג און ער האט באגערט
דְּיִלְאוֹן אז זיי זאלן זיך פלאגן
בְּלָעוּתָא, אין די מידעקייט פון די תורה,
צְלוֹתְהוֹן זייערע תפילות
בְּכֵן מְקַבֵּל וועגן דעם נעמט ער דאס אהן
וְהַנְיָא בָּעוּתָא. און עס העלפט זייער געבעט.

קְטִירָא די תפילות פון אידן ווערן אנגעקניפט
לְחֵי עָלְמָא צום באשעפער וואס לעבט אייביג
בְּתָגָא אין דעם קרוין
בִּשְׁבוּעָתָא, דורך א שבועה,
קֳבֵל אנטקעגען
יְקַר טוֹטֶפְתָּא די טייערע תפילין
יְתִיבָא איז זי איינגעזעצט
בִּקְבִיעוּתָא. אויף שטענדיג.

רְשִׁימָא עס איז אנגעצייכענט
הִיא גוּפָא אין די תפילין אליין
בְּחָכְמְתָא מיט קלוגשאפט
וּבְדַעְתָּא, און מיט וויסענשאפט,
רְבוּתְהוֹן דְיִשְׂרָאֵל מיט די גרויסקייט פון אידן
קְרָאֵי בִשְׁמַעְתָּא. וואס זיי לייענען קריאת שמע.

שְׁבַח דאס לויב
רִבּוֹן עָלְמָא פארן האר פון די וועלט
אֲמִירָא דַכְוָתָא, איז א ריינע לויב,
שְׁפַר עס איז שיין
עֲלֵהּ לְחַווּיֵה אויף איהם צו זאגן די לויב
בְּאַפֵּי מַלְכְּוָתָא. א קעגן א סאך קעניגן.

תָּאִין די פעלקער קומען
וּמִתְכַּנְשִׁין און זיי זאמלען זיך איין
כְּחֵיזוּ אזוי ווי דאס אויסזעהן
אַדְוָתָא, פון די וואלן פון דעם ים,
תְּמֵהִין זיי וואונדערן זיך
וְשַׁיְילִין לֵיהּ און זיי פרעגן דעם איד
בְּעֵסֶק אַתְוָתָא. וועגן די צייכענעס פון די גאולה.

זיי פרעגן:
מְנָן פון ווי
וּמָאן הוּא און ווער איז ער
רְחִימָךְ דיין געליבטער פריינד
שַׁפִּירָא דו שיינער
בְּרֵיוָתָא. אין געשטאלט.
אֲרוּם בְּגִינֵהּ וואס וועגן זיי
סָפִית האסטו זיך געלאזט שלאגען
מִדוּר אַרְיְוָתָא. אין די וואוינונג פון די לייבען (די פעלקער).

יְקָרָא ווי טייער
וְיָאָה אַתְּ און ווי שיין וואלסטו געווען
אִין תַּעַרְבִי אויב דו וועסט זיך אויסמישען
לְמַרְוָתָא. מיט אונזער הערשאפט.
רְעוּתֵךְ דיין ווילען
נַעֲבִיד לֵיךְ וועלן מיר טוהן פאר דיר
בְּכָל אַתְרְוָתָא. אין אלע פלעצער.

בְּחָכְמְתָא מיט קלוגשאפט
מְתִיבָתָא לְהוֹן ענטפערן די אידן פאר זיי
קְצַת אביסל לויב פאר דער אייבערשטער
לְהוֹדָעוּתָא. זיי צו וואוסען טוהן.
יְדַעְתּוּן ווען איהר זאלט איהם קענען
חַכְּמִין לֵיהּ וואלט איהר זיך געקליגט וועגן איהם
בְּאִשְׁתְּמוֹדָעוּתָא. מיט וויסענשאפט.

רְבוּתְכוֹן אייער גרויסקייט
מָה חֲשִׁיבָא וואס איז דאס דען ווערט
קֳבֵל הַהִיא שְׁבַחְתָּא.
קעגען יענער לויב.
רְבוּתָא דאס גרויסקייט
דְיַעְבֵּד לִי וואס דער אייבערשטער וועט טוהן צו מיר
כַּד מַטְיָא ווען עס וועט קומען
שַׁעְתָּא. די צייט פון די גאולה.

בְּמֵיתֵי לִי ווען ער וועט ברענגען צו מיר
נְהוֹרָא א ליכקיגקייט
וְתַחֲפֵי לְכוֹן און עס וועט אייך באדעקן
בַּהֲתָא. א פינסטערניש.
יְקָרֵיהּ זיין כבוד
כַּד אִתְגְּלֵי ווען עס וועט זיך אנטפלעקן
בְּתוּקְפָא מיט פעסטקייט
וּבִגְבוּרְתָּא. און מיט שטארקקייט.

יְשַׁלֵּם ער וועט באצאהלן
גְּמֻלַּיָּא א באצאהלונג
לְסַנְאֵי פאר די וואס האבן פיינט די אידן
וְנַגְוָתָא.
און פאר די גוים פון די אינזלען.
צִדְקָתָא דאס גערעכטיגקייט
לְעַם חָבִיב צו דעם באליבטן פאלק
וְסַגְיָא זַכְוָתָא. וואס האט אסאך זכותים.

חֲדוּ שְׁלֵימָא א גאנצע פרייד
בְּמֵיתֵי ווען דער אייבערשטער וועט קומען
וּמָנָא דַכְוָתָא. און מיט א ריינע מתנה.
קִרְיְתָא דִירוּשְׁלֵם צו דער שטאט ירושלים
כַּד יְכַנֵשׁ ווען ער וועט איינזאמלען
גַּלְוָתָא. די אידן פון גלות.

יְקָרֵיהּ זיין כבוד
מָטִיל עֲלֵהּ וועט רוהען אויף איהם (אויף ירושלים)
בְּיוֹמֵי וְלֵילְוָתָא. בייטאג און ביינאכט.
גְנוּנֵיהּ זיין חופה
לְמֶעְבַּד בָּהּ וועט ער מאכן אין איהר
בְּתוּשְׁבְּחָן כְּלִילָתָא.
מיט געלויבטע קרוינען.

דְזֵיהוֹר עֲנָנַיָּא ער וועט ליכטיג מאכן די וואלקענס
לְמִשְׁפַּר כִּילָתָא. צו באשיינען די חופה.
לְפוּמֵיהּ דַּעֲבִידְתָּא
יעדער לויט זיינע מעשים
עֲבִידָן מְטַלַּלְתָּא. וועט מען איהם מאכן א סוכה.

בְּתַכְתַּקֵּי מיט א שטוהל
דְהַב פִּיזָא פון גינגאלד
וּשְׁבַע מַעְלָתָא. און וואס האבן זיבען טרעפ.
תְּחִימִין וועלן זיין באגרעניצט
צַדִּיקֵי די צדיקים
קֳדָם רַב פָּעֳלָתָא. פאר דעם גרויסן באשעפער.

וְרֵיוֵיהוֹן און זייער אויסזעהן
דָּמֵי וועט זיין גלייך
לְשָׂבְעָה חֶדְוָתָא. ווי אנגעזעטיגט פון פרייד.
רְקִיעָא בְזֵהוֹרֵיהּ אזוי ווי דער הימל אין זיין לויטערקייט
וְכוֹכְבֵי זִיוָתָא. און די ליכטיגע שטערן.

הֲדָרָא דאס וועט זיין אזא שיינקייט
דְלָא אֶפְשַׁר וואס איז אוממעגליך
לְמִפְרַט ארויס צו זאגן
בְּשִׂפְוָתָא. מיט די ליפען.
וְלָא אִשְׁתְּמַע און עס איז נישט געהערט געווארן
וְחָמֵי און איז נישט געזעהן געווארן
נְבוּאָן חֶזְוָתָא.
אפילו פאר די נביאים, די זעהערס.

בְּלָא שָׁלְטָא בֵּהּ עֵין
עס האט נישט געוועלטיגט אין איהם קיין שלעכטע אויג
בְּגוֹ עֵדֶן גִּנְתָא. אין דעם גן עדן.
מְטַיְּלֵי בֵהּ וועלן זיי שפאצירן מיט איהם
חִנְגָּא מיט טענץ
לְבַהֲדֵי דִשְׁכִינְתָּא. אינאיינעם מיט די שכינה.

עֲלֵיהּ רַמְזֵי אויף איהם וועלן זיי אנווייזען
דֵין הוּא ער איז אונזער באשעפער
בְּרַם בְּאֶמְתָנוּתָא. נאר מיט מורא.
שַׂבַּרְנָא לֵיהּ מיר האבן געהאפט צו איהם
בְּשִׁבְיָן אין געפענגעניש
תְּקוֹף הֵמָנוּתָא. מיט א פעסטע אמונה.

יַדְּבֵּר לָן ער וועט אונז פיהרן
עָלְמִין אויף אייביג
עֲלֵמִין מְדַמּוּתָא. גלייך צו יונגע.
מְנָת דִּילָן אונזער טייל
דְּמִלְּקַדְמִין וואס נאך פון פריער
פָּרֵשׁ האט ער אפגעשיידט
בַּאֲרָמוּתָא. מיט אן אויפהייבונג.

טְלוּלָא דְלִוְיָתָן די פרייד וואס וועט זיין מיט דעם "לויתן" פיש
וְתוֹר און מיט דעם אקס
טוּר רָמוּתָא. פון די הויכע בערג (שׁוֹר הַבָּר).
וְחַד בְּחַד און איינער מיטן אנדערען
כִּי סָבִיךְ ווען זיי וועלן זיך ראנגלען
וְעָבִיד קְרָבוּתָא. און זיי וועלן מאכן א מלחמה.

בְּקַרְנוֹהִי מיט זיינע הערנער
מְנַגַּח וועט ער שטעכן
בְּהֵמוֹת בְּרַבְרְבוּתָא.
דער גרעסטער פון די בהמות.
יְקַרְטַע נוּן עס וועט שפרונגען דער פיש
לְקִבְלֵיהּ קעגען איהם
בְּצִיצוֹי מיט זיינע פלוס פעדערן
בִּגְבוּרְתָּא. מיט א שטארקקייט.

מְקָרֵב לֵיהּ ער וועט זיך דערנענטערן צו איהם
בָּרְיֵהּ זיין באשעפער
בְּחַרְבֵּיהּ בְּרַבְרְבוּתָא.
מיט זיין גרויסע שווערד.
אֲרִיסְטוֹן א סעודה
לְצַדִּיקֵי פאר די צדיקים
יְתַקֵּן וועט ער אנגרייטן
וְשָׁרוּתָא. און א מיטאג סעודה.

מְסַחֲרִין זיי וועלן זיך ארום זעצן
עֲלֵי תַכֵּי ארום טישען
דְכַדְכּוֹד פון גארפינקל
וְגוּמַרְתָּא. און איידל שטיינער.
נְגִידִין קָמֵיהוֹן עס וועלן זיך ציהען פאר זיי
אֲפַרְסְמוֹן נַהֲרָתָא. די טייכען פון אפרסמון.

וּמִתְפַּנְקִין און זיי וועלן האבן פארגעניגען
וְרַוֵי און זיי וועלן זיך זעטיגן
בְּכַסֵּי רְוָיָתָא. מיט זעטיגע כוסות.
חֲמַר מְרַת פון אלטע גוטע וויין
דְּמִבְּרֵאשִׁית וואס איז נאך פון "בריאת העולם"
נְטִיר איז עס אפגעהיטען
בֵּי נַעֲוָתָא. אין דער קעלער.

זַכָּאִין אזוי ווי איהר האט זוכה געווען
כַּד שְׁמַעְתּוּן ווען איהר האט געהערט
שְׁבַח דעם לויב
דָּא שִׁירָתָא. פון דעם געזאנג.
קְבִיעִין כֵּן תֶּהֱווּן אזוי זאלט איהר האבן די זכות צו זיין באשטימט
בְּהַנְהוּ חֲבוּרָתָא. אין די חברותא פון די צדיקים.

וְתִזְכּוּן און איהר זאלט זוכה זיין
דִּי תֵיתְבוּן צו זיצען
בְּעֵילָא דָרָתָא. אין די אויבערשטע שורה.
אֲרֵי תְצִיתוּן אויב איהר וועט צוהערען
לְמִלַּי צו מיינע ווערטער
דְנָפְקִין וועלכע גייען ארויס
בְּהַדְרָתָא. מיט שיינקייט.

מְרוֹמָם הוּא דערהויבן איז ער
אֱלָהִין אונזער באשעפער
בְּקַדְמָא אין אנהייב, איידער ער האט באשאפען די וועלט
וּבַתְרַיְתָא. און דער לעצטער.
צְבִי ער האט געוואלט
וְאִתְרְעִי בָן און ער האט אונז באוויליגט
וּמְסַר לָן און ער האט אונז איבערגעגעבן
אוֹרַיְתָא. די הייליגע תורה.

"קְבִיעִין כֵּן תֶּהֱווּן בְּהַנְהוּ חֲבוּרָתָא"
עס איז געווען אין די ערשטע יאהרן, ווען דער ערשטער בעלזער רב (מהר"ש) זי"ע האט אנגעהויבן צו פיהרן אין בעלזא א עדה חסידים. אין גאר א קורצע צייט איז רבינו זי"ע באוואוסט געווארן אלץ גרויסער "פועל ישועות" און קדוש וטהור. אידן וועלכע האבן געוואלט געהאלפן ווערן ברוחניות און בגשמיות, האבן אנגעהויבן צו שטראמען אין מאסען קיין בעלזא. פון נאהנט און ווייט זענען געקומען אידן זיך צו באהעפטן אין דעם גרויסן צדיק.
אויף די ימים טובים פלעגן קומען טויזענטער חסידים פון אלע עקן גאליציע, פון פוילן, פון אונגארן און פון אנדערע לענדער. מערסטענס פלעגט זיך צונויפזאמלען א גאנץ גרויסער עולם אין בעלזא, אויף שבועות, כדי צו זיין אין די מחיצה פונעם הייליגן צדיק ביי דעם מעמד פון קבלת התורה, כדי צו קענען שעפען פונעם הייליגן קוואל תורה און יראת שמים.
אין א געוויסען יאהר זענען זיך צונויפגעקומען אויף שבועות זעהר פוהל געסט מער ווי יעדעס יאהר. טויזענטער חסידים האבן איבערגעפוהלט דאס שטעטעלע בעלזא, און אלע גאסט-הייזער ווי חסידים זענען איינגעשטאנען זענען געווען איבערגעפוהלט. בעיקר האט זיך געפיהלט די ענגשאפט אין די הייליגע גרויסע שוהל און אין בית המדרש, ווי חסידים זענען געזעצן בייטאג און ביינאכט און געלערנט תורה און געדינט דעם באשעפער אהן קיין אויפהער, אז מען האט ממש געקענט טַאפֶּען די קדושה מיט די הענט.
שבועות אינדערפרי ביים דאווענען, איז די שוהל געווען געפאקט פון איין ווינקעל צום צווייטן. דאס שטיפעניש איז געווען געפערליך, אז די חסידים זענען כמעט אנידערגעפאלן אין חלשות. אבער דאס אלעס האט נישט פארמינערט דאס התלהבות און דביקות ביים דאווענען. מען האט געפיהלט ווי א הייליגער פלאם פייער נעמט ארום דעם גאנצען עולם וואס געפונט זיך אין שוהל.
דאס התלהבות וואס האט געהערשט ביים דאווענען, איז אנגעקומען צום העכסטן פונקט און טרעפעל ווען רבינו זי"ע האט אנגעהויבן צו זאגן די "אקדמות". די חסידים - וואס זענען ביז יעצט געשטאנען צוזאמען גֶעפְּרֶעסְט ממש איינער אויפן צווייטן - האבן געפיהלט א געוואלדיגע השתוקקות און חשק זיך צו דערנענטערן און באהעפטן צום הייליגן באשעפער. די הערצער זענען צוגאנגען ווי וואסער, און ביי יעדעם אין הארץ האט ארום גענומען א געפיהל פון תשובה. די זעלבע הייליגע געפיהל האבן זיי אויך מיטגעפילט ביי קריאת התורה לייענענדיג די עשרת הדברות.
נאכן דאווענען איז דער גאנצער עולם געגאנגען עסן די יום-טוב סעודה. בלויז געציילטע פון די גאר געהויבענע חסידים זענען געבליבן אין שוהל. זיי האבן דורך געשמועסט צווישן זיך וועגן די הייליגע געפיהל וואס זיי האבן געפילט דעם היינטיגן יום-טוב ביים דאווענען. לויט זייערע מיינונג איז דער היינטיגער דאווענען געווען אין א העכערע און געהויבענע מדריגה, מער פון אלעמאהל.
איינער פון די עלטערע חסידים האט זיך מיטאמאהל אנגערופען צו זיינע פריינד: "ווען דער הייליגער רבי האט געזאגט די "אקדמות", און אויך ביי קריאת התורה, האט מען ממש געפיהלט ווי מען שטייט יעצט ביי דעם מעמד פון קבלת התורה דורך משה רבינו אויף דעם בארג סיני. אין דעם יעצטיגן נידריגע וועלט זענען מיר טאקע באהאפטן צו אונזער הייליגן רבי'ן, מיר קומען צו פאהרן אויף שבועות קיין בעלזא מיט א פלאגעניש און שטיפעניש, אבער מיר האבן די זכי' מיט צו לעבן די קדושה און געוואלדיגע ליכטיגקייט וואס דער רבי איז אויף אונז משפיע.
אבער וואס וועט זיין אויף יענע וועלט? דארט וועט דער רבי זיך געפונען אויף גאר א הויכן און הייליגן פלאץ, אין איינע פון די העכסטע זַאלְן פון גן עדן. מיר אבער וועלן ליידער זיך געפונען זעהר אפגעווייטערט פון איהם. פאר דעם דארפן מיר זיך פלאגען אויף די וועלט, אז אויף יענע וועלט זאלן מיר זיין אזוי שטארק דערווייטערט פון אונזער רבי'ן"?
די צוהערערס וועלכע זענען געשטאנען ארום יענעם חסיד, האבן געשוויגן. קיינער האט זיך נישט אנגערופען קיין ווארט. יעדער איינער איז געווען באשעפטיגט מיט זיינע טיפע געדאנקען. האט זיך איינער פון די "חבריא" אנגערופען אז לויט זיין מיינונג, וואלט געווען א פאסיגע זאך, אז מיר זאלן פארלייגן פארן רבי'ן דעם פראבלעם, און הערן זיין ענטפער אויף דעם. זיי האבן באשלאסן אז צומארגענס אינדערפריה, נאך פארן דאווענען, וועלן זיי אריין גיין אינאיינעם צו רבינו זי"ע.
אבער אריין צו גיין אין דעם הייליגן צימער ווי רבינו זי"ע האט זיך געפונען, איז נישט געווען קיין פשוטע זאך. עס איז טאקע נישט געשטאנען דארט קיין "שומר", אבער דאך האט קיינער נישט דערוואגט אהין צו גיין עפענען די טיהר אהן קיין ערלויבעניש. אזוי גרויס איז געווען זייער שרעק און ציטער.
די גרופע חסידים האבן זיך אבער געשטארקט און געבעטן פון דעם גבאי אז ער זאל איבערגעבן פארן רבי'ן אז עטליכע חסידים ווילען אריין קומען פארלייגן זייער שווערע פראבלעם. דער עלטערע חסיד, וועלכער האט נעכטן ארויף געברענגט פאר די אנדערע דעם פראבלעם, האט זיך אויסגערעדט זיין שווער הארץ פאר רבינו זי"ע.
רבינו זי"ע האט צוגעהערט מיט שווייגעניש די רייד פון יענעם חסיד, און ווען יענער האט געפערטיגט זיינע ווערטער איז שטיל געווארן אין צימער. רבינו זי"ע איז געזעצן אויף זיין הייליגן שטול מיט ערענסט פארמאכטע אויגן און זיך פארטיפט אין זיינע געדאנקען. די חסידים זענען געשטאנען ארום איהם מיט א ציטער און פארכט, און צוגעווארט אויף אן ענטפער פון רבינו זי"ע.
אזוי האט דאס געדויערט עטליכע מינוט. מיטאמאהל האט זיך רבינו זי"ע צוגעבויגן צו דעם טיש און מיט זיין הייליגן בליק ארומגעקוקט אויף די דערשראקענע חסידים. און ער האט זיך אנגערופען: "וואוסען זאלט איהר, אז נישט נאר דער חסיד וועלכער הערט שטענדיג "דברי תורה" פון זיין רבי'ן, - און דורך דעם באקומט ער חשק צו לערנען תורה און דינען דעם באשעפער - איז באהאפטן צו זיין רבי'ן אויך אויף יענער וועלט. נאר אפילו דער מענטש וואס האט נאר איין מאהל געהערט א "דבר תורה" און ער האט דאס אפילו פארגעסן, - אבער ווען ער האט דאס געהערט האט דאס איהם אויפגעוועקט צו דינען דעם באשעפער - אויך דער מענטש איז פארבינדען מיט זיין רבי'ן אויף יענע וועלט".
דאס זאגן מיר טאקע אין די "אקדמות": "זכאין כד שמעתין שבח די שירתא" - אז מען איז זוכה בלויז צו הערן א "דבר תורה" פון דעם רבי'ן אויף דער וועלט - "קביעין כן תהוון בהנהו חבורתא" - וועט מען אויך זיין באהאפטן און צוגעקניפט מיט דעם רבי'ן אין גן עדן לעולם הבא".
*************************
די חסידים, הערענדיג די ווערטער פון דעם הייליגן מויל, האבן ממש אויפגעלעבט. מיט פרייד זענען זיי צוריק אריין געגאנגען אין שוהל. די ווערטער פון רבינו זי"ע: "זכאין כד שמעתין וכו'", האבן זיך צושפרייט צווישן די חסידים און עס האט אין זיי אלע אריין געברענגט א געוואלדיגע התעוררות דקדושה. מען האט זיך געשטעלט דאווענען שחרית, און דאס התלהבות פון דעם עולם איז געווען נאך גרעסער און העכער ווי אין דעם ערשטן טאג שבועות.








דער יום טוב שבועות ווערט אנגערופען מיט 4 נעמען:
1) חג השבועות.
2) חג העצרת.
3) חג הביכורים.
4) זמן מתן תורתינו.
5)חג הקיצר
"שבועות" - איז טייטש "וואכן". דאס מיינט אז מיר מאכן א יום טוב נאכדעם וואס מיר האבן געענדיגט ציילען ספירה 7 וואכן, וואס דאס איז 49 טעג, מאכן מיר אין דעם פופציגסטן טאג דעם יום טוב שבועות.

"עצרת" - איז טייטש "אויפהאלטן". דאס מיינט אז מיר האלטן זיך צוריק אין דעם טאג נישט צו טוהן קיין ארבעט וואס מען טאר נישט טוהן אין יום טוב..
פארוואס ווערט נאר שבועות אנגערופען מיט דעם נאמען, אין אלע ימים טובים מוז מען דאך זיך צוריק האלטן פון צו טוהן א ארבעט? דאס איז ווייל יעדער יום טוב האט ספעציעלע מצוות וואס מען מוז אין איהר טוהן. ווי צום ביישפיל: פסח דארף מען עסען "מצה", סוכות דארף מען זיצען אין די "סוכה" און שאקלען מיט די "ד' מינים", ראש השנה דארף מען בלאזען "שופר", און אזוי ווייטער. "שבועות" אבער, איז נישט דא קיין ספעציעלע מצוה אין די תורה, נאר דאס וואס מען מוז זיך צוריק האלטן פון צו ארבעטן. דערפאר ווערט נאר שבועות אנגערופען מיט דעם נאמען "עצרת".
(קדושת לוי)

"חג הביכורים" - איז טייטש דער יום טוב פון די "ערשט געצייטיגטע פרוכט". ווען די אלע אידן זענען געווען אין ארץ ישראל, און דער בית המקדש איז געשטאנען, איז געווען א מצוה מען זאל ברענגען "ביכורים" אין בית המקדש. ווי אזוי האט מען דאס געטוהן? ווען א מענטש האט געזעהן אין זיין פעלד, אז עס איז שוין דא איין פרוכט פון די 7 מינים מיט וואס ארץ ישראל איז געבענטשט געווארן, וואס ווערט שוין געצייטיגט, האט ער ארויף געבינדען אויף דעם א גרעזל פאר א צייכען אז די פרוכט איז געווען די ערשטע. שפעטער ווען מען האט שוין אראפ געשניטען די אלע פרוכט, האט מען אריין געלייגט די אלע "ערשט געצייטיגטע פרוכט" אין א שיינע באפוצטע קארב. צו די זייטען האט מען צוגעבינדען שיינע טויבען, וואס מען האט שפעטער מקריב געווען פאר קרבנות. אויך האט מען אנגעגרייט א שיינע באצירטע אקס, וואס זיינע הערנער זענען געווען ארום גענומען מיט גאלד און א הערליכע געפלאכטענע קרוין פון בלעטער. דעם אקס האט מען אויך שפעטער מקריב געווען אויפן מזבח. מען האט ארויף געלייגט דעם קארב אויפן אקס, און אזוי איז מען ארויף געגאנגען קיין ירושלים, פרייליך, מיט טענץ און געזאנג. מ'האט אנידערגעלייגט דעם קארב אין בית המקדש, און מ'האט געדאנקט און געלויבט דעם באשעפער דערפאר וואס ער האט אונז געגעבן דעם הייליגן און גוטן לאנד ארץ ישראל, וואס איז געבענטשט געווארן מיט פיינע זיסע פרוכט. דער צייט פון ברענגען "ביכורים", איז פון שבועות ביז סוכות.

"זמן מתן תורתינו" - איז טייטש: די צייט פון געבן אונזער תורה. שבועות פרייען מיר זיך אויף דעם וואס מיר האבן זוכה געווען צו באקומען פון דעם באשעפער די הייליגע תורה. ווען די אידן האבן באקומען די תורה, איז דערקענט געווארן ווי חשוב און טייער די אידן זענען מער פון אלע פעלקער. ווייל אויב אידן היטען נישט אפ די תורה און מצוות, דאן מיט וואס זענען מיר מער חשוב פון די גוים? דערפאר פרייען מיר זיך אזוי שטארק, אז דער אייבערשטער האט אונז אויסגעוועהלט צו זיין זיינע געליבסטע קינדער, און מיר וועלן שטענדיג נאר פאר איהם זיין אונטערטעניג. שבועות איז דערגרייכט געווארן דעם ציל, צוליב וואס מיר זענען ארויס געגאנגען פון מצרים, אנצונעמען די הייליגע תורה פון בארג סיני.

ווען דער אייבערשטער האט געוואלט געבן די תורה פאר די אידן, זענען געקומען אלע גרויסע בערג און געוואלט אז אויף זיי זאל מען געבן די תורה. האט אבער דער אייבערשטער אויסגעוועהלט דעם קלענסטן בארג "בארג סיני" אויף איהם צו געבן די תורה. צו ווייזען אז תורה קען נאר לערנען א מענטש וואס האלט זיך קליין, בעניוות, און דערווייטערט זיך פון גרויסקייט.





דער רבי האט געווארט אויף זיי מיט ספירה ציילען
איינמאהל ביי מעריב פון ערב שבועות, איז דער מיטעלער רב זי"ע געשטאנען אין בית המדרש און געזאגט דעם "לשם יחוד" פון פאר "ספירת העומר" אזוי ווי זיין הייליגן שטייגער. דער עולם איז געשטאנען און געווארט מיט חשק צו הערן ווי דער רב זי"ע זאגט די ברכה. אבער דער זייגער רוקט זיך און עס גייט אריבער א האלבע שעה, אבער דער רב זי"ע שטייט און ווארט און זאגט נישט ווייטער. פלוצלינג קומען אריין אין בית המדרש א גרופע חסידים מיט אן איילעניש אין איין אטעם. באלד האט דער רב זי"ע אנגעהויבן צו זאגן די ברכה מיט א ברען און שמחה. ערשט דאן איז קלאר געווארן דעם באדייט פון די גאנצע פאסירונג. די גרופע חסידים האבן שטארק געשטרעבט אנצוקומען אויף שבועות קיין בעלזא נאך פאר עס ווערט נאכט. כדי זיי זאלן קענען הערן די לעצטע ספירה ציילען פון דעם רב זי"ע. אבער עס האט זיך פארלענגערט זייער רייזע, און זיי זענען אנגעקומען קיין בעלזא ווען עס איז שוין געווען נאכט. אבער צוליב זייער גרויסע חשק צו הערן ספירה ציילען, זענען זיי באלד געלאפען אין בית המדרש אריין, מיט האפענונג אפשר וועט זיי נאך געלונגען. "און ווי עטס זעהטס" - האבן די גרופע חסידים געזאגט - "האט דער רב געזעהן מיט זיין רוח הקודש אין אונזער שטארקע שטרעבונג און צוגעווארט אויף אונז"!
וואס מען קען דערגרייכן מיט התמדה אין לערנען
דער מיטעלער רב זי"ע האט אמאהל דערצעהלט די מעשה מיט גרויס התלהבות, וואס פון דעם זעהט מען ווי גרויס און חשוב די תורה איז אפילו פון א פראסטער מענטש:
אמאהל אין א בית המדרש אין גאליציע איז געווען א גרויסע התעוררות צו לערנען די הייליגע תורה. עס איז געווען אין די "שלשת ימי הגבלה" און יעדער איז געווען באשעפטיגט זיך צוצוגרייטען ווי עס דארף צו זיין צו די טעג פון קבלת התורה. דער בית המדרש איז געווען געפאקט מיט אידן וועלכע זענען געזעצן און געלערנט מיט התמדה אהן קיין אויפהער, אז די קול תורה האט זיך געהערט ביז ארויס אויף די גאס. עס איז פונקט אריבער געגאנגען א פראסטער מענטש אן "עם הארץ", און ווען ער האט געהערט דעם זיסען קול פון לערנען האט ער זיך פארגליסט אריין צו גיין אין בית המדרש. ווען ער האט געזעהן דעם געוואלדיגן בילד ווי אלע לערנען מיט אזא געשמאק, האט ער זיך אויך געוואלט צוזעצן און לערנען. אבער ליידער האט ער גארנישט פארשטאנען פון לערנען ווייל ער האט קיינמאהל נישט געלערנט קיין תורה. מיט זיין ביטער הארץ האט ער זיך דערנענטערט צום ארון הקודש און אויסגעגאסן זיין הארץ צום באשעפער. ער האט געוויינט ביטער און געבעטן פארוואס ער איז נישט זוכה צו די ליכטיגקייט פון די תורה? - אזוי איז ער צוגעגאנגען צום ספרים שאפע און ארויס גענומען די ערשטע גמרא, און אנגעהויבן צו זאגן די עברי, אפילו ער האט גארנישט פארשטאנען וואס ער האט געזאגט. ער האט פארגעזעצט נאך און נאך ביז לאנזאם האט ער שוין אנגעהויבן צו פארשטיין דאס לערנען.
אצינד קוקט נאר צו - האט דער מיטעלער רב זי"ע געענדיגט זיין מעשה - ווי גרויס און ווי טייער עס איז התמדה אין לערנען, אז אויף מיין טיש ליגט א ספר וואס יענער איד האט מחבר געווען!!
שבועות - א צייט פון זיך איבערבעטן מיט די תורה
צום טיש פון דעם רב [מהר"א] זי"ע איז אמאהל געקומען שבועות א איד וואס האט אנגעהויבן אביסל אראפ צו גליטשען פון אידישן וועג און זיך אויפפיהרן מאדערן. ביים טרינקן לחיים, האט איהם דער רב זי"ע צוגערופען און געזאגט: "דא האסטו אביסל וויין, און זאלסט וואוסען אז שבועות איז א טאג וואס יעדער איד קען זיך איבערבעטן מיט די הייליגע תורה".
אלע נשמות פון די אידן זענען געווען ביי מתן תורה
עס ווערט געברענגט אין ספרים, אז נישט נאר די אידן וואס האבן דעמאלטס געלעבט זענען געווען ביי "מתן תורה", נאר אויך די נשמות פון אלע אידן וואס זענען געבוירן געווארן אין אלע דורות, זענען אויך דארט געווען. עס איז באקאנט וואס דער רבי ר' אלימלך פון ליזשענסק זי"ע פלעגט זאגען: אז נישט נאר וואס ער געדענקט פונקטליך דעם מעמד פון "קבלת התורה", נאר ער געדענקט אויך נעבן וועמען ער איז דעמאלטס געשטאנען.
די תלמידים האבן געמוזט געדענקן דעם מעמד פון קבלת התורה
דער הייליגער רבי ר' בער פון מעזריטש זי"ע, אלץ יונגערמאן נאך זיין חתונה, האט ער געהאט פרנסה פון דעם וואס ער האט זיך פארדינגען אלץ מלמד פון קליינע קינדער. ער איז נישט געווען ווי סתם יעדע מלמד, נאר ווען עס איז געקומען א נייע יונגעל לערנען "אלף בית", האט ער צום ערשט געפרעגט צו ער געדענקט נאך דעם מעמד פון "קבלת התורה", וואס אלע אידישע נשמות זענען דארט געווען. און בשעת'ן פרעגן האט ער זיך פארטיפט אין דעם קינד'ס נשמה און אויפגעמישט זיינע געדאנקען ביז דאס קינד האט זיך טאקע דערמאנט אין דעם געוואלדיגן מעמד. און טאמער דאס קינד האט זיך נישט געקענט דערמאנען פון דעם, האט איהם רבי ר' בער זי"ע נישט געוואלט אננעמען אלץ תלמיד.
הכנות צו קבלת התורה
אויב א איד גרייט זיך צו אין די ספירה טעג ווי עס דארף צו זיין, קען ער זוכה זיין צו הערן די "קולות וברקים" פון קבלת התורה, און "אנכי ה' אלקיך" פון באשעפער אליין.
(קדושת לוי)
קבלת התורה - יעדען טאג
פארוואס ווערט שבועות אנגערופען "זמן מתן תורתנו" און נישט "זמן קבלת תורתנו"? ווייל די צייט פון געבן די תורה (מתן), איז געווען נאר איין מאהל - ביים בארג סיני, אבער אננעמען (קבלת) די תורה דארף זיין שטענדיג, א גאנץ לעבן בייטאג און ביינאכט.
(חידושי הרי"ם)
א עצה קעגן "יאוש" - צו טראכטן אז די תורה איז היינט געגעבן געווארן
בחדש השלישי לצאת בני ישראל מארץ מצרים (שמות יט-א). שיהיו דברי תורה חדשים עליך (רש"י).
ווען א איד וויל זיך זעצן לערנען תורה, קומט שטענדיג דער יצר הרע און גיבט איהם אריין א שלעכטע געפיהל אין הארץ, אז ער וועט סייווי נישט קענען לערנען ווייל ביז יעצט האט ער גארנישט געלערנט. און דאס ברענגט איהם צו "יאוש" און דורך דעם הערט ער אויף אינגאנצען צו לערנען. דערפאר מוז מען זעהן אזוי ווי די תורה איז היינט געגעבן געווארן ווי ניי, און ער הייבט יעצט אהן צו לערנען צום ערשטן מאהל אזוי ווי יעדער איינער.
(כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)
פון גרויס ליבשאפט צו די תורה, האבן זיי געשריגן צוזאמען
ויענו כל העם יחדיו ויאמרו כל אשר דבר ה' נעשה וגו' (שמות יט-ח).
צוליב די גרויס ליבשאפט וואס די אידן האבן ארויס געוויזען פאר די תורה, האבן זיי נישט צוגעווארט איינער פאר דעם אנדערן אז דער חבר זאל פריער ענטפערן, נאר אלע אידן צוזאמען האבן אויסגעשריגן מיט איין שטימע: "נעשה ונשמע"!
(רבי בונם פון פרשיסכא זי"ע)
אזוי ווי "נעשה ונשמע" פון די אידן, אזוי זאל אויך זיין אויבן
וישב משה את דברי העם אל ה' (שמות יט-ח).
משה רבינו האט געוואלט אויפוועקען אויבן אין הימל מדה כנגד מדה. אזוי ווי די אידן האבן געענטפערט "נעשה ונשמע" - אזוי אויך זאל דער אייבערשטער שטענדיג ענטפערן אויף די אידישע תפילות און בקשות: "נעשה ונשמע". "וישב משה את דברי העם" - משה רבינו האט צוריק געקערט די רייד פון די אידן, "אל ה'" - אז די רייד זאל אויך געהערט ווערן פון דעם אייבערשטען.
(כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע)
מיט אחדות איז אזוי ווי מען איז מקיים די גאנצע תורה

ויענו כל העם יחדיו ויאמרו כל אשר דבר ה' נעשה וגו' (שמות יט-ח).
צווישן די תרי"ג מצוות וואס דער אייבערשטער האט באפוילן די אידישע קינדער, זענען דא מצוות וואס זענען נישט שייך פאר אלע אידן. ווי צום ביישפיל מצוות פון כהנים אדער לוים, מצוות פון א מלך ישראל אדער א כהן גדול. אבער ווען אידישע קינדער זענען באחדות, איז דאס גאנצע פאלק ווי איין מענטש און איין נשמה. דאן ווערט גערעכענט די מצוות פון איין איד אויך פאר די אנדערע אידן, און עס איז אזוי ווי אלע אידן זענען מקיים די אלע תרי"ג מצוות. דאס קען זיין דער רמז אין פסוק: "ויענו כל העם יחדיו" - אז דאס גאנצע פאלק איז געווען צוזאמען מיט אחדות און ליבשאפט, דאן: "ויאמרו כל אשר דיבר ה' נעשה". - אלעס וואס דער אייבערשטער האט באפוילן וועלן מיר טוהן. ווייל מיר האלטן זיך צוזאמען, און די מצוות ווערן גערעכענט ווי אלע אידן האבן זיי מקיים געווען.
(משך חכמה)
אויפגעהויבן אויף זיי די בארג, צו פארשטעלן די ליכטיגקייט פון די תורה
ויתיצבו בתחתית ההר (שמות יט-יז). מלמד שכפה עליהם הר כגגית (שבת פ"ח.).
אזוי ווי ווען א מענטש געפונט זיך א לענגערע צייט אין די פינסטערניש, מעג ער נישט פלוצלינג ארויס גיין צו די ליכטיגקייט, ווייל ער קען אינגאנצען פארלירען זיין זעהן. אזוי אויך די אידן, וואס זענען געווען אזוי לאנג אין די פינסטערע טומאה פון מצרים, וואלט זיי געשאדט אויב דער אייבערשטער וואלט אויף איינמאהל פאר זיי באוויזען די ליכטיגקייט פון די תורה. דערפאר האט זיי דער אייבערשטער באדעקט מיט דעם בארג, כדי צו פארשטעלן פון זיי די געוואלדיגע ליכטיגקייט.
(גדולת מרדכי)
אפילו אין די שווערע צייטען מוז מען מקיים זיין די תורה
די גמרא זאגט אין מסכת שבת (דף פ"ח), אז פאר דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה פאר די אידן האט ער אויפגעהויבן דעם בארג העכער די אידן, און געזאגט: "וועט עטס מקבל זיין די תורה איז גוט, און אויב נישט - דארט וועט עטס באגראבן ווערן"! פרעגט אויף דעם תוספות, פארוואס האט אויסגעפעהלט אז דער אייבערשטער זאל דאס טוהן, די אידן האבן דאך געזאגט פון זייער אייגענע ווילן: "נעשה ונשמע"? נאר די כוונה פון דעם אייבערשטן איז געווען מרמז צו זיין, אז אפילו ווען עס קומען אהן אויף דעם מענטש שווערע צייטן אזוי ווי א בארג, און זיין רצון און חשק צו דינען דעם אייבערשטן איז זייער שוואך, דאך דארף מען זיך אנשטרענגן מיט אלע כוחות צו לערנען תורה און דינען דעם אייבערשטן.
(בעל שם טוב זי"ע)
"ה' אלקינו ה' אחד" - א ריכטיגע ענטפער אויף ביידע מצוות
וידבר אלוקים את כל הדברים האלה לאמור (שמות כ-א). מלמד שהיו עונין על הן הן, ועל לאו לאו (רש"י בשם המכילתא).
אויף די מצוות "עשה" האבן די אידן געענטפערט: "יא", און אויף די מצוות "לא תעשה" האבן זיי געעטנפערט: "ניין". האט כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע געפרעגט אויף דעם: די גמרא זאגט דאך אז די ערשטע צוויי דברות: "אנכי ה' אלקיך", און "לא יהיה אלהים אחרים" - איז געזאגט געווארן אויף איינמאהל. דאן איז שווער, וואס האבן די אידן געענטפערט אויף דעם? - האבן זיי געענטפערט "יא" - דאן שטימט דאס נישט מיט די צווייטע מצוה. האבן זיי געענטפערט "ניין" - דאן שטימט דאס נישט מיט די ערשטע מצוה?
האט דער ערשטער רב זי"ע געענטפערט: ווען די אידן האבן געזעהן אז מען קען נישט ענטפערן אויף די צוויי מצוות א אייניגע תשובה, האבן זיי אויסגעשריגן: "ה' אלקינו ה' אחד"! - וואס דאס איז א גוטע ענטפער אויף ביידע מצוות. דאס זאגן מיר אין די זמירות שבת: "ובאו כולם בברית יחד, נעשה ונשמע אמרו כאחד, ופתחו וענו ה' אחד, ברוך הנותן ליעף כח". - ווען די אידן האבן געזעהן אז זיי קענען נישט ענטפערן קיין ריכטיגע ענטפער אויף די ערשטע צוויי מצוות, האבן זיי באלד אויסגעשריגען: "ה' אחד".

תורה און מצוות מוז מען מקיים זיין מיט מסירות נפש
די גמרא זאגט אז ווען דער אייבערשטער האט געזאגט די ערשטע צוויי דברות: "אנכי", "לא יהיה לך", איז ארויס געפלויגען די נשמה פון די אידן פון גרויס שרעק. פרעגט אויף דעם דער "שפת אמת" זצ"ל, פארוואס האט דאס אויסגעפעהלט, האט דען דער אייבערשטער נישט געקענט מאכן אז זייער נשמה זאל בלייבן אין זיי? נאר דער אייבערשטער האט געוואלט מרמז זיין, אז יעדע זאך וואס האט צו טוהן מיט תורה און אידישקייט, דארף מען מקיים זיין מיט מסירות נפש.

זיי האבן געזעהן די מצוות, כדי נישט צו האבן קיין טעות
וכל העם רואים את הקולות ואת הלפידים (שמות כ-טו).
דער חידושי הרי"ם זי"ע האט ערקלעהרט פארוואס עס האט אויסגעפעהלט אז די אידן זאלן זעהן די קולות און די רייד פון די עשרת הדברות, עס וואלט דען נישט גענוג געווען צו הערן אליין. נאר פון הערן אליין וואלט מען זיך געקענט טועה זיין מיט די מצוות "לא תעשה" פון "לא תגנוב לא תרצח לא תחמוד וגו'", און טראכטן ח"ו אז "לא" מיינט "לו" מיט א "ו". אז פאר דער אייבערשטער איז ח"ו מותר צו טוהן די זאכען. דערפאר האט אויסגעפעהלט אז זיי זאלן זעהן די רייד און קענען גוט לייענען, און זיך נישט טועה זיין ח"ו.

די מעשה מיטן בעל אקדמות


"אִין מִלְחָמָה מִיט דֶער טוּמְאָה"

אין יאהר ד' אלפים תשס"א, איז צווישן די גוים אין דייטשלאנד געווען א גלח א גרויסער שונא ישראל. מיט דעם כח פון כישוף און חכמה פון טומאה וואס ער האט זיך אויסגעלערנט פון דעם שטן, האט ער אנגעטוהן שרעקליכע צרות פאר די אידן. הונדערטער אידן זענען דורך איהם געהרג'ט געווארן, פון א פשוט'ן קלאפ וואס ער האט יענעם געגעבן אין בויך.
ווען די אידן האבן געזעהן אז דער גלח צושפרייט זיינע טמא'נע הענט און לאזט זיי נישט רוהען, האבן זיי געשיקט שליחים צום קעניג וועלכער איז געווען א אוהב ישראל, און איהם געבעטן ער זאל זיי ראטעווען פון די מערדערישע הענט. דער קעניג האט געשיקט רופען דעם גלח און באפוילן אז ער זאל אפלאזען די אומשולדיגע אידן. דער גלח האט געענטפערט, אז ער וועט זיי אפלאזען נאר מיט איין תנאי, אז זיי וועלן איהם צושטעלן אזא גרויסער חכם ווי ער איז, וואס ער וועט זיך קענען מיט איהם אויסטענה'ן און יענער זאל איהם אויפווייזן אז די אידישע גלויבונג איז דער ריכטיגער. ער גיבט זיי צייט א יאהר אויף צו זוכען א חכם, און אויב ביז דער צייט וועלן זיי נישט צושטעלן, דאן וועט ער אומברענגן אלע אידן פון שטאט.
דער קעניג וואס האט אליין אויך מורא געהאט פון דעם גלח, האט געמוזט צושטימען צו דעם באדינג. ווען די אידן האבן באקומען די מעלדונג פון דעם שווערן באדינג, האט זיי ארום גענומען א שרעק און ציטער. זיי האבן אויסגערופען א יום תפילה ותשובה, און געהאפט און געבעטן אז צום ענדע וועט געשעהן א נס און דער גלח וועט אפשטארבן.
דער נס איז אבער נישט געשעהן. דער גלח האט זיך ארום געדרייט אויפן גאס געזונד און פריש און שטארק אויפגעלעבט. ער האט געהאפט אז עס וועט נישט געלונגען פאר די אידן צו ווייזען אז ביי זיי געפונט זיך אויך אזא גרויסער חכם ווי איהם וואס קען באווייזען אזיינע אינטערעסאנטע קונצן.
די צייט שטייט נישט. - - - עס זענען אריבער געגאנגן וואכן און חדשים, און מען זעהט נאך אלץ נישט ווער עס קען זיך אונטערנעמען צו פיהרן א וִויכּוּחַ מיט דעם גלח און נאכמאכן זיינע כישוף. זיי האבן זיך געפונען אין א שרעקליכע פראבלעם, עס איז ממש סכנות נפשות. זיי האבן געשיקט שלוחים אין אלע געגענטער און שטעט אין דייטשלאנד, אז מען זאל געפונען א פאסיגער מענטש און הייליגער צדיק וואס קען זיך אונטערנעמען אויסצולייזען די אידן פון דעם גלח.
עטליכע צדיקים פון נאהנט און ווייט האבן אין איין נאכט געזעהן אין חלום א רמז פון הימל: - צוליב דעם וואס דער דור איז זינדיג, קען נישט געשעהן א נס אז דער גלח זאל פלוצלינג אפשטארבן. אבער שרעקן זאלט איהר זיך נישט, זוכט אויף און שיקט א חכם וואס קען זיך פארהערן און טענה'ן מיט דעם גלח מיט כוחות פון קדושה.
די צדיקים האבן זיך אויפגעכאפט פון זייער שלאף, יעדער האט איבער געשמועסט פון דעם חלום. אבער צו קיין ריכטיגע ענטפער זענען זיי נישט געקומען: ווער איז יענער וואס האט אין זיך א הייליגער כח צו פיהרן א מלחמה מיט דעם גלח?? - פונקט דאס וויכטיגסטע זאך האט מען זיי נישט אנטפלעקט אין דעם חלום.
די אידן האבן ווידער גוזר תענית געווען, און געבעטן אז דער אייבערשטער זאל זיי ליכטיג מאכן די אויגן און מרמז זיין ווער איז דער פאסיגער שליח. עס האט נישט גענומען קיין לאנגע צייט, און מען האט זיי געמאלדען פון הימל אז יענער געפונט זיך איבערהויפט נישט צווישן זיי, נאר ווייט ווייט אוועק אויף די אנדערע זייט פון דעם טייך "סמבטיון" צווישן די "עשרת השבטים".
ערשט דאן זענען די אידן געווען אין א גרעסערע פראבלעם. נו, ווער קען זיך דען אונטערנעמען צו מאכן די געפערליכע און שווערע ריייזע צו יענע עק וועלט צו געפונען די "עשרת השבטים"? - - - אויסער דעם, עס איז דאך אוממעגליך אריבער צו גיין דעם "סמבטיון", ווייל זעקס טעג אין די וואך ווארפט ער ארויס פון זיך ריזיגע פעלזן שטיינער, נאר שבת רוהט דאס. אבער אפילו שבת קען מען נישט אריבער גיין, ווייל די מענטשן פון די "עשרת השבטים" וועלן יענעם פארשטיינערן פאר דעם חילול שבת.
אבער די אידן האבן געזעהן אז די צייט ווערט שוין גאר קורץ, האבן זיי זיך געשטארקט און געהאפט אז דער אייבערשטער וועט זיי שוין העלפן אין זייער פראבלעמען. זיי האבן אויסגעקליבן א גרויסער צדיק מיט דעם נאמען רבי מאיר חזן אז ער זאל זיין דער וויכטיגער שליח צו ברענגען די ישועה. זיי האבן איהם איינגעפאקט א זאק מיט "צידה לדרך" און מיטגעשיקט צוויי באגלייטער אויפן וועג.
זייער א סאך צרות און אויפהאלטונגען האבן די שלוחים געהאט אויפן וועג וואס האט געדויערט וואכן לאנג. טייכן און הויכע בערג, מדבריות פוהל מיט ווילדע חיות, שלענג, היצן און קעלט, און שווערע וועטערן האבן זיי דורך געליטען. זיי האבן דאס אלעס אנגענומען פאר ליב, ווייל זיי האבן געוואוסט אז דורך דעם ראטעווען זיי די אידישע קהילות אין דייטשלאנד. זיי האבן נישט געקוקט אויף זייערע שוואכע כוחות, נאר געהאלטן אין איין גיין. זיי האבן געוואוסט אז די צייט וואס דער גלח האט אפגעשמועסט רוקט זיך שוין אונטער און מען דארף זיך שוין שטארק צואיילען.
אכט טעג פאר די באשטימטע צייט, זענען זיי ענדליך אנגעקומען צו דעם טייך סמבטיון, און פונקט אין שבת קודש ווען דער טייך רוהט. אבער ווי קען מען יעצט עובר זיין אויף די תורה און אריבער פאהרן מיט א שיף אין שבת?

רבי מאיר חזן האט זיך אנגערופען צו זיינע באגלייטערס: "הערט מיך צו וואס איך האב באשלאסן. "פיקוח נפש" פון איין איד איז דאך דוחה שבת, און זיכער "פיקוח נפש" פון טויזענטער אידן. אבער פאר דעם איז גענוג אז איך אליין זאל אריבער פאהרן דעם טייך. איך בין זיכער אז ווען איך וועל אריבער קומען וועלן מיר די "עשרת השבטים" הרג'נען צוליב מיין חילול שבת, אבער איך בין זיך מוסר נפש פאר אידישע קינדער. דערפאר, זאלט איהר דא ווארטן און נאר איך אליין וועל אריבער פאהרן, און לאמיר האפען אז דער הייליגער באשעפער וועט שיקען א ישועה"!
ער האט מיטגענומען מיט זיך א בריוו פון די אידישע קהילות אין דייטשלאנד דאס צו ווייזען פאר די "עשרת השבטים", און זיי בעטן אז זיי זאלן שטיין צו הילף פאר זייערע ברודערס.
אבער אין די רגע וואס רבי מאיר האט אריבער געטרויטן אויפן צווייטן זייט פון דעם טייך "סמבטיון", האט מען איהם באלד געכאפט און געבינדען אין קייטען. אזא חוצפה, א איד זאל מחלל שבת זיין! - עס קומט איהם א שטראף פון מיתה!!
רבי מאיר רופט זיך אהן צו די פאליציי: "איך קען באשטיין אז איהר זאלט מיר הרג'נען. איך האב שוין סייווי מפקיר געווען מיין לעבן פאר די אידישע קינדער. אבער נעמט מיר ערשט צו אייער קעניג, איך וויל איהם איבערגעבן א וויכטיגן בריוו פון די אידישע קהילות אין דייטשלאנד. די פאליציי האבן זיך דערבארעמט און איהם גענומען צום קעניג, און ער האט דערלאנגט דעם בריוו.
דער קעניג האט באלד צוזאמען געזאמעלט זיינע קלוגע מענטשן און עצה געבערס, און מען האט באשלאסען אז מען וועט ווארפן גורל ווער עס וועט זיין דער שליח צו גיין ראטעווען די אידן. דער גורל איז אויסגעקומען אויף א קליינער, אויסגעדארטער און שוואכער עלטערע מענטש וואס זיין נאמען איז געווען רבי דן. מען האט געברענגט רבי דן פארן קעניג, און ער האט באלד צוגעשטימט אויס צו פיהרן דעם געוואלדיג-הייליגן שליחות.
דער קעניג רופט זיך אהן צו רבי מאיר חזן: "דו טארסט נישט צוריק אריבער גיין דעם טייך ווייל דיר האט מען נישט נייטיג צו ראטעווען די אידן, אבער דער שליח רבי דן מעג יא ווייל פאר איהם גייט אהן דער דין פון "פיקוח נפש". דערפאר, זאג פאר רבי דן וואס ער זאל איבערגעבן פאר דיין משפחה און פאר דיינע גוטע פריינד, ווייל דו וועסט שוין מוזען בלייבן וואוינען מיט אונז. אויך רבי דן וועט שוין נישט מעגען צוריק אהער קומען".
מיט טרערן אין די אויגן האט זיך רבי מאיר חזן געזעגענט פון רבי דן, און רבי דן איז אריבער געפאהרן דעם טייך ווי די שלוחים האבן זיך געפונען. ווען די שלוחים האבן באמערקט אז אנשטאט רבי מאיר חזן איז צוריק געקומען א אלטער אויסגעדארטער מענטש, איז פאר זיי פינסטער געווארן אין די אויגן און זיי האבן אנגעהויבן צו קרעכצן און קלאגן.
"קרעכטס נישט און זארגט אייך נישט" - בארוהיגט זיי רבי דן - "דער אייבערשטער וועט אייך שוין העלפן"! מיט "קפיצת הדרך" האט רבי דן געמאכט אז אין דריי טעג זענען זיי שוין געווען אינדערהיים. די שלוחים האבן באלד געמאלדען פארן קעניג אז די אידן זענען שוין גרייט צוצושטעלן א מענטש צו פיהרן א מלחמה מיט דעם גלח.
דער קעניג האט צוגעגרייט א גרויסע פרייע פלאץ אויסער די שטאט, ווי ביידע: די אידן און די גוים וועלן קענען מיטהאלטן דעם קאמף. ווען דער גלח האט באמערקט אז דער אויסגעקליבענער פון די אידן איז א קליין אויסגעדארטער מענטש האט אין איהם אנגעהויבן צו ברענען זיין צארן ווי א פייער. "די אידן שפעטן פון מיר"!! - האט ער געשריגן ווילד. - "איך וועל שוין נקמה נעמען אין זיי"!! - - -
רבי דן דערנענטערט זיך צו איהם, און רופט זיך אהן איידיל און געלאסען: "וואס, איהר וועט נקמה נעמען אין אונז, מיר וועלן אייך שוין ווייזען אז איהר וועט פון דא נישט אהיים גיין לעבעדיג"!
די מלחמה צווישן טומאה און להבדיל קדושה הייבט זיך אהן: דער גלח ברענגט אראפ מיט כישוף א ריזיג ברייטע אייזערנע זויל. דרייסיג מענטשן קענען דאס נישט אויפהייבען. אבער דער גלח כאפט דאס אהן מיט צוויי פון זיינע קליינע פינגערס און גיבט דאס א ווארף אריין טיף אין דער ערד און עס ווערט איינגעזונקען אז מען זעהט דאס נישט ארויס.
אלע גוים קלאטשן מיט די הענט פאר די גרויסע גבורה וואס דער גלח האט באוויזן. די אידן זענען אבער געווען טרויעריג, ווער ווייסט וואס ווייטער וועט זיין. דער קעניג זיצט אויף זיין קעניגליכע שטול ארום גענומען מיט זיינע מיניסטארן, און קוקט צו פונקטליך וואס עס פאסירט.
דער גלח גיבט א באפעהל פאר רבי דן אז ער זאל ארויס ציהען דעם זויל פון די ערד. רבי דן ווערט נישט נתפעל, ער וואשט זיך אפ די הענט און זאגט שטיל א קורצע תפילה. ער בייגט זיך אראפ צום גרונד, און שטעקט אריין די הענט און כאפט אהן דעם זויל. ער האט דאס מיט איין האנט געגעבן א טראסק ארויף קילאמעטערס הויך ביז די וואלקענעס, און עס איז דארט געבליבן שטיין. רבי דן רופט זיך אהן צום גלח: "נו, יעצט לאמיר זעהן דיין שטארקקייט, ציה אראפ דעם זויל". דער גלח פראבירט און פראבירט, ער זאגט שטיל זיינע טמא'נע תפילות און ארבעט שווער מיט זיין כישוף, אבער עס העלפט גארנישט. - דער גלח האט געליטען א דורכפאל.
כדי צו מאכן פארגעסן פון זיין דורכפאל, ווייזט דער גלח א גרעסערע קונץ: ער ברענגט צוויי מילשטיינער, און צורייבט זיי מיט זיינע הענט און זיי ווערן בלויז ברעקלעך שטויב. דאן נעמט ער צוזאמען די אלע ברעקלעך און פּרֶעסְט זיי צוזאמען און זיי ווערן צוריק צוויי גרויסע מילשטיינער. ער באפעהלט פאר רבי דן דאס נאך צו מאכן.
רבי דן ווארט נישט קיין סאך, ער צוברעקעלט די צוויי שטיינער און מאכט זיי צוריק אויף זייער פארם. דאן דערלאנגט ער א ווארף די שטיינער ביז דער אייזערנער זויל, און זיי בלייבען דארט הענגען. רבי דן פארלאנגט פון דער גלח אז ער זאל באווייזען א קונץ און אראפ ברענגען די צוויי שטיינער. אבער מיט שאנדע און שפאט האט דער גלח געמוזט מודה זיין אז ער קען דאס נישט טוהן.
יעצט רופט זיך אהן רבי דן: "איך פארלאנג פון דעם גלח איינס פון די צוויי: אדער איך וועל אראפ ברענגען א פייער-זויל פון הימל און ער וועט דאס אויסלעשן, אדער דער גלח וועט אראפ ברענגען א פייער-זויל און איך וועל דאס אויסלעשן". דער גלח האט געוואוסט אז ער קען נישט אראפ ברענגען א פייער פון הימל, האט ער בעסער אויסגעקליבן די ערשטע וועג.
רבי דן ברענגט אראפ א פייער פון הימל, און דער גלח דערנענטערט זיך אויסצולעשן. אבער וויפוהל וואסער ער האט געגאסן איז איהם נישט געלונגען צו פארלעשן. און די פייער איז געבליבן אין זיין גרויסקייט. רבי דן פראבירט יעצט נאך א זאך און רופט זיך אהן: "אט דא פאר אונז איז פארפלאנצט זייער א הויכער און ברייטער בוים. יעצט קענסטו זיך אויסוועהלן וואס דו ווילסט: אדער איך זאל איינבייגען דעם בוים ביז צו די ערד, און דו וועסט דאס צוהאלטען פעסט ביים שפיץ אז עס זאל זיך נישט צוריק אויפהייבען, אדער דו זאלסט איהם איינבייגען און איך וועל איהם איינהאלטען.

דער גלח האט אויסגעקליבן דאס ערשטע. רבי דן האט דעם בוים איינגעבויגן ביז דער שפיץ האט צוגערירט די ערד, און דער גלח דערנענטערט זיך צום בוים איינצוהאלטן דעם שפיץ. אין די רגע וואס רבי דן האט אפגעלאזט דעם שפיץ - טראך!!! - דער בוים גיבט א פלי אויף צוריק און דער גלח ווערט ארויף געטראסקעט הויך הויך ביז צו דער הענגעדיגער זויל. זיין קאפ ווערט פארכאפט אין דעם זויל, און זיין קערפער ווערט צומאלען צווישן די מילשטיינער. די פייער-זויל הייבט זיך אויף און פליט ארויף און פארברענט אלעס. ביז א מינוט איז אלעס פארשוואונדען: אויס זויל, אויס שטיינער, אויס פייער - - - - און אויס גלח!!!
די אידן זענען יעצט געראטעוועט געווארן פון דעם געפערליכן כח הטומאה, און זיי זענען באלד ארויס געגאנגען אין א טאנץ. זיי האבן געטאנצט און געזונגען ביז אין שוהל אריין, און ארום גענומען מיט גרויס פרייד זייער גרויסן און הייליגן שליח רבי דן.
דאן איז רבי דן ארויף געגאנגען אויף די בימה און איבעגעגעבן די ווערטער פון רבי מאיר חזן. - אזוי ווי ער קען נישט מער צוריק קומען פון יענע זייט סמבטיון, בעט ער פון אלע אידן אז זיי זאלן זארגן פאר זיין פרוי און קינדער. אויך בעט ער אז די שירה וואס ער האט יעצט צוזאמען געשטעלט "אקדמות מילין", זאל געלייענט ווערן אין אלע קהילות יעדן שבועות פאר קריאת התורה.
רבי דן האט ארויס גענומען דעם שיר "אקדמות מילין" וואס רבי מאיר האט איהם איבערגעגעבן און דערלאנגט דעם רב. די טעג זענען געווען נאהנט צו שבועות, און טאקע אין יענע שבועות איז געלייענט געווארן די "אקדמות" אין אלע קהילות, און עס איז געבליבן א הייליגע מנהג ביז צו דעם היינטיגן טאג, און דאס ווערט געלייענט מיט גרויס געפיהל און ברען.





די מדרש דערצעהלט, אז פאר דער אייבערשטער איז געקומען געבן די תורה פאר די אידן, האט ער געזאגט פאר די מלאכים: "צום ערשט וועל איך גיין מיט די תורה צו די פעלקער און איך וועל זיי פרעגן צו זיי זענען מסכים אנצונעמען מיין תורה. אויב זיי וועלן מסכים זיין, דאן וועל איך זיי צוזאמען פָּאהְרֶן מיט די אידן. אזוי וועלן זיי נישט קענען שפעטער האבן א טענה אז אויב מ'וואלט זיי געגעבן די תורה וואלטן זיי אויך געטוהן מצוות.
איז דער אייבערשטער געגאנגען צו די בני עשיו, און זיי געפרעגט צו זיי ווילען אָנְנֶעמֶען די תורה. האבן זיי צוריק געפרעגט: "וואס שטייט אין יענע תורה"? האט זיי דער אייבערשטער געענטפערט: "אין מיין תורה שטייט: "לא תרצח" - איהר זאלט נישט מארדען קיין מענטשן"! האבן זיי געענטפערט: "ניין, מיר קענען נישט אננעמען די תורה, ווייל אונזער גאנצע לעבן און שטרעבונג איז צו מארדען מענטשן און פיהרן מלחמות. אהן דעם קענען מיר נישט לעבן"!!
איז דער אייבערשטער געגאנגען צו די בני ישמעאל און זיי געפרעגט: "ווילט איהר אָנְנֶעמֶען מיין תורה וואס גיבט אן אייביגן לעבן פאר דעם מענטש"? - "וואס שטייט אין דיין תורה"? - האבן די בני ישמעאל צוריק געפרעגט. האט זיי דער אייבערשטער געענטפערט: "אין מיין תורה שטייט :"לא תגנוב" - איהר זאלט נישט גנב'ענען"! - אוי, ניין, אזא סארט תורה איז נישט צוגעפאסט פאר אונז, ווייל אונזער גאנצע געשמאק אין לעבן איז צו גנב'ענען און רויבען"!!
פון דארט איז דער אייבערשטער געגאנגען צו די בני עמון און מואב, און אויך זיי האבן געפרעגט וואס אין די תורה שטייט. האט זיי דער אייבערשטער ערקלערט אז עס שטייט: "לא תנאף" - מען מעג נישט טוהן קיין אומווערדיגע זאכען. האבן זיי זיך אויך אויסגעלאכט פון די תורה און נישט געוואלט אָנְנֶעמֶען.
און ווען דער אייבערשטער איז דערנאך געגאנגען צו די פעלקער פון כנען און זיי געפרעגט: "אפשר ווילט איהר אָנְנֶעמֶען מיין תורה"? - האבן זיי אויך געפרעגט: "וואס שטייט אין יענע תורה וואס דו זאגסט אז עס איז אזוי גוט און געשמאק"? האט זיי דער אייבערשטער געענטפערט: "עס שטייט אין מיין תורה אז מען דארף האנדלען ערליך און מ'טאר נישט באשווינדלען א חבר". האבן זיי באלד אויסגעשריגן: "ניין!!! א תורה וואס האט אזוינע ערליכע און גלייכע געזעצן זענען נישט גוט פאר אונז. אונזער גאנצע לעבן איז מיט שווינדעל און בלאף"!!
פון דארט איז דער אייבערשטער אנגעקומען אין דעם מדבר צו די אידן און זיי געפרעגט: "ווילט איהר אפשר אָנְנֶעמֶען מיין תורה"? זיי האבן נישט געטראכט קיין רגע און גארנישט געפרעגט, נאר באלד צוזאמען הויך אויסגעשריגן מיט התלהבות און ברען: "נעשה ונשמע"!!! - "מיר וועלן טוהן און מיר וועלן הערן"!!!
און אזוי ווי דער אייבערשטער האט געזעהן דעם גרויסען חשק מיט וועלכע די אידן ווילן אָנְנֶעמֶען די תורה, האט ער געזאגט צו משה רבינו: "צום ערשט, פאר איך וועל זיי געבן די תורה, וויל איך אז דו זאלסט צוזאמען קלויבן אלע אידישע פרויען און רעדן מיט זיי וועגן קבלת התורה. ווייל וויבאלד די מאמעס זענען די הויפט פון די אידישע שטוב און זיי ערציהען די קינדער, דערפאר וויל איך אז זיי זאלן צום ערשט הערן וועגן קבלת התורה".
איז משה רבינו געגאנגען און איבערגעגעבן די רייד פון דעם אייבערשטען צו ערשט פאר די פרויען און דאן פאר אלע אידן. און ווען ער האט צוריק געקערט דעם ענטפער פון די אידן פאר דעם אייבערשטען, האט איהם דער אייבערשטער געזאגט: "יעצט וויל איך האבן עֲרֵבִים וואס קענען פאר מיר פארזיכערן אז איהר וועט איינהאלטען אייערע רייד פון אפהיטען די תורה".
האבן די אידן געענטפערט: "אונזערע קינדער וועלן זיין ערבים אז מיר וועלן האלטן די תורה. מיר וועלן לערנען מיט זיי די תורה און מצוות, און אויך זיי וועלן איבערגעבן פאר זייערע קינדער. אזוי וועט די תורה בלייבן אייביג באהאפטען צו אונז"!! דער אייבערשטער איז זייער צופרידען געווען פון דעם ענטפער און באפוילען די אידן זיך צוצוגרייטען צו קבלת התורה.








נפטר - יום רביעי א' שבועות תק"כ



דער הייליגער רבי ר' אלימלך פון ליזשענסק זי"ע, האט פון אייביג אהן שטארק געגלוסט און געשטרעבט צו באגרייפען און פארשטיין דעם געוואלדיג הייליגען כח פון דעם בעל שם טוב זי"ע. ער פלעגט אסאך מתפלל זיין אז פון הימל זאל מען איהם דאס באווייזען. ער האט אבער באקומען פון הימל א ענטפער אויף זיין פארלאנג: "אויף דעם נידריגען וועלט מיט די גשמיות'דיגע קערפער, איז דאס אוממעגליך צו פארשטיין און דערגרייכען. אפילו מען זאל זיין אויסגעארבעט ווי שטארק מעגליך, - קען מען דאס נישט זעהן".
אבער דאס אלעס האט נישט פארקלענערט און פארמינערט דעם ווילען פון דעם צדיק זי"ע, ער האט נאך אלץ געטראכט און געהאפט אז הלוואי זאל מען איהם פון הימל מאכן קענען די געוואלדיגע קדושה פון דעם בעש"ט זי"ע - דער געטליכער צדיק וואס האט אראפ געשיינט אויף די וועלט דעם הייליגן דרך אין עבודת ה', דעם "דרך החסידות". און דער וואס האט דערנענטערט צענדליגע טויזענטער אידן צו זייער פאטער אין הימל.
דער צדיק זי"ע האט נישט אפגעשטעלט זיינע הייסע תפילות, און ווייטער פארגעזעצט מיט זיין געבעט. ביז ענדליך האט מען איהם פון הימל נאכגעגעבן זיין פארלאנג.

********************************

אנהייב חודש אדר תקמ"ז, - אין בית המדרש פון דעם הייליגען רבי ר' אלימלך זי"ע, זיצט זיין חשובער און באליבטער תלמיד הרב הקדוש רבי קלונמוס קלמן זי"ע, בעל מחבר ספר "מאור ושמש". זיינע ליכטיגע אויגן זענען פארטיפט אין דעם אפענעם ספר וואס איז געליגען פאר איהם, זיין שטערן איז באדעקט מיט טיפע קנייטשן, און זיינע מחשבות זענען באהאפטן אין דעם הייליגן בורא עולם.
פלוצלינג איז עמיצער צוגעגאנגען צו איהם און איבערגעהאקט זיינע הייליגע מחשבות. יענער זאגט איהם אריין אין אויער שטילערהייט: "דער רבי בעט אייך אריין צו קומען צו איהם אין צימער".
דער רבי זי"ע איז געזעצען ביי זיך אין צימער פארטיפט מיט אן ערענסטקייט אין זיינע געדאנקען, און מייחד געווען הייליגע יחודים. ער הייבט אויף זיינע אויגן און באטראכט דעם "מאור ושמש" פון אויבן ביז אראפ.
"הער מיך צו, מיין חשובער תלמיד" - רופט זיך אהן רבי ר' אלימלך זי"ע - "פון אלע מיינע תלמידים, האב איך פונקט דיר אויסגעוועלט צו ווייזען גאר אן אינטערעסאנטע זאך וואס נישט יעדער איינער האט א זכיה דאס צו זעהן. דערפאר, גרייט זיך צו, מיט קדושה און טהרה און באהעפט זיך מיט דיין גוף און נשמה אין דעם הייליגן באשעפער. דאן וועסטו זוכה זיין, עס זאל פאר דיר אנטפלעקט ווערן א הערליכע איבעראשונג"!
דער "מאור ושמש" זי"ע האט פארלאזט דעם רבי'נס צימער פארוואונדערט און איבעראשט פון די הייליגע ווערטער. אבער ער האט גארנישט פארשטאנען די באדייטונג פון דעם איבעראשונג פון וואס דער רבי האט גערעדט. ער האט זיך גענומען צוגרייטען מיט קדושה און טהרה און זיך גערייניגט און אויסגעלויטערט ווי ווייט ער האט נאר געקענט, כדי ער זאל זיין ווערט צו צוזעהן דעם גרויסן ערשיינונג.

ס'איז שוין שפעט אין דער נאכט נאהנט צו חצות, די גאסן זענען ליידיג געווען, קיין איין מענטש געפונט זיך נישט אינדרויסען, און א געדיכטע שטילקייט און פינסטערניש האט געהערשט אויף די גאנצע באשעפעניש. דער "מאור ושמש" זי"ע שפאנט זיך געמיטליך צו די ריכטונג פון דעם רבינ'ס הויז. בלויז די קלאפן פון זיין פוס טריט הערט זיך אין די שטילקייט פון די נאכט.
אריין קומענדיג צום רבי'ן, רופט זיך אהן רבי ר' אלימלך זי"ע: "שטרענג זיך אהן, מיין טייערע תלמיד, באהעפט אלע דיינע מחשבות אינגאנצן צו דעם הייליגן בורא עולם, און דו זאלסט חס ושלום קיין איין רגע נישט מסיח דעת זיין פון באשעפער ביז נאך די ערשיינונג!!!"
די צוויי הייליגע צדיקים זענען שטילערהייט ארויס געגאנגען פון דעם שטוב, און זיך געלאזט גיין אין די ריכטונג פון די הויכע בערג וועלכע זענען געווען אויפן וועג צום שטעטישן בית החיים.
די נאכט איז געווען אנהייב פון דעם חודש און א טונקעלקייט האט דארט געהערשט. בלויז די שטראלן פון די טויזענטע שטערנס האבן געפינקעלט פון די הויכקייט פון דעם קלאהרן הימל. דער ווינט האט געבלאזען און געפיפען אזוי ווי ער וואלט זיי באגלייט.
א גאנצע צייט גייענדיג אויפן וועג האבן די צוויי צדיקים געשוויגען און קיין מינדעסטן ווארט נישט ארויס גערעדט. דער "מאור ושמש" האט נישט דערווייגט צו פרעגן ווי מען גייט? אדער וואס וועט מען יעצט זעהן? - דאס איז געווען א באהאלטענע סוד אויף וואס מען פרעגט נישט קיין שאלות. מיטן גאנצן הארץ פראבירט ער אויסצופיהרן דעם רצון פון זיין רבי'ן - נישט מסיח דעת זיין פון באשעפער.
זיי דערגרייכען צו א באשטימטן ארט, און דער הייליגער רבי האט זיך אפגעשטעלט און אנגעהויבן ארום קוקען אין דעם גאנצן געגענט. א אויסערגעווענליכע שטילקייט האט דארט געהערשט און א שרעקליכע גייסט פון ציטער האט געשוועבט אויף די צוויי צדיקים. זיי האבן געפיהלט אזוי ווי זייער נשמה געפונט זיך נישט אויף די וועלט.
רבי ר' אלימלך זי"ע שטייט דארט מיט פעסט פארמאכטע אויגן פארטיפט אין זיינע הייליגע מחשבות, און זיין פנים איז פלאמענדיג רויט. דער "מאור ושמש" ווארפט זיך פון גרויס שרעק און ער פאלט ממש פון די פוס. און אט הערט ער ווי דער רבי זי"ע רופט זיך אהן צו איהם מיט א ווייכע שטימע: "חזק ואמץ! שטארק זיך מיט א דערהויבענע פעסטקייט, לאז זיך נישט אפשוואכען, דאן וועסטו זוכה זיין צו זעהן די הייליגע ערשיינונג ביז צו די ענדע"!!
דער רבי זי"ע האט באלד א כאפ געטוהן די צוויי הענט פון זיין תלמיד און זיי אריין געשטיפט טיף אין זיין גארטעל, און אויפגעהויבן זיינע הענד צום הימל - - - - -
דער צדיק האט געבראכען די שטילקייט מיט א תפילה וואס ער האט ארויסגעזאגט, און מייחד געווען יחודים מיט שמות הקדושים. באלד האבן זיך די הויכע הימלען געשפאלטן. א ריזיגע פייער האט אראפ גענידערט אויף די וועלט, און די שטארקע פייער האבן זיך צושפרייט צעהנדליגע טויזענטע פונקען וואס האבן באדעקט די גאנצע הוילקייט פון די וועלט פון איין עק ביז צום צווייטן עק.
א קורצע צייט דערנאך האבן זיך איינגעזאמעלט אלע פייער-פונקען פון די גאנצע וועלט, און זענען איינגעשלינגען געווארן אין דער ערד נעבן זייער פוס.
דער "מאור ושמש" איז נישט געווען בכח צו צוקוקען אזוי לאנג צו דעם הייליגן און מורא'דיגן בילד, און זיינע אויגן זענען פון גרויס שרעק פארטונקעלט געווארן. און ווען נישט וואס ער האט אנגעכאפט דעם רבי'ן מיט זיינע ביידע הענט, וואלט ער אוועק געפאלען חלשות.
דערנאך הערט ער ווי דער רבי זי"ע שרייט אויס: "שוין גענוג"! - און באלד האבן זיך די הימלען צוריק פארמאכט און די פייער איז פון דארט פארשוואונדען געווארן.
דער "מאור ושמש" האט צוביסלעך צוריק געעפענט זיינע אויגן און זיך אנגעשטרענגט צו איינהאלטן זיין שרעק. מיט גרויס וואונדער און שטוינונג האט ער אריין געקוקט אין דעם רבי'נס אויגן און געווארט אויף א ערקלערונג אויף דעם גאנצן פאסירונג.
און דער רבי זי"ע האט זיך אנגערופען: "פון אייביג אהן האב איך געוואוסט און פארשטאנען דעם געוואלדיג גרויסן כח פון דעם הייליגן בעש"ט זי"ע. א סאך תנאים און אמוראים און אויך אנדערע פריערדיגע גרויסע צדיקים האבן נישט זוכה געווען צו דעם טיטעל "בעל שם טוב". ביז עס איז געבוירן געווארן דער צדיק רבי ישראל פון מעזשבוזש זי"ע און באקומען פון הימל דעם טיטל". אוו דער רבי זאגט ווייטער: "אלעמאהל האב איך געשטרעבט און געגלוסט צו זעהן די גרויסקייט פון זיין קדושה, אבער פון הימל האט מען מיר דאס נישט נאכגעגעבן. נאך פוהל שטארקע תפילות האט מען מיר אנטפלעקט אז ערשט א קורצע צייט פאר מיין פטירה וועל איך זוכה זיין דערצו. אצינד מיין טייערע תלמיד, וואוסען זאלסטו, אז די גרויסע פייער וואס דו האסט געזעהן, דאס איז געווען די הייליגע נשמה פון דעם בעל שם טוב זי"ע. די פונקען וואס זענען צושפרייט געווארן אויף אלע זייטן פון די וועלט, דאס איז דער גרויסער כח התורה והחסידות וואס שיינט אויף אלע פיהר עקן פון די וועלט, בזכות פון דעם בעש"ט זי"ע".
"דערפאר הער מיך גוט צו" - ענדיגט דער רבי זיינע ווערטער - "עס איז שוין אנגעקומען מיין צייט צו פארלאזען די וועלט. ווען מיינע תלמידים וועלן זוכען א פאסיגע ארט מיך צו באגראבן, זאלסטו זיי זאגן אז דא אויף דעם ארט - ווי ס'האט זיך אנטפלעקט פאר אונז די גרויסע ערשיינונג פון דעם בעל שם טוב'ס נשמה -וויל איך טרעפן מיין ריהונג".
רבי ר' אלימלך זי"ע זוכט אויס פיהר לאנגע לייסטלעך און ער שטעקט זיי אריין אויף די פיהר זייטען, אלץ צייכען אז דארט וויל ער באגראבן ווערן.
די צוויי צדיקים האבן פארלאזט דעם ארט, אבער דער "מאור ושמש" האט זיך נאך אלץ געמוזט אנכאפן אין דעם רבי'ן, ווייל ער האט זיך נאך נישט געקענט אינגאנצן בארוהיגן פון דעם הייליגן און מורא'דיגן ערשיינונג וואס האט זיך אפגעשפילט פאר זיינע אויגן.
עטליכע טעג שפעטער, כ"א אדר תקמ"ז איז דער הייליגער רבי ר' אלימלך זי"ע נסתלק געווארן בקדושה וטהרה, און זיינע תלמידים האבן איהם מקבר געווען טאקע אויף דעם ארט פון די הייליגע ערשיינוג פון דעם בעש"ט זי"ע.

********************************

דער צדיק און בעל מקובל רבי חנוך העניך פון אלעסק זי"ע, פלעגט נאכזאגן פון זיין שווער - כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע, וואס ער האט געהערט ווי דער גרויסער רבי פון לובלין זי"ע האט אזוי געזאגט: "אז עס וועט קומען א מענטש און וועט מיר דערצעהלן אז ער האט געזעהן אז דער הייליגער בעל שם טוב זי"ע בויט א גרויסע לייטער, און קרוכט ארויף אין הימל לעבעדיגערהייט מיט זיינע קליידער, וועל איך איהם גלייבען. ווייל אלעס וואס מען דערצעהלט אויף דעם בעש"ט זי"ע קען זיין אמת"!!!
********************************
כ"ק מרן מהר"ש מבעלזא זי"ע האט דערצעהלט, אז איינמאהל האט ער געזעהן אין חלום, אז מען פיהרט איהם ארום אין גן עדן העליון, און מען ווייזט איהם די מויערן פון "ירושלים של מעלה". און אויף איינע פון די מויערן שפאצירט ארום אן אלטער מענטש. אויף זיין שאלה ווער יענער מענטש איז? האט מען איהם געענטפערט: אז דאס איז רבי ישראל בעל שם טוב זי"ע, וואס ער האט געשוואוירען אז ער וועט נישט אראפ גיין פון די מויערן ביז משיח וועט קומען און צוריק אויפבויען דעם בית המקדש.
********************************
כ"ק מרן מהרי"ד מבעלזא זי"ע האט געזאגט: "ביז משיח וועט קומען, אין יעדע ארט פון די וועלט, וועלכער איד עס זאל נאר זיין, אז ער וועט האבן אפילו נאר א קליינע און קורצע מחשבה פון תשובה, קומט דאס אלעס פון דעם גרויסן כח הקדושה פון דעם הייליגען בעל שם טוב.

זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל אמן!!!

נפטר - יום רביעי א' שבועות תק"כ

פסח שנת תק"כ ווען דער גרויסער צדיק הרה"ק ר' פנחס קוריצער זי"ע איז געווען ביים הייליגען בעל שם טוב זי"ע אויף יום טוב, איז ר' פנחס זצ"ל אביסעל שוואך געווען און וועגען דעם נישט געגאנגען אין מקוה ערב שביעי של פסח.

שביעי של פסח בייטאג אינמיטען דאווענען האט ר' פנחס זצ"ל געזעהן מיט זיינע לעכטיגע אויגן אז עס איז נגזר געווארען אין הימל אויף דעם הייליגען בעל שם טוב אז ער מוז נסתלק ווערען פון די וועלט.

ר' פנחס זצ"ל האט זיך זייער געשטארקט און געבעטען דעם באשעפער אז ער זאל מבטל זיין דעם גזירה. עס האט איהם זייער פארדראסען אז ער איז נישט געגאנגען ערב יום טוב אין מקוה, ווייל ער וואלט דאס אוודאי געזעהן ווען ער וואלט געווען אין מקוה, און אזוי וואלט ער זיכער געקענט אויס'פועל'ען.

נאכען דאווענען האט איהם דער בעש"ט געפרעגט צו ער איז נעכטען ערב יום טוב געגאנגען אין מקוה. האט ער געענפערט, "ניין". האט איהם דער בעל שם טוב געזאגט "אויב אזוי קען מען שוין גארנישט טוהן".

נאך פסח האט די בעש"ט זיך אנגעהויבען נישט גוט צו שפירען. טראץ דעם האט ער זיך געשטארקט און ווייטער געדאווענט ביים עמוד כדרכו בקודש.

שבועות ביינאכט האבען זיך צוזאמגענומען די הייליגע חבריא פון'ם בעש"ט צו זיין אויף א גאנצע נאכט לערנען. ביינאכט האט דער בעש"ט זיי געזאגט דברי תורה וועגען עניני מתן תורה.

צופרי האט דער בעש"ט צוזאם גערופען זיינע תלמידים. ער האט באפוילען ר' לייב קעסלער זי"ע און נאך איינעם, אז זיי זאלען זיך מתעסק זיין מיט זיין קבורה. ווייל זיי זענען געווען די חברא קדישא, ער האט זיי אויך אויסגעלערנט פארשידענע זאכען.

דערנאך האט ער געהייסען אז מ'זאל אריין רופען א מנין אין צימער צום דאווענען און ער האט אזוי געזאגט: "לאמיר נאך אביסעל שמיסען מיט'ן רבונו של עולם".

נאכ'ן דאווענען איז ר' נחמן מהרדעינקא זי"ע געגאנגען אין בית המדרש מתפלל צו זיין אויף זיין הייליגען רבי אז ער זאל געזונט ווערען, האט דער בעל שם טוב זיך אנגערופען: "ער איז מתפלל בחינם. אויב ער וואלט געקענט אריין דורך יענער טיר ווי איך פלעג אריין, וואלט ער יא געקענט פועל'ען".

שפעטער זענען זיך צאמגענגעקומען די שטאטישע מענטשען מקבל צו זיין פני רבם ברגל. דער בעש"ט האט זיי געזאגט דברי תורה.

אינמיטען די סעודה האט ער געהייסען דעם משרת אז ער זאל עפעס אריין לייגען אין די גרויסע פלעשעל. דער משרת, נישט כאפענדיג, האט עס אריינגעלייגט אין די קליינע פלעשל. האט דער בעל שם טוב זיך אנגערופען "אין שלטון ביום המות, אויך די גבאי פאלגט מיר שוין נישט".

דער בעש"ט האט געגעבען א סימן פאר זיינע תלמידים, אז בשעת זיין פטירה וועלען זיך אפשטעלען די צוויי זייגערס פון זיין שטוב.

ער האט זיך געוואשען די הענט, און ס'האט זיך אפגעשטעלט דער גרויסער זייגער. דער בעש"ט איז געשטאנען, האבען איהם די תלמידים ארום גענומען כדי אז ער זאל נישט זעהן די זייגער, האט ער זיי געזאגט: "איך ווייס אז עס האט זיך אפגעשטעלט, אבער איך זארג מיך נישט, ווייל איך ווייס קלאר אז אזוי ווי איך גיי ארויס פון דער טיר גיי איך גלייך אריין אין די אנדערע.

נאכדעם האט זיך דער בעל שם טוב געזעצט אויפן בעט און באפוילען די תלמידים אז זיי זאלען זיך שטעלען ארום איהם. דערנאך האט ער זיי געזאגט דברי תורה וועגען עניני גן עדן.

דערנאך האט ער זיי געהייסען זאגען "ויהי נועם" און ער האט זיך געלייגט אין בעט, און זיך צוריק אויפגעזעצט עטליכע מאהל, און מכוין געווען כוונת, ביז מ'האט שוין נישט געהערט קיין ווערטער וואס ער זאגט, ער האט געהייסען אז מען זאל איהם צודעקען מיט א ליילעך, און ער האט אנגעהויבען ציטערען אזוי ווי ער פלעגט ביי שמונה עשרה.

דערנאך האט ער גערוהט און מען האט באמערקט אז די צווייטע זייגער האט זיך אפגעשטעלט, האט מען פארשטאנען אז ער איז שוין אויפן אמת'ער וועלט.

נאכ'ן פטירה פון בעל שם טוב האבען זיך צוזאם גענומען די חבריא צו איבערשמיסען די דברי תורה וואס זיי האבען געהערט פון זייער הייליגע רבי'ן.


דער הייליגער בעל שם טוב האט זיך שפעטער באוויזען צו זיינע תלמידים אין חלום און געפרעגט "פארוואס לייגט עטץ אייער הארץ נאר צו מיין תורה, און נישט צו מיין יראת שמים?

זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל אמן:

דער הייליגער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זי"ע, האט פון אייביג אהן שטארק געגלוסט און געשטרעבט צו באגרייפען און פארשטיין דעם געוואלדיג הייליגען כח פון דעם בעל שם טוב זי"ע. ער פלעגט אסאך מתפלל זיין אז פון הימל זאל מען איהם דאס באווייזען. ער האט אבער באקומען פון הימל א ענטפער אויף זיין פארלאנג: "אויף דעם נידריגען וועלט מיט די גשמיות'דיגע קערפער, איז דאס אוממעגליך צו פארשטיין און דערגרייכען. אפילו מען זאל זיין אויסגעארבעט ווי שטארק מעגליך, - קען מען דאס נישט זעהן".
אבער דאס אלעס האט נישט פארקלענערט און פארמינערט דעם ווילען פון דעם צדיק זי"ע, ער האט נאך אלץ געטראכט און געהאפט אז הלוואי זאל מען איהם פון הימל מאכן קענען די געוואלדיגע קדושה פון דעם בעש"ט זי"ע - דער געטליכער צדיק וואס האט אראפ געשיינט אויף די וועלט דעם הייליגן דרך אין עבודת ה', דעם "דרך החסידות". און דער וואס האט דערנענטערט צענדליגע טויזענטער אידן צו זייער פאטער אין הימל.
דער צדיק זי"ע האט נישט אפגעשטעלט זיינע הייסע תפילות, און ווייטער פארגעזעצט מיט זיין געבעט. ביז ענדליך האט מען איהם פון הימל נאכגעגעבן זיין פארלאנג.

********************************

אנהייב חודש אדר תקמ"ז, - אין בית המדרש פון דעם הייליגען רבי ר' אלימלך זי"ע, זיצט זיין חשובער און באליבטער תלמיד הרב הקדוש רבי קלונמוס קלמן זי"ע, בעל מחבר ספר "מאור ושמש". זיינע ליכטיגע אויגן זענען פארטיפט אין דעם אפענעם ספר וואס איז געליגען פאר איהם, זיין שטערן איז באדעקט מיט טיפע קנייטשן, און זיינע מחשבות זענען באהאפטן אין דעם הייליגן בורא עולם.
פלוצלינג איז עמיצער צוגעגאנגען צו איהם און איבערגעהאקט זיינע הייליגע מחשבות. יענער זאגט איהם אריין אין אויער שטילערהייט: "דער רבי בעט אייך אריין צו קומען צו איהם אין צימער".
דער רבי זי"ע איז געזעצען ביי זיך אין צימער פארטיפט מיט אן ערענסטקייט אין זיינע געדאנקען, און מייחד געווען הייליגע יחודים. ער הייבט אויף זיינע אויגן און באטראכט דעם "מאור ושמש" פון אויבן ביז אראפ.

"הער מיך צו, מיין חשובער תלמיד" - רופט זיך אהן רבי ר' אלימלך זי"ע - "פון אלע מיינע תלמידים, האב איך פונקט דיר אויסגעוועלט צו ווייזען גאר אן
אינטערעסאנטע זאך וואס נישט יעדער איינער האט א זכיה דאס צו זעהן. דערפאר, גרייט זיך צו, מיט קדושה און טהרה און באהעפט זיך מיט דיין גוף און נשמה אין דעם הייליגן באשעפער. דאן וועסטו זוכה זיין, עס זאל פאר דיר אנטפלעקט ווערן א הערליכע איבעראשונג"!
דער "מאור ושמש" זי"ע האט פארלאזט דעם רבי'נס צימער פארוואונדערט און איבעראשט פון די הייליגע ווערטער. אבער ער האט גארנישט פארשטאנען די באדייטונג פון דעם איבעראשונג פון וואס דער רבי האט גערעדט. ער האט זיך גענומען צוגרייטען מיט קדושה און טהרה און זיך

גערייניגט און אויסגעלויטערט ווי ווייט ער האט נאר געקענט, כדי ער זאל זיין ווערט צו צוזעהן דעם גרויסן ערשיינונג.

ס'איז שוין שפעט אין דער נאכט נאהנט צו חצות, די גאסן זענען ליידיג געווען, קיין איין מענטש געפונט זיך נישט אינדרויסען, און א געדיכטע שטילקייט און פינסטערניש האט געהערשט אויף די גאנצע באשעפעניש. דער "מאור ושמש" זי"ע שפאנט זיך געמיטליך צו די ריכטונג פון דעם רבינ'ס הויז. בלויז די קלאפן פון זיין פוס טריט הערט זיך אין די שטילקייט פון די נאכט.
אריין קומענדיג צום רבי'ן, רופט זיך אהן רבי ר' אלימלך זי"ע: "שטרענג זיך אהן, מיין טייערע תלמיד, באהעפט אלע דיינע מחשבות אינגאנצן צו דעם הייליגן בורא עולם, און דו זאלסט חס ושלום קיין איין רגע נישט מסיח דעת זיין פון באשעפער ביז נאך די ערשיינונג!!!"
די צוויי הייליגע צדיקים זענען שטילערהייט ארויס געגאנגען פון דעם שטוב, און זיך געלאזט גיין אין די ריכטונג פון די הויכע בערג וועלכע זענען געווען אויפן וועג צום שטעטישן בית החיים.
די נאכט איז געווען אנהייב פון דעם חודש און א טונקעלקייט האט דארט געהערשט. בלויז די שטראלן פון די טויזענטע שטערנס האבן געפינקעלט פון די הויכקייט פון דעם קלאהרן הימל. דער ווינט האט געבלאזען און געפיפען אזוי ווי ער וואלט זיי באגלייט.
א גאנצע צייט גייענדיג אויפן וועג האבן די צוויי צדיקים געשוויגען און קיין מינדעסטן ווארט נישט ארויס גערעדט. דער "מאור ושמש" האט נישט דערווייגט צו פרעגן ווי מען גייט? אדער וואס וועט מען יעצט זעהן? - דאס איז געווען א באהאלטענע סוד אויף וואס מען פרעגט נישט קיין שאלות. מיטן גאנצן הארץ פראבירט ער אויסצופיהרן דעם רצון פון זיין רבי'ן - נישט מסיח דעת זיין פון באשעפער.
זיי דערגרייכען צו א באשטימטן ארט, און דער הייליגער רבי האט זיך אפגעשטעלט און אנגעהויבן ארום קוקען אין דעם גאנצן געגענט. א אויסערגעווענליכע שטילקייט האט דארט געהערשט און א שרעקליכע גייסט
פון ציטער האט געשוועבט אויף די צוויי צדיקים. זיי האבן געפיהלט אזוי ווי זייער נשמה געפונט זיך נישט אויף די וועלט.
רבי ר' אלימלך זי"ע שטייט דארט מיט פעסט פארמאכטע אויגן פארטיפט אין זיינע הייליגע מחשבות, און זיין פנים איז פלאמענדיג רויט. דער "מאור ושמש" ווארפט זיך פון גרויס שרעק און ער פאלט ממש פון די פוס. און אט הערט ער ווי דער רבי זי"ע רופט זיך אהן צו איהם מיט א ווייכע שטימע: "חזק ואמץ! שטארק זיך מיט א דערהויבענע פעסטקייט, לאז זיך נישט אפשוואכען, דאן וועסטו זוכה זיין צו זעהן די הייליגע ערשיינונג ביז צו די ענדע"!!
דער רבי זי"ע האט באלד א כאפ געטוהן די צוויי הענט פון זיין תלמיד און זיי אריין געשטיפט טיף אין זיין גארטעל, און אויפגעהויבן זיינע הענד צום הימל - - - - -
דער צדיק האט געבראכען די שטילקייט מיט א תפילה וואס ער האט ארויסגעזאגט, און מייחד געווען יחודים מיט שמות הקדושים. באלד האבן זיך די הויכע הימלען געשפאלטן. א ריזיגע פייער האט אראפ גענידערט אויף די וועלט, און די שטארקע פייער האבן זיך צושפרייט צעהנדליגע טויזענטער


פונקען וואס האבן באדעקט די גאנצע הוילקייט פון די וועלט פון איין עק ביז צום צווייטן עק.
א קורצע צייט דערנאך האבן זיך איינגעזאמעלט אלע פייער-פונקען פון די גאנצע וועלט, און זענען איינגעשלינגען געווארן אין דער ערד נעבן זייער פוס.
דער "מאור ושמש" איז נישט געווען בכח צו צוקוקען אזוי לאנג צו דעם הייליגן און מורא'דיגן בילד, און זיינע אויגן זענען פון גרויס שרעק פארטונקעלט געווארן. און ווען נישט וואס ער האט אנגעכאפט דעם רבי'ן מיט זיינע ביידע הענט, וואלט ער אוועק געפאלען חלשות.
דערנאך הערט ער ווי דער רבי זי"ע שרייט אויס: "שוין גענוג"! - און באלד האבן זיך די הימלען צוריק פארמאכט און די פייער איז פון דארט פארשוואונדען געווארן.
דער "מאור ושמש" האט צוביסלעך צוריק געעפענט זיינע אויגן און זיך אנגעשטרענגט צו איינהאלטן זיין שרעק. מיט גרויס וואונדער און שטוינונג האט ער אריין געקוקט אין דעם רבי'נס אויגן און געווארט אויף א ערקלערונג אויף דעם גאנצן פאסירונג.
און דער רבי זי"ע האט זיך אנגערופען: "פון אייביג אהן האב איך געוואוסט און פארשטאנען דעם געוואלדיג גרויסן כח פון דעם הייליגן בעש"ט זי"ע. א סאך תנאים און אמוראים און אויך אנדערע פריערדיגע גרויסע צדיקים האבן נישט זוכה געווען צו דעם טיטעל "בעל שם טוב". ביז עס איז געבוירן געווארן דער צדיק רבי ישראל פון מעזשבוזש זי"ע און באקומען פון הימל דעם טיטל". און דער רבי זאגט ווייטער: "אלעמאהל האב איך געשטרעבט און

געגלוסט צו זעהן די גרויסקייט פון זיין קדושה, אבער פון הימל האט מען מיר דאס נישט נאכגעגעבן. נאך פוהל שטארקע תפילות האט מען מיר אנטפלעקט אז ערשט א קורצע צייט פאר מיין פטירה וועל איך זוכה זיין דערצו. אצינד מיין טייערע תלמיד, וואוסען זאלסטו, אז די גרויסע פייער וואס דו האסט געזעהן, דאס איז געווען די הייליגע נשמה פון דעם בעל שם טוב זי"ע. די פונקען וואס זענען צושפרייט געווארן אויף אלע זייטן פון די וועלט, דאס איז דער גרויסער כח התורה והחסידות וואס שיינט אויף אלע פיהר עקן פון די וועלט, בזכות פון דעם בעש"ט זי"ע".
"דערפאר הער מיך גוט צו" - ענדיגט דער רבי זיינע ווערטער - "עס איז שוין אנגעקומען מיין צייט צו פארלאזען די וועלט. ווען מיינע תלמידים וועלן זוכען א פאסיגע ארט מיך צו באגראבן, זאלסטו זיי זאגן אז דא אויף דעם ארט - ווי ס'האט זיך אנטפלעקט פאר אונז די גרויסע ערשיינונג פון דעם בעל שם טוב'ס נשמה -וויל איך טרעפן מיין ריהונג".
רבי ר' אלימלך זי"ע זוכט אויס פיהר לאנגע לייסטלעך און ער שטעקט זיי אריין אויף די פיהר זייטען, אלץ צייכען אז דארט וויל ער באגראבן ווערן.
די צוויי צדיקים האבן פארלאזט דעם ארט, אבער דער "מאור ושמש" האט זיך נאך אלץ געמוזט אנכאפן אין דעם רבי'ן, ווייל ער האט זיך נאך נישט געקענט אינגאנצן בארוהיגן פון דעם הייליגן און מורא'דיגן ערשיינונג וואס האט זיך אפגעשפילט פאר זיינע אויגן.
עטליכע טעג שפעטער, כ"א אדר תקמ"ז איז דער הייליגער רבי ר' אלימלך זי"ע נסתלק געווארן בקדושה וטהרה, און זיינע תלמידים האבן איהם מקבר געווען טאקע אויף דעם ארט פון די הייליגע ערשיינוג פון דעם בעש"ט זי"ע.

********************************

דער צדיק און בעל מקובל רבי חנוך העניך פון אלעסק זי"ע, פלעגט נאכזאגן פון זיין שווער - דער שר שלום מבעלזא זי"ע, וואס ער האט געהערט ווי דער גרויסער רבי פון לובלין זי"ע האט אזוי געזאגט: "אז עס וועט קומען א מענטש און וועט מיר דערצעהלן אז ער האט געזעהן אז דער הייליגער בעל שם טוב זי"ע בויט א גרויסע לייטער, און קריכט ארויף אין הימל לעבעדיגערהייט מיט זיינע קליידער, וועל איך איהם גלייבען. ווייל אלעס וואס מען דערצעהלט אויף דעם בעש"ט זי"ע קען זיין אמת"!!!
********************************
זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל אמן!!!



מגילת רות
מיט טייטש, און אויך די רש"י'ס בקיצור

פרק א'
(א) וַיְהִי בִּיְמֵי שְׁפֹט הַשֹּׁפְטִים און עס איז געווען אין די טעג (אין די צייט) ווען די שופטים האבן גע'משפט [פאר די צייט פון שאול המלך האבן די דורות זיך מפרנס געווען מיט "שופטים", און חז"ל זאגן אז דאס דער בועז איז געווען "אבצן"] וַיְהִי רָעָב איז געווארן א הונגער בָּאָרֶץ אין לאנד וַיֵּלֶךְ אִישׁ איז אוועקגעגאנגען א חשוב'ע מאן [ער איז געווען א גרויסע עושר און ער האט מפרנס געווען גאנץ ארץ ישראל, און דערפאר איז ער ארויס פון ארץ ישראל, ווייל ער האט שוין מער נישט געוואלט געבן פרנסה צו די ארימע לייט און דערפאר טאקע איז ער נענש געווארן] מִבֵּית לֶחֶם יְהוּדָה פון בית לחם אין יהודה לָגוּר בִּשְׂדֵי מוֹאָב צו וואינען אין פעלד פון מואב הוּא וְאִשְׁתּוֹ וּשְׁנֵי בָנָיו: ער און זיין ווייב און זיינע צוויי זוהן.

(ב) וְשֵׁם הָאִישׁ אֱלִימֶלֶךְ און דער נאמען פון דעם מאן איז אלימלך וְשֵׁם אִשְׁתּוֹ נָעֳמִי און דער נאמען פון זיין ווייב איז נעמי וְשֵׁם שְׁנֵי בָנָיו מַחְלוֹן וְכִלְיוֹן און דער נאמען פון זיינע צוויי זין איז "מחלון און כליון" אֶפְרָתִים חשוב'ע לייט [א ראי' האסטו ווי מען זעהט דאך אז דער קעניג פון מואב האט חתונה געמאכט זיין טאכטער צו "מחלון" ווי חז"ל זאגן דאך אז רות איז געווען די טאכטער פון עגלון מלך מואב. נאך א פשט ווערט "בית לחם" ווערט אנגערופן "אפרת"] מִבֵּית לֶחֶם יְהוּדָה פון בית לחם אין יהודה וַיָּבֹאוּ שְׂדֵי מוֹאָב זיי זענען אנגעקומען צום פעלד פון מואב, וַיִּהְיוּ שָׁם: און זיי זענען דארט פארבליבן.

(ג) וַיָּמָת אֱלִימֶלֶךְ אִישׁ נָעֳמִי און אלימלך דער מאן פון נעמי איז געשטארבן וַתִּשָּׁאֵר הִיא וּשְׁנֵי בָנֶיהָ: און זי איז איבערגעבליבן מיט אירע צוויי זוהן.

(ד) וַיִּשְׂאוּ לָהֶם נָשִׁים מֹאֲבִיּוֹת זיי האבן זיך גענומען ווייבער מואבי'שע שֵׁם הָאַחַת עָרְפָּה וְשֵׁם הַשֵּׁנִית רוּת דער נאמען פון איינע איז געווען "ערפה" און דער נאמען פון די צווייטע איז געווען "רות" וַיֵּשְׁבוּ שָׁם כְּעֶשֶׂר שָׁנִים: זיי האבן זיך דארט באזעצט ארום צעהן יאהר.

(ה) וַיָּמוּתוּ גַם שְׁנֵיהֶם מַחְלוֹן וְכִלְיוֹן זענען ווידער געשטארבן זיי ביידע מחלון און כליון [פארוואס שטייט "גם" ווייל קודם איז געשטארבן זייער געלט די קעמלען די פיה, און דערנאך זענען זיי "אויך" געשטארבן] וַתִּשָּׁאֵר הָאִשָּׁה מִשְּׁנֵי יְלָדֶיהָ וּמֵאִישָׁהּ: און די פרוי נעמי איז געבליבן עלענד פון אירע צוויי קינדער און פון איר מאן.

(ו) וַתָּקָם הִיא וְכַלֹּתֶיהָ האט זי זיך אויפגעהויבן און אירע ביידע שנירן וַתָּשָׁב מִשְּׂדֵי מוֹאָב און זי האט זיך צוריקגעקערט פון דער פעלד פון מואב כִּי שָׁמְעָה בִּשְׂדֵה מוֹאָב ווייל אין שדה הואב האט זי שוין געהערט כִּי פָקַד יי אֶת עַמּוֹ אז דער אייבערשטער האט געדענקט צום גוטן זיין פאלק לָתֵת לָהֶם לָחֶם: זיי צו געבן ברויט.

(ז) וַתֵּצֵא מִן הַמָּקוֹם אֲשֶׁר הָיְתָה שָׁמָּה און זי איז ארויסגעגאנגען פון דעם ארט וואו זי איז געווען וּשְׁתֵּי כַלֹּתֶיהָ עִמָּהּ און אירע צוויי שנירן מיט איר וַתֵּלַכְנָה בַדֶּרֶךְ און זי האט זיך אויסגעלאזט צו גיין אין וועג לָשׁוּב אֶל אֶרֶץ יְהוּדָה: וועלכע פירט זיך אומצוקערן צום לאנד יהודה [פארוואס דארף שטיין אז זי איז ארויס פון שדה מואב? מיר ווייסן דאך אז דארט איז זי געווען? נאר פונקט ווי עס שטייט ביי יעקב "ויצא יעקב" אז ווען דער צדיק גייט ארויס פון א פלאץ לאזט דאס איבער א רושם אויף יענע פלאץ וואס ער איז ארויס, דער זעלבע זאגט אונז די פסוק אויף איר, אז ווען זי איז ארויס פון מואב האט דאס געמאכט זייער א גרויסע רושם, אז דער צדקת איז יעצט ארויס].

(ח) וַתֹּאמֶר נָעֳמִי לִשְׁתֵּי כַלֹּתֶיהָ און נעמי האט געזאגט צו אירע צוויי שנירן לֵכְנָה גייט אייך צוריק שֹׁבְנָה אִשָּׁה לְבֵית אִמָּהּ קערט אייך אום יעדע פרוי צו איר מוטער'ס הויז (יעשה) יַעַשׂ יי עִמָּכֶם חֶסֶד זאל דער אייבערשטער טוהן חסד כַּאֲשֶׁר עֲשִׂיתֶם עִם הַמֵּתִים וְעִמָּדִי: אזוי ווי איר האט געטוהן מיט די געשטארבענע (אייערע מענער) און מיט מיר.

(ט) יִתֵּן יי לָכֶם זאל אייך דער אייבערשטער געבן (א באשערטן) וּמְצֶאןָ מְנוּחָה אִשָּׁה בֵּית אִישָׁהּ איר זאלט טרעפן רוה יעדער ביים מאן אין הויז וַתִּשַּׁק לָהֶן און זי האט זיי געקושט וַתִּשֶּׂאנָה קוֹלָן זיי האבן דערהויבן זייער שטימע וַתִּבְכֶּינָה: און זיי האבן געוויינט (הויך אויף'ן קול).

(י) וַתֹּאמַרְנָה לָּהּ און זיי האבן געזאגט צו איר כִּי אִתָּךְ נָשׁוּב לְעַמֵּךְ: נאר מיט דיר וועלן מיר צוריקגיין צו דיין יודישען פאלק.

(יא) וַתֹּאמֶר נָעֳמִי האט נעמי געזאגט שֹׁבְנָה בְנֹתַי קערט אייך צוריק, טעכטער מיינע! לָמָּה תֵלַכְנָה עִמִּי צו וואס זאלט איר אצינד גיין מיט מיר הַעוֹד לִי בָנִים בְּמֵעַי טראג איך דען מיט זיך נאך זון וְהָיוּ לָכֶם לַאֲנָשִׁים: וואס זאלן ווערן פאר אייך מענער?

(יב) שֹׁבְנָה בְנֹתַי קערט אייך צוריק, טעכטער מיינע לֵכְןָ גייט כִּי זָקַנְתִּי מִהְיוֹת לְאִישׁ ווייל איך בין שוין אלט פון חתונה האבן צו א מאן כִּי אָמַרְתִּי יֶשׁ לִי תִקְוָה ווען איך זאל אפילו זאגן איך האב יא צו האפן גַּם הָיִיתִי הַלַּיְלָה לְאִישׁ וְגַם יָלַדְתִּי בָנִים: ווען איך זאל נאך די היינטיגע נאכט באקומען א מאן און איך זאל אויך געבוירן זון.

(יג) הֲלָהֵן תְּשַׂבֵּרְנָה עַד אֲשֶׁר יִגְדָּלוּ וועט איר דען אויף זיי אויסקוקן און האפן (ווארטן) ביז זיי וועלן אויסוואקסן? הֲלָהֵן תֵּעָגֵנָה לְבִלְתִּי הֱיוֹת לְאִישׁ צוליב זיי וועט איר בלייבן פארבינדן (זיצן אליין) נישט חתונה האבן צוליב זיי ןצו א מאן אַל בְּנֹתַי ניין, מיינע טעכטער! כִּי מַר לִי מְאֹד מִכֶּם ווייל מיר איז אסאך ביערער פון אייך כִּי יָצְאָה בִי יַד יי: ווייל עס איז אויסגעגאנגען אויף מיר די שטראף פון אייבערשטן [רבי לוי האט געזאגטאז ווי עס שטייט יד ה' מיינט דאס די מכת "דבר", ווי עס שטייט אין פסוק (שמות ט-ג) הנה יד ה' וגו'].

(יד) וַתִּשֶּׂנָה קוֹלָן וַתִּבְכֶּינָה עוֹד און זיי האבן אויפגעהויבן זייער שטימען און זיי האבן (ווידער) געוויינט וַתִּשַּׁק עָרְפָּה לַחֲמוֹתָהּ און ערפה האט געקישט איר שוויגער וְרוּת דָּבְקָה בָּהּ: און רות האט זיך באהאפטן (געבליבן אנגעקלעב) אין איהר.

(טו) וַתֹּאמֶר האט נעמי געזאגט הִנֵּה שָׁבָה יְבִמְתֵּךְ אֶל עַמָּהּ וְאֶל אֱלֹהֶיהָ אט (זעה) דיין שוועגערן האט זיך אומגעקערט צו איהר פאלק און צו איהר גאט [דער ווארט "שבה" איז טעמו למעלה (די טראפ איז אויף איינס פארן לעצטן הברה) ווייל עס איז טייטש "זי האט זיך אומגעקערט" אבער ווען עס איז טעמו למטה (דער טראפ איז אויף די לעצטע הברה פון דעם ווארט) דעמאלס איז טייטש זי פלעגט זיך אומקערן ווי עס שטייט אין מגילת אסתר "ובבוקר היא שבה" אין אזוי איז דער כלל אומעטום] שׁוּבִי אַחֲרֵי יְבִמְתֵּךְ: קער זיך נאך דיין שוועגערן.

(טז) [חז"ל דרש'ענען פון דער קומענדיגע פסוק אז א גר וואס קומט זיך מגייר זיין טוט מען איהם מודיע זיין עטליכע עונשים, כדי אז אויב ער זעהט אז עס איז צו שווער זאל ער נאך יעצט קענען צוריק צוען, ווייל שפעטער ווען ער איז שוין א גר קען ער שוין קיינמאהל נישט צוריק ווערען א גוי, ווי מיר וועלען זעהן פון די קומענדיגע ווערטער אז נעמי האט איר מודיע געווען פארשידענע הלכות] וַתֹּאמֶר רוּת האט רות געענטפערט אַל תִּפְגְּעִי בִי לְעָזְבֵךְ לָשׁוּב מֵאַחֲרָיִךְ דו זאלסט מיך נישט צופיל בעטן צו פארלאזן דיך, איך זאל צוריקטרעטן פון דיר כִּי אֶל אֲשֶׁר תֵּלְכִי אֵלֵךְ ווייל צו אלעם ווי אהין דו וועסט גיין וועל איך נאכגיין [נעמי האט איר געזאגט אז מיר יודן טאהרן נישט ארויסגיין פון דער תחום שבת, האט איר רות געענטפערט "אל אשר תלכי אלך" ווי דו וועסט גיין אום שבת וועל איך גיין, דאס הייסט איך נעם זיך פאר אלע מצוות פון די תורה און אפילו דער מצות פון נישט ארויסגיין פון דער תחום] וּבַאֲשֶׁר תָּלִינִי אָלִין און ווי דו וועסט נעכטיגן וועל איך אויך נעכטיגן [נעמי האט איר געזאגט אז ביי אונז איז דא אן איסור פון יחוד, דאס הייסט אז א פרוי טאהר נישט זיין אין איין הויז מיט א פרעמדע מאן, האט רות געענטפערט "באשר תליני אלין" איך וועל אויך נישט עובר זיין אויף דעם איסור פון יחוד און איך וועל ח"ו נישט נעכטיגן אין א פרעמדע הויז] עַמֵּךְ עַמִּי דיין פאלק איז מיין פאלק [נעמי האט איר געזאגט, אונזער פאלק מוז מקיים זיין 613 מצוות אנדערש ווי אלע פעלקער וואס זיי האבן נישט די אלע מצוות, האט רות געענטפערט "עמך עמי" איך וועל אויך מקיים זיין די 613 מצוות איך וועל אויך זיין א יוד] וֵאלֹהַיִךְ אֱלֹהָי: און דיין גאט איז אויך מיין גאט [נעמי האט איר געזאגט אז מיר טאהרן נישט דינען קיין עבודה זרה, האט רות געענטפערט "אלוקים אלקי" איך וועל אויך נאר דינען דער אייבערשטער]

(יז) בַּאֲשֶׁר תָּמוּתִי אָמוּת דארט ווי דו וועסט שטארבן וועל איך אויך שטארבן [נעמי האט איר געזאגט, ביי אונז יודן איז דא אויף עטליכע עבירות ארבע מיתות בית דין, האט זי געענטפערט "באשר תמותי אמות" איך נעם אויף מיר אויך די אלע מיתות אויב איך וועל ח"ו זינדיגן] וְשָׁם אֶקָּבֵר און דארט וועל איך אויך באגראבן ווערן [נעמי האט איר געזאגט אז בית דין האט צוויי אנדער קברים, עקסטער פאר די וואס באקומען "סקילה און שריפה" און עקסטער פאר די וואס באקומען "הרג און חנק" האט זי אויף דעם געענטפערט "ושם אקבר". כֹּה יַעֲשֶׂה יי לִי אזוי זאל מיר דער אייבערשטער טוהן וְכֹה יֹסִיף און אזוי נאך מערן כִּי הַמָּוֶת יַפְרִיד בֵּינִי וּבֵינֵךְ: ווייל נאר די טויט וועט צושיידן צווישען מיר און דיר.

(יח) וַתֵּרֶא כִּי מִתְאַמֶּצֶת הִיא לָלֶכֶת אִתָּהּ און זי האט געזעהן אז זי האלט זיך פעסט מיט צו גיין מיט איר וַתֶּחְדַּל לְדַבֵּר אֵלֶיהָ: האט זיך אויפגעהערט צו רעדן צו איהר [פון דא לערנען חז"ל אז אויב מען זעהט אז דער גר וויל טאקע, זאל מען איהם נישט דערגיין די יאהרן, נאר מען זאל איהם אננעמען].

(יט) וַתֵּלַכְנָה שְׁתֵּיהֶם און זיי זענען ביידער געגאנגן [ר' אבהו האט געזאגט: קום און זעה, ווי ווייט חשוב זענען גרים, ביים רבונו של עולם, אז וויבאלד זי האט טאקע אנגענומען צו ווערען א יוד, האט שוין די תורה איר צוגעגליכן פונקט דער זעלבע ווי נעמי, ווי עס שטייט "ותלכנה שתיהם"] עַד בֹּאָנָה בֵּית לָחֶם ביז זיי זענען אנגעקומען קיין בית לחם וַיְהִי כְּבֹאָנָה בֵּית לֶחֶם און עס האט פאסירט אזוי ווי זיי זענען אנגעקומען קיין בית לחם וַתֵּהֹם כָּל הָעִיר עֲלֵיהֶן האט דער גאנצע שטאט געטומעלט מיט זיי [חז"ל זאגן אז אין יענע טאג איז די ווייב פון בועז נפטר געווארן, און אלע זענען צוזאמען געקומען צו די לויה] וַתֹּאמַרְנָה הֲזֹאת נָעֳמִי: און די פרויען האבן געזאגט: "איז דאס נעמי" [קוק וואס איז געשעהן מיט איר ווייל זי איז ארויסגעגאנגען פון ארץ ישראל. די מפרשים זענען מפרש רש"י אזוי, איר מאן האט נישט באקומען דעם עונש פארן ארויסגיין פון ארץ ישראל, ווייל ער האט געמעגט ארויסגיין ווייל ווען עס איז דא א הונגער מעג מען ארויס גיין, ווי מיר טרעפן ביי די אבות הק', איז ער האט באקומען דעם עונש ווייל ער האט נישט געוואלט מפרנס זיין די מענטשען פון ארץ ישראל, אבער זי האט יא פארגינט, אבער זי האט נישט געמעגט געבן קיין צדקה אהן די רשות פון איהר מאן, ע"כ האט זי נאר באקומן דעם עונש ווייל זי איז ארויס פון ארץ ישראל צו חוץ לארץ, זי וואלט געדארפט בלייבן אינדערהיים].
(כ) וַתֹּאמֶר אֲלֵיהֶן האט זיך געזאגט צו זיי אַל תִּקְרֶאנָה לִי נָעֳמִי רופט מיך נישט נעמי קְרֶאןָ לִי מָרָא רופט מיך בעסער "מרא" כִּי הֵמַר שַׁדַּי לִי מְאֹד: ווייל דער אלמעכטיגער גאט האט מיר זייער פארביטערט.

(כא) אֲנִי מְלֵאָה הָלַכְתִּי וְרֵיקָם הֱשִׁיבַנִי יי איך בין אוועקגעגאנגען פיל, און ליידיג האט מיר דער אייבערשטטער צוריק אומגעקערט לָמָּה תִקְרֶאנָה לִי נָעֳמִי פארוואס זאלט איר מיר רופן נעמי וַיי עָנָה בִי ווען דער אייבערשטער האט מיר געלאזט איבערצייגן אין שיין שטראף וְשַׁדַּי הֵרַע לִי: און דער אלמעכטיגער גאט האט מיר שלעכטס געטהון.

(כב) וַתָּשָׁב נָעֳמִי אזוי האט זיך נעמי צוריקגעקערט וְרוּת הַמּוֹאֲבִיָּה כַלָּתָהּ עִמָּהּ און רות איהר שניר פון מואב הַשָּׁבָה מִשְּׂדֵי מוֹאָב וועלכע האט זיך אומגעקערט פון שדי מואב וְהֵמָּה בָּאוּ בֵּית לֶחֶם און זיי זענען אנגעקומען קיין בית לחם בִּתְחִלַּת קְצִיר שְׂעֹרִים: אין דער צייט פון אין אנהייב פון גערשטן שניט. [אין די צייט וואס מען שניידט די עומר, וואס קומט פון שעורים]

פרק ב'
(א) וּלְנָעֳמִי און צו נעמי איז געווען (מידע) מוֹדַע לְאִישָׁהּ א פריינד פון איר מאן (אלימלך) [ער איז געווען זיי משפחה, ווייל חז"ל זאגן אונז אז אלימלך, שַׂלמון דער טאטע פון בועז, און פלוני אלמוני דער אויסלייזער, און דער טאטע פון נעמי, זענען אלע געווען קינדער פון נחשון בן אמינדב, און דאך איז דער זכות נישט בייגעשטאנען פאר דעם וואס ער איז ארויס פון ארץ ישראל-און נישט מפרנס געווען די יודן אין ארץ ישראל] אִישׁ גִּבּוֹר חַיִל א העלדישע מאן מִמִּשְׁפַּחַת אֱלִימֶלֶךְ פון אלימלך'ס משפחה וּשְׁמוֹ בֹּעַז: און זיין נאמען איז "בועז".

(ב) וַתֹּאמֶר רוּת הַמּוֹאֲבִיָּה אֶל נָעֳמִי האט רות פון מואב געזאגט צו נעמי אֵלְכָה נָּא הַשָּׂדֶה לאז מיר יעצט גיין אין פעלד וַאֲלַקֳטָה בַשִּׁבֳּלִים און איך וועל קלויבן די איבערגעבליבענע זאנגען אַחַר אֲשֶׁר אֶמְצָא חֵן בְּעֵינָיו נאך אזעלכע וואס איך וועל געפינען חן אין זיינע אויגן [איך וועל נאר נאכגיין נאך אזעלכע וואס וועלן מיר נישט נאכשרייען] וַתֹּאמֶר לָהּ לְכִי בִתִּי: האט נעמי געזאגט: "גיי מיין טאכטער".

(ג) וַתֵּלֶךְ וַתָּבוֹא זי איז אוועקגעגאנגען און זי איז געקומען [זי איז אריין און ארויס אריין און ארויס, כדי צו מאכן סימנים און ציונים, אז זי זאל געדענקען דער וועג ארויס, כדי אז זי זאל נישט פארבלאנדז'עט ווערן] וַתְּלַקֵּט בַּשָּׂדֶה און זי האט געקליבן אין פעלד אַחֲרֵי הַקֹּצְרִים אונטער די תבואה שניידערסוַיִּקֶר מִקְרֶהָ און עס האט איר אנגעטראפן [אז פונקט האט זי אנגעטראפן] חֶלְקַת הַשָּׂדֶה לְבֹעַז דאס שטיקל פעלד וואס האט געהערט צו בועז אֲשֶׁר מִמִּשְׁפַּחַת אֱלִימֶלֶךְ: וואס איז פון אלימלך'ס משפחה.

(ד) וְהִנֵּה בֹעַז בָּא מִבֵּית לֶחֶם און אט איז בועז געקומען פון די שטאט בית לחם וַיֹּאמֶר לַקּוֹצְרִים און ער האט געזאגט צו די תבואה שניידערס יי עִמָּכֶם דער אייבערשטער איז מיט אייך! וַיֹּאמְרוּ לוֹ יְבָרֶכְךָ יי: האבן זיי צוריקגעזאגט: דער אייבערשטער זאל דיך בענטשן.

(ה) וַיֹּאמֶר בֹּעַז לְנַעֲרוֹ און בועז האט געזאגט צו זיין יונגע אויפזעהר הַנִּצָּב עַל הַקּוֹצְרִים וואס איז געווען געשטעלט איבער די תבואה שניידערס לְמִי הַנַּעֲרָה הַזֹּאת: וועמען'ס איז אט די יונגע פרוי? [פרעגן חז"ל איז דען די שטייגער געווען פון בועז זיך נאכצופרעגן אויף פרויען? נאר בועז האט געזען אז רות האט זיך אויפגעפירט זייער זייער צניעות'דיג]

(ו) וַיַּעַן הַנַּעַר הַנִּצָּב עַל הַקּוֹצְרִים האט די יונגע אויפזעהר וואס איז געשטעלט איבער די תבואה שניידערס געענטפערט וַיֹּאמַר און ער האט געזאגט נַעֲרָה מוֹאֲבִיָּה הִיא זי איז א יונגע פרוי פון מואב הַשָּׁבָה עִם נָעֳמִי מִשְּׂדֵה מוֹאָב: וואס האט זיך צוריק געקערט מיט נעמי פון די פעלד פון מואב. [דא איז אויך טעמו למעלה ווייל דא איז דאס אויך א לשון עבר]

(ז) וַתֹּאמֶר זי האט געטראכט [אין הארץ]: אֲלַקֳטָה נָּא לאז מיר קלויבן וְאָסַפְתִּי בָעֳמָרִים און צונויפזאמלען צווישען די בינטלעך תבואה אַחֲרֵי הַקּוֹצְרִים אונטער די תבואה שניידערס וַתָּבוֹא זי איז געקומען וַתַּעֲמוֹד זי שטייט אזוי מֵאָז הַבֹּקֶר וְעַד עַתָּה זינט די פרימארגן ביז יעצט זֶה שִׁבְתָּהּ הַבַּיִת מְעָט: דאס וואס זי האט זיך אוועקגעזעצט אין שטוב, איז נאר פאר אביסל.

(ח) וַיֹּאמֶר בֹּעַז אֶל רוּת האט בועז געזאגט צו רות הֲלוֹא שָׁמַעַתְּ בִּתִּי האטס דאך געהערט מיין טאכטער אַל תֵּלְכִי לִלְקֹט בְּשָׂדֶה אַחֵר דו זאלסט נישט גיין קלויבן אין אן אנדערע פעלד וְגַם לֹא תַעֲבוּרִי מִזֶּה און דו זאלסט אויך נישט אוועק גיין פון דא וְכֹה תִדְבָּקִין עִם נַעֲרֹתָי: נאר דו זאלסט זיך באהעפטן מיט מיינע יונגע פרויען.

(ט) עֵינַיִךְ בַּשָּׂדֶה אֲשֶׁר יִקְצֹרוּן דיינע אויגן (זאלסטו לייגן) אויף די פעלד וואס זיי שניידן וְהָלַכְתְּ אַחֲרֵיהֶן און דו זאלסט גיין אונטער זיי הֲלוֹא צִוִּיתִי אֶת הַנְּעָרִים איך האב דאך באפוילן די יונגען לְבִלְתִּי נָגְעֵךְ אז מען זאל דיר קיין ריר נישט טוהן וְצָמִת און [אויב] דו וועסט דארשטן וְהָלַכְתְּ אֶל הַכֵּלִים וְשָׁתִית זאלסטו גלייך גיין צו די כלים און דו זאלסט טרינקען מֵאֲשֶׁר יִשְׁאֲבוּן הַנְּעָרִים: פון ווי די יונגען שעפן.

(י) וַתִּפֹּל עַל פָּנֶיהָ איז זי געפאלן אויף איר פנים וַתִּשְׁתַּחוּ אָרְצָה און זי האט זיך געבוקט צו די ערד וַתֹּאמֶר אֵלָיו און זי האט איהם געזאגט מַדּוּעַ מָצָאתִי חֵן בְּעֵינֶיךָ לְהַכִּירֵנִי וואס עפעס האב איך געפונען חן אין דיינע אויגן זיך מיר באקאנט צו מאכן וְאָנֹכִי נָכְרִיָּה: איך בין דאך א פרעמדע.

(יא) וַיַּעַן בֹּעַז וַיֹּאמֶר לָהּ האט בועז געענטפערט און ער האט געזאגט צו איר: הֻגֵּד הֻגַּד לִי עס איז מיר דערציילט געווארן כֹּל אֲשֶׁר עָשִׂית אֶת חֲמוֹתֵךְ אלעס וואס דו האסט געטוהן מיט דיין שוויגער אַחֲרֵי מוֹת אִישֵׁךְ נאך דיין מאן'ס טויט וַתַּעַזְבִי אָבִיךְ וְאִמֵּךְ וְאֶרֶץ מוֹלַדְתֵּךְ האסטו פארלאסט דיין פאטער און דיין מוטער און דאס לאנד פון דיין געבורט וַתֵּלְכִי אֶל עַם אֲשֶׁר לֹא יָדַעַתְּ תְּמוֹל שִׁלְשׁוֹם: און דו האסט דיך געלאזט גיין צו א פאלק וואס דו האסט נישט געקענט פון נעכטן און אייער נעכטן.

(יב) יְשַׁלֵּם יי פָּעֳלֵךְ זאל דער אייבערשטער דיר באצאלן פאר דיין ווערק וּתְהִי מַשְׂכֻּרְתֵּךְ שְׁלֵמָה און זאלן דיין פארדינסטן זיין גאנץ מֵעִם יי אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל פון דער אייבערשטער דער גאט פון די יודן אֲשֶׁר בָּאת לַחֲסוֹת תַּחַת כְּנָפָיו: וואס דו ביסט געקומען זיך שוצן אונטער זיינע פליגל.

(יג) וַתֹּאמֶר האט זי געזאגט אֶמְצָא חֵן בְּעֵינֶיךָ אֲדֹנִי לאז מיך געפונען אויך ווייטער חן אין דיינע אויגן מיין הער כִּי נִחַמְתָּנִי ווייל דו האסט מיך געטרייסט וְכִי דִבַּרְתָּ עַל לֵב שִׁפְחָתֶךָ ווען דו האסט גערעדט צום הארץ פון דיין דינסט וְאָנֹכִי לֹא אֶהְיֶה כְּאַחַת שִׁפְחֹתֶיךָ: און איך געהער דאך נישט צו זיין אפילו ווי איינער פון דיינע דינסטן [איך בין נישט חשוב אפילו ווי איינער פון דיינע שפחות].

(יד) וַיֹּאמֶר לָה בֹעַז און בועז האט געזאגט צו איר לְעֵת הָאֹכֶל צו דער צייט פון עסן גּשִׁי הֲלֹם קום אהער נענטער וְאָכַלְתְּ מִן הַלֶּחֶם און וועסט עסן פון דעם ברויט וְטָבַלְתְּ פִּתֵּךְ בַּחֹמֶץ און וועסט איינטונקען דיין ביסן אין זויערס [פון דא זעהן מיר אז זויערס איז גוט אויב מען איז זייער הייס] וַתֵּשֶׁב מִצַּד הַקּוֹצְרִים זי האט זיך אוועקגעזעצט ביי די זייט פון די שניידערס וַיִּצְבָּט לָהּ קָלִי און ער האט איר דערלאנגט א הויפן געברענטע זאנגען וַתֹּאכַל וַתִּשְׂבַּע וַתֹּתַר: און זי האט געגעסן און זי איז זאט געווארן און זי האט פון דעם נאך איבער געלאזט.

(טו) וַתָּקָם לְלַקֵּט ווען זי איז אויפגעשטאנען צו קלויבן וַיְצַו בֹּעַז אֶת נְעָרָיו לֵאמֹר האט בועז באפוילן זיינע יונגען אזוי צו זאגן גַּם בֵּין הָעֳמָרִים תְּלַקֵּט אויך צווישען די בינטליך זאל זי מעגן קלויבן וְלֹא תַכְלִימוּהָ: און איהר זאלט איר דערפאר נישט פארשעמען.

(טז) וְגַם שֹׁל תָּשֹׁלּוּ לָהּ און אויך זאלט איהר זיך מאכן פארגעסען פאר איר'ט וועגן [נאך א פשט - מאכן אראפפאלן] מִן הַצְּבָתִים פון די קליינע בינטלעך וַעֲזַבְתֶּם און איר זאלט עס איבערלאזן וְלִקְּטָה און זי זאל קלויבן וְלֹא תִגְעֲרוּ בָהּ: און איר זאלט איר נישט אנשרייען.

(יז) וַתְּלַקֵּט בַּשָּׂדֶה עַד הָעָרֶב און זי האט אנגעקליבן אין פעלד ביז'ן אווענט וַתַּחְבֹּט אֵת אֲשֶׁר לִקֵּטָה או זי האט אויסגעקלאפט (אויסגעדראשן) וואס זי האט אנגעקליבן וַיְהִי כְּאֵיפָה שְׂעֹרִים: און עס איז געווען (באשטאנען) ווי אן איפה גערשטן.

(יח) וַתִּשָּׂא זי האט עס גענומען וַתָּבוֹא הָעִיר און זי איז געקומען אין שטאט אריין וַתֵּרֶא חֲמוֹתָהּ איר שוויגער האט געזעהן אֵת אֲשֶׁר לִקֵּטָה וואס זי האט אנגעקליבן וַתּוֹצֵא האט זי (אויך) ארויסגענומען וַתִּתֶּן לָהּ און האט איר געגעבן אֵת אֲשֶׁר הוֹתִרָה מִשָּׂבְעָהּ: וואס זי האט איבערגעלאזן נאך איר עסן צו די זעט.

(יט) וַתֹּאמֶר לָהּ חֲמוֹתָהּ איר שוויגער האט איר געזאגט אֵיפֹה לִקַּטְתְּ הַיּוֹם ווי האסטו געקליבן היינט וְאָנָה עָשִׂית און ווי האסטו געארבייט יְהִי מַכִּירֵךְ בָּרוּךְ זאל זיין געבענטשט דער קענער (ווער עס האט זיך אין אייך אומגעקוט) וַתַּגֵּד לַחֲמוֹתָהּ זי האט דערציילט איר שוויגער אֵת אֲשֶׁר עָשְׂתָה עִמּוֹ אלעס וואס זי האט זיך איינגעהאדעלט ביי איהם וַתֹּאמֶר זי האט געזאגט שֵׁם הָאִישׁ דער נאמען פון דעם מענטש אֲשֶׁר עָשִׂיתִי עִמּוֹ הַיּוֹם וואס איך האב ביי איהם געארבייט היינט בֹּעַז: איז בועז.

(כ) וַתֹּאמֶר נָעֳמִי לְכַלָּתָהּ האט נעמי געזאגט צו איר שניר בָּרוּךְ הוּא לַיי געלויבט איז ער צום אייבערשטן אֲשֶׁר לֹא עָזַב חַסְדּוֹ וואס ער האט נישט פארלאזט זיינע גענאדע אֶת הַחַיִּים וְאֶת הַמֵּתִים פון די לעבעדיגע און פון די געשטארבענע וַתֹּאמֶר לָהּ נָעֳמִי און נעמי האט איר (דערביי אויך) געזאגט קָרוֹב לָנוּ הָאִישׁ דער מאן איז אונזער א נאנטער מִגֹּאֲלֵנוּ הוּא: ער איז פון אונזער אויסלייזער (ער דארף באפרייען אונזער ארבטייל).

(כא) וַתֹּאמֶר רוּת הַמּוֹאֲבִיָּה רות די מואב'ישע האט געזאגט גַּם כִּי אָמַר אֵלַי ער האט מיך אויך אנגעזאגט עִם הַנְּעָרִים אֲשֶׁר לִי נאר מיט די יונגע פרויען וואס זענען אויך ביי מיר תִּדְבָּקִין זאלסטו דיך אנהאלטן (זיך האלטען נאנט) עַד אִם כִּלּוּ אֵת כָּל הַקָּצִיר אֲשֶׁר לִי: ביז עס וועט זיך ענדיגן די גאנצע שניט וואס עס איז ביי מיר.

(כב) וַתֹּאמֶר נָעֳמִי אֶל רוּת כַּלָּתָהּ האט נעמי געזאגט צו רות איר שניר טוֹב בִּתִּי עס איז טאקע גוט אזוי מיין טאכטער כי תצאי עם נעֲרוֹתָיו אז דו זאלסט נאר ארויסגיין מיט זיינע יונגע פרויען וְלֹא יִפְגְּעוּ בָךְ בְּשָׂדֶה אַחֵר: כדי מען זאל זיך נישט אנטרעפן מיט דיר אין אן אנדער פעלד (פרעמדע פעלדער).

(כג) וַתִּדְבַּק בְּנַעֲרוֹת בֹּעַז זי האט זיך באהאפטן (אנגעהאלטן) מיט די יונגע פרויען ביי בועז לְלַקֵּט צו קלויבן עַד כְּלוֹת קְצִיר הַשְּׂעֹרִים ביז צום ענדע פון די גערשטן שניט וּקְצִיר הַחִטִּים און די ווייצן שניט וַתֵּשֶׁב אֶת חֲמוֹתָהּ: און זי האט זיך אויפגעהאלטען מיט איר שוויגער.

פרק ג'
(א) וַתֹּאמֶר לָהּ נָעֳמִי חֲמוֹתָהּ האט איר שוויגער נעמי געזאגט צו איהר בִּתִּי מיין טאכטער הֲלֹא אֲבַקֶּשׁ לָךְ מָנוֹחַ איך זיך דאך דיר אן אפריה אֲשֶׁר יִיטַב לָךְ: וואס זאל דיר גוט זיין.

(ב) וְעַתָּה און יעצט הֲלֹא בֹעַז מֹדַעְתָּנוּ בועז איז דאך אונזער'ס א באקאנטער [אונזער א קרוב] אֲשֶׁר הָיִית אֶת נַעֲרוֹתָיו ביי וועם דו פלעגסט פאררברענגען מיט זיינע יונגע פרויען הִנֵּה הוּא זֹרֶה אֶת גֹּרֶן הַשְּׂעֹרִים הַלָּיְלָה: אט ווינטשויפלט ער די גערשטן אינעם שייער ביינאכט. [ווייל דער דור איז געווען איינגעוואוינט אין גזל, פלעגט ער נעכטיגן אין דעם שייער, צו אכטונג געבן פון גנבים]

(ג) וְרָחַצְתְּ זאלסט דיך ארומוואשן [פון עבודה זרה] וָסַכְתְּ און באזאלבן [דאס מיינט מיט מצוות] וְשַׂמְתְּ (שמלתך) שִׂמְלֹתַיִךְ עָלַיִךְ און זאלסט אנטון דיינע [שבת'דיגע] קליידער אויף דיר (וירדתי) וְיָרַדְתְּ הַגֹּרֶן און זאלסט אראפנידערן צום שייער [דער כתיב איז "וירדתי" מיינע זכותים זאלן מיטגיין מיט דיר] אַל תִּוָּדְעִי לָאִישׁ געב דיך נישט צו דערקענען צו דעם מענטש (בועז) עַד כַּלֹּתוֹ לֶאֱכֹל וְלִשְׁתּוֹת: ביז ער וועט אפענדיגן צו עסן און צו טרינקען.

(ד) וִיהִי בְשָׁכְבוֹ ס'וועט זיין ווען ער וועט זיך גיין לייגן וְיָדַעַתְּ אֶת הַמָּקוֹם אֲשֶׁר יִשְׁכַּב שָׁם זאלסטו זעהן אויסצוקענען דאס פלאץ וואו ער וועט זיך לייגן דארט וּבָאת וְגִלִּית מַרְגְּלֹתָיו און זאלסט אהין צוקומען און זאלסט אנטפלעקן זיין צופוסענס (ושכבתי) וְשָׁכָבְתְּ און זאלסט נעכטיגן (דו זאלסט זיין לעבן איהם ווען ער נעכטיגט) וְהוּא יַגִּיד לָךְ אֵת אֲשֶׁר תַּעֲשִׂין: דעמאלס וועט ער דיר זאגן וואס דו זאלסט טוהן.

(ה) וַתֹּאמֶר אֵלֶיהָ האט רות געזאגט צו איר כֹּל אֲשֶׁר תֹּאמְרִי אֵלַי אֶעֱשֶׂה: אלס וואס דו זאגסט צו מיר וועל איך טאן.

(ו) וַתֵּרֶד הַגֹּרֶן און זי האט גענידערט אין שייער וַתַּעַשׂ כְּכֹל אֲשֶׁר צִוַּתָּה חֲמוֹתָהּ: און זי האט געטוהן אלעס וואס די שוויגער האט איר אנגעזאגט.

(ז) וַיֹּאכַל בֹּעַז וַיֵּשְׁתְּ און בועז האט אפגעגעסן און ער האט געטרינקען וַיִּיטַב לִבּוֹ און זיין הארץ איז געווען גוט אויפגעלייגט [ווייל ער האט עוסק געווען אין תורה] וַיָּבֹא לִשְׁכַּב בִּקְצֵה הָעֲרֵמָה און ער איז געקומען זיך לייגן ביים עק פון די תבואה בינטלעך וַתָּבֹא בַלָּט וַתְּגַל מַרְגְּלֹתָיו וַתִּשְׁכָּב: און זי איז אהינגעקומען שטילערהייט און האט זיך געלייגט.

(ח) וַיְהִי בַּחֲצִי הַלַּיְלָה ס'איז געווען צו האלבער נאכט וַיֶּחֱרַד הָאִישׁ און דער מאן (בועז) האט אויפגעציטערט [ווייל ער האט געוואוסט אז דא געפינט זיך נישט קיין מענטשען, האט ער געמיינט אז דאס איז א שד, און ער האט שוין געוואלט אנהייבן צו שרייען אבער:] וַיִּלָּפֵת ער האט זיך אנגעשטויסן אז: וְהִנֵּה אִשָּׁה שֹׁכֶבֶת מַרְגְּלֹתָיו: אט א פרוי ליגט איהם צופונסינס.

(ט) וַיֹּאמֶר האט ער געזאגט מִי אָתְּ ווער ביסטו וַתֹּאמֶר האט זי געזאגט אָנֹכִי רוּת אֲמָתֶךָ איך בין עס דיין דינסט רות, וּפָרַשְׂתָּ כְנָפֶךָ עַל אֲמָתְךָ כִּי גֹאֵל אָתָּה: איך בעט דו זאלסט פארשפרייטן דיינע פליגל איבער דיין דינסט [דאס מיינט אז דו זאלסט מיט מיר חתונה האבן] ווייל דו ביסט דאך אונזער אן אויסלייזער. [דו דארפסט אויסלייזן די פעלד פון מיין מאן און פון מיין שוויגער, און דו דארפסט זיי אויסלייזן, ווי עס שטייט אין פסוק: "ובא גואלו הקרוב אליו וגאל וגו'", וועגען דעם זאלסטו אויך מיר אויסלייזן, און אזוי ווען איך וועל קומען צום פעלד וועט מען ווייטער זאגן "דאס איז דער ווייב פון מחלון"]

(י) וַיֹּאמֶר בְּרוּכָה אַתְּ לַיי בִּתִּי האט ער איר געזאגט, געבענטשט זאלסטו זיין צום אייבערשטען, מיין טאכטער הֵיטַבְתְּ חַסְדֵּךְ הָאַחֲרוֹן מִן הָרִאשׁוֹן האסט נאך בעסער געטון מיט דיין לעצטע גענאדיגן שריט פון דעם ערשטן (וואס דו האסט נישט פארלאזן דיין שוויגער לְבִלְתִּי לֶכֶת אַחֲרֵי הַבַּחוּרִים אִם דַּל וְאִם עָשִׁיר: ביסט נישט נאכגעגאנגען נאך די יונגע לייט סיי אן ארימאן סיי א רייכער.

(יא) וְעַתָּה בִּתִּי אַל תִּירְאִי און אצינד טאכטער מיינע! שרעק זיך נישט כֹּל אֲשֶׁר תֹּאמְרִי אֶעֱשֶׂה לָּךְ איך וועל פאר דיר אלעס טוהן כִּי יוֹדֵעַ כָּל שַׁעַר עַמִּי ווייל אלע אינדרויסנדיגע ווייסען כִּי אֵשֶׁת חַיִל אָתְּ: אז דו ביסט אן ערליכע פרוי.

(יב) וְעַתָּה און יעצט כִּי אָמְנָם כִּי (אם) גֹאֵל אָנֹכִי עס איז אמת אז איך בין אן אויסלייזער וְגַם יֵשׁ גֹּאֵל קָרוֹב מִמֶּנִּי: עס איז אבער דא אן אויסלייזער וואס איז נענטער פון מיר. [מען לייענט נישט "אם" ווייל דאס איז נאר דעם "כתיב", ווייל "כי אם" וואלט געמיינט אז עס איז א ספק, אבער עס איז דאך נישט אזוי, ווייל עס איז זיכער דא א נאנטערע אויסלייזער וואס מען דארף קודם פרעגען צו ער וויל דיר אויסלייזן, ווי רבי יהושע בן לוי האט געזאגט אז שַׂלמון אלימלך און "טוב" זענען געווען ברידער, (און דאס וואס עס שטייט אז בועז האט געזאגט "אשר לאחינו אלימלך" איז נישט שווער ווייל מען קען אנרופן א "פעטער" א "ברודער", ווי עס שטייט ביי אברהם אבינו וועגן לוט "וישמע אברהם כי נשבה אחיו", און אברהם איז דאך געווען לויט'ס פעטער) אזוי אויך איז בועז געווען די פלימעניק פון אלימלך, קומט אויס אז "טוב" איז געווען א נענטערע קרוב, ווייל ער איז געווען א ברודער פון אלימלך, אבער בועז איז נאר געווען א פלימעניק]

(יג) לִינִי הַלַּיְלָה דערפאר בלייבז'שע נעכטיגן איבערנאכט, [און מיר וועלען נישט חתונה האבן] וְהָיָה בַבֹּקֶר ווען ס'וועט זיין אינדעפריה אִם יִגְאָלֵךְ אויב יענער קרוב וועט דיך אויסלייזן טוֹב איז גוט יִגְאָל זאל ער טאקע אויסלייזן וְאִם לֹא יַחְפֹּץ לְגָאֳלֵךְ וּגְאַלְתִּיךְ אָנֹכִי און אויב ער וועט דיך נישט וועלן אויסלייזן וועל איך דיר דעמאלס אויסלייזן חַי יי שִׁכְבִי עַד הַבֹּקֶר: איך שווער אין די נאמען פון דעם אייבערשטן אז דו זאלסט בלייבן איבערנעכטיגן ביז אינדערפריה. [זי האט איהם געזאגט אזוי: "דאס איז נאר א תירוץ וואס דו גיבסט מיר אבער אין אמת'ן ווילסטו נישט חתונה האבן מיט מיר" דערפאר האט ער באלד געשוואירען אז ער מיינט טאקע וואס ער זאגט. נאך א פשט, דער יצר הרע האט געוואלט אז זיי זאלן ח"ו מזנה זיין (וואוינען אהן א חתונה) האט ער געשוואירען צום יצר הרע אז בשום אופן וועט ער נישט וואינען מיט א פרוי אהן א חתונה]

(יד) וַתִּשְׁכַּב (מרגלתו) מַרְגְּלוֹתָיו עַד הַבֹּקֶר זי איז געבליבן נעכטיגן צופיסענס ביז מארגן פרי וַתָּקָם (בטרום) בְּטֶרֶם יַכִּיר אִישׁ אֶת רֵעֵהוּ און זי איז אויפגעשטאנען איידער א מענטש דערקענט דעם חבר וַיֹּאמֶר ווייל ער האט געזאגט אַל יִוָּדַע כִּי בָאָה הָאִשָּׁה הַגֹּרֶן: עס זאל נישט באוואוסט ווערן אז א פרוי איז געקומען אין שייער. [ער איז אויפגעשטאנען פרי כדי אז קיינער זאל ח"ו איהם נישט חושד זיין אז ער האט געוואינט מיט א פרוי אהן א חתונה]

(טו) וַיֹּאמֶר און ער האט איר געזאגט הָבִי הַמִּטְפַּחַת אֲשֶׁר עָלַיִךְ דערלאנג מיר דאס טיכל וואס איז אויף דיר וְאֶחֳזִי בָהּ און האלט איהר פעסט אהן וַתֹּאחֶז בָּהּ און זי האט עס אנגעהאלטן וַיָּמָד שֵׁשׁ שְׂעֹרִים און ער האט אריינגעמאסטן זעקס גערשטן [דא מיינט דאס נישט זעקס סאה, נאר דא מיינט עס טאקע ממש זעקס שעורים, ווייל עס איז נישט די שטייגער פון א פרוי צו טראגן אזוי פיל. ער האט איר מיט דעם מרמז געווען אז פון זיי וועט ארויסקומען א זוהן (דוד) וואס איז געבענטשט מיט זעקס ברכות "רוח חכמה, ובינה, רוח עצה, וגבורה, רוח דעת, ויראת ה'"] וַיָּשֶׁת עָלֶיהָ און ער האט עס איר ארויפגעלייגט וַיָּבֹא הָעִיר: און ער איז אריינגעקומען אין שטאט.

(טז) וַתָּבוֹא אֶל חֲמוֹתָהּ און זי איז אנגעקומען צוריק צו איר שוויגער וַתֹּאמֶר און זי האט געזאגט מִי אַתְּ בִּתִּי ווי האלט עס מיט דיר, מיין טאכטער! וַתַּגֶּד לָהּ אֵת כָּל אֲשֶׁר עָשָׂה לָהּ הָאִישׁ: און זי האט איר דערציילט אלעס וואס דער מאן האט מיט איר געטאן.

(יז) וַתֹּאמֶר און זי האט ווייטער געזאגט שֵׁשׁ הַשְּׂעֹרִים הָאֵלֶּה נָתַן לִי אט די זעקס גערשטן האט ער מיר געגעבן כִּי אָמַר אֵלַי אַל תָּבוֹאִי רֵיקָם אֶל חֲמוֹתֵךְ: ווייל ער האט מיר געזאגט קום נישט אהיים ליידיג צו דיין שוויגער.
(יח) וַתֹּאמֶר און זי (נעמי) האט געזאגט שְׁבִי בִתִּי בלייב זיצן מיין טאכטער עַד אֲשֶׁר תֵּדְעִין אֵיךְ יִפֹּל דָּבָר ביז דו וועסט קענען קלאהר וויסן וויאזוי די זאך וועט אויספאלן כִּי לֹא יִשְׁקֹט הָאִישׁ כִּי אִם כִּלָּה הַדָּבָר הַיּוֹם: ווייל דער מאן (בועז) וועט נישט רוען ביז ער וועט פארענדיגן די זאך נאך היינט.

פרק ד'
(א) וּבֹעַז עָלָה הַשַּׁעַר און בועז איז ארויפגעגאנגען צום טויער וַיֵּשֶׁב שָׁם און ער האט זיך דארט אוועקגעזעצט וְהִנֵּה הַגֹּאֵל עֹבֵר און פונקט איז דער אויסלייזער אדורך געגאנגען אֲשֶׁר דִּבֶּר בֹּעַז פון וומען בועז האט ערשט גערעדט וַיֹּאמֶר האט בועז געזאגט סוּרָה שְׁבָה פֹּה קום זעץ זיך אוועק דא פְּלֹנִי אַלְמֹנִי יענער אומבאוויסטער מענטש וַיָּסַר וַיֵּשֵׁב: און ער איז צוגעקומען און ער האט זיך אוועקגעזעצט. [דער נאמען פון דעם מענטש איז געווען "טוב" די תורה דערמאנט נישט זיין נאמען ווייל ער האט איר נישט געוואלט אויסלייזן. דערפאר הייסט ער "אלמוני" ווייל ער איז געווען "אלמון בדברי תורה" דאס מיינט ער האט נישט געוואוסט די הלכה אז דער תורה לאזט נאר נישט חתונה האבן מיט "מואב" אבער מיט א "מואבית" מעג מען יא חתונה האבן, און ער האט געזעגט "פן אשחית נחלתי" אז איך וועל מאכן א פגם אויף מיינע קינדער, אבער דאס איז געווען א טעות].

(ב) וַיִּקַּח עֲשָׂרָה אֲנָשִׁים און ער האט גענומען צען מענטשען מִזִּקְנֵי הָעִיר פון די עלטסטע שטאט לייט וַיֹּאמֶר שְׁבוּ פֹה און ער האט געזאגט זעצט זיך דא אוועק וַיֵּשֵׁבוּ: און זיי האבן זיך אוועק געזעצט

(ג) וַיֹּאמֶר לַגֹּאֵל און ער האט געזאעגט צום אויסלייזער חֶלְקַת הַשָּׂדֶה אֲשֶׁר לְאָחִינוּ לֶאֱלִימֶלֶךְ די שטיקל פעלד וועלכע געהערט צו אונזער פריינד אלימלך מָכְרָה נָעֳמִי האט נעמי פארקויפט הַשָּׁבָה מִשְּׂדֵה מוֹאָב: ווען זי איז צוריקגעקומען פון פעלד פון מואב.

(ד) וַאֲנִי אָמַרְתִּי און איך האב אבער געטראכט אֶגְלֶה אָזְנְךָ לֵאמֹר איך וועל פריער אויפדעקען דיינע אוירען זאגנדיג קְנֵה נֶגֶד הַיּשְׁבִים זאלסט עס קויפן אין געגנווארט פון די וועלכע זיצן דא וְנֶגֶד זִקְנֵי עַמִּי און אין געגנווארט פון די עלטסטע לייט פון מיין פאלק אִם תִּגְאַל אויב ווילסטו אויסלייזן גְּאָל לייז אויס וְאִם לֹא יִגְאַל אויב דו וועסט נישט אויסלייזן הַגִּידָה לִּי זאל מיר גלייך (ואדע) וְאֵדְעָה און איך זאל וויסן כִּי אֵין זוּלָתְךָ לִגְאוֹל ווייל קיין נענטערע קרוב אויסער דיר איז נישט פארהאן וְאָנֹכִי אַחֲרֶיךָ און נאך דיר פאלט די פליכט גלייך אויף מיר וַיֹּאמֶר האט דער קרוב געזאגט אָנֹכִי אֶגְאָל: איך וועל אויסלייזן.

(ה) וַיֹּאמֶר בֹּעַז האט בועז געזאגט בְּיוֹם קְנוֹתְךָ הַשָּׂדֶה מִיַּד נָעֳמִי וּמֵאֵת רוּת הַמּוֹאֲבִיָּה אֵשֶׁת הַמֵּת (קניתי) קָנִיתָה אין דעם זעלבן טאג וואס דו קויפסט די פעלד פון רשות פון נעמי און פון רות די מאבי'שע די פרוי פון פארשטארבענעם, מוזטו עס קויפן [מיט דעם תנאי אז דו וועסט איר נעמען פאר א ווייב כדי:] לְהָקִים שֵׁם הַמֵּת עַל נַחֲלָתוֹ: אויפצושטעלן דעם אנדענק פון געשטארבענעם'ס נאמען אויף זיין ווייטערדיגע ירושה.

(ו) וַיֹּאמֶר הַגֹּאֵל האט אבער דער אויסלייזער געזאגט לֹא אוּכַל (לגאול) לִגְאָל לִי [אויף אזא אופן] קען איך דעס נישט אויסלייזן פאר מיר פֶּן אַשְׁחִית אֶת נַחֲלָתִי טאמער וועל איך דערמיט פארדארבן מיין אייגענע נחלה [עס וועט ארויסקומען א שלעכטע נאמען אויף מיינע קינדער, אז זיי שטאמען פון מואבים. ווי מען האט שוין אויבן געלערנט איז דאס געווען א טעות ווייל חז"ל דרש'ענען דאך מואבי ולא מואבית, אז מען מעג יא חתונה האבן מיט א פרוי פון מואב] גְּאַל לְךָ אַתָּה אֶת גְּאֻלָּתִי לייז דעמאלס דו מיין ירושה רעכט כִּי לֹא אוּכַל לִגְאֹל: ווייל אך קען עס נישט אויסלייזן.

[פארציילט יעצט דער פסוק אז] (ז) וְזֹאת לְפָנִים בְּיִשְׂרָאֵל עַל הַגְּאוּלָּה וְעַל הַתְּמוּרָה און אזוי איז געווען איינגעפירט אין די פריערדיגע צייטן ביי אידן ביים פארקויפן און איינטוישן א זאך] לְקַיֵּם כָּל דָּבָר כדי צו פעסטשטעלען א זאך שָׁלַף אִישׁ נַעֲלוֹ האט איינער אראפגעצויגן זיין שיך וְנָתַן לְרֵעֵהוּ און עס געגעבן זיין חבר וְזֹאת הַתְּעוּדָה בְּיִשְׂרָאֵל: און דאס איז געווען אזא סארט באווייז ציווישן אידן. [דער קנין ווערט אנגערופן א "קנין סודר" (דער שיך איז געווען אנטשטאט א סודר) עס איז דא א מחלוקת אין די גמרא (ב"מ מז.) איין מאן דאמר האלט אז דער קונה הייבט אויף דער כלי פון דעם מקנה, און איין מאן דאמר האלט, אז דער מקנה הייבט אויף די כלי פון דער קונה. מיר פסק'ענען אז דער מקנה הייבט אויף דער כלי פון דער קונה, דא האט דער גואל געגעבן צו בועז].

(ח) וַיֹּאמֶר הַגֹּאֵל לְבֹעַז האט דער קרוב אויסלייזער געזאגט צו בועז קְנֵה לָךְ קויף מיין רעכט וַיִּשְׁלֹף נַעֲלוֹ: און ער האט דערלאנגט זיין שוך.

(ט) וַיֹּאמֶר בֹּעַז לַזְּקֵנִים וְכָל הָעָם און בועז האט געזאגט צו די אלטע לייט און דעם געגנווארט פון דעם גאנצן פאלק עֵדִים אַתֶּם הַיּוֹם איר זייט היינט אלע עדים כִּי קָנִיתִי אֶת כָּל אֲשֶׁר לֶאֱלִימֶלֶךְ אז איך האב אפגעקויפט אלע ירושה רעכטן וואס געהערטן צו אלימלך וְאֵת כָּל אֲשֶׁר לְכִלְיוֹן וּמַחְלוֹן און אלעס וואס געהערט צו כליון און מחלון מִיַּד נָעֳמִי: פון נעמי'ס האנט.

(י) וְגַם אֶת רוּת הַמֹּאֲבִיָּה און אויך די פרוי רות פון מואב אלס א ווייב אֵשֶׁת מַחְלוֹן די פרוי פון פארשטארבענעם מחלון קָנִיתִי לִי לְאִשָּׁה האב איך מיר געקויפט פאר א ווייב לְהָקִם שֵׁם הַמֵּת עַל נַחֲלָתוֹ בכדי צו דערהאלטן דעם פארשארטבענעמ'ס נאמען אויף זיין ירושה טייל [כדי אז ווען זי וועט זיך דרייען אויף זיין נחלה וועלען מענטשען זאגן "דאס איז געווען די ווייב פון מחלון" און אזוי וועט זיין נאמען דערמאנט ווערען אויף איהר] וְלֹא יִכָּרֵת שֵׁם הַמֵּת מֵעִם אֶחָיו וּמִשַּׁעַר מְקוֹמוֹ עס זאל נישט אפגעשניטן ווערן דער נאמען פון געשטארבענעם פון צוויישן זיינע ברידער און פון טויער פון זיין שטאט עֵדִים אַתֶּם הַיּוֹם: איר זענט אלע עדות דערויף!

(יא) וַיֹּאמְרוּ כָּל הָעָם אֲשֶׁר בַּשַּׁעַר וְהַזְּקֵנִים האט דאס גאנצע פאלק וועלכע האבן זיך פארזאמלט ביים טויער, און די אלטע לייט, געזאגט עֵדִים מיר זענען עדים יִתֵּן יי אֶת הָאִשָּׁה הַבָּאָה אֶל בֵּיתֶךָ זאל דער אייבערשטער געבען די פרוי וואס קומט אצינד אריין אין דיין שטוב כְּרָחֵל וּכְלֵאָה ווי רחל און ווי לאה אֲשֶׁר בָּנוּ שְׁתֵּיהֶם אֶת בֵּית יִשְׂרָאֵל וואס ביידע האבן אויפגעבויעט דאס אידישע הויז געזינט [כאטש ער איז ארויס פון יהודה פון די קינדער פון לאה, דאך האט ער מודה געווען אז רחל איז געווען די "עקרת הבית", דערפאר האט ער דערמאנט רחל פאר לאה] וַעֲשֵׂה חַיִל בְּאֶפְרָתָה און זאלסט טאהן העלדישקייטף אין "אפרת" וּקְרָא שֵׁם בְּבֵית לָחֶם: און זאלסט קריגן אן אויסגערופענעם נאמען אין "בית לחם" [דאס מיינט אז דיין נאמען זאל גרויס ווערען].

(יב) וִיהִי בֵיתְךָ כְּבֵית פֶּרֶץ דיין הויז זאל זיין געראטן ווי דאס הויז פון דיין זיידן פרץ אֲשֶׁר יָלְדָה תָמָר לִיהוּדָה וועמען "תמר" האט געבוירן צו יהודה מִן הַזֶּרַע אֲשֶׁר יִתֵּן יי לְךָ מִן הַנַּעֲרָה הַזֹּאת: פון די קינדער וואס דער אייבערשטער וועט דיר געבען אצינד פון די יונגע פרוי.

(יג) וַיִּקַּח בֹּעַז אֶת רוּת בועז האט גענומען די רות וַתְּהִי לוֹ לְאִשָּׁה זי איז אים געווארן א ווייב וַיָּבֹא אֵלֶיהָ און ער האט מיט איהר חתונה געהאט וַיִּתֵּן יי לָהּ הֵרָיוֹן און דער אייבערשטער האט איהר געגעבן צו טראגן. וַתֵּלֶד בֵּן: און זי האט געבוירען א זוהן.

(יד) וַתֹּאמַרְנָה הַנָּשִׁים אֶל נָעֳמִי און די ווייבער האבן געזאגט צו נעמי בָרוּךְ יי אֲשֶׁר לֹא הִשְׁבִּית לָךְ גֹּאֵל הַיּוֹם געלויבט איז דער אייבערשטער וואס האט דיר נישט געלאזט צישטערן קיין אויסלייזער היינט וְיִקָּרֵא שְׁמוֹ בְּיִשְׂרָאֵל: און זיין נאמען וועט ווערען אויסגערופן צווישען יודן.

(טו) וְהָיָה לָךְ לְמֵשִׁיב נֶפֶשׁ און ער וועט זיין צו דערפרישן דיין נשמה וּלְכַלְכֵּל אֶת שֵׂיבָתֵךְ דיך צו באזארגן אויף דער עלטער כִּי כַלָּתֵךְ אֲשֶׁר אֲהֵבַתֶךְ ווייל דיין ליבע שנור יְלָדַתּוּ האט אים געבוירן אֲשֶׁר הִיא טוֹבָה לָךְ מִשִּׁבְעָה בָּנִים: וואס זי דארף דיר זיין בעסער פון זיבן זוהן.

(טז) וַתִּקַּח נָעֳמִי אֶת הַיֶּלֶד און נעמי האט גענומען דאס קינד וַתְּשִׁתֵהוּ בְחֵיקָהּ און זי האט איהם געהאלטן און שויס וַתְּהִי לוֹ לְאֹמֶנֶת: און זי איז איהם געווארן אן ערציערען.

(יז) וַתִּקְרֶאנָה לוֹ הַשְּׁכֵנוֹת שֵׁם לֵאמֹר און די שכנות האבן איהם גערופן א נאמן אזוי צו זאגן יֻלַּד בֵּן לְנָעֳמִי אשטייגער ווי דאס קינד איז געבוירן געווארן צו נעמי וַתִּקְרֶאנָה שְׁמוֹ עוֹבֵד און זיי האבן איהם גערופן ביים נאמען "עובד" הוּא אֲבִי יִשַׁי אֲבִי דָוִד: דאס איז דער פאטער פון ישי, דער פאטער פון דוד.
(יח) וְאֵלֶּה תּוֹלְדוֹת פָּרֶץ און דאס זענען די קינדער פון פרץ [וויבאלד מען האט מייחס געווען דוד נאך רות המואביה האט די תורה נאכאמאהל איהם מייחס געווען אז ער שטאמט פון שבט יהודה] פֶּרֶץ הוֹלִיד אֶת חֶצְרוֹן: פרץ האט געבוירן דעם חצרון.

(יט) וְחֶצְרוֹן הוֹלִיד אֶת רָם חצרון האט געבורין דעם רם וְרָם הוֹלִיד אֶת עַמִּינָדָב: און רם האט געבוירן דעם עמינדב.

(כ) וְעַמִּינָדָב הוֹלִיד אֶת נַחְשׁוֹן עמינדב האט געבורין דעם נחשון וְנַחְשׁוֹן הוֹלִיד אֶת שַׂלְמָה: נחשון האט געברוין דעם שַׂלמה.

(כא) וְשַׂלְמוֹן הוֹלִיד אֶת בֹּעַז און שַׂלמה האט געבוירען דער בועז וּבֹעַז הוֹלִיד אֶת עוֹבֵד: און בועז האט געבוירן דעם עובד

(כב) וְעֹבֵד הוֹלִיד אֶת יִשָׁי און עובד האט געבוירען דעם ישי וְיִשַׁי הוֹלִיד אֶת דָּוִד: און ישי האט געבוירען דעם דוד (דוד מלך ישראל)







די מדרש דערציילט, אז פאר דער אויבערשטער איז געקומען געבן די תורה פאר די אידן, האט ער געזאגט פאר די מלאכים: "צום ערשט וועל איך גיין מיט די תורה צו די פעלקער און איך וועל זיי פרעגן צו זיי זענען מסכים אנצונעמען מיין תורה. אויב זיי וועלן מסכים זיין, דאן וועל איך זיי צוזאמען פָּאהְרֶן מיט די אידן. אזוי וועלן זיי נישט קענען שפעטער האבן א טענה אז אויב מ'וואלט זיי געגעבן די תורה וואלטן זיי אויך געטוהן מצוות.
איז דער אייבערשטער געגאנגען צו די בני עשו, און זיי געפרעגט צו זיי ווילען אָנְנֶעמֶען די תורה. האבן זיי צוריק געפרעגט: "וואס שטייט אין יענע תורה"? האט זיי דער אייבערשטער געענטפערט: "אין מיין תורה שטייט: "לא תרצח" - איהר זאלט נישט הרג'ענען קיין מענטשן"! האבן זיי געענטפערט: "ניין, מיר קענען נישט אננעמען די תורה, ווייל אונזער גאנצע לעבן און שטרעבונג איז צו הרג'ענען מענטשן און פיהרן מלחמות. אהן דעם קענען מיר נישט לעבן"!!
איז דער אייבערשטער געגאנגען צו די בני ישמעאל און זיי געפרעגט: "ווילט איהר אָנְנֶעמֶען מיין תורה וואס גיבט אן אייביגן לעבן פאר דעם מענטש"? - "וואס שטייט אין דיין תורה"? - האבן די בני ישמעאל צוריק געפרעגט. האט זיי דער אויבערשטער געענטפערט: "אין מיין תורה שטייט :"לא תגנוב" - איהר זאלט נישט גנב'ענען"! - אוי, ניין, אזא סארט תורה איז נישט צוגעפאסט פאר אונז, ווייל אונזער גאנצע געשמאק אין לעבן איז צו גנב'ענען און רויבען"!!
פון דארט איז דער אייבערשטער געגאנגען צו די בני עמון און מואב, און אויך זיי האבן געפרעגט וואס אין די תורה שטייט. האט זיי דער אייבערשטער ערקלערט אז עס שטייט: "לא תנאף" - מען מעג נישט טוהן קיין אומווערדיגע זאכען. האבן זיי זיך אויך אויסגעלאכט פון די תורה און נישט געוואלט אָנְנֶעמֶען.
און ווען דער אייבערשטער איז דערנאך געגאנגען צו די פעלקער פון כנען און זיי געפרעגט: "אפשר ווילט איהר אָנְנֶעמֶען מיין תורה"? - האבן זיי אויך געפרעגט: "וואס שטייט אין יענע תורה וואס דו זאגסט אז עס איז אזוי גוט און געשמאק"? האט זיי דער אייבערשטער געענטפערט: "עס שטייט אין מיין תורה אז מען דארף האנדלען ערליך און מ'טאר נישט באשווינדלען א חבר". האבן זיי באלד אויסגעשריגן: "ניין!!! א תורה וואס האט אזוינע ערליכע און גלייכע געזעצן זענען נישט גוט פאר אונז. אונזער גאנצע לעבן איז מיט שווינדעל און בלאף"!!
פון דארט איז דער אויבערשטער אנגעקומען אין מדבר צו די אידן און זיי געפרעגט: "ווילט איהר אפשר אָנְנֶעמֶען מיין תורה"? זיי האבן נישט געטראכט קיין רגע און גארנישט געפרעגט, נאר באלד צוזאמען הויך אויסגעשריגן מיט התלהבות און ברען: "נעשה ונשמע"!!! - "מיר וועלן טוהן און מיר וועלן הערן"!!!
און אזוי ווי דער אויבערשטער האט געזעהן דעם גרויסען חשק מיט וועלכע די אידן ווילן אָנְנֶעמֶען די תורה, האט ער געזאגט צו משה רבינו: "צום ערשט, פאר איך וועל זיי געבן די תורה, וויל איך אז דו זאלסט צוזאמען קלויבן אלע אידישע פרויען און רעדן מיט זיי וועגן קבלת התורה. ווייל וויבאלד די מאמעס זענען די הויפט פון די אידישע שטוב און זיי ערציהען די קינדער, דערפאר וויל איך אז זיי זאלן צום ערשט הערן וועגן קבלת התורה".
איז משה רבינו געגאנגען און איבערגעגעבן די רייד פון דעם אייבערשטען צו ערשט פאר די פרויען און דאן פאר אלע אידן. און ווען ער האט צוריק געקערט דעם ענטפער פון די אידן פאר דעם אייבערשטען, האט איהם דער אייבערשטער געזאגט: "יעצט וויל איך האבן עֲרֵבִים וואס קענען פאר מיר פארזיכערן אז איהר וועט איינהאלטען אייערע רייד פון אפהיטען די תורה".
האבן די אידן געענטפערט: "אונזערע קינדער וועלן זיין ערבים אז מיר וועלן האלטן די תורה. מיר וועלן לערנען מיט זיי די תורה און מצוות, און אויך זיי וועלן איבערגעבן פאר זייערע קינדער. אזוי וועט די תורה בלייבן אייביג באהאפטען צו אונז"!! דער אייבערשטער איז זייער צופרידען געווען פון דעם ענטפער און באפוילען די אידן זיך צוצוגרייטען צו קבלת התורה.

ב"ה
שלשת ימי הגבלה

א) דער דריטער, פערטער און פינפטער טאג פון חודש סיון ווערן אנגערופען: "שלשת ימי הגבלה". דאס מיינט די 3 טעג פון באגרעניצן דעם בארג סיני, קיינער זאל דארט נישט ארויפגיין אויף דעם פלאץ ווי די הייליגע שכינה וועט אראפ קומען פון הימל און זיך באווייזען פאר די אידן און געבן פאר זיי די הייליגע תורה.
ב) אין די "שלשת ימי הגבלה" איז שוין נישט קיין ענין צו טרויערן אזוי ווי אין די ספירה טעג, און מען מעג זיך שוין אפשערן די האר און באנייען קליידער, ווי אויך טוהן אנדערע זאכן וואס מען האט נישט געטוהן אין די ספירה טעג.
מנהגי ערב שבועות
א) ערב שבועות איז א מנהג אויפצוהענגן בלומען און ביימער אין די הייזער. אויך אין בית המדרש שטעלט מען אוועק ביימער ביים עמוד פון דעם בעל תפילה, ביים ארון הקודש און אויף די בימה. מיט דעם מאכען מיר אן אנדענק צו מתן תורה, וואס איז געגעבן געווארן אויף בארג סיני וואס איז באוואקסן געווארן מיט גראז און ביימער. אזוי ווי עס שטייט אין פסוק: (שמות לד-ג) "גם הצאן והבקר אל ירעו אל מול ההר ההוא" (אז די שאף און רינדער זאלן נישט פאשען אויף דעם בארג). פארשטייט מען פון דעם אז אויפן בארג סיני איז געווען גראז צו פאשען.
ב) מען דארף אוֹיפְפַּאסֶען נישט אראפ צו רייסען צווייגען פון פרוכט-ביימער וועגן "בל תשחית", נאר פון געווענליכע בלעטער ביימער.
ג) ערב שבועות איז א מצוה זיך צו שערן די נעגל און די האר און זיך טובל'ן לכבוד יום טוב, כדי זיך מטהר צו זיין פאר יום טוב.
ד) די יום טוב'דיגע קליידער דארפן זיין שענער און טייערע פון יעדן שבת.
מנהגי ליל שבועות
א) מעריב דאווענט מען שפעט, ווען עס איז שוין זיכער נאכט. ווייל ביי ספירת העומר שטייט אין פסוק: "תמימות תהיינה", אז עס דארפן זיין גאנצע 7 וואכן.
ב) מען דאווענט מעריב מיט דעם נוסח און ניגון פון יום טוב. ביי "אהבת עולם",איז דא וואס פיהרען זיך צו זינגען.
ג) דער מנהג איז צו צינדען ליכט פאר די סעודה (אויסער ווען שבועות איז פרייטיג צו נאכטס). מען מאכט קידוש אזוי ווי יעדע יום טוב, און מען זאגט "יעלה ויבוא" ביים בענטשן.
ד) די ערשטע נאכט שבועות, איז א מנהג אז די מענער זענען אויף און זיי לייגען זיך נישט שלאפן. נאר מען לערנט תורה א גאנצע נאכט און מען זאגט "תיקון ליל שבועות". ווייל ווען דער אייבערשטער איז אראפ געקומען אויפן בארג סיני, צו געבן די תורה פאר די אידן, וואלט געדארפט זיין, אז די אידן זאלן שוין ווארטן פון פריער. האט אבער דער שטן געמאכט אז די אידן זאלן פארשלאפען.

אזוי האט משה רבינו געמוזט ארום גיין און אויפוועקן אלע אידן און זיי ברענגען צום בארג סיני. און ווייל דער אייבערשטער איז שוין געווען גרייט און געווארט פאר די אידן, דערפאר זענען מיר אויף א גאנצע נאכט, און מיר בעטן דעם באשעפער ער זאל אונז מוחל זיין אויף דעם וואס מיר זענען פארשלאפן ביי קבלת התורה.
ה) דער שר שלום מבעלזא זי"ע האט געזאגט, אז: "תערוך לפני שלחן" (תהלים כ"ג) איז די זעלבע ראשי תיבות פון "תיקון ליל שבועות". אז ווען מען באטייליגט זיך ביי א טיש פון א רבי א צדיק, קען מען די זעלבע מתקן זיין ווי מען זאגט "תיקון ליל שבועות".
ו) ווען מען זאגט די תרי"ג מצוות, זאל מען אינזינען האבן אז מען איז מקיים די מצוות מיט זיין זאגען.
ז) פון אר"י הקדוש זי"ע ווערט געברענגט, אז דער וואס איז אויף א גאנצע נאכט און ער שלאפט גארנישט, איז פארזיכערט אז ער וועט אויסלעבן זיין יאהר און קיין שום שאדען וועט איהם נישט געשעהן.
ח) אויך ווערט געברענגט פון אר"י הק' זי"ע אז פון ברכו ביי מעריב ביז כתר פון מוסף זאל מען נישט אויסרעדן קיין דברי חול.
מנהגי חג השבועות
א) פסוקי דזמרה און שחרית דאווענט מען מיט דעם נוסח און ניגון פון יעדע יום טוב.
ב) פאר דער כהן זאגט "ברכו" ביי "קריאת התורה" זאגט מען די "אקדמות", דעם "שיר" וואס ר' מאיר חזן זצ"ל האט מתקן געווען. ווייל אין די אקדמות ווערט דערצעהלט די גרויסקייט פון באשעפער, וועלכע האט באשאפן די גאנצע וועלט און אלעס וואס געפונט זיך אין איהר, און אז אויך די מלאכים און שרפים לויבן דעם הייליגן באשעפער. ער האט דאס געשריבן אין אראמיש, ווייל ער האט נישט געוואלט אז די מלאכים זאלן איהם מקנא זיין פאר זיין געוואלדיגן שיר, און אראמיש פארשטייען נישט די מלאכים.
ג) דעם ערשטן טאג נאכן דאווענען איז א מנהג צו עסן מילכיגע עסענווארג. מען דארף אוֹיפְפַּאסֶען אין אלע חומרות פון פליישיג און מילכיגס אזוי ווי א גאנץ יאהר. א האלבע שעה נאך די מילכיגע סעודה, קען מען עסן די פליישיגע סעודה. מען עסט נישט קיין געזאלצענע געלע קעז וואס מען מוז ווארטן נאך זיי 6 שעה ביז מען עסט פליישיגס.
ד) דער טעם פון דעם מנהג איז, ווייל ביז מען האט געגעבן די הייליגע תורה פאר די אידן, האבן זיי נישט גע'שחט'ן די בהמות ווי דער דין איז, און אויך זייערע טעפ זענען געווען טריפה. יעצט אבער, ווען זיי האבן באקומען די תורה און זיי האבן געהערט אז מען מוז עסען נאר כשר'ע פלייש, האבן זיי נישט געקענט קאכן די פלייש ווייל די טעפ זענען געווען טריפה, און כשר'ן טעפ מעג מען דאך נישט יום טוב. דערפאר האבן זיי געקענט עסען נאר "מילכיגס". וועגן דעם מאכן מיר אן אנדענק און מיר עסען אויך מילכיגס.
ה) נאך א טעם, ווייל די תורה האט 613 מצוות. 248 מצוות "עשה" קעגן די 248 גלידער פון דעם מענטש, און 365 מצוות "לא תעשה" קעגן די 365 טעג אין

יאהר. און אז דו וועסט אויסרעכענען, וועסטו זעהן אז די "לא תעשה" פון קאכן פלייש מיט מילך צוזאמען, געפאלט אין שבועות.
ו) דעם צווייטן טאג יום טוב זאגט מען "מגילת רות". ווייל אין מגילת רות ווערט אויסגערעכענט דער יחוס פון דוד המלך ע"ה וואס איז געבוירן געווארן און נפטר געווארן אין שבועות. און וועגן דעם כבוד פון דוד המלך ע"ה לייענט מען
"מגילת רות".

ש מ ו ת ח ג ה ש ב ו ע ו ת - ו ט ע מ י ה ם

דער יום טוב שבועות ווערט אנגערופען מיט 5 נעמען:
א) חג השבועות.
ב) חג העצרת.
ג) חג הקציר
ד) חג הביכורים.
ה) זמן מתן תורתינו.

א) "שבועות" - איז טייטש "וואכן". דאס מיינט אז מיר מאכן א יום טוב נאכדעם וואס מיר האבן געענדיגט ציילען ספירה 7 וואכן, וואס דאס איז 49 טעג, מאכן מיר אין דעם פופציגסטן טאג דעם יום טוב שבועות.

ב) "עצרת" - איז טייטש "אויפהאלטן". דאס מיינט אז מיר האלטן זיך צוריק אין דעם טאג נישט צו טוהן קיין ארבעט וואס מען טאר נישט טוהן אין יום טוב..
פארוואס ווערט נאר שבועות אנגערופען מיט דעם נאמען, אין אלע ימים טובים מוז מען דאך זיך צוריק האלטן פון צו טוהן א ארבעט? דאס איז ווייל יעדער יום טוב האט ספעציעלע מצוות וואס מען מוז אין איהר טוהן. ווי צום ביישפיל: פסח דארף מען עסען "מצה", סוכות דארף מען זיצען אין די "סוכה" און שאקלען מיט די "ד' מינים", ראש השנה דארף מען בלאזען "שופר", און אזוי ווייטער. "שבועות" אבער, איז נישט דא קיין ספעציעלע מצוה אין די תורה, נאר דאס וואס מען מוז זיך צוריק האלטן פון צו ארבעטן. דערפאר ווערט נאר שבועות אנגערופען מיט דעם נאמען "עצרת".
(קדושת לוי)

ג) "חג הקציר" - ווייל דעמאלטס שנייד מען די תבואה.

ד) "חג הביכורים" - איז טייטש דער יום טוב פון די "ערשט געצייטיגטע פרוכט". ווען די אלע אידן זענען געווען אין ארץ ישראל, און דער בית המקדש איז געשטאנען, איז געווען א מצוה מען זאל ברענגען "ביכורים" אין בית המקדש. ווי אזוי האט מען דאס געטוהן? ווען א מענטש האט געזעהן אין זיין פעלד, אז עס איז שוין דא איין

פרוכט פון די 7 מינים מיט וואס ארץ ישראל איז געבענטשט געווארן, וואס ווערט שוין געצייטיגט, האט ער ארויף געבינדען אויף דעם א גרעזל פאר א צייכען אז די פרוכט איז געווען די ערשטע. שפעטער ווען מען האט שוין אראפ געשניטען די אלע פרוכט, האט מען אריין געלייגט די אלע "ערשט געצייטיגטע פרוכט" אין א שיינע באפוצטע קארב. צו די זייטען האט מען צוגעבינדען שיינע טויבען, וואס מען האט שפעטער מקריב געווען פאר קרבנות. אויך האט מען אנגעגרייט א שיינע באצירטע אקס, וואס זיינע הערנער זענען געווען ארום גענומען מיט גאלד און א הערליכע געפלאכטענע קרוין פון בלעטער. דעם אקס האט מען אויך שפעטער מקריב געווען אויפן מזבח. מען האט ארויף געלייגט דעם קארב אויפן אקס, און אזוי איז מען ארויף געגאנגען קיין ירושלים, פרייליך, מיט טענץ און געזאנג. מ'האט אנידערגעלייגט דעם קארב אין בית המקדש, און מ'האט געדאנקט און געלויבט דעם באשעפער דערפאר וואס ער האט אונז געגעבן דעם הייליגן און גוטן לאנד ארץ ישראל, וואס איז געבענטשט געווארן מיט פיינע זיסע פרוכט. דער צייט פון ברענגען "ביכורים", איז פון שבועות ביז סוכות.

ה) "זמן מתן תורתינו" - איז טייטש: די צייט פון געבן אונזער תורה. שבועות פרייען מיר זיך אויף דעם וואס מיר האבן זוכה געווען צו באקומען פון דעם באשעפער די הייליגע תורה. ווען די אידן האבן באקומען די תורה, איז דערקענט געווארן ווי חשוב און טייער די אידן זענען מער פון אלע פעלקער. ווייל אויב אידן היטען נישט אפ די תורה און מצוות, דאן מיט וואס זענען מיר מער חשוב פון די גוים? דערפאר פרייען מיר זיך אזוי שטארק, אז דער אייבערשטער האט אונז אויסגעוועהלט צו זיין זיינע געליבסטע קינדער, און מיר וועלן שטענדיג נאר פאר איהם זיין אונטערטעניג. שבועות איז דערגרייכט געווארן דעם ציל, צוליב וואס מיר זענען ארויס געגאנגען פון מצרים, אנצונעמען די הייליגע תורה פון בארג סיני.

ווען דער אייבערשטער האט געוואלט געבן די תורה פאר די אידן, זענען געקומען אלע גרויסע בערג און געוואלט אז אויף זיי זאל מען געבן די תורה. האט אבער דער אייבערשטער אויסגעוועהלט דעם קלענסטן בארג "בארג סיני" אויף איהם צו געבן די תורה. צו ווייזען אז תורה קען נאר לערנען א מענטש וואס האלט זיך קליין, בעניוות, און דערווייטערט זיך פון גרויסקייט.








מעשה פון בית יוסף


ב"ה
אין ספר של"ה הק' ווערט געברענגט א בריוו וואס הרה"ק ר' שלמה אלקביץ זצ''ל (מחבר פון'ם זמר לכה דודי) וואס איז געווען פון די חבריא קדישא פון הייליגן בית יוסף זצ"ל האט אפגעשריבן א מעשה וואס האט פאסירט מיט זיי בשעת זיי זענען אויף געווען, אין די נאכט פון שבועות.

דער בית יוסף וואס האט מחבר געווען די שולחן ערוך האט געוואוינט אין די שטאט צפת אין ארץ ישראל, בערך פיר הונדרעט יאר צוריק. ער האט זיך צוזאמען גענומען מיט עטליכע חבירים (ווייניגער ווי א מנין) אויף צו זיין א גאנצע נאכט און לערנען אהן א אויפהער, און אזוי איז טאקע געווען, זיי זענען געווען אויף א גאנצע נאכט און זיי האבען געלערנט אהן אויפהער.

ווען זיי האבען אפגעלערנט צוויי מסכתות משניות, האבן זיי פלוצלונג זוכה געווען צו הערן פונעם מויל פון בית יוסף ארויסגיין א הויכע אויסטערלישע געטליכע שטימע, קיין קלארע ווערטער האט מען נישט פארשטאנען נאר דאס קול האט זיך געהאלטען אין איין שטארקן מיט אן אויסטעלישן איינגענעמקייט, און די אלע ארומיגע, זענען געפאלן מיט'ן פנים צום ערד פון גרויס שרעק.

דאס קול איז געווארן קלארער און האט צו זיי אזוי געזאגט "מיינע חברים מהדרין מן המהדרין , שלום זאל זיין צו אייך, וואויל איז אייך, וואויל איז אייערע עלטערן, וואויל איז אייך אויף די וועלט און אויף יענע וועלט, וואס איר האט מיר גענומען צו באקרוינען אין די הייליגע נאכט, וואס ליגט שוין אזוי לאנג אויף די ערד, און קיינער טרייסט מיך נישט, און יעצט האב איך צוריקבאקומען מיין קרוין".

שטארקט אייך מיינע חבירים, זייט בשמחה, איר זאלט וויסען אז איר זענט, פון די געהויבענע יודען פון'ם דור, און ענקער קול תורה איז ארויף צום הימעל צום אייבערשטער און געשפאלטען הימלען. צו ענקער לערנען האבען זיך צוגעהערט מלאכים ושרפים ואופנים און די חיות הק'.

איך משנה רעד צו אייך, ווען איר וואלט געווען א מנין, וואלט איר געקענט משיג זיין און זוכה זיין צו אסאך א גרעסערע זכות, אבער אויך יעצט וואס איר זענט נישט קיין מנין האט איר אויך א גרויסע זכויה, ווייל דארך דעם וואס איר האט אפגעלאזט דאס שלאפען און געלערנט, בין איך משנה דערהויבען געווארען, איר זענט נישט ווי אנדערע מענטשען וואס שלאפען נאר איר האט אייך באהאפטען אין השי"ת, און ער פרייט זיך מיט אייך, דערפאר מיינע קינדער, זייט בשמחה, זייט אייך מחזק מיט תורה, מיט שמחה, און מיט יראת שמים.

ווען איר וואלט משיג געווען די קלענסטער חלק פון מיין צער, וואלט איר קיינמאהל נישט געקענט קיין שמייכל געבען, ווען איר וואלט געדענקט אז צוליב אייך ליג איך אויף די ערד, אבער יעצט זייט אייך מחזק, זעצט פָאר אייער לערנען וואס איז זיס פאר די אייבערשטער, שטעלט אייך נישט אפ קיין רגע.

יעצט לאמיר זיך אויפשטעלען אין זאגען הויך, אזוי ווי יום כיפור, ברוך שם כבוד מלכותו לעולם ועד. און יעדע האט זיך אויפגעשטעלט און מיטגעזאגט, דערנאך האט די קול ווייטער געזאגט, "וואויל איז צו אייך, לערנט ווייטער און איר זאלט נישט מבטל זיין אפילו אויף איין מינוט".

נאך אסאך אנדערע חכמה און גוטע הבטחות האט די קול גערעט צו זיי, זיי האבען מיטגעוויינט מיט'ן צער השכינה, און זיי האבען זיך געפלאגט צו לערנען א גאנצע נאכט, אהן א אויפהער.

צופרי ווען זיי זענען זיך געגאנגען טובל'ן, האבען זיי דארט געטראפען אנדערע דריי חברים, זיי האבען פארציילט פאר די חברים וואס עס איז געווען ביינאכט, די חברים האבען געהאט גרויס צער און שברי לב, פארוואס זיי זענען נישט דארט געווען, און די וואס זענען יא געווען, האבען אויך געהאט צער, פארוואס זיי זענען נישט געווען א גאנצע מנין, ווייל דעמאלס וואלטען זיי זוכה געווען מער צו הערען.

דערפאר האבען זיי אפגעשמיסט, אז די קומעדיגע נאכט וועלען זיי אלע צוזאמען אויפזיין, וועט שוין יא זיין א מנין, און כאטש זיי זענען די פריעדיגע נאכט א גאנצע נאכט אויפ געווען, און בייטאג האבען זיי זיך אויך נישט געלייגט שלאפען, ווייל די חסיד האט נאך מנחה געדרשנ'ט, דאך האבען זיי זיך אונטערגעגארטעלט און האבען אויסגעפירט די אנדערע נאכט פינקט ווי די ערשטע נאכט.

פון גרויס פרייד וואס זיי זענען געווען א גאנצע מנין, האט מען שוין נישט דערווארט ביז זיי וועלען לערנען די משניות, און אפילו נישט ביז האלבע נאכט, נאר ווען זיי האבען געהאלטען ביי משנה תורה און געזאגט די פסוקים פון שמע, האט זיך די קול גענומען הערען, און גערעט צו זיי, פון דברי חכמה, און געזאגט. "וואויל צו אייך מיינע פריינד, וואויל צו אייך וואס איר פירט מיך ארויף העכער און העכער, איר זענט געווארען זייער הויך דארך דעם וואס איר זענט צען מענטשען. ווען עס וואלט געווען ערלויבט פאר די אויג צו זעהן, וואלט איר געזעהן די גרויסע לעכטיקייט וואס נעמט ארום די שטוב, דערפאר זאלט איר זיך שטארק'ן, איינער די צווייטען, זאגט מיט א הויכע קול "שמע ישראל און ברוך שם", אזוי ווי יום כיפור.

פון די מעשה זאגט די של"ה הקדוש, קען א מענטש זעהן דאס חשיבות פון לערנען שבועות ביינאכט און נישט רעדען ח"ו קיין דברים בטלים, און אויך נאר ערליכע נוצליכע ווערטער וואס ברענגט שמירות תורה ומצות אדער יראת שמים, חזק חזק ונתחזק.












קבלת התורה - יעדען טאג
פארוואס ווערט שבועות אנגערופען "זמן מתן תורתנו" און נישט "זמן קבלת תורתנו"? ווייל די צייט פון געבן די תורה (מתן), איז געווען נאר איין מאהל - ביים בארג סיני, אבער אננעמען (קבלת) די תורה דארף זיין שטענדיג, א גאנץ לעבן בייטאג און ביינאכט.
(חידושי הרי"ם)
הכנות צו קבלת התורה
אויב א איד גרייט זיך צו אין די ספירה טעג ווי עס דארף צו זיין, קען ער זוכה זיין צו הערן די "קולות וברקים" פון קבלת התורה, און "אנכי ה' אלקיך" פון באשעפער אליין.
(קדושת לוי)
א עצה קעגן "יאוש" - צו טראכטן אז די תורה איז היינט געגעבן געווארן
בחדש השלישי לצאת בני ישראל מארץ מצרים (שמות יט-א). שיהיו דברי תורה חדשים עליך (רש"י).
ווען א איד וויל זיך זעצן לערנען תורה, קומט שטענדיג דער יצר הרע און גיבט איהם אריין א שלעכטע געפיהל אין הארץ, אז ער וועט סיי ווי נישט קענען לערנען ווייל ביז יעצט האט ער גארנישט געלערנט. און דאס ברענגט איהם צו "יאוש" און דורך דעם הערט ער אויף אינגאנצען צו לערנען. דערפאר מוז מען זעהן אזוי ווי די תורה איז היינט געגעבן געווארן ווי ניי, און ער הייבט יעצט אהן צו לערנען צום ערשטן מאהל.
(מהר"ש מבעלזא)
פון גרויס ליבשאפט צו די תורה, האבן זיי געשריגן צוזאמען
ויענו כל העם יחדיו ויאמרו כל אשר דבר ה' נעשה וגו' (שמות יט-ח).
צוליב די גרויס ליבשאפט וואס די אידן האבן ארויס געוויזען פאר די תורה, האבן זיי נישט געווארט איינער פאר דעם אנדערן אז דער חבר זאל פריער ענטפערן, נאר אלע אידן צוזאמען האבן אויסגעשריגן מיט איין שטימע: "נעשה ונשמע"!
(רבי בונם פון פרשיסכא זי"ע)
אויפגעהויבן אויף זיי די בארג, צו פארשטעלן די ליכטיגקייט פון די תורה
ויתיצבו בתחתית ההר (שמות יט-יז). מלמד שכפה עליהם הר כגגית (שבת פ"ח.).
אזוי ווי ווען א מענטש געפונט זיך א לענגערע צייט אין די פינסטערניש, מעג ער נישט פלוצלינג ארויס גיין צו די ליכטיגקייט, ווייל ער קען אינגאנצען פארלירען זיין זעהן. אזוי אויך די אידן, וואס זענען געווען אזוי לאנג אין די פינסטערע טומאה פון מצרים, וואלט זיי געשאדט אויב דער אייבערשטער וואלט אויף איינמאהל פאר זיי באוויזען די ליכטיגקייט פון די תורה. דערפאר האט זיי דער אייבערשטער באדעקט מיט דעם בארג, כדי צו פארשטעלן פון זיי די געוואלדיגע ליכטיגקייט.
(גדולת מרדכי)
אפילו אין די שווערע צייטען מוז מען מקיים זיין די תורה
די גמרא זאגט אין מסכת שבת (דף פ"ח), אז פאר דער אייבערשטער האט געגעבן די תורה פאר די אידן האט ער אויפגעהויבן דעם בארג העכער די אידן, און געזאגט: "וועט עטס מקבל זיין די תורה איז גוט, און אויב נישט - דארט וועט עטס באגראבן ווערן"! פרעגט אויף דעם תוספות, פארוואס האט אויסגעפעהלט אז דער אייבערשטער זאל דאס טוהן, די אידן האבן דאך געזאגט פון זייער אייגענע ווילן: "נעשה ונשמע"? נאר די כוונה פון דעם אייבערשטן איז געווען מרמז צו זיין, אז אפילו ווען עס קומען אהן אויף דעם מענטש שווערע צייטן אזוי ווי א בארג, און זיין רצון און חשק צו דינען דעם אייבערשטן איז זייער שוואך, דאך דארף מען זיך אנשטרענגן מיט אלע כוחות צו לערנען תורה און דינען דעם אייבערשטן.
(בעל שם טוב זי"ע)

תורה און מצוות מוז מען מקיים זיין מיט מסירות נפש
די גמרא זאגט אז ווען דער אייבערשטער האט געזאגט די ערשטע צוויי דברות: "אנכי", "לא יהיה לך", איז ארויס געפלויגען די נשמה פון די אידן פון גרויס שרעק. לכאורה איז שווער, פארוואס האט דאס אויסגעפעהלט, האט דען דער אויבערשטער נישט געקענט מאכן אז זייער נשמה זאל בלייבן אין זיי? נאר דער אויבערשטער האט געוואלט מרמז זיין, אז יעדע זאך וואס האט צו טוהן מיט תורה און אידישקייט, דארף מען מקיים זיין מיט מסירות נפש.
(שפת אמת)

זיי האבן געזעהן די מצוות, כדי נישט צו האבן קיין טעות
וכל העם רואים את הקולות ואת הלפידים (שמות כ-טו).
דער חידושי הרי"ם זי"ע האט ערקלעהרט פארוואס עס האט אויסגעפעהלט אז די אידן זאלן זעהן די קולות און די רייד פון די עשרת הדברות, עס וואלט דען נישט גענוג געווען צו הערן אליין. נאר פון הערן אליין וואלט מען זיך געקענט טועה זיין מיט די מצוות "לא תעשה" פון "לא תגנוב לא תרצח לא תחמוד וגו'", און טראכטן ח"ו אז "לא" מיינט "לו" מיט א "ו". אז פארן אויבערשטען'ס וועגן, איז ח"ו מותר צו טוהן די זאכען. דערפאר האט אויסגעפעהלט אז זיי זאלן זעהן די רייד און קענען גוט לייענען, און זיך נישט טועה זיין ח"ו.

אלע נשמות פון די אידן זענען געווען ביי מתן תורה
עס ווערט געברענגט אין ספרים, אז נישט נאר די אידן וואס האבן דעמאלטס געלעבט זענען געווען ביי "מתן תורה", נאר אויך די נשמות פון אלע אידן וואס זענען געבוירן געווארן אין אלע דורות, זענען אויך דארט געווען. עס איז באקאנט וואס דער רבי ר' אלימלך פון ליזענסק זי"ע פלעגט זאגען: אז נישט נאר וואס ער געדענקט פונקטליך דעם מעמד פון "קבלת התורה", נאר ער געדענקט אויך נעבן וועמען ער איז דעמאלטס געשטאנען.

די תלמידים האבן געמוזט געדענקן דעם מעמד פון קבלת התורה
דער הייליגער רבי ר' בער פון מעזריטש זי"ע, אלץ יונגערמאן נאך זיין חתונה, האט ער געהאט פרנסה פון דעם וואס ער האט זיך פארדינגען אלץ מלמד פון קליינע קינדער. ער איז נישט געווען ווי סתם יעדע מלמד, נאר ווען עס איז געקומען א נייע יונגעל לערנען "אלף בית", האט ער צום ערשט געפרעגט צו ער געדענקט נאך דעם מעמד פון "קבלת התורה", וואס אלע אידישע נשמות זענען דארט געווען. און בשעת'ן פרעגן האט ער זיך פארטיפט אין דעם קינד'ס נשמה און אויפגעמישט זיינע געדאנקען ביז דאס קינד האט זיך טאקע דערמאנט אין דעם געוואלדיגן מעמד. און טאמער דאס קינד האט זיך נישט געקענט דערמאנען פון דעם, האט איהם רבי ר' בער זי"ע נישט געוואלט אננעמען אלץ תלמיד.

וואס מען קען דערגרייכן מיט התמדה אין לערנען
דער בעלזער רב ר' יושע'לע זי"ע האט אמאהל דערצעהלט די מעשה מיט גרויס התלהבות, וואס פון דעם זעהט מען ווי גרויס און חשוב די תורה איז אפילו פון א פראסטער מענטש:
אמאהל אין א בית המדרש אין גאליציע איז געווען א גרויסע התעוררות צו לערנען די הייליגע תורה. עס איז געווען אין די "שלשת ימי הגבלה" און יעדער איז געווען באשעפטיגט זיך צוצוגרייטען ווי עס דארף צו זיין צו די טעג פון קבלת התורה. דער בית המדרש איז געווען געפאקט מיט אידן וועלכע זענען געזעצן און געלערנט מיט התמדה אהן קיין אויפהער, אז די קול תורה האט זיך געהערט ביז ארויס אויף די גאס. עס איז פונקט אריבער געגאנגען א פראסטער מענטש אן "עם הארץ", און ווען ער האט געהערט דעם זיסען קול פון לערנען האט ער זיך פארגליסט אריין צו גיין אין בית המדרש. ווען ער האט געזעהן דעם געוואלדיגן בילד ווי אלע לערנען מיט אזא געשמאק, האט ער זיך אויך געוואלט צוזעצן און לערנען. אבער ליידער האט ער גארנישט פארשטאנען פון לערנען ווייל ער האט קיינמאהל נישט געלערנט קיין תורה. מיט זיין ביטער הארץ האט ער זיך דערנענטערט צום ארון הקודש און אויסגעגאסן זיין הארץ צום באשעפער. ער האט געוויינט ביטער און געבעטן פארוואס ער איז נישט זוכה צו די ליכטיגקייט פון די תורה? - אזוי איז ער צוגעגאנגען צום ספרים שאפע און ארויס גענומען די ערשטע גמרא, און אנגעהויבן צו זאגן די עברי, אפילו ער האט גארנישט פארשטאנען וואס ער האט געזאגט. ער האט פארגעזעצט נאך און נאך ביז צוביסלעך האט ער שוין אנגעהויבן צו פארשטיין דאס לערנען.
אצינד קוקט נאר צו - האט בעלזער רב ר' יושע'לע זי"ע געענדיגט זיין מעשה - ווי גרויס און ווי טייער עס איז התמדה אין לערנען, אז אויף מיין טיש ליגט א ספר וואס יענער איד האט מחבר געווען!!

שבועות שמח בקלי קלות


חג שבועות הוא אחד החגים השמחים , היפים והטעימים ביותר בשנה .
בשבועות כל המשפחה חוגגת בארוחות חג עשירות בתוצרת הארץ ובמרכזן מאכלי גבינות .לרגל החג, אנו שמחים להגיש לכם את חוברת המתכונים של שטראוס לשבועות, המכילה מגוון מתכונים טעימים,
אהובים ופשוטים להכנה ,שהופכים את ההכנה לקלי קלות . כדי שתוכלו ליהנות מההכנה וגם מן השמחה עם כל המשפחה ,עשינו את הכל כדי להקל עליכם ולקצר את משך ההכנה של כל הארוחה .
לנוחיותכם ,לצד כל מתכון מצוין זמן הכנתו ,כך יהיה לכם קל יותר לתכנן ולבחור את המנה הרצויה.
בנוסף ,מעמידה לראשונה שטראוס מוקד שפים לשירותכם , אליו תוכלו לפנות בכל בעיה
או שאלה בהכנת ארוחת החג שיהיה בתאבון


בברכת חג שבועות שמח
פרדי אבוקרט
סמנכ"ל שיווק של שטראוס





המתכונים נכתבו ע"י מחברת ספרי המתכונים פסקל פרץ - רובין





חטיפי פטריות ממולאות
חומרים (ל-20 פטריות):
מאה גרם גבינה ביתית 16% שומן של שטראוס מגוררת 2 כפות גדושות של סימפוניה טבעית 5% של שטראוס 4-5 כפיות פירורי לחם מתובלים
50 גרם חמאה מרוככת
1 כף פטרוזיליה קצוצה
1 כף בזיליקום קצוץ
1 מלפפון חמוץ חתוך לקוביות קטנות
3 שיני שום קצוצות דק
מים ומיץ לימון
מלח ופלפל אדום ושחור לפי הטעם

אופן ההכנה:
1) מנקים את הפטריות ומשרים קלות במים ובמיץ לימון כדי למנוע השחרה. מפרידים את הגבעולים מכיפת הפטריות וקוצצים דק את גבעולי הפטריות.
2) מניחים בקערה את גבעולי הפטריות הקצוצים, מוסיפים את שאר החומרים, מערבבים וממלאים את כיפות הפטריות.
3) מניחים את הפטריות לתבנית ואופים בחום של 190 מעלות כ-10 דקות.

זמן הכנה: 5 דקות, זמן אפייה: 10 דקות.

הערה: הוספה של רוטב עגבניות עשיר על בסיס התבנית בהן שוהות הפטריות, הופך אותה למנת בייניים נהדרת.



קרוסטיני
חומרים (4-6 מנות):
4-6 פרוסות באגט (או לחם כפרי מלא)
¼ כוס שמן זית משובח
2 שיני שום גדולות
4-6 פרוסות עגבניות מיובשות קצוצות
¼ כוס רוטב פסטו מוכן
200 גרם סימפוניה עם זיתים % 5 של שטראוס
6 פרוסות דקיקות של גבינה צפתית 5% של שטראוס
לקישוט:
2-3 צנוברים, ½ כוס בזיליקום






אופן הכנה:
1) קולים את פרוסות הבאגט בתנור שחומם לחום גבוה. מטפטפים על הלחם הקלוי מעט שמן זית, משפשפים קלות את הפרוסות בשיני שום ומורחים ברוטב הפאסטו.
2) מורחים שכבת סימפוניה עם זיתים, עליה מניחים פרוסת גבינה צפתית ופרוסת עגבנייה מיובשת. מעטרים בצנוברים ובבזיליקום קצוץ. מניחים בכלי חסין-אש ומחממים 2-3 דקות לפני ההגשה.

זמן הכנה: 5 דקות, זמן אופייה: 10 דקות.

הערה: סימפוניה לילדים- ניתן למרוח את הבאגט עם סימפוניה טבעית 5% בתוספת 2 כפות ממרח שוקולד של עלית 2 כפות אבקת קקאו ממותקת ולעטר בסוכריות צבעוניות.

חטיפי בצק וגבינה
חומרים (ל35 כדורים):
לבצק:
350 גרם מלח תופח מאליו
200 גרם מרגרינה בטעם חמאה
1 כפית חומץ
150 גרם יוגורט דנונה טבעי 3% של שטראוס
1 ביצה
1 כוס גבינה בולגרית טבעית 5% של שטראוס, מפוררת
½ כוס גבינת קשקבל מגוררת
140 גרם קוטג' שטראוס 5%
מלח לפי הטעם
לאוהבי חצילים-ניתן להעשיר את הכדורים עם 125 גרם סלט חצילים של שטראוס
להברשה:
ביצה טרופה+טיפה אחת של שמן
½ כוס גרגירי שומשום
אופן ההכנה:
1) שמים את כול החומרים בקערה ולשים בצק אחיד. מקררים כשעה.
2) מחוממים תנור לחום גבוה (190 מעלות), יוצקים כדורים מהבצק ומסדרים אותם בתבנית האפייה ברווחים. מברישים בביצה הטרופה ובוזקים שומשום. אופים כ-20 דקות עד ההזהבה.
זמן ההכנה: 5 דקות, זמן אפייה: 20 דקות.

הערה: הפחתת המליחות-אם רוצים להפחית את צורת המליחות של הגבינה הבולגרית, ניתן להשרות במעט חלב ולהתאימה לדרגת המליחות הרצויה.



מאפינס גבינה, גמבה בזיליקום

חומרים (לתבנית מאפינס של 12 יחידות):
100 גרם קוטג' שטראוס 5%
1 גביע שמנת חמוצה של יוטבתה 15% או 9%
2 כוסות קמח תפוח מאליו
קורט מלח
1 כף סוכר
¼ כפית סודה לשתיה
2 גמבות קלויות או כבושות קצוצות דק
3-4 גבעולי בזיליקום קצוצים
2 כפות זיתים שחורים קצוצים
70 גרם מרגרינה בטעם חמאה, מומסת 2 ביצים
2 ביצים
מלח ופלפל לפי הטעם

אופן ההכנה:
1) מחוממים תנור לחום גבוה (190 מעלות) ומשמנים היטב את תבנית השקעים במרגרינה.
2) בקערה מערבבים יחד את כול החומרים לעיסה אחידה, יוצקים על תבנית השקעים. אופים בתנור בחום בינוני (180) כ-15-20 דקות. המאפינס מוכנים כשקיסם הננעץ בהם יוצא יבש ונקי. מצננים ומשחררים אותם בזהירות מהשקעים.

זמן ההכנה: 5-7 דקות, זמן האפייה: 15-20 דקות.

הערה: במקום תבנית שקעים, ניתן להשתמש במנג'טים מיוחדים לאפינס או לתבנית אלומיניום אישית חד-פעמית.






חביתיות קרם גבינה
חומרים (ל-16-18 חביתיות בינוניות):
לבצק החביחתיות:
4 ביצים טרופות היטב
1 כוס מים או חלב יוטבתה 3%
1 כוס מי סודה
¾ כוס קמח לבן
1 וחצי כוסות קמח מלא
2 כפות מרגרינה
קורט מלח
למלית:
200 גרם גבינת סימפוניה טבעית 5% של שטראוס
100 גרם גבינת סקי 9% של שטראוס
½ כוס אבקת סוכר
1 כפית תמצית וניל
2-3 טיפות תמצית שקדים
1 קופסת חצאי משמשים מיובשים בסירופ, חתוכים לפרוסות
100 גרם שבבי שקדים קלויים קלות
לרוטב:
1.5 כוסות חוחי-שדה טריים
½ כוס אבקת סוכר
4 כפות ליקר דובדבנים
לקישוט: תותי-שדה שלמים וקצפת
אופן ההכנה:
1) בקערה רחבה טורפים את הביצים עם הנוזלים, מוסיפים את המרגרינה, המלח ובהדרגה את שני סוגי הקמח, מערבבים עד לקבלת עיסה אחידה וחלקה.
2) משמנים מחבת במעט שמן ומנענעים קלות את המחבת, כך שכול המחבת תצופה בשכבה אחידה של שמן. נוטלים מעיסת בצק במצקת, יוצקים למרכז המחבת ומנענעים קלות עד שהעיסה תתפזר בשכבה אחידה. מטגנים עד שהחביתיות ניתקות מן הדפנות והופכים לצד שני. באופן דומה מכינים את שאר החביתיות.
3) מערבבים את כול חומרי המלית מלבד המשמשים והשקדים. ממלאים את החביתיות במלית, מסדרים מספר פרוסות של משמשים ומפזרים שקדים קלויים, מגלגלים ומניחים בכלי הגשה.
4) מכניסים את תותי-השדה, הסוכר והליקר למעבד מזון ומרסקים. מעבירים לכלי ומחממים קלות. יוצקים על החביתיות הממולאות ומעטרים בתותים שלמים וקצפת מוכנה.
זמן הכנה: 10 דקות, זמן בישול: 15 דקות
הערה: ניתן להפוך את החביתיות לעוגה בן רגע! מניחים חביתית ועליה שכבה של קרם גבינה, שכבת מעדן דני שטראוס ו מעליה חביתית נוספת. כך עם 6-8 חביתיות נוספות. את העוגה ניתן לצפות בקרם שוקולד, לצנן אותה ולעטר בשמנת מתוקה עם זילוף שוקולד. להגיש קר





לזניית פטריות וקוטג'

חומרים (6-8 מנות):
2 בצלים בינוניים קצוצים
2 כפות שמן זית משובח
1 סלסלת פטריות שמפיניון חתוכות לפרוסות (או מקופסת שימורים)
500 גרם גבינת קוטג' שטראוס 5%
2 ביצים
מלח ופלפל לפי הטעם
½ כפיות אורגנו
5 עלי ריחן קצוצים
1 עגבנייה רכה חתוכה לקוביות קטנות
200 גרם רסק עגבניות
1 כוס מים
5 שיני שום כתושות
6 עלי לזניה מוכנים לאפייה
1 כוס גבינה צהובה מגוררת

אופן ההכנה:
1) מחממים שמן במחבת רחבה ומטגנים את הבצל הקצוץ. מוסיפים את הפטריות ומאדים כ3-4 דקות.
2) בקערה נפרדת מערבבים את קוטג' שטראוס והביצים, מוסיפים את הפטריות והבצל ומתבלים במלח ופלפל.
3) מערבבים את העגבנייה עם רסק העגבניות והמים, מוסיפים את השום ושאר התבלינים: אורגנו, ריחן ומעט מלח נוסף.
4) יוצקים לכלי חסין-אש 2-3 כפות מהרוטב המוכן ועליו משטחים שלושה העלי לזניה. יוצקים מעליהם את תערובת הגבינה והפטריות ומעליה את רוטב העגבניות. משטחים מעל שכבה נוספת של עלי לזניה ויוצקים את יתר הרוטב כך שיצפה בשכבה אחידה.
5) אופים בתנור שחומם מראש בחום בינוני (180 מעלות) כ-20 דקות. מוציאים מהתנור, זורים את הגבינה הצהובה, וממשיכים לאפות עוד כ-10 דקות.

זמן ההכנה: 10 דקות, זמן האפייה: 30 דקות

הערה: במקום גבינה צהובה ניתן להכין בלילה מ-2 ביצים, 4 כפות מים, ½ 1 כפות קמח, מלח ופלפל. לטרוף היטב ולצקת מעל הלזניה.






גלילת בצק וגבינה עם תרד

חומרים:
400 גרם בצק עלים מוכן
1 חבילה של תרד עלים קפוא או חלוט או לחילופין 4 תפוחי אדמה מבושלים ומרוסקים
250 גרם גבינה בולגרית טבעית 5% של שטראוס מפוררת
150 גרם גבינה צהובה מכול סוג מגוררת
לבזיקה:
ביצה טרופה+טיפה של שמן
½ כוס גרגירי שומשום

אופן ההכנה:
1) מחלקים את הבצק ל6 מלבנים שווים ומרדדים כול חלק לעלה מלבני. מחלקים את התרד או תפוחי אדמה והגבינות לשלושה חלקים שווים.
2) שמים לאורך המלבן מעט מהתרד ומעט מן הגבינות ומגלגלים לגליל. סוגרים היטב את הקצוות, מגלגלים את הגליל בצורת ספירלה מעגלית ומניחים בתבנית אפייה משומנת. בדרך זו מכינים את יתר הבצק.
3) מברישים בביצה את הבצקים המוכנים, בוזקים שומשום. אופים בתנור שחומם מראש לחום גבוה
(190) במשך כ-40 דקות.

זמן ההכנה: כ-7 דקות, זמן אפייה: 35-40 דקות.

הערה: את המנה ניתן להכין מבעד מועד ולהקפיא. ביום הארוחה להפשיר וסמוך למועד ההגשה לאפות. כך תיהנו ממאפה טרי, ישר מהתנור.


פלפלים ממולאים בגבינה
חומרים (ל-6 מנות):
12 פלפלים בינוניים בשלל גוונים (עדיף מאורכים ודקים)
150 גרם גבינה בולגרית טבעית 5% של שטראוס מפוררת
100 גרם גבינה צפתית 5% של שטראוס מפוררת
2 כפות גבינה צהובה מגוררת
1 עגבניות חתוכה לקוביות קטנות
1 עגבניות חתוכה לפרוסות
½ כוס זיתים קצוצים או צלפים
4 בצלים ירוקים קצוצים דק
שמן זית
מלח בישול




אופן הכנה:
1) חותכים את כובעי הפלפלים, מסלקים את הגבעול הקטן ומשאירים אותם בצד. מנקים את פנים הפלפלים, שוטפים ומנגבים.
2) בקערית מערבבים את הגבינה הבולגרית, הצפתית הצהובה, מוסיפים את קוביות העגבניות, הפטרוזיליה, הזיתים והצלפים. מערבבים היטב ומתבלים בפלפל שחור גרוס.
3) ממלאים את הפלפלים במלית הגבינה בזהירות וסוגרים בעזרת כובעי הפלפל ששמרנו. מפזרים סביב את הבצל הירוק הקצוץ ופרוסות העגבנייה שנותרו. מעל מטפטפים שמן זית ומלח בישול.
4) אופים בתנור שחומם מראש לחום בינוני (180 מעלות) כ25-30 דקות. מגישים בטמפרטורת החדר.

זמן הכנה: 10 דקות, זמן אפייה: 25-30 דקות.
הערה: לקבלת מנה עיקרית צמחונית ניתן לפרוס 2-3 תפוחי אדמה ולרפד בהם את התבנית, לטפטף מעט שמן זית ולאפות כ-15 דקות. לסדר מעל את הפלפלים הממולאים ולפזר מעט גבינה צהובה להקרמה.


כיכר גבינה בשלושה גוונים



חומרים (לתבנית כיכר 12 כפול 22 או כל צורה הרצויה לכם):
שכבה א':
250 גרם גבינת סקי 9% של שטראוס
60 גרם חמאה מרוככת
100 גרם גבינת קשקבל מגוררת
½ כוס זיתים ירוקים קצוצים גס
4 גבעולי עירית קצוצים או בצל ירוק
שכבה ב':
250 גרם גבינת סקי טבעית 5% של שטראוס
100 גרם גבינה בולגרית טבעית 5% של שטראוס
50 גרם מרגרינה בטעם חמאה
100 גרם גבינה צהובה מגוררת
מלח לפי הטעם





שכבה ג':
250 גרם גבינת סקי 9% של שטראוס
60 גרם חמאה מרוככת
100 גרם גבינת קשקבל מגוררת
100 גרם גמבה כבושה או קלויה חתוכה לקוביות קטנות
ניילון נצמד או רדיד אלומיניום
½ כוס עגבניות מיובשות בשמן וקצוצות דק
½ כוס אגוזי מלך קצוצים גס, או חצאים שלמים
מעט פפריקה אדומה

להגשה:
מבחר ירקות חתוכים: גזרים, עגבניות שרי, חסה, מלפפונים, מבחר לחמים וקרקרים.

אופן ההכנה:
1) בשלוש קערות שונות מערבבים את החומרים של כול שכבה בנפרד. מרפדים את התבנית בניילון נצמד או רדיד אלומיניום גדול.
2) לאורך התבנית מפזרים פפריקה אדומה. מעבירים שכבת גבינה א' אל התבנית ומהדקים. מעליה, מסדרים את שכבת ב', מפזרים על שכבה זו עגבניות מיובשות עם מעט שמן זית ומעליה מסדרים שכבה ג' ומהדקים. סוגרים את שולי הניילון ומאחסנים במקרר במשך הלילה.
3) מסירים בזהירות את שולי הניילון, הופכים על כלי הגשה ומסירים את יתר הניילון (או נייר הכסף). יוצקים מעט משמן הזית (של העגבניות) מסביב ומעטרים באגוזי מלך חצויים או קצוצים, בחסה ובירקות.

זמן ההכנה: 10-15 דקות, זמן קירור: במשך הלילה.

הערה: לניתוק מהיר וקל של כיכר הגבינה מהכלי לאחר הקפאה, רצוי להכניסו תחילה לכלי עם מים חמים ולשחררו בזהירות עם סכין מהדפנות.

קונכיות שוקולד במלית מעדן גבינה וניל

חומרים (ל-16 גביעים):
4 גביעי גבינת סקי וניל של שטראוס
1 חבילת גביעי שוקולד למילוי (להשיג בחנויות וברשתות)
סלסלה קטנה של תותי שדה טריים
2-3 קיווי פרוס
2-3 אפרסקים משומרים בסירופ
דובדבנים טריים או משומרים
1 שמנת מתוקה להקצפה
2 כפיות אבקת סוכר



אופן הכנה:
1) ממלאים את גביע השוקולד בכף עד שתיים של גבינת סקי וניל. מקפיצים את השמנת המתוקה עם אבקת סוכר ומזלפים תלוליות קצפת מעל לגבינת הסקי.
2) מעטרים בתות שדה, אפרסקים, קיווי ודובדבנים שלמים ופרוסים.

זמן הכנה: 10-15 דקות

הערה: אפשר להכניס את הגבינה לשקית זילוף, לזלף תלוליות תלוליות גבינה לתוך הקונכיות ולהוסיף פירות ללא שמנת מתוקה.

עוגת מוס גבינה ומילקי

חומרים (לתבנית קפיצית מס' 26):
ביסקוויטי פתי בר של עלית או בסיס עוגת תופין אפויה.
1 כוס שוקו יוטבתה
250 גרם גבינת סקי 5% או 9% של שטראוס
4 גביעי מילקי של שטראוס
1 שקית ג'לטין 14 גרם
1/3 כוס מים רותחים
2 מכלי שמנת מתוקה להקפצה
½ כוס סוכר
לקישוט:
גביע מעדן שטראוס בטעם שוקולד

אופן ההכנה:
1) טובלים ביסקוויטים ומפזרים בתחתית התבנית או מרפדים תבנית עם עוגת תופין.
2) בקערה רחבה מערבבים את גבינת הסקי והמילקי. טורפים בכוס את הג'לטין עם המים החמים ומבליעים לתוך בלילת הסקי והמילקי.
3) מקפיצים במערבל חשמלי את הקצפת עם אבקת הסוכר עד לקבלת קצפת יציבה.
4) מקפלים אותה אל הבלילה עד לקבלת עיסה אוורירית.
5) יוצקים לתבנית ומחליקים את פני העיסה. מעליה מזליפים זרזיפים של מעדן שטראוס. מכסים ברדיד אלומניום ושומרים במקרר כ-3 שעות לפני ההגשה.

זמן הכנה: 15 דקות, זמן הקרשה: 3 שעות

הערה: להגשת המנה כמוס בקעריות במקום כעוגה, יש להכין את השלבים 2, 3, 4 לצקת את הבלילה האוורירית לתוך הקעריות ולעטר בתלוליות מעדן שוקולד או לפזר שוקולד מגורר.



לחמניות הפתעה

חומרים (ל-24 יחידות בינוניות):
לבצק:
4 כוסות קמח מנופה
חצי חבילת שמרית
1 כפית סוכר
¼ כפית מלח
1 כף מרגרינה מזולה
4 כפות שמן
1 ביצה
¼ 1 – ½ 1 כוסות מים
למלית:
250 גרם גבינה צפתית 5% שטראוס
3 כפות קוטג' שטראוס 5%
3 כפות בצל מטוגן מסונן
5 עגבניות מיובשות קצוצות
150 גרם גבינה צהובה מכל סוג, מגוררת
1 ביצה
מלח ופלפל שחור לפי הטעם
להברשה:
1ביצה טרופה
1 כף שמן
½ כוס גרגירי שומשום

אופן ההכנה:
שמים בקערה רחבה את הקמח, יוצרים גומה ולמרכזה מכניסים את השמרים הסוכר, המרגרינה, השמן והביצה, מפזרים מסביב את המלח ולשים תוך הספגת המים עד לקבלת בצק אחיד וחלק. מכסים ומניחים לתפוח עד שיכפיל את נפחו.
1) מערבבים בקערה את חומרי המלית, טועמים ומתקנים את התיבול לפי הטעם. מחלקים את הבצק ל-24 חלקים שווים ויוצרים כדורים. בכול כדור בצק יוצרים גומה לתוכה מכניסים כף מהמלית או יותר, לפי הקוטר של כדור הבצק. סוגרים היטב ומעצבים ככדור. מניחים ברווחים בתבנית אפייה משומנת היטב.
2) מברישים את הלחמניות בביצה טרופה ובוזקים שומשום. אופים בתנור שחומם מראש לחום בינוני (180 מעלות) כ-40 דקות. מגישים חם.
זמן הכנה: 15 דקות, זמן אפייה: 40 דקות.

הערה: אפשר לחלק את הבצק לשניים לגלגל לשני כדורים ובמקום המלית להכניס קוביות של צפתית עם חתיכות של עגבניות מיובשות משומנות בשמן זית ומספר עלים קצוצים של בזיליקום, ולאפות



טיפים בקלי קלות...


מספר דרכים פשוטות כדי לתת לשולחן החג מראה חגיגי ומיוחד :
התאימו את צבי המפיות והנרות לצבע המפה ,הרכיבו סלסלת פירות עשירה וצבעונית מפירות מפירות העונה במרכז השולחן,הניחו גבעולי חיטה ושעורה על המפיות לצד הצלחות והניחו חלוקי נחל עם בד יוטה על השולחן .



טיפ לחימום המאפים
את המאפים שהכנתם בבוקר מומלץ לחמם כשעה וחצי לפני ההגשה בתנור שחומם בחום פלטה (100 מעלות ).

טיפ לציפוי העוגות
ציפוי מהיר וטעים לעוגות ניתן להכין במהירות ע"ע ערבוב מעדני שטראוס המשלבים טעמים עשירים של שוקולד ,אגוזים וריבת חלב ,ויציקתם על העוגה .

טיפ לארוחה בקלי קלות
רוצים להוריד את עומס הכנת האוכל לפני הארוחה ? ניתן להכין את הרטבים לסלטים ולפסטות ,יום קודם לארוחת החג ,לשמור בכלים סגורים ורק בסמוך לארוחה לחמם ולצקת על התבשיל . גם את הירקות ניתן לקלוף ,לחתוך ולארגן מבעוד מועד ,להניחם בכלי עם מים ולהכינם בסמוך לארוחה .

טיפ לעוגת גבינה מצליחה
כדי למנוע מעוגת הגבינה להיסדק בזמן האפייה ,עם הכנסת העוגה לתנור ,הניחו בו כלי עם מים רותחים להוספת הלחות . במידה ובכל זאת נוצרו סדקים בעוגה ,ניתן להכין ציפוי קל לפני הגשת העוגה משמנת מתוקה או חמוצה .

טיפ להפחתת שומן קלוריות
כדי ליהנות מהמתכונים הנפלאים מבלי לפגוע בגזרה ניתן להמיר את הגבינות עתירות השומן המופיעות במתכונים בגבינות דלות שומן מאותו סוג .את השמנת ניתן להמיר ביוגורט ואת החלב במים .


תוקן על ידי - jewboy - 24/05/2004 8:51:30