~~~ שאלות אויף פרשת חיי שרה ~~~

די וואך וועלן מיר אביסל אדורכטאן דעם דולה ומשקה מתורתו של רבו לאחרים (יומא כ"ח ע"ב), דעם זקן ויושב בישיבה (שם), דעם עבדו זקן ביתו המושל בכל אשר לו (בראשית כ"ד, ב') שמושל בתורת רבו (יומא שם) שהיה שליט ביצרו כמותו (בראשית רבה פרשה נ"ט סי' ח') שהיה זיו איקונין שלו דומה לו (שם), דאס איז דאך דער באקאנטער קנעכט אליעזר עבד אברהם:

איינער האט פריער גשריבן אז אליעזר איז געווען א ברודער פון כנען. דער שפתי חכמים פון היינטיגער חומש (רביעי) שרייבט אז ער איז געווען "מבני כנען"

קרעמער;

א יישר כח פאר דיר פאר די ידיעה פונעם אבן עזרא,

אבער נאך אלץ נישט וואס איך האב געמיינט, (איך האף דו וועסט קענען דאווענען רוהיג שחרית מארגן אויב דו וועסט נאכנישט וויסן קיין תשובה )

דיין שאלה וועגן פשט אין הגר'ס נאמען וועל פרובירן נאכצוקוקען,

----

בנוגע 'בעני' איז אזוי אויב דו זאגסט בלשון חיבה 'בעני' דאן מהיכא תיתי, אבער אויב איך וועל זעהן אז דו רופסט מיך אזוי צו טשעפענען 'בעני' מיט אזא אונטערגעציפטע שמייכל אין די זייט דאן וועל איך דאס נישט טאלערירן

בן הרחמן; (איך מיין אז אין קורצן הייסטו בעני, מעג איך דיר רופן אזוי?)

א קשיא פאר א קשיא:

פארוואס האט זי געהייסן הגר?

בן הרחמן;

מיין קאפ דרייט זיך שוין, איך האב נישט געקענט דאווענען געהעריג מנחה-מעריב.

וויפיל קינדער האט הגר געהאט?

==

איך האב זיך מיישב געווען אז איך קען נישט שיקן אזא תגובה... האב איך געמאכט א זוכעניש, און דא האסטו די רעזולטאט!

אבן עזרא (תהלים פ"ג, ז') בפסוק אהלי אדום וישמעאלים מואב והגרים, וז"ל: והגרים. הם ההגריאים שילדה הגר מבעל אחר ובעבור שהיתה שפחת אברהם התיחסו הבנים אליה כדרך בנות ברזילי הגלעדי עכ"ל.

יישר כח בן הרחמן פארן געבן די געלעגנהייט נאכצוקוקען.

איז דא א פריערדיגע מקור דערויף?

דער מוסף רש"י דא אויפן פלאץ (אין די המאור חומש) ברענגט א רש"י אין יהושע (י"ד, ט"ו), אז זייער טאטע האט געהייסן ארבע!

רש"י זאגט אויף קרית ארבע "ע"ש אחימן ששי ותלמי ואביהם"

וויאזוי האט געהייסן זייער טאטע?

בן הרחמן;

דער ספורנו שרייבט אז אברהם האט נאר געבוירן יצחק און להבדיל ישמעאל. אבער די אלע בני קטורה זענען נאר אויפגעצויגן געווארן ביי זיי אין שטוב.

קרעמער

איך ווייס נישט וועלכע ספורנו דו רעדסט, אבער לכאורה איז דאס נישט וואס איך מיין

בן הרחמן;

מיינסט דעם ספורנו?

קרעמער

עס ווענדט זיך אין נאך עפעס

בן_הרחמן;

ווענדט זיך אויב זי איז געווען קטורה אויך.

==

בנוגע די גוטע חלק און די שלעכטע חלק, דאס שטייט אין אלע קבלה ספרים (איך בין נישט עוסק דערין, אבער איך האב געמאכט א זוכעניש אויף תקליטור תורני).

וזה לשון ספר חסד לאברהם (מעין ה' נהר כ"ג): ודע כי אליעזר עבד אברהם היה תחילה נשמה קדושה שנתנה תוך קליפת כנען הארור, וכשנולד אליעזר יצאה אותה הנשמה מאותה הקליפה הארורה ונקרא ברוך עכ"ל.

וזה לשון ספר עץ חיים (שער מ"ט פרק ט'): ונקרא עבד ברוך שהוא אליעזר עבד אברהם שנכנס חי לגן עדן שנעשה מהטוב, אך עוג זה היה מהרע שבו והרגו משה עכ"ל.

ובזוהר הקדוש (ח"ג דף ק"ג ע"א) איתא בזה"ל: כתיב כנען בידו מאזני מרמה, דא אליעזר עבד אברהם, ותא חזי כתיב ארור כנען, ובגין דזכה כנען דא לשמשא לאברהם כיון דשמש לאברהם יתיב תחות צלא דמהימנותא זכה למיפק מההוא לטייא ולא עוד אלא דכתיב ביה ברכה דכתיב ויאמר בא ברוך ה' עכ"ל.

איז משמע פון זוהר הקדוש אז ער איז געווען כנען אליין, אבער אויף דף קנ"ח ע"א שטייט אנדערש וז"ל: אליעזר עבד אברהם מבני כנען הוה עכ"ל.

עס איז נאך דא אסאך מאריך צו זיין אין דעם, ואי"ה מוצאי שבת וועל איך שרייבן נאך עטליכע שיטות (איך זוך נאך א שיטה וואס ליגט מיר ערגעץ אין זכרון, אבער איך קען עס נישט געפונען לעת עתה, אמר ר' בנימין וכו').

לחיבת הקודש וועל איך דא מעתיק זיין א לשון פון מסכת סופרים (פכ"א אות ט') בנוגע אליעזר אז ער איז געווען עוג, ווי אויך זעהט מען דא אז אברהם אבינו ע"ה איז נאך געווען גרעסער פון איהם,

וז"ל:

האדם הגדול בענקים (הגדול היה אברהם אבינו גבוה יותר מענק) בענקים זה אברהם אבינו, שהיה גבוה קומתו כנגד שבעים וארבעה אנשים ואכילתו ושתייתו כך היה כנגד שבעים וארבעה אנשים וכוחו כן, מה עשה נטל שבעה עשר בני קטורה ובנה להן כרך של ברזל והכניסן לתוכה והשמש מעולם לא נכנס בתוכה מפני שהיא גבוה הרבה ומסר להן דיסקרין של אבנים טובות ומרגליות ומשתמשין לעתיד לבא כשעתיד הקב"ה להחפיר חמה ולבנה כמה דכתיב (ישעיה כד) וחפרה הלבנה ובושה החמה שמהן עתידין לשמש. עוג הוא אליעזר ופרסות רגליו אברהם אבינו היה טומנו בכף ידו, ופעם אחת גער בו ומיראתו נפל ממנו שינו ונטלו אברהם אבינו ועשאו מטות שהן של שן והיה ישן שם ויש אומרים כסא עשאו וישב בו כל ימיו, ומי נתנו לאברהם נמרוד, והלך עוג ובנה ששים עיירות והקטן שבהן היה גובהן ששים מיל שנאמר (דברים ג) ששים עיר כל חבל ארגוב ומה היה אכילתו אלף שורים וכן כל מין חיה ושתייתו אלף מידות וכו',

----

אויך האב איך געטראפן אין מדרש תלפיות ערך אליעזר בזה"ל: אליעזר עבד אברהם היה בן בנו של נמרוד כנראה במדרש ויצחק וכשיצחק נשא את רבקה אליעזר יצא לחפשי, וכו'
דערנאך ברענגט ער דארט די פרקי דר"א אז ער איז עוג, אויך די גמרא אז משה האט גע'הרג'עט עוג מיט זיין שטעקן , און ער פרעגט די קשיא אז אליעזר ווערט אויסגערעכנט צווישן די וואס זענען אריין לעבעדיג אין גן עדן, דאן וויאזוי קען זיין משה האט איהם גע'הרג'עט, און ער ענטפערט א אינטערעסאנטע תירוץ אזוי ווי די מקובלים זאגן ביי אסתר המלכה אז זי האט געשיקט עפעס א חלק הרע אזוי ווי א שד פון איהר מיט איהר געשטאלט און אויסזעהן אבער איהר חלק הטוב האט קיינמאהל נישט געוואוינט מיט אחשורוש, די זעלבע האט אליעזר געהאט א חלק הטוב מיט א חלק הרע און די חלק הרע איז געווארן און דאס האט משה גע'הרג'עט און די חלק הטוב איז אריין אין גן עדן לעבעדיג,

דערנאך ברענגט דער מדרש תלפיות בזה"ל: במדרש (פר' חיי שרה) משמע שאליעזר היה כנען בן חם ולפי ששרת לאברהם יצא מכלל ארור שנאמר בא ברוך ה', עכ"ל
זעהט אויס אז מיסטע 'איבריג' האט נישט גערעדט אינגאנצן 'איבריג'.


===========

אזוי ווי די וואך איז מען שוין זייער שנעל פארטיג געווארן מיט די שאלות פון אליעזר'ן (אפשר וועט נאך קרעמער טרעפן אויף יעדע זאך אפאר שיטות, אבער מער ווייניגער האט מען שוין די פיקטשער פאר די אויגן).

דעריבער וועל איך דא לייגן נאך א שאלה (נישט אזא שווערע):

וויפיהל קינדער האט (אונזער שטיף באבע\מומע) הגר געהאט?