אנטשולדיגט ר' נאטורליך, אבער איך האב דאס געטארפן, איך מיין ס'איז אייך אראפגעפאלן אפאר פון אייערע פארגעשריבענע צעטלעך, לויט ווי ס'קוקט אויס איז דאס אייערס, אויב נישט איז דאס מסתמא... וועמענ'ס דען נישט יעדער איז דאך בערך און זעלבן פעקל...
בעפאר איך שרייב דאס אפ (אנשטאט איר זאלט דאס טאן) וויל איך אייך באדאנקען און אפלאדירן בשם כל הקהל הקודש, סיי פון אונזער קהלה און סיי פון דרויסנדיגע, פאר אייער אויסערגעווענדליכע טאג בוך וואס איר טיילט אונז דא מיט.
אייער רעטינג איז 100
**
שוין, ס'איז זונטאג צופרי "שיוואסערבעטאמעז" (רעבע קרעמער ס'גוט אויסגעלייגט לויט די יודישע כללים? אויב נישט פאררעכט מיר) איך פרוביר מיך מסדר צו זיין דעם לאנגן תענית טאג. כ'על גיין דאווענען, דאס דאווענען נעמט דאך אביסל לענגער היינט מ'זאגט קינות, מ'לייענט, נאכן דאווענען וועל איך אזוי אויסציען ביז איינס האלב צוויי, דערנאך כאפן א גיטן דרימל ביז זעקסע זיבענע און אזוי וועט דער לאנגער תענית אריבער גיין אביסל גרינגער. אומר ועושה, געזאגט און געטון, ס'איז צען אזייגער איך פאר דאווענען.
ב"ה ס'איז אלעס אזוי ווי געפלאנט. איך קום צוריק אין באנגעלא צען נאך איינס, איך וויל זיך גרייטן צום שינת היום, זאגט מיר די רבנית תחי' הער: די קינדער זענען שוין אהיים פון חדר [כ'מיין מ'פאסט דאך, און מיין ווייב לכאורה האט דאך מער כח ווי דער שתי שערות מלמד...], זיי טאנצן מיר שוין ארום דא אויפן קאפ, לאמיר ציפארן דא אין טאון צי די בעקעריי איינקויפן עפעס גוטס אויף אויסצופאסטן. איר ווייסט דאך די סוגיא פון 'אין ברירה', נישטא קיין צוויי וועגן, מ'פעקלט אריין דאס געזונדל אין די קאר אין מ'פארט. אין בעקעריי איז געגאנגען א רויעך פאר א נחת פון די פרישע ראלאשעס און קופעלעך, אך א מחיה, מ'דרייט זיך צווישן די פילע געבעקסן קעיקס, קופעלעך, קאקיס, און מען פילט זיך אן א ברייטן וואגן פון כל טוב וכל טוב. מיין קליינער שרייט, אָ טאטי איך דארף דעי קאקי, און מיין צווייטער שרייט איך אויך, מיין רבנית זאגט - אויף מיין חשבון - נא דא האסטע שעפעלע מאך שיין הויעך א ברכה. שוין ענדלעך מ'גייט צום רעכענען און איך געב אזא פרעג מיין ווייב: אייגנטלעך וואס דארף מען אזויפיל צום אויספאסטן? כ'על דאך סייווי נאך די מזונות עסן עפעס א געהעריגן סאפער?, זאג זי מיר: " איך מיין אז מ'קויפט שוין... ווייסטעך... קויפט מען שוין אזוי אז 'ס'זאל זיין' ", שוין מסכים 'ס'זאל זיין', פארוועם?, בקיצור ענדלעך מ'רעכנט און ווי באקאנט אז א ארדער אויפן הונגעריגן מאגן קאסט צוויי, אויב נישט דריי, מאל אזויפיל, און וכך הוה, ס'האט ארויפגעצויגן אן אפותקי אזוי אזש ביז היינט האב איך נאך פון דעם 'ס'זאל זיין'.
האלב פיר ענדליך צוריק אין די קאלעני, איך חלום שוין פון מיין מיטאג שלאף, איך בעט די קינדער זאלן ארויסגיין שפילן אינדרויסן מיט אלע קינדער איך זאל קענען אביסל שלאפן. איך ליג שוין אזוי אין בעט קומט אריין צו לויפן דער קליינער מוישי, טאטי עפעס א טאטע איז דא אינדרויסן ער וויל עפעס רעדן מיט דיר, זאג אים אז דיין טאטע האט זיך אראפגעלייגט יעצט און ער קען נישט ציקומען, ער גייט ארויס און איך הער ווי ער זאגט "מיין טאטע זאגט... איך זאל זאגן... אז ער האט זיך יעצט אראפגעלייגט. איך לאך אזוי צי מיר, יענער וועט נאך מיינען איך בין עפעס ווייסעך וואס א שקרן. בלית ברירה, איך שלעפ זיך ארויס פון בעט, שטופ אריין מיינע פוס אין די שיך, איך לויף ארויס מיט איין אטעם, יא יא ווער איז? וואס ווילט איר?, א אאאנטשולדיגט דו האסט זיך אראפגעלייגט, שוין ס'נישט אזוי וויכטיג - זאגט מיר מיין נייער חבר... דער קליינע דיקער (איר קענט אים שוין...) – נא נא... זאג שוין וואס דו ווילסט?, נאַ כאדער נאָר געוואלט זאגן אז מיין ווייב האט צוגעגרייט פיינע גוטע קעיקס אויף צום אויספאסטן, ווייסטעך שוין מיין ווייב איז א גוטע קעכערין, ס'נישט טייער, ס'לוינט זעך, דארפסט עס נאר איינמאל קאסטן וועסטו שוין אליין זאגן, אזוי ווי ביי דע קיגל. אוי באשעפער, כ'קום דאך יעצט פון בעקערי וואס דארף איך נאך מזונות?, שוין, אז "ס'זאל זיין... זאל שוין טאקע זיין"..., לאמיך עפעס נעמען פון אים און לאז ער שוין גיין, איך וויל דאך דרימלען אביסל. נא וויפיל קאסט ער?, נישט קיין סאך, קום אריבער צו מיר אין באנגעלא כ'על דער ווייזן, ס'דא אסאך מינע קעיקס, קוקיס, קום איך זאג דער ס'לוינטסעך, העסט נישט חרטה האבן. ס'ווערט מיר גוט פאר די אויגן, וואס טוט מען דא, נא א יוד גיט זיך אלעמאל א עצה. איך זאג אים, דא האסטו א צוואנציגער און ברענג אריבער פאר צוואנציג דאלער סחורה נישט קיין חילוק פון וואס.
דער זייגער איז שוין ענדלעך ניינע, מ'גייט שוין אין שול צו מנחה-מעריב, מיין נייער חבר ווארט מיר שוין אפ, "נא האסט געזען וואס כאדער ציגעשטעלט?". יא יא שעקויעך, זאג איך אים. צווישן מנחה-מעריב גיט ער מיר א קלאפ און זאגט מיר "הא, אויסגעשלאפן ביסטעך, סאָ נאכן אויספאסטן עמער אביסל ארויסגיין כאפן א שפאציר אויפן ראוד, כאב שוין אפגערעדט מיט כעסקלע'ן אויך. איך זאג אים, גוט מ'וועט זען, יעצט ווייס איך נאכנישט. אנדערש ווי שבת איז דער נייער חבר מיינער דאסמאל אליין צו געגאנגען צום עמוד פאר מעריב, ער האט קיינעם נישט געטרויעט, ער האט אליין געוואלט מאכן דעם דזשאב, איך טראכט אזוי צי מיר, אבי נישט שבת, שטעל זיך פאר ווען ער וויל ווען שבת ציגיין צום עמוד...
נאך מעריב געט ער מיר אזוי א זאג: "שוין אקעי, בערך עלעווע צייט וועל איך דיך קומען אויפפיקן פון דיין באנגעלא, וועסט שוין זיין גרייט דעמאלט? זאג איך אים, איך ווייס נאך נישט לאמיך קודם עפעס טועם זיין, אויספאסטן, דערנאך וועט מען זען.
הלואי יעצט זאל מיין ווייב וועלן גיין קיין וואל מארט, איך בין שוין מסכים צי דעם אויך, ווי איידער דער שפאציר וואס ווארט מיך אפ. לאז זיין אזוי, ראה עניי ועמלי. מיין יודענע זאגט מיר נאכן אויספארסטן, זי האט נישט קיין כח זי גייט זיך שוין לייגן פאר עי טשעידזש, פונקט היינט...
פינעף נאך עלעף, דער קליינער נייער חבר מיינער איז א פונקטליכער, ער שרייט שוין אריין: נא ווי האלטסטע?... קומסט? כעסקל קומט שוין אויך אויך...
**
ר' נאטורלעך וויאזוי דער שפאציר איז אריבער געגאנגען לאז איך שוין פאר דיר, טייל אונז מיט... ווייל דעם אנדערן צעטל האב איך אויך פארלוירן...
 |
|
|
