נחמן נטע דער האלץ האקער זוכט חיים חייקלן

ער האט איבערגעלאזט איין זוהן, וועלווער דער ווילדער יתום, פון וועמען די קהילה מיטגלידער האבן זיך שוין אסאך אנגעליטן די לעצטע יארן... די קהילה האט זיך אונטערגענומען אים אויסצוצאלן מלומדות אויף איין יאהר.

רבותי;

קהל אראנגירט אן ערנסטן 'קרן יתומים פאנד'.

מען ברויך באצאלן וועלוולען'ס מלמד, ווי אויך ברויך מען ארויסהעלפן מיט די טאגטעגליכע ווירשאפט מאנצא די אלמנה, ווי אויך וואקסן שוין אונטער די טעכטער און דא ברויך מען אויף נדן.

בראש פון די אקציע איז געשטעלט געווארן נחמן נטע'נענס לאנגיעריגער נאנטער ידיד חיים חייקל. אבער אזויווי עס פעלט זיך אויס אסאך כוחות בעט מען ווער עס פילט ער קען זיין אן עסקן ארומצוגיין אין די ארומיגע שטעטלעך, ווי אויך אריינצופארן אין די גרויסע שטאט אריין צו די נגידים,זאל זיך ביטע מעלדן אין קהל'ס אפיס אדער צו חיים חייקל'ען אינדערפרי ביים דאווענען מיטן נץ מנין אדער אויפדערנאכט ביים חק שיעור. תזכה למצוות.

איך מיין אז איך האב שוין נישט געזעהן חיים חייקלען פאר די לאנגעסט.
אבער עסקען זיין אז ער איז געווען פארנומען מיט ארויסהעלפן נחמן נטע'ן אויפן קראנקן בעט, סאו ווי אלל האפ אז ער וועט צוריק קומען פאלל פארס.

יעצט איז געקומען א מעלדונג פון די באהערדע אז דער גרויזאמער גראף האט נארוואס ארויסגעלאזט דעם גוף פון נחמן נטע'ן און מען וועט קענען מארגן פראווען די לוי' ברוב פאר והדר.

בית דין האט ארויסגעגעבן א ביטול מלאכה אויף מארגן מאנטאג... מיר האפן איר וועט אלע אנטיילנעמען אין די גרויסארטיגע לוי' וואס דאס דערפל האט נאכנישט געזען זינט איר גרינדונג.

קומט און ברענגט מיט אייערע פריינט, קיינער טאר נישט פעלן!

סדר הלוי' (לויטן יעצטיגן פלאן):

-חיים חייקל יושב ראש.

-דער דיין.

-קרעמער אין ענגליש פאר די באערדע.

וואס גייט דא פאר? מען מאכט א לויה און מען מעלדט מיר גארנישט איין דערוועגן?

אקעי גראף;

שווייג שוין איינמאל פאר אלעמאל,
לאז מנוחה דאס פאלק ישראל,
אז נישט וועלן מיר דיר פארווארפן,
ווי צום באדארפן.

אז אן ערליכער איד א תמים,
איז געגאנגען למנוחת עולמים,
טוט מען אים מיט כבוד באגלייטן,
אזויווי מען האט זיך געפירט אלע צייטן.

אז דו וועסט פרובירן שטערן,
וועלן מיר דיך לאזן הערן,
ווי עס באדארף צו זיין,
מיט שאנדע און פיין.

איינמאל פאר אלעמאל
זיי מיר מסביר ראש הקהל
וואס גייט פאר אין טאל
גערודער הער איך מיטאמאל

מילא איינער האט א קינד
רופט מען אויס געשווינד
א שמחה אין דערפל אצינד
דערנאך מען גיט די הויט א שינד

אבער וואס איז די גערודער
ווען נחמן נטע דיין ברודער
האט זיך צוריקגעקערט
וואו ער געהערט

זייט שטיל קינדער
מאכט נישט קיין געפילדער
ווייל איך וועל ענק אלע באנג טאן
עס וועט אייך נישט בלייבן קיין צאן

הער גראף,
האלט דיך נישט אזוי גרויס ווי א דזשעראף,
ווייל דו ווייסט דאך גאנץ פיין,
אז דו ביזט גאר קליין.

עס ליגט דיר נאך זיכער אין די ביינער,
ווען מען האט אויף דיר געווארפן שטיינער,
ווען דו האסט זיך געוואלט אין די אידישע רעליגיע אנקניפן,
און איך האב יעדן אנגרייפער געטון אוועקשטופן.

דעריבער מיט גוטן און מיט בייזן,
טו איך דיך ווארענען שטיי אוועק פון אונזערע קרייזן,
קוק נישט אויף אונזער ריכטונג,
איך ווארן דיך: גיב זיך אכטונג!!!

גרויסע וויכטיג מאכער יענטאאש
ביי מיר ביסטו ווערט ווי א פראש
נאך איינמאל איך הער דיין בארימערייען
וועל איך דיר אזוי אנשרייען

גיי נעם קעיר פון דיין נין
ער זומיעט ארום ווי א בין
פרובירט אריינברענגן דא בייזע ווינטן
לאמיר אים אריינגעבן פון הונטן

גראף גרויסער חכם איינער,
איך באווארף דיך באלד מיט שטיינער,
פון אונטן און פון אויבן וועל איך דיך געבן,
און דיין מויל צוקלעבן.

וואסזערע קוילעס איך הער דא ?

דא ליגט א באר מינאן און קיינער מאכט נישט?
מען שרייט און קריגט זעך ארום .

פארשיק דע גויים צו אלדאס בייזע רוחות אריין ! קיין סיביר זאלן זיי גיין !

מצורף קובץ

מ'האט ארלעדיגט ביי די דזשאנדאראמע אז דער גראף זאל נישט קענען שטערן די לוי' ח"ו.

אט איז א בילד ווי דער נאטשאלניק הערט דעם באפעל פונעם קאמאנדיר.

מאנטי זשען דיטארבע נאסדא

אזוי ליינט זיך דער קעפל פונעם שטעטל'ישן אנטיסימיטישער צייטונג. אין אידיש מיינען די ווערטער "א גוט געלונגענער שפיצל" .

דער פרייד ביי די גוים הערשט נאכדעם וואס זיי -בראש פונעם גרויליגן גראף- האבן אזוי געפירט אז די לוי' פון ר' נחמן נטע'ן ז"ל זאל צושטערט ווערן אויף א געפערליכן אופן.

די אנטיסעמיטישע גוים האבן אויסגעשטעלט אז פונקט היינט ווען הונדערטער צובראכענע אידן האבן געזאלט באגלייטן מיט זודיגע טרערן און צעשפליטערטע הערצער דעם אלעמענס באליבטער ידיד ר' נחמן נטע'נען ז"ל.זאל דוקא פארקומען א ריזיגע קאנסטראקציע אויף די כשר'ע געסלאך פון די שטאט, אזוי אז אויב מען זאל וועלן צוקומען צום בית החיים זאל מען דארפן דורכגיין די טריפה'נע געסער פון די טמא'נע שטאט, פון וואס ס'רוב ערליכע אידן האבן זיך אודאי אפגעהאלטן. און אזוי ארום האבן זיי פארמיטן פון ר' נחמן נטע'נען זיין פארדינטן כבוד.

וואס קענען מיר זאגן? מיר קענען זיך קוים צוזאמענעמען די ווערטער. וועלן מיר נאר ציטירן פונעם בארימטן אידישן טאג צייטונג 'דער טאגעס שיין', וועלכער זאגט צווישן אנדערן אינעם היינטיגן עדיאטאריעל:

....'זעט זאך אויס אז עס איז 'גזירה הוא מלפני ואין אתה רשאי להרהר אחריה', זאהל זיעהך ר' חייעם נאטע באמיהען פאר אונז דארט אויבן'....

בדרך אגב מעלדן מיר נאר אז מיר האבן זיך שוין פארבינדן מיטן בירגערמייסטער, און עס וועט גענומען ווערן די נויטיגע שריט צו באשטראפן אויף שלעבר, און צו פארמיידן אויף להבא אי"ה.