קאמענטארן שאלות אויף דעם שיעור

היות מיין באס התאחדות האט זיך היינט אפגערעדט אויף דעם טעלעפאון פארוואס מ'טוהט אריינהאקן אינמיטן די שיעור, ענדערשט זאל מען מאכן אן עקסטער טישל אויף דעם, כדי לעשות רצון צדיק, טוה איך אויף מיין אייגענע פלייצע אויפשטעלן א טישל, וואס דא זאל מען אלע שאלעס, און קאמענטארן, פארשרייבן.

וואו אויך האט מיר דער דאיען שליט"א געבעטן אז תשובות אויף מינדעוויכטיגע שאלעס, זאל איך ענפערן, ער טענה'ט אז איך האב שוין גענוג שימוש ביין איהם, ער זאגט אזוי ווי די וואכעדיגע סדרה, כל הדבר הקטן ישפטו הם, כל דבר גדול יבואו אליך, ודוק כי קצרתי.

שכח פארן חשובן דיין פאר די שיינע שיעורים הלכות וואס ער לערנט פאר פארן גאנצן ציבור,

איין נקודה וואס איך האב געוואלט וויסן די ענין וואס דער עולם זאגט נאך דעם פסוק גדלו נאך דעם בעל תפילה, איינער האט מיך פאראיאהר מעורר געווען דערויף און זיט דעמאלס זאג איך עס טאקע נישט, אבער איך זעה דו שרייבסט אז עס איז יא דא מקור דערויף וואלט כדאי געווען עס צו וויסן. (נישט ווייל איך וויל צוריק אנהייבן צו זאגן, נאר איך קען באשטיין צו וויסן אויף וואס תולה צו זיין די אלע אידן וואס זאגן יא).

שלום הרב קרעמער אין לך הודעות חדשות בתיבה האישית

על ראשון ראשון ועל אחרון אחרון:

1) יאך ווייס נישט פונקט ווער איז דער אלטער איד געווען, און וואו אויך ווייס איך נישט אוואו דער מקור דערפון איז, אבער די רייד פון אונזער דאיען הרב התאחדות האט א מקור אין חיד"א עבוה"ק מורה באצבע, סי' ג' אות ד' דאכצאך, און אזוי קומט אויס פון שערי חיים, און נאך מקובלים, אז די סגולה איז פאר דעם מאן.

2) ייש"כ פאר די הערה, דער דאיען האט טאקע געשריבן דאכצאך, ווייל ער איז נישט געווען אזוי זיכער, און ווי דערמאנט האט דער דאיען נישט זיינע ספרים מיט זיך.

3) דאס איז שוין א שווערע ענין, און יאך על פרובירן כיד ה' הטובה עלי, עיין ברמב"ם הלכות תפלה, פרק יב, ערוה"ש סי' קלה סעיף ב, מג"א פתיחת הסי', ריף, משה רבינו האט מתקן געווען אז מ'זאל ליינען שבת ראש חודש יום טוב חול המועד, נביאים שבימי משה האבן מתקן געווען אז מ'זאל ליינען אלע מאנטאג און דאנערשטאג, כדי ס'זאל נישט אדורכגיין דריי טאג אהן א קריאה, עזרא האט מתקן געווען שבת ביי מנחה, און אז מ'זאל נישט ליינען פחות מג' קרואים.

בעני דער דאיען דענקט נישט דעם מקור, אבער דאס איז נאר וויבאלד מ'פירט זיך ממילא אזוי, האט מען געזוכט א מקור, ולדינא האט שוין דער דאיען געפסק'עט, איצט זאגט ער מיר אז ער געדענקט אז אין מנהג ישראל תורה, איז צוגעברענגט די מקור, ווער עס איז ביכולת זאל דאס אויפקוקען און אהערברענגן, לדון את העולם לכף זכות.

נאך אזאך וואס דער דאיען האט זיך דער דאיען דערמאנט די סיבה אויף וואס אויב מאנטאג האט מען צוליב א סיבה נישט געליינט, איז דער ענין אזוי, מאנטאג איז דאך נאר צוויי טאג פון שבת, ממילא אז מ'וועט ליינען דינסטאג עט מען נאך ליינען יעדע דריי טאג, משא"כ דאנערשטאג אז מ'האט נישט געליינט, איז שוין ממילא אדורך 3 טעג אומגעליינט, עט מען סייווי נישט האבן פון ליינען פרייטאג, אינטערסאנט צו באמערקן אז דער ערוה"ש האלט אז מ'זאל בכלל נישט איבער ליינען אויב מ'האט נישט געליינט מאנטאג און דאנערשטאג, ווייל ער האלט אז סיז נישט דא קיין תקנת חכמים צו ליינען דינסטאג אדער פרייטאג, און סייווי וועט מען דאס ליינען שבת, עט מען דאך קיין שום קריאה נישט אויסלאזן, ממילא האלט ער אז מ'דארף נישט קיין תשלומין, די אחרונים וואס נעמן אהן אז מ'זאל יא ליינען, האלטן אז דאס איז אזוי ווי לענין תפלה, אז מ'זאל דאס משלים זיין ביי די נעקסטע תפלה, אין די היינטיגע שיעור עט מען לכאורה רעדן מער באריכות פון דעם ענין.

ס'מיר א פלא אז דער דיין ברענגט נישט צו דעם אבני נזר (דאכט זיך) אז די גאנצע תקנה איז נאר אויפן ציבור, עס איז בכלל נישט קיין חובת גברא צו הערן ליינען (אך און וויי אויב איר לויפט ארויס פון בית המדרש אויף מיין אחריות!).

במחילת כבוד הרב בענעדיקט נישט פארשטאנען די שאלע-תגובה, דאס איז אן אנדערע הלכה אז מ'טאר נישט ארויסגיין אינמיטן ליינען, דאס וועט שוין דער דאיען פארלערנען ווען מ'עט דארט האלטן.

העלא?
יא
איז דעס די דיין?
יא,נו
איך האב נאר געוואלט פרעגן פין ווי נעמט זיך די מנהג וואס ביי געוויסע חסידות'ער ווי אין וויזניץ אין איך שטעל מיך פאר אז עס איז דא ביי אנדערע אויך אז מען איז מער מקפיד אויפן לוי ווי אויפן כהן, ?
דאס הייסט אז פאר מ'הייבט אן ציליינען שרייט מען קודם אויס לוי... לוי... דערנאך ווען מ'זעהט אז עס איז דא א לוי דאן קוקט מען אויב עס איז דא כהן ?

ילמדינו רבינו
וואס איז פשט ?

יאך געהער נישט צו די חסידות, און אין הלכה האב איך נישט געטראפן קיין מקור אויף דעם.

אזוי האט גענפערט דער דאיען, ערעב התאחדות.

א גרויסער ייש''כ דיינו איך האב נאך נישט גענדיגט דעם היינטיגן שיעור אבער איך האב נאר א שאלה אויב לערנען דא אויפן קאמפיוטער הייסט א מצוה הבא בעבירה

צייטליך:
איך וייס נישט  צי דאס איז די סיבה אבער עס איז דא הלכה מזאל נישט עולה זיין צוויי מאל א טאג אין די זעלבע פרשה
 אבער ביי אינזער ביהמ''ד פארלאזט מען זיך אויף א התיר פינעם חת''ס (מיין איך) און מען איז עולה כהן במקום לוי

קנאי יאך האב אנגעפרעגט דיין שאלע ביים דאיען, האט ער זיך בענוות קדשו אנגערופן צו מיר בזה"ל:

יאך האבע נישט געוואוסט אז מיינע שיעורים זענען שוין אויף דעם קאמפיוטער, אזוי ווייט גרייכענדיג זענען מיינע שיעורים? יאך האב געקלערט אז דאס איז נאר אין קרעטשמע, עכל"ק

און וואס דו שרייבסט איבער צייטליך'ס שאלע, איז נישט מובן, ביטע אביסל מער הסבר.

אויב איז נישט דא קיין לוי איז דער כהן עולה במקום לוי און דאס איז לויט געוויסע פוסקים עולה געווען צווי מאל ממילא אויף געוויסע פלעצער פרעגט מען קודם אויב עס איז דא א לוי און טאמער יא קען מען געבן די ערשטע עליה פארן כהן אין טאמער נישט שיקט מען ארויס דעם כהן פין ביהמ''ד אין מען זאגט אם אין כאן כהן יעמוד פב''פ במקום כהן

אויב איך מעג מעורר זיין, דאכט זיך מיר אז מנהג הפשוט איז נישט טייטש דער פראסטער מנהג עס איז נישט פראסט כנלע"ד.

פשוט אין אידיש איז פראסט, דאכצאך אז יאך האב אמאל געהערט א טעיפ פון סאטמאר רב זצ"ל, אדער האט מיר דאס עמיציר געוויזן אין די העתקות, זאגט ער דארט דער פראסטער פשט איז.

א גוט מארגן חשוב'ער דיין שליט"א
מיט א שטיקל שפעטיגונג קום איך דא מעורר זיין עטליכע קורצע נקודות אויף די גאר טייערע שיעורים יומיים (וואס איך האב מפרסם געווען אויף נאך ערטער אינעם פארק).

1) אינעם שיעור פון מיטוואך יתרו האט דער חשוב'ער דיין געשריבן ווי פאלגענד: איצט טוהט זיך א גאנצע מחלוקת הפוסקים, וואס טוט מען ביי פרשת וואס זענען מחוברים, לדוגמא, תרומה תצוה ווען דאס גייט ביינעזאם וכו'. איך ווייס נישט אויב דער דיין האט זיך געכאפט, אבער אויב תרומה-תצוה גייען אינאיינעם, גייט דער דיין אויף דייעט... כ'מיין, אין אנדערע ווערטער, "תרומה און תצוה קענען נישט גיין אינאיינעם"!

2) שפעטער אביסל שרייבט דער חשוב'ער דיין כהאי לישנא: אויב האט מען זיך טועה געווען ביי מחוברים, למשל חוקת און בלק, און מ'האט געמיינט אז ס'איז מחוברים, און למעשה האט מען נאר געדארפט ליינען חוקת, קומט דאך אויס אז מ'האט נישט געליינט ז' קרואים כהלכה, ווייל דאס איז דאך געווארן צוטיילט אין צוויי סדרות, און מ'כאפט זיך לאמיר זאגן שבת ביי מנחה, אז מ'האט נישט גוט געליינט, איז די הלכה אז אעפי"כ דארף מען נישט איבערליינען פ' מטות עכ"ל.
לא זכיתי להבין, פתח בכד וסיים בחבית, טענו בחטין והודו לזכר קדשו, מה ענין שמיטה אצל הר סיני, טוביה חטא וזיגוד מינגיד, איר הייבט אן מיט חוקת-בלק און איר ענדיגט מיט מטות? עס איז דאך כי אכלא לדנא, ווי א דעקל צו א פעסל, און ווי סאכדעס צו התאחדות... אתמהה.

3) ביים סוף פונעם שיעור שרייבט דער חשוב'ער דיין שליט"א אז די פסוק פון ויתנה אל הכהנים בני לוי שטייט (דאכצאך) ביי די מתנת כהונה.
וויל איך אים מעלדן אז עס דאכצאך אים נישט גוט, און אז מען מיינט נארט מען זיך (להוסיף אצל אשכול "קינדערישע גערעדעכצער"), ווייל דער פסוק שטייט אין דברים (ל"א, ט'), דער פסוק הייבט זיך אן ויכתב משה את התורה הזאת ויתנה אל הכהנים בני לוי וגו'.

לסיומא: א גרויסן יישר כח אייך פאר די טייערע שיעורים, מען דערקענט אויף זיי די ארבעט וואס איר לייגט אריין, עס איז נישט סתם נאכגעטייפט פון משנה ברורה און איבערגעטייטשט אויף דזשארגאן, דא ליגט אן עבודה פון שעות נאכצוקוקען די שיטות הפוסקים, ותשואת חן חן לך, חזק ואמץ, יגדיל תורה ויאדיר.

א גוטן הרב קרעמער
א גרויסן יישר כח אויף די שיינע שאלעס, דער דאיען האט מורעדיג הנאה אז איר לערנט דורך זיינע שיעורים אזוי בעיון.
און וואו אויך טוט ער זיך באדאנקן אויף דעם וואס איר האט דאס מפרסם געווען אויף נאך מקומות אין פארק, יגדיל תורה ויאדיר.

על ראשון ראשון ועל אחרון אחרון

1)דער דאיען שליטא ווייסט פון דעם סוד אז תרומה און תצוה גייען נישט צוזאמען, דאס איז נאר גענוצט געווארן פאר א דוגמא, נישט אז ער האט געפסק'עט אז דאס גייט צוזאמען, אין א בחי' פון מדחריף כוליה האי לא דק, און אגב אויף דייעט גייט נישט דער דאיען.

2) איבער דעם האט דער דאיען טאקע מיר געבעטען אז איך זאל דאס פאררעכטן, היות ער איז נישט פון די באהערדע, און ער קאן נישט מתקן זיין קיין הודעה נאך אזא לאנגע צייט, ממילא כדי לקיים דברי חכמים, על איך דאס טאקע באלד פארעכטן, און נאכאמאל יישר כוח פאר די הערה.

3) ווי דערמאנט אז דער דאיען האט נישט קיין ספרים מיט זיך, האט ער דאס נישט געקענט אויפקוקען, און היות דער זכרון ארבעט נישט אלעמאל אזוי גוט, אלזא דער דאיען געט רעכט דעם קרעמער, בבחי' אין אדם עומד בדבר הלכה אלא אם כן נכשל בו, און יישר כוח פאר די הערה, זאל דער עולם טאקע וואוסען דעם ריכטיגן מקור.

לסיומא: א גרויסן יישר כח אייך פאר די וויכטיגע הערות, מען דערקענט אויף זיי אז איר לערנט בעיון די שיעורים, קיפ אן גאונג זאגט דער דאיען, ותשואת חן חן לך, חזק ואמץ, יגדיל תורה ויאדיר.